Քաղաքական 12:35 05/04/2019 Հայաստան

Հայաստանը միանում է Աֆրիկայի համար մղվող «մրցավազքին»

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանն այս օրերին պաշտոնական այցով գտնվում է Աֆրիկայում։ Ապրիլի 2-ից 4-ը նրա գլխավորած պատվիրակությունը եղել է Եթովպիայում, իսկ ապրիլի 5-7-ը այցելելու է Ռուանդա։ Աֆրիկյան ուղղությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ ինչ-որ չափով անսովոր և ոչ ավանդական է, և այս այցելությունները եթե ոչ նախադեպային, ապա եզակի դեպքերից են, երբ Հայաստանից բարձրաստիճան պաշտոնյա է այցելում ենթասահարական Աֆրիկա:

Ընդհանրապես Աֆրիկան եղել է միջազգային քաղաքականության մեջ ամենատնտեսված մայրցամաքներից մեկը և նրա հետ հարաբերությունները ծավալվել են հետգաղութայնացման գործընթացների համատեքստում։ Սակայն վերջին տասնամյակում նկատելիորեն աճել է հետաքրքրությունը Աֆրիկայի նկատմամբ՝ և այս անգամ ոչ միայն բնական ռեսուրսների համար։

Առաջին անգամ 19-րդ դարի վերջում էր, երբ արտաքին ուժերը սկսեցին պայքարը Աֆրիկայի համար, ինչն էլ ավարտվեց մայրցամաքի գաղութային բաժանումով։ Օտարերկրյա հետաքրքրության երկրորդ ալիքը եղել է սառը պատերազմի տարիներին, երբ ԽՍՀՄ-ը և ԱՄՆ-ը պայքարում էին նորանկախ աֆրիկյան երկրներն իրենց ազդեցության գոտի ներառելու համար։

Ներկայիս մրցավազքը թվում է, թե ավելի բարենպաստ կլինի Աֆրիկայի համար։ Մայրցամաքը ավելի ու ավելի մեծ կարևորություն է ստանում միջազգային օրակարգում, և շատ երկրներ ու ընկերություններ շտապում են ամրապնդել դիվանագիտական, տնտեսական ու առևտրային կապերը աֆրիկյան երկրների հետ։ Այս առումով առաջատարը Չինաստանն է, ակտիվ են նաև Թուրքիան, Ռուսաստանը, Հնդկաստանը։

Մի քանի վիճակագրական տվյալներ, որոնք ավելի քան խոսուն են (տվյալները ըստ Economist հանդեսի)։ 2010-16թթ. Աֆրիկայում բացվել են մոտ 320 նոր դեսպանություններ։ Միայն Թուրքիան բացել է 26 դեսպանություն։ Հնդկաստանը հայտարարել է, որ կբացի ևս 18-ը։ Չինաստանն ամենամեծ զենքի վաճառողն է և ունի պաշտպանության վերաբերյալ համագործակցություն 45 երկրների հետ։ 2014թ.-ից ի վեր Ռուսաստանը ստորագրել է 19 ռազմական համագործակցության պայմանագրեր աֆրիկյան երկրների հետ։ 2018թ. Աֆրիկայի առաջին երեք առևտրային գործընկերներն են Չինաստանը, Հնդկաստանը և Ամերիկան։ Ռուսաստանի հետ առևտուրը քառապատկվել է, իսկ Թուրքիայի հետ՝ եռապատկվել։ Բազմաթիվ են նաև բարձրաստիճան այցերն ու գագաթնաժողովները։ Միայն Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը 2008թ-ից ի վեր 30 այց է կատարել Աֆրիկա։

Հարաբերությունների նման ակտիվացումը, ի թիվս այլի, նպատակ ունի օգտագործել Աֆրիկայի դիվանագիտական ներուժը։ Մայրցամաքի 54 երկրները ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ավելի քան ¼ են և սովորույթի համաձայն ունեն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամների երեք տեղերը։ Չինաստանը համոզել է գրեթե բոլոր աֆրիկյան պետություններին խզել դիվանագիտական հարաբերությունները Թայվանի հետ։ Ռուսաստանը աֆրիկյան երկրների օգնությամբ փորձում է աջակցություն ստանալ Ղրիմի հարցում, Իսրայելը՝ Երուսաղեմն իր մայրաքաղաք ճանաչելու հարցում։

Թեև Հայաստանը փոքր ներուժ և ավելի պակաս հավակնություններ ունեցող երկիր է, այդուհանդերձ կարող է ակտիվ քայլերի միջոցով դրական օրակարգ ձևավորել աֆրիկյան պետությունների հետ։ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի աֆրիկյան այցը կարելի է դիտարկել հենց այս համատեքստում։ Աֆրիկյան ուղղությամբ Հայաստանի ակտիվանալուն նպաստում է նաև հանգամանքը, որ այժմ Հայաստանը նախագահում է Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունում, որի անդամ են աֆրիկյան շատ երկրներ։ 2018թ.-ին Երևանում կայացած Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովը լավ առիթ էր Հայաստանի և Աֆրիկայի համար միմյանց նորովի հայտնաբերելու և երկխոսություն հաստատելու համար։

Նախարարի այցելության երկրների՝ Եթովպիայի և Ռուանդայի ընտրությունը ևս հետաքրքրական է։ Կա և այսպես ասած հուզական տարր և ռացիոնալ հաշվարկ։ Եթովպիայի հետ Հայաստանին կապում է քրիստոնեական եկեղեցիների դավանաբական նմանությունները։ Բացի այդ Եթովպիայի մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայում են գտնվում Աֆրիկյան Միության և Աֆրիկայի հարցերով ՄԱԿ-ի Տնտեսական հանձնաժողովի կենտրոնակայանները, ինչը հնարավորություն է տալիս շփումներ հաստատելու համաաֆրիկյան այդ կառույցների հետ։

Ռուանդայի հետ Հայաստանին կապում է ցեղասպանություն վերապրած լինելու հանգամանքը և ցեղասպանությունների կանխարգելման միջազգային ջանքերում երկու երկրների առաջատար դերակատարությունը։ Բացի այդ Ֆրանկոֆոնիայի գլխավոր քարտուղար Լուիզ Մուշիկիվաբոն Ռուանդայի նախկին ԱԳ նախարարն է, ով իր նոր պաշտոնում ընտրվել է Երևանում։
Ակնկալենք, որ այս այցելություններով կտրվի Հայաստանի և Աֆրիկյան պետությունների միջև ավելի ակտիվ համագործակցության մեկնարկը, ինչի հետագա զարգացման համար հարկավոր կլինեն շարունական ջանքեր և ընդհանուր շահեր։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

00:12
ՄԻՊ արագ արձագանքման խումբն այցելել է Վայքի ոստիկանություն բերման ենթարկվածներին
Մարդու իրավունքների պաշտպանի հանձնարարությամբ Վայոց ձորի մարզ գործուղված արագ արձագանքման խումբն այցելել է Ոստիկանության Վայոց ձորի մարզային...
Աղբյուր` Panorama.am
23:48
Կանգնած ենք եղբայրական Լիբանանի կողքին. Փաշինյան
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը «Ֆեյսբուք»-ում ցավակցական գրառում է կատարել Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութում պայթյունի հետևանքով...
Աղբյուր` Panorama.am
23:22
Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունից մասնակիորեն վնասվել է Լիբանանում ՀՀ դեսպանության շենքը. ՀՀ ԱԳՆ
Լիբանանում ՀՀ դեսպանությունը (Լիբանանում Հայաստանի դեսպանություն Embassy of Armenia to Lebanon) կապի մեջ է Լիբանանի պատկան մարմինների և տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
22:54
Բեյրութում պայթյունի հետևանքով զոհվել է Նազար Նաջարյանը
Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվել է նաև լիբանանահայ քաղաքական գործիչ Նազար Նաջարյանը։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
22:21
Ամուլսարում իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ
Ամուլսարի տարածքում իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ։ Ամուլսարի պահապանները պահանջում են հանդիպում կառավարության հետ, իրենց պահակակետ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:53
Բեյրութում հզոր պայթյունի հետևանքով 10 մարդ զոհվել է, կան վիրավորներ
Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութի կենտրոնից ոչ հեռու՝  նավահանգստային գոտում տեղի է ունեցել հզոր պայթյուն։ «Ռոյթերզ» գործակալության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:51
Ջերմուկի բնակչության մեծամասնությունը դեմ է Ամուլսարի շահագործմանը․Ռուբեն Մելիքյան
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերի միջոցով անդրադարձավ Ամուլսարի լարված իրավիճակին, նշելով, որ ընտանիքով Ջերմուկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
10 ավելի քվեաթերթիկների առկայությունն արձանագրել է հենց հաշվիչ հանձնաժողովը
Դատավորների ընդհանուր ժողովի 31.07.2020 թվականի որոշմամբ ձևավորված հաշվիչ հանձնաժողովի կողմից հայտարարություն է տարածվել, որում մասնավորապես...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
ՃՏՊ Սևան-Գավառ ավտոճանապարհին․կան տուժածներ
Օգոստոսի 4-ին, ժամը 17։28-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Սևան-Գավառ ավտոճանապարհի 8-րդ կմ-ի մոտակայքում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Գրականության ասպարեզում ներդրած ավանդի համար «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալով պարգևատրվել է Լևոն Ադյանը
Ստորագրած հրամանագրիս համաձայն՝ գրականության ասպարեզում ներդրած ավանդի համար և ծննդյան 80-ամյակի կապակցությամբ՝ անվանի արձակագիր, թարգմանիչ,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Լանջիկում սոցիալապես անապահով անձանց անուններով տարիներ շարունակ սոցիալական աջակցության գումարներ են ելքագրվել և յուրացվել
Շիրակի մարզի դատախազության կողմից մինչդատական քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ իրականացված պատշաճ և ամենօրյա դատախազական հսկողության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Միայն բնակիչների սեփականությունը նախկին տեսքին վերադարձնելը բավարար չէ․ Պապիկյան
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանը այսօր այցելել է սահմանամերձ Բերդ համայնք: Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ ՏԿԵՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
ԱՄՆ-ը ցանկանում էր ամբողջովին արգելափակել «TikTok»-ը, և ոչ թե ստիպել վաճառել այն
Չինական «TikTok» սոցիալական ցանցի հիմնադիր Ժանգ Յիմինգն ասել է, որ ԱՄՆ իշխանությունների վերջնական նպատակը երկրում սոցիալական ցանցն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Արսեն Մելքոնյան. Ճգնաժամը՝ որպես բիզնեսի զարգացման նոր հնարավորություն
2020 թվականի սկզբից կորոնավիրուսով պայմանավորված դժվարությունները նոր կանոններ սահմանեցին բիզնեսի համար: Շատ դեպքերում ստեղծված դժվարությունները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Սեղանի թենիսի աշխարհի անհատական առաջնությունը չեղարկվել է
Սեղանի թենիսի աշխարհի անհատական առաջնությունը, որը նախատեսված էր անցկացնել  ԱՄՆ-ի Հյուսթոն քաղաքում,  2021թ․ հունիսին, չեղարկվել է։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Մեր պահանջն է վագոն տնակները տեղափոխեն դեպի ներս, ապահովեն բուֆերային գոտի․ բնապահպան-ակտիվիստ
Վայոց ձորի ոստիկանապետ Գևորգ Ազիզյանը և Ամուլսարի պահապանները զրույց ունեցան։ Քաղաքացիները հետաքրքրվեցին, թե արդյոք ոստիկանությունը պաշտպանում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Մահացել է դերասան Ռենի Սանտոնին
82 տարեկան հասակում մահացել է ամերիկացի դերասան Ռենի Սանտոնին: Դերասանի մահը վրա է հասեl Լոս Անջելեսում հյուրընկալության ժամանակ, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Երևանի Կենտրոն համայնքի զբոսայգիներում խախտումներ են արձանագրվել
ՀՀ պարետի հունիսի 16-ի N 139 որոշման համաձայն՝ ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը ոստիկանության հետ համատեղ շարունակել է խստացված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
ԱՀ ՊԲ-ում ցուցադրական պարապմունքներ են անցկացվել
Արցախի Պաշտպանության բանակի հրամանատար, գեներալ-մայոր Ջալալ Հարությունյանի ղեկավարությամբ անցկացվել են մարտավարաշարային ցուցադրական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Կրկնայցերը բացահայտում են՝ արդեն դիտարկված տնտեսավարողների զգոնությունը թուլանում է. ՍԱՏՄ
ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետների լայնածավալ մշտադիտարկումները հանրապետության սննդի շղթայի կազմակերպություններում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
ՄԻՊ-ի հանձնարարությամբ արագ արձագանքման խումբ է գործուղվել Ջերմուկ քաղաք
Ամուլսարում քաղաքացիներին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ահազանգեր ստանալուն պես Մարդու իրավունքների պաշտպանի հանձնարարությամբ արագ արձագանքման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան. Ինչու՞ է Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունն այսքան չարացել ժողովրդի հանդեպ
Քաղաքագետ, «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը գրում է. «Քիչ առաջ ոստիկանները բերման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Մահացել է անվանի հնագետ Գրիգոր Արեշյանը
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ` անվանի հնագետ Գրիգոր Արեշյանի մահվան կապակցությամբ ստեղծվել է թաղման կառավարական հանձնաժողով՝ ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Հունաստանը կոչ է արել Թուրքիային վերանայել Լոզանի պայմանագիրը
Թուրքական լրատվամիջոցներում տեղ գտած պնդումների համաձայն՝ Հունաստանը կոչով դիմել է Թուրքիային 2023 թվականի հուլիսի 24-ին ընդառաջ Լոզանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Ամուլսարում շարունակում է իրավիճակը լարված մնալ․ կան բերման ենթարկվածներ
Հրմշտոց, քաշքշոց, բերման ենթարկվածներ․Ամուլսարի հանքավայրի շահագործմանը դեմ պայքարող քաղաքացիների ու ոստիկանների միջև լարված իրավիճակ է։ Մի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
4933 կազմակերպության գործունեության դադարեցման որոշում է կայացվել
Պարետի կողմից սահմանված նորմերի խախտման դեպքերով՝ օգոստոսի 3-ի  դրությամբ  կայացվել է 4933 կազմակերպության գործունեության ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Ծաղկաձորում հյուրանոցների աշխատանք է կասեցվել
Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինն այսօր կասեցումներ է իրականացրել Ծաղկաձորում գործող 7 հյուրանոցում՝ պարետի որոշմամբ 24 ժամով արգելելով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Ավտոերթ ընդդեմ Ամուլսարի շահագործման
Ամուլսարի հանքի շահագործմանը դեմ քաղաքացիները ավտոերթ են իրականացնում դեպի Վայոց Ձորի մարզ։ Նրանք իրենց բողոքի ձայնն են բարձրացնում առ այն, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
«Հայրենիք»-ը դիմելու է առաջատար տնտեսագետներին ու փորձառու գործիչներին
հակաճգնաժամային ռազմավարության մշակման համար
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}