Քաղաքական 12:35 05/04/2019 Հայաստան

Հայաստանը միանում է Աֆրիկայի համար մղվող «մրցավազքին»

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանն այս օրերին պաշտոնական այցով գտնվում է Աֆրիկայում։ Ապրիլի 2-ից 4-ը նրա գլխավորած պատվիրակությունը եղել է Եթովպիայում, իսկ ապրիլի 5-7-ը այցելելու է Ռուանդա։ Աֆրիկյան ուղղությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ ինչ-որ չափով անսովոր և ոչ ավանդական է, և այս այցելությունները եթե ոչ նախադեպային, ապա եզակի դեպքերից են, երբ Հայաստանից բարձրաստիճան պաշտոնյա է այցելում ենթասահարական Աֆրիկա:

Ընդհանրապես Աֆրիկան եղել է միջազգային քաղաքականության մեջ ամենատնտեսված մայրցամաքներից մեկը և նրա հետ հարաբերությունները ծավալվել են հետգաղութայնացման գործընթացների համատեքստում։ Սակայն վերջին տասնամյակում նկատելիորեն աճել է հետաքրքրությունը Աֆրիկայի նկատմամբ՝ և այս անգամ ոչ միայն բնական ռեսուրսների համար։

Առաջին անգամ 19-րդ դարի վերջում էր, երբ արտաքին ուժերը սկսեցին պայքարը Աֆրիկայի համար, ինչն էլ ավարտվեց մայրցամաքի գաղութային բաժանումով։ Օտարերկրյա հետաքրքրության երկրորդ ալիքը եղել է սառը պատերազմի տարիներին, երբ ԽՍՀՄ-ը և ԱՄՆ-ը պայքարում էին նորանկախ աֆրիկյան երկրներն իրենց ազդեցության գոտի ներառելու համար։

Ներկայիս մրցավազքը թվում է, թե ավելի բարենպաստ կլինի Աֆրիկայի համար։ Մայրցամաքը ավելի ու ավելի մեծ կարևորություն է ստանում միջազգային օրակարգում, և շատ երկրներ ու ընկերություններ շտապում են ամրապնդել դիվանագիտական, տնտեսական ու առևտրային կապերը աֆրիկյան երկրների հետ։ Այս առումով առաջատարը Չինաստանն է, ակտիվ են նաև Թուրքիան, Ռուսաստանը, Հնդկաստանը։

Մի քանի վիճակագրական տվյալներ, որոնք ավելի քան խոսուն են (տվյալները ըստ Economist հանդեսի)։ 2010-16թթ. Աֆրիկայում բացվել են մոտ 320 նոր դեսպանություններ։ Միայն Թուրքիան բացել է 26 դեսպանություն։ Հնդկաստանը հայտարարել է, որ կբացի ևս 18-ը։ Չինաստանն ամենամեծ զենքի վաճառողն է և ունի պաշտպանության վերաբերյալ համագործակցություն 45 երկրների հետ։ 2014թ.-ից ի վեր Ռուսաստանը ստորագրել է 19 ռազմական համագործակցության պայմանագրեր աֆրիկյան երկրների հետ։ 2018թ. Աֆրիկայի առաջին երեք առևտրային գործընկերներն են Չինաստանը, Հնդկաստանը և Ամերիկան։ Ռուսաստանի հետ առևտուրը քառապատկվել է, իսկ Թուրքիայի հետ՝ եռապատկվել։ Բազմաթիվ են նաև բարձրաստիճան այցերն ու գագաթնաժողովները։ Միայն Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը 2008թ-ից ի վեր 30 այց է կատարել Աֆրիկա։

Հարաբերությունների նման ակտիվացումը, ի թիվս այլի, նպատակ ունի օգտագործել Աֆրիկայի դիվանագիտական ներուժը։ Մայրցամաքի 54 երկրները ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ավելի քան ¼ են և սովորույթի համաձայն ունեն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամների երեք տեղերը։ Չինաստանը համոզել է գրեթե բոլոր աֆրիկյան պետություններին խզել դիվանագիտական հարաբերությունները Թայվանի հետ։ Ռուսաստանը աֆրիկյան երկրների օգնությամբ փորձում է աջակցություն ստանալ Ղրիմի հարցում, Իսրայելը՝ Երուսաղեմն իր մայրաքաղաք ճանաչելու հարցում։

Թեև Հայաստանը փոքր ներուժ և ավելի պակաս հավակնություններ ունեցող երկիր է, այդուհանդերձ կարող է ակտիվ քայլերի միջոցով դրական օրակարգ ձևավորել աֆրիկյան պետությունների հետ։ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի աֆրիկյան այցը կարելի է դիտարկել հենց այս համատեքստում։ Աֆրիկյան ուղղությամբ Հայաստանի ակտիվանալուն նպաստում է նաև հանգամանքը, որ այժմ Հայաստանը նախագահում է Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունում, որի անդամ են աֆրիկյան շատ երկրներ։ 2018թ.-ին Երևանում կայացած Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովը լավ առիթ էր Հայաստանի և Աֆրիկայի համար միմյանց նորովի հայտնաբերելու և երկխոսություն հաստատելու համար։

Նախարարի այցելության երկրների՝ Եթովպիայի և Ռուանդայի ընտրությունը ևս հետաքրքրական է։ Կա և այսպես ասած հուզական տարր և ռացիոնալ հաշվարկ։ Եթովպիայի հետ Հայաստանին կապում է քրիստոնեական եկեղեցիների դավանաբական նմանությունները։ Բացի այդ Եթովպիայի մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայում են գտնվում Աֆրիկյան Միության և Աֆրիկայի հարցերով ՄԱԿ-ի Տնտեսական հանձնաժողովի կենտրոնակայանները, ինչը հնարավորություն է տալիս շփումներ հաստատելու համաաֆրիկյան այդ կառույցների հետ։

Ռուանդայի հետ Հայաստանին կապում է ցեղասպանություն վերապրած լինելու հանգամանքը և ցեղասպանությունների կանխարգելման միջազգային ջանքերում երկու երկրների առաջատար դերակատարությունը։ Բացի այդ Ֆրանկոֆոնիայի գլխավոր քարտուղար Լուիզ Մուշիկիվաբոն Ռուանդայի նախկին ԱԳ նախարարն է, ով իր նոր պաշտոնում ընտրվել է Երևանում։
Ակնկալենք, որ այս այցելություններով կտրվի Հայաստանի և Աֆրիկյան պետությունների միջև ավելի ակտիվ համագործակցության մեկնարկը, ինչի հետագա զարգացման համար հարկավոր կլինեն շարունական ջանքեր և ընդհանուր շահեր։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:54
Արսեն Թորոսյանը վնասում է՝ խախտեով երեխաների իրավունքները
Անձնական տվյալների պաշտպանության իրավունքը մարդու հիմնական իրավունքներից է.   յուրաքանչյուրը պետք է ունենա հնարավորություն պաշտպանելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Այգիս չորացել է՝ պոչանքի հետևանքով, պատրաստվում եմ դիմել դատարան. Ճոճկան գյուղի բնակիչ
Հայաստանում  էկոլոգիական  իրավունքի խախտման դեպքեր  հաճախ են հանդիպում, հատկապես այն  մարզերում, որտեղ ակտիվ է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Ռուսաստանում խնձորի գները բարձրացել են
Ռուսաստանում խնձորի մեծածախ գինն այս աշուն աճել է համեմատած 2018-ի նույն ժամանակահատվածի հետ: Այս մասին հայտնել են «NEO Center»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Մարդու կյանքի միջին տևողությունն առանց ժամանակակից բժշկության
Ավստրալացի գիտնականները պարզել են, որ ժամանակակից մարդիկ ավելի երկար են ապրում գիտության և բժշկության նվաճումների շնորհիվ, հաղորդում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա
Հանրապետության տարածքում՝ դեկտեմբերի 15-19-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 3-8 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Եղանակային վտանգի «դեղին» մակարդակ՝ Մոսկվայում
Մոսկվայում և Մոսկվայի մարզերում ուժեղ քամու և անբարենպաստ եղանակային պայմանների պատճառով հայտարարվում է եղանակային վտանգի «դեղին»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
«Պատգամ» հոբելյանական երեկո՝ նվիրված Սոս Սարգսյանի ծննդյան 90-ամյակին
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ «Սոս Սարգսյան» մշակութային հիմնադրամի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
«ՊՍԺ»-ն և «Յուվենտուսը» կարող են փոխանակել ֆուտբոլիստներ Պարեդեսին և Ջանին
Ֆրանսիական «ՊՍԺ» ֆուտբոլային ակումբը կարող է փոխանակել արգենտինացի կիսապաշտպան Լեանդրո Պարեդեսին իտալական «Յուվենտուսի»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Եվրոպայի «սև օրերը»՝ ըստ Ռուսաստանի
ԱՄՆ-ի կողմից հրթիռի փորձարկումը, որն արգելված է «Միջանկյալ և կարճ հեռահարության հրթիռների վերացման մասին պայմանագրով», կարող է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Առցանց սեռական հանցագործությունների թիվն աճել է 450% -ով
Ծանոթության անվճար համակարգերը չեն ստուգում օգտատերերի քրեական պատմությունները, և այնտեղ կարողանում են գրանցվել նաև «մոլագարները»։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Անքնություն առաջացնող մթերքները
Ածխաջրի մեծ պաշար պարունակով մթերքը կարող է առաջացնել անքնություն։ Այս մասին գրում է «Ռիա»-ն՝ հղում տալով MedicalXpress-ին։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Տիչինա և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկում վրաերթի ենթարկվածի վիճակը կայուն ծանր է
Դեկտեմբերի 14-ին, ժամը 13:42-ին, «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Տիչինա և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Իհարկե, կա սեղանին դրված փաստաթուղթ, այն խոստումների դիմաց տարածքային զիջումների մասին է. Շահնազարյան
«Ես վստահ եմ, որ արցախյան հարցի բանակցային սեղանին կա փաստաթուղթ, ավելին՝ այն խոստումների դիմաց տարածքային զիջումներ անելու մասին է: Երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Վրաստանի ՄԻՊ. Քաղաքացիներին ստիպում են մասնակցել է «Վրացական երազանք»-ի հանրահավաքին
Վրաստանի տարբեր շրջանների բնակիչներին ստիպում են մասնակցել իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության հանրահավաքին։  Ճնշումների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Խաչատուր Սուքիասյան. Բոլորն են ճանաչում թե՛ ինձ, թե՛ իրեն
Գործարար Խաչատուր Սուքիասյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ արձագանքել է ՀՖՖ նախկին նախագահ, Բջնի գործարանի սեփականատեր Ռուբեն Հայրապետյանի՝ երեկ տված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Սուդանի նախկին նախագահին ազատազրկել են
Սուդանի դատարանի որոշմամբ,  նախկին նախագահ 75-ամյա Օմար ալ-Բաշիրը մեղավոր է ճանաչվել կոռուպցիայի համար և դատապարտվել երկու տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
2014-ի ռազմական հեղաշրջումից ի վեր Թաիլանդում անցկացվում է առաջին խոշոր հանրահավաքը
Ընդդիմադիր կուսակցության 1000-ավոր աջակիցներ այսօր հավաքվել էին Բոնգկոկի կենտրոնում։ Այս մասին հայտնում է «ՏԱՍՍ» գործակալությունը։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Ուզբեկստանը ավտոբուսային կապ կստեղծի Մոսկվայի հետ
«Ուզավտոտրանս սերվիս» ընկերությունը Մոսկվայի հետ կսկսի կանոնավոր ավտոբուսային ծառայություն: Այս մասին, gazeta.ru-ի փոխանցմամբ, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՀԽ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ են ընտրել
Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ Հանրային խորհրդի պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի նիստ, որի օրակարգում հանձնաժողովի նախագահի ընտրության հարցն էր:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Բացահայտվել է վճարային տերմինալի գողության դեպքը
Գողությունը կատարել է Դալար գյուղի բնակիչ 37-ամյա տղամարդը
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Մեկ ու կես տարում ծայրահեղ վնաս է կրել Արցախի սուբյեկտայնությունը. Էլիբեգովա
«Քարոզչական պատերազմը, և Նժդեհի շուրջ ծավալվող ադրբեջանական քարոզչական հարվածը բոլոր հարթակներում է գնում՝ և՛ պաշտոնական, և՛ փորձագիտական,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:34
Սանկտ Պետերբուրգում հիստերիայի մեջ ընկած կնոջից հեռացրել են երեխաներին
Ռուսաստանի Սանկտ  Պետերբուրգ քաղաքի մի բնակչուհի քիչ էր մնացել, որ պատուհանից դուրս նետեր երկու տարեկան երեխային։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
«Միսս Տիեզերք»-ի հայաստանցի մասնակիցն ահազանգում է՝ իրեն սպառնում են
«Միսս Տիեզերք» գեղեցկության միջազգային մրցույթի հայաստանցի մասնակից Դայանա Դավթյանն ահազանգում է՝  մրցույթի «ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Պետական ինստիտուտները մատնված են անգործության, որովհետև հոգնել են հիմար որոշումներից. Բեքարյան
«Մենք այս պահին գործ ունենք մեկ անձի քմահաճույքի և դրա ապահովման անորակ գործընթացի հետ»,- այս մասին Արցախի հարցի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
«Սևան» ՔԿՀ-ում կանխվել է թմրամիջոցների իրացումը
Դեկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 00։40-ի սահմաններում, ԱՆ «Սևան» քրեակատարողական հիմնարկի հարակից տարածքից կատարվել է պոլիէթիլենային...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Ստեփան Դանիելյան. Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների է պետք պատրաստվել
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանի համոզմամբ,  պետք է պատրաստվել արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների։ «2020 թիվը կարևոր տարի է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Նարինե Դիլբարյան. Խորհրդարանը չի կարողանում ամբողջ ծավալով լուծել հարցերը
Առկա է քաղաքական օրակարգը փոխելու հրամայական։ Հեղափոխության օրակարգը պաշտպանող միավորների և անհատների մասնակցությամբ հավաքում հայտարարեց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Հայաստանի ղեկավարի շուրթերից լեգիտիմացվում է Արցախի ադրբեջանական համայնքը. Ղազինյան
«Արցախի հարցի շուրջ տագնապ կա, և դրա համար հիմք է հանդիսացել Հայաստանի նոր իշխանությունների չունեցած ռազմավարությունը» ,- այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Արման Բաբաջանյան. Ներկա իշխանավորները հեղափոխությունը փոշիացնողներ են
«Անվերապահորեն մերժում ենք նախկիններին, բայց միաժամանակ մտահոգված ենք գործող իշխանությունների կողմից վարվող...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Քաղաքագետ. Սենատում բանաձևի ընդունման հարցում Հայաստանի իշխանությունները մասնակցությունը գրեթե զրոյական է եղել
12:18 13/12/2019

Քաղաքագետ. Սենատում բանաձևի ընդունման հարցում Հայաստանի իշխանությունները մասնակցությունը գրեթե զրոյական է եղել

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}