Քաղաքական 11:25 06/04/2019 Հայաստան

Դարձյալ 1996-ի մասին

Հեղինակ` Լիա Իվանյան, հրապարակախոս

Եթե փորձենք մխիթարվել «չկա չարիք առանց բարիքի» ճշմարտությամբ,  ապա  նույնիսկ  իշխանափոխված Հայաստանում թափ առած  ընտրովի արդարադատության պայմաններում կարող ենք պեղել մի առողջ հատիկ: Օրինակ, Մարտի 1-ի վերաբացված գործի բացահայտ միակողմանիության ու միտումնավորության հանգամանքը ստիպեց վերհիշել 1996-ի սեպտեմբերի 25-ը, որն իր քաղաքական ու իրավական գնահատականն այդպես էլ չէր ստացել: Ահա չարիքի բարիքը՝  վերջապես կխոսվի այդ խայտառակ օրվա  մասին և   կպատժվեն այդ օրը ժողովրդի դեմ  տանկեր հանողները: 

Գործադիր և օրենսդիր մարմիններում ներկայումս քաղաքականությամբ զբաղվողներից ոմանք  ասում են, որ իրենց հայացքները ձևավորել են  մարտի 1-ի ծեծուջարդերն ու  անարդարությունը: Փաստորեն,  դրա հիման վրա էլ նրանք ստեղծել են արդարության համար մարտնչող առաջնորդի  և ժողովրդին ճնշող դաժան բռնակալի կերպարները: 

Նման մակերեսային դիրքորոշումը կարող է ներվել միմիայն   սահմանափակ մտածողությամբ, իր  հոգսերից զատ ուրիշ ոչինչ չտեսնող  մարդու համար: Բայց եթե ինքդ  քեզ իրավունք ես վերապահում քաղաքական գործիչ կոչվելու, ապա պարտավոր ես իմանալ առնվազն անկախացած Հայաստանի պատմութունը: Այն էլ ոչ թե սեփական նախասիրությունների թելադրանքով կամ ինչ-որ մեկի պատմելով, այլ ինքնուրույն ուսումնասիրելով և հետևություններ անելով: 

Փառք Աստծո, աղբյուրները ծովից շատ են՝ համացանցը, թերթերը, տեսաձայնագրությունները և ի վերջո՝ մարդիկ, ում կյանքի միջին շրջանն է համընկել անկախության տարիներին, այսինքն՝ խելքը գլխներին է եղել և սկզբում, և հիմա:  Ունենալով տեղեկություններ ստանալու այսչափ հնարավորություններ և չօգտվել դրանցից՝ նշանակում է լինել  կամ  մանկամիտ, կամ   ծրագրավորված: Պատմությունը սոսկ այն չէ, ինչ քո աչքով ես տեսել... Մեր սերունդն էլ  շատ բան չի տեսել, բայց երբեք  կասկածի տակ չենք  դրել մեր հայրերի պատմածները Հայրենական պատերազմի մասին և պապերի պատմածները  Եղեռնի սարսափների մասին:  Բայց սա այլ թեմա է, որին պետք է անդրադառնալ լուրջ ու հանգամանալից, ինչը  և կանենք առաջիկայում: Իսկ առայժմ՝ 1996-ի մասին:

1996-ի սեպտեմբերի 25-ը մի օրում չեղավ: Դրան նախորդել էին  բազմաթիվ խորը հիասթափություններն իշխանություններից՝ ՀԱԲ-ի լուծարումը 1990-ին, տնտեսության կատաստրոֆիկ անկումը, քաղաքական չբացահայտված սպանությունները, 1994-ին ՀՅԴ գործունեության կասեցումը՝ գույքի առգրավմամբ և լրատվամիջոցների փակմամբ, ուժի ցուցադրում՝ ի դեմս  1995-ի հունիսի 21 Երկրապահի հանրահավաքի,  1995թ. հուլիսի 5-ին  միջազգային դիտորդների գնահատմամբ՝ ԱԺ «ազատ, բայց ոչ արդար» ընտրությունները և այլն, և այլն:   Ի լրումն այդ ամենի՝ ցուրտ ու մութ տարիներ  նաև  թալանված մազութի հետևանքով, և  հասարակությանը շերտերի, խավերի, օտարների  ու յուրայինների բաժանում: Իսկ ամենավատն այն էր, որ անկախ Հայաստանում սկիզբ դրվեց քաղաքական հակառակորդների դեմ  քրեական հետապնդումներ իրականացնելու վատ սովորությանը: 

Հիասթափությունները շատ խորն էին այն պատճառով, որ հհշականներին իշխանություն դարձրած ժողովուրդն իրոք հավատում էր նրանց: 1988-89-ին ազգային  իրական զարթոնքն ու միասնությունը  ԼՏՊ-ականների հանցավոր գործունեության  հետևանքով  փոշիացավ  ընդամենը 2-3 տարի անց: 

1996 թվականի սեպտեմբերի 22-ի  նախագահական ընտրությունների արդյունքների կեղծումը դարձավ հիասթափության վերջին կաթիլը և սեպտեմբերի 25-ին լրջագույն առճակատում տեղի ունեցավ ժողովրդի և իշխանությունների միջև: Վերջիններս  առանց արտակարգ դրություն հայտարարելու զորք մտցրեցին մայրաքաղաք:  Սեպտեմբերի 26-ին կատարվեցին  ձերբակալություններ, ուղիղ հեռարձակմամբ տեսանք ընդդիմադիր պատգամավորների նկատմամբ բռնություններ հենց նիստերի դահլիճում, ԱԺ-ում գլխատվեց  ընդդիմությունը, փակվեցին ընդդիմադիր կուսակցությունների գրասենյակները: Ռեպրեսիվ այս միջոցները ծնեցին ավելի մեծ հակազդեցություն, ինչը և հանգեցրեց Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հրաժարականին 1998-ի փետրվարի 3-ին:

Այս ամենը բոլոր մանրամասներով արձանագրված է ժամանակի մամուլում, և դաջված է ականատեսների հիշողության մեջ... այլ հարց է, թե ինչու են  նույն այդ ականատես-մասնակից-լրագրողներից ոմանք հիշողության մասնակի կորուստներ ունենում, ինչից պատմությունը, միևնույն է,  չի փոխվում:

Գիտեք ի՞նչն էր այս սեղմ էքսկուրսի պատճառը... այսօրվա և լևոնական իշխանությունների նույն կեցվածքը ազգային անվտանգության, մեր արժեքների ու պատմության, ՀՀ քաղաքացու  նկատմամբ: Չնայած ո՜չ, աշակերտը գերազանցեց ուսուցչին...  և  2019թ. ապրիլի 5-ին Հայաստանում կատարվեց մի բան,  ինչի մասին  1996-ին խոսք անգամ լինել չէր կարող՝ ԱԺ ամբիոնից իր դարդերը լացեց տրանսգենդեր մեկը: Ահա «Իմ քայլի»  բերած արժեքները: Եթե սա է նոր Հայաստանի դեմքը, ուրեմն հազար անգամ փառք հին Հայաստանին:

Իմիջայլոց, ապրիլի 5-ը առանձնացավ ևս մեկ զարմանալի  նորությամբ՝  ՀՔԾ-ն մերժեց Շիրխանյան Վահանի սրտաճմլիկ  նամակի հիման վրա 1998-ի ընտրությունների մասով նոր մեղադրանք առաջադրել ՀՀ երկրորդ նախագահին: Սույն նամակի հայտնվելուն պես գրեթե ոչ ոք չէր կասկածում, որ բազմաստիճան ծրագիր է իրականցվում: 

Նշյալ անձը հենց այնպես նամակագիր չէր դառնա:   Բայց սցենարը ընթացքում փոխվեց՝  հավանաբար զգուշանալով առանց այդ էլ հաճախացած միջազգային  կոշտ արձագանքներից:  Կամ էլ հասկացան, որ հհշական ակտիվացած գործիչներն ընդամենը կրակած փամփուշտներն են և նրանց վրա հենվելով՝ ավելի շատ  կորուստներ են գրանցում, քան  հաջողություն: Իհարկե, տարակուսանք է առաջացնում ՀՔԾ հիմնավորումը՝ գործ չի բացվում «վաղեմության» պատճառով:

Այսինքն՝ կարող ենք մտածել,  որ  1996-ի մասին կարող ենք խոսել, հիշել, պատմել, բայց չակնկալել, որ  պատասխանատվության կենթարկվեն մեղավորները: Կարող ենք նաև լավատես լինել  և մտածել, որ գիտակցելով  Մարտի 1-ի վերաբացված գործի դատապարտվածությունը՝  նահանջի ճանապարհներ են հարթվում... գործ սարքելը հեշտ է, դժվարը դրա տակից պատվով դուրս գալն է:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

02:28
Տոնոյանը՝ Կասպրշչիկին. Հրամանատարությունը հրահանգավորված է դեռևս պահպանել զսպվածություն
ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը մշտական կապի մեջ է ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ, դեսպան Անջեյ Կասպրշչիկի հետ: Հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
02:14
ԱԳՆ. Սադրիչ գործողության հետևանքների ողջ պատասխանատվությունը կրում է Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը
Հայաստանի ԱԳ նախարարությունը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Խստորեն դատապարտում ենք հուլիսի 12-ի կեսօրից սկսված...
Աղբյուր` Panorama.am
01:23
Հայկական զինված ուժերը կորուստներ և վիրավորներ չունեն. ՊՆ
«Կրակոցները պարբերաբար տարբեր ինտենսիվությամբ շարունակվում են։ Հայկական զինված ուժերը կորուստներ և վիրավորներ չունեն։ Հակառակորդի բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
01:04
Այս պահին դադարել են կրակոցները. Տեր Աբել
Մովսես գյուղի քահանա Տեր Աբել Քարտաշյանը տեղեկացնում է, որ սահմանային իրավիճակը հանդարտվել է։ «Այս պահին դադարել են կրակոցները,...
Աղբյուր` Panorama.am
00:03
Սամվել Մարտիրոսյան. Ինչ անել, երբ սրվել է իրավիճակը սահմանին
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը մի քանի խորհուրդներ է տալիս, թե ինչ անել, երբ սրվել է իրավիճակը սահմանին, շփման գոտում...
Աղբյուր` Panorama.am
00:00
Վահրամ Պողոսյան. Արցախում սահմանի ամբողջ երկայնքով հարաբերական հանգիստ է տիրում
Արցախի Հանրապետության նախագահի մամուլի խոսնակ Վահրամ Պողոսյանը գրում է. «Քանի որ Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանի դիրքերից մեկն...
Աղբյուր` Panorama.am
23:18
ՊՆ. Ադրբեջանական կողմը վերսկսել է հրետակոծել մեր նույն դիրքի ուղղությամբ ականանետից և տանկից
Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է հրետակոծել մեր նույն դիրքի ուղղությամբ 82 մմ ականանետից...
Աղբյուր` Panorama.am
22:31
Կուրթանի հինգ բնակիչ թունավորվել են անտառից հավաքած սնկից
Այսօր Ստեփանավանի բժշկական կենտրոն է դիմել Լոռու մարզի Կուրթան համայնքի 5 բնակիչ: Հիվանդության վերհուշից ելնելով՝ ախտորոշվել է «սուր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Միքայել Մինասյան. Նիկոլը, պարետն ու ВОЗ-ի տղան մտել են մի գյուղ ու սպանել են մարդկանց
«Ես չեմ դադարեցրել պայքարը։ Ես խոսք եմ տվել ու հիմա էլ խոսք եմ տալիս, որ վռնդելու ենք Նիկոլ Փաշինյանին իշխանությունից, որովհետև նա այնտեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Ադրբեջանական կողմը հայտնում է զոհերի ու վիրավորների մասին
Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հայտնում են  երկու զոհի ու հինգ վիրավորների մասին։ Հիշեցնենք, որ Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
12.07.2020. Կորոնավիրուսով 8 հիվանդ է մահացել
Հուլիսի 12-ի, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր 31969 դեպք, որոնցից 19633-ն` առողջացած, 565-ը` մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Վրաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժը զգացել են Լոռիում ու Տավուշում
Հուլիսի 12-ին, տեղական ժամանակով ժամը 09:54-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը` 05:54-ին) ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
ՊՆ. Ադրբեջանցի զինծառայողները ՈՒԱԶ-ով Տավուշի ուղղությամբ սահմանը խախտելու փորձ են կատարել
«Այսօր՝ ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները, մեզ համար անհասկանալի պատճառով, ՈՒԱԶ մակնիշի ավտոմեքենայով...
Աղբյուր` Panorama.am
20:46
ԱԳՆ խոսնակ. Մեզ խորապես մտահոգել է Թուրքիայի իշխանությունների որոշումը
ԱԳ նախարարության խոսնակ Աննա Նաղդալյանն արձագանքել է Թուրքիայի իշխանությունների՝  Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու որոշմանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ինչո՞ւ Կառավարությունը ոչխար պահողի կողքին չէ
Մայիսի 15-ին գայլերի ոհմակը հոշոտեց Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիսի շրջանի Նորակերտ գյուղում բնակվող Մելքոնյանների ընտանիքին պատկանող 122 գլուխ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
«Երկնագույն հոսք» գազատարը մայիս ամսից չի աշխատում
«Երկնագույն հոսք» գազատարը, որը Սև ծովով ձգվում է դեպի Թուրքիա, այս տարվա մայիսի կեսերից ի վեր չի աշխատում: Այս մասին հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Իտալացին տուգանվել է 703 կմ / ժամ արագությամբ մեքենա վարելու համար
«Autoappassionati» պորտալը հայտնում է, որ Իտալիայի Անկոնա նահանգի բնակիչը տուգանվել է արագությունը գերազանցելու համար: Տեսախցիկն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Օրվա ընթացքում ԱՄՆ-ում հայտնաբերվել է վարակի 70 հազար նոր դեպք
Միացյալ Նահանգներում վերջին օրվա ընթացքում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակման ավելի քան 70 հազար նոր դեպք, որը օրական հաստատված դեպքերի նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ռուսաստանում սկսվել են առգրավել հայկական պետհամարանիշներով ավտոմեքենաները. «Զա ռուլյոմ» պարբերական
Ռուսներին պատկանող, բայց Հայաստանում գրանցված մեքենաների վրա դրված արգելքը վերաբերում էր 2017-ից 2020 թվականներին ձեռք բերված 200 հազար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
«ՀԱԵ-ի`պատմական կարգավիճակն արտահայտող ձևակերպման բացակայությունն ինքնին հակասահմանադրական լռություն է»
 «Հանրային իրավունքի զարգացման եւ իրավական փորձաքննությունների բյուրո» հասարակական կազմակերպությունը հայտարարություն է տարածել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Փարիզը ափսոսում է Սուրբ Սոֆիայի կարգավիճակի փոփոխության համար
Ֆրանսիան ափսոսում է Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիա տաճարի կարգավիճակը փոխելու Թուրքիայի որոշման համար: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ, այս մասին ասված է շաբաթ օրը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Փարիզի Ռոդենի թանգարանը կվաճառի քանդակագործի աշխատանքների պատճենները
Փարիզում գտնվող Ռոդենի թանգարանը միջոց է գտել կարանտինի ընթացքում վատացած ֆինանսական վիճակը բարելավելու համար: Ինքնաֆինանսավորվող թանգարանը հենց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Արզնի-Շամիրամ ջրանցքն ընկած քաղաքացու որոնողական աշխատանքները շարունակվում են
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն Հուլիսի 11-ին, ժամը 09։33-ին ահազանգ է ստացվել, որ Աղձք գյուղի  Արզնի-Շամիրամ ջրանցքը քաղաքացի է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
«Ռուսաստանի կոմունիստներ»-ը զբոսաշրջիկներին հորդորել են չմեկնել Թուրքիա
«Ռուսաստանի կոմունիստները» կարծում են, որ ռուսաստանցիները պետք է հրաժարվեն Թուրքիա կատարվող ուղևորություններից, այն բանից հետո, երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է «Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիա» հիմնադրամի տնօրենին
Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը հուլիսի 11-ին ընդունել է «Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիա» հիմնադրամի տնօրեն, Նոտր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Հացի արտադրությունը նվազել է
Հայաստանում հացի արտադրության ծավալները նվազել են։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեից տեղեկանում ենք, որ այս տարվա հունվար-մայիսին հանրապետությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Բուլղարիայի նախագահը կառավարությանը և գլխավոր դատախազին կոչ է արել հրաժարական տալ
Շաբաթ օրը Բուլղարիայի նախագահ Ռումեն Ռադևը ուղերձ է հղել ժողովրդին, որում կոչ է արել կառավարությանը և երկրի գլխավոր դատախազին հրաժարական տալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Երկուշաբթի օրը Երևանի բազմաթիվ հասցեներում հոսանքազրկումներ են սպասվում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հուլիսի 13-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Թրամփը ներում է շնորհել «Ռուսական գործ»-ով անցնող Սթոունին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրել է կատարողական հրամանագիր, որը մեղմում է «Ռուսաստանի գործ»-ով անցնող նախկին խորհրդական Ռոջեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Բելառուսի և Հայաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը նվազել է
Ընթացիկ տարվա հունվար–մարտին Բելառուսի և Հայաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 25,4 մլն ԱՄՆ դոլլար, նախորդ տարվա նույն...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}