Մշակույթ 20:00 09/04/2019 Հայաստան

Ռուզան Սարյանը՝ վարպետի անհետացած աշխատանքի մասին

ՀՀ Գլխավոր դատախազությունն օրեր առաջ տարածեց հաղորդագրության, որի համաձայն «Ցուցահանդեսային կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի ֆոնդերում թանգարանային առարկաների առկայության ստուգման արդյունքում պարզվել է, որ բացակայում են 626 անուն մշակութային արժեքներ՝ գեղանկարներ, գոբելեններ, գրաֆիկական աշխատանքներ, քանդակներ և այլն՝ 120.250.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժեքով: Դրանց թվում է նաև Մարտիրոս Սարյանի վրձնին պատկանող 60.000.000 ՀՀ դրամ արժեքով «Հայֆիլհարմոնիայի դահլիճ» գեղանկարը:

Panorama.am-ը հետաքրքրվեց Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Ռուզան Սարյանից, թե խոսքը ի՞նչ կտավի մասին է, երբևէ տեսե՞լ է այն, պատկերացում կա, թե որտե՞ղ կարող է այն գտնվել։

«Այդ նկարը ես չեմ տեսել, մինչև վերջերս դրա գոյություն մասին լուր չունեինք։ Երբ հետաքրքրվեցի, թե ինչի մասին է խոսքը, պարզվեց. 1965 թվականին Հայֆիլհարմանիայի փոքր դահլիճի համար Սարյանի էսքիզով արվել է եռամաս վիտրաժ։  Հենց այդ գործը, որի մասին նշվում  է հաղորդագրությունում, այդ վիտրաժի էսքիզն է։ Մեծադիր էսքիզ է, վերջնական տարբերակը։ Մեզ մոտ կա երկու էսքիզ, բայց փոքր մասշտաբի, իսկ վերջնականը մեծադիր է՝ բարձրությունը 4 մ 45 սմ է,  լայնությունը՝ 1 մ 70 սմ։ Այդպիսի երեք կտավ պետք է լիներ, սակայն պարզ չէ՝  երեքն էլ չկա՞ն, թե՞ մեկը կա, ո՞վ է գնահատել, ի՞նչ սկզբունքով է գնահատել, երե՞քը, թե՞ միայն մեկն է գնահատել, վերջին անգամ ո՞վ է տեսել։ Անհասկանալի է։ Այդ տեղեկատվությունը կիսատ-պռատ է»,- ասաց Ռ. Սարյանը։

Նա պատմեց, որ 2004 թվականին մշակույթի նախարարության թանգարանների գծով պատասխանատուն իրեն հրավիրել է իր մոտ, ասել, որ «Ցուցահանդեսային կենտրոնը» վատ վիճակում է, կան նկարներ, որոնք պետք է փրկել, այդ թվում նաև Սարյանի գործերից։ Թղթերը ձևակերպվել են, նկարը փոխանցվել է Սարյանի տուն-թանգարան։

«Երբ 2004 թվականին այդ նկարը «Ցուցահանդեսային կենտրոնից» վերցնում էի, Սարյանի աշխատանքներ այլևս չկային։ Եթե կորած է կամ գողացված է այդ աշխատանքը, 1990-ական թվականների է եղել»,- ասաց նա։

Ռ. Սարյանի ներկայացմամբ, կենտրոնի վիճակը շատ ահավոր էր՝  խոնավ, բորբոս, կեղտոտ, առնետներ։

«Ինչպե՞ս կարող էր այդտեղ արվեստի գործ պահվել, մանավանդ պահպանվել։ Եթե փրկվել է, առնետները չեն քրքրել, չեն ոչնչացրել, ինչ-որ մի տեղ կա և  ուշ թե շուտ կգտնվի, ավելի ուրախ կլինեմ այդ տարբերակին, քան եթե իմանանք, որ Սարյանի մոնումենտալ արվեստի նմուշն այլևս կորած արվեստի գործ է, այլևս չկա»,- նշեց տուն-թանգարանի տնօրենը։

Նա կրկնեց, որ, իր կարծիքով, ինչ եղել է, եղել է 1990-ականներին. «Չգիտեմ՝ հնարավոր է այդ ամենը մինչև վերջ բացահայտել, շատ մարդիկ արդեն ողջ չեն»։

Հարցին, արդյո՞ք խոսել է դատախազության հետ ավելի հստակ տեղեկատվություն ունենալու համար, Ռ. Սարյանը բացասական պատասխան տվեց. «Չեմ խոսել, քանի որ ոչ հրավիրել են, ոչ հարցրել են»։

Ինչպե՞ս էին նկարները հավաքվում «Ցուցահանդեսային կենտրոնում»։  Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրենը պատմեց. «Ես հին պատմությունը գիտեմ։ Երբ դեռ Գաբրիել Գյուրջյանը ստեղծել էր շրջիկ ցուցահանդեսների կենտրոնը, նկարիչները հավաքվում էին, գնում տարբեր տեղեր նկարում։ Կանոնադրության համաձայն՝ մի նկար անհայտուց տրվում էր  այդ շրջիկ ցուցահանդեսային կենտրոնին։ Դա մնում էր որպես իրենց ֆոնդ։ Հետագայում պրակտիկա կար՝ այդ ֆոնդից նկարներ էր տրվում պիոներ պալատին, հյուրանոցներին, տարբեր հիմնարկություններին, որ ներկայացված լինեն արվեստի գործեր։ Ավելի ուշ, թե ինչ կանոնադրություն կար, դժվարանում եմ ասել»։

Նրա կարծիքով, այդտեղ հավաքվում էին նաև մաքսային մարմիններից կողմից առգրաված արվեստի գործերը. «Երբ որ սահմանը հատելուց մի մարդ ուզում էր դուրս տանել Սարյանի գրաֆիկական դիմանկարներից մեկը, մաքսայինը նկարը առգրավել էր։ Մշակույթի նախարարության որոշմամբ այն ի պահ էր տրվելու Սարյանի տուն-թանգարանում։ Այն փոխանցվեց Սարյանին թանգարանին, բայց Ցուցահանդեսային կենտրոնի միջոցով։ Այսինքն, երևի պրակտիկա կար, որ եթե առևգրավում էին, տրվում էր Ցուցահանդեսային կենտրոնին»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:00
Բարեկենդան Վարագա Սուրբ Խաչին՝ վաղը
Այս կիրակին նախորդում է պահքին, որը նվիրված է Վարագա լեռան վրա Սուրբ խաչափայտի մասունքը գտնելուն: Ավանդույթի համաձայն՝ տեսիլքով նրանց երևում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Փառատոն՝ Փշատավանում
Սեպտեմբերի 29-ին ժամը 12։00-ից 20։00-ն Արմավիրի մարզի Փշատավան համայնքում տեղի կունենա «1000 տարվա գյուղամեջ» գյուղական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Միխալկով. «Օսկարը» քաղաքականացված մրցանակաբաշխություն է
«Մենք պետք է ապրենք մեր կյանքով»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Երևանում հանդես կգա օպերային դիվա Աննա Կասյանը
Սեպտեմբերի 23-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում «Արմենիա» 3-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում Հայաստանի պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի, ապա աստիճանաբար կբարձրանա
ՀՀ ԱԻՆ-ը տեղեկացնում է, որ  հանրապետության տարածքում սեպտեմբերի 22-ին առանձին շրջաններում սպասվում է անձրև և ամպրոպ: 23-26-ը սպասվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Հին Երևանցու փողոցում տեղի ունեցած ՃՏՊ-ի հետևանքով տուժածներ կան
Սեպտեմբերի 21-ին, ժամը 06:25-ին, «911» ծառայություն տեղեկություն է հաղորդվել, որ Երևանի Հին Երևանցու փողոցում տեղի է ունեցել ՃՏՊ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Երկուշաբթի օրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 23-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
«Վերածնունդ» միջազգային մրցույթ-փառատոն» ՀԿ նախագահին մեղադրանք է առաջադրվել. ՔԿ
ՀՀ քննչական կոմիտեի Շիրակի մարզային քննչական վարչության վարույթում քննվող քրեական գործի շրջանակներում «Վերածնունդ» միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
«Նահապետի հոբելյանական աշունը»՝ Ստեփանավանում
Հայաստանյան փառատոնային աշնան գունագեղ խճանկարին սեպտեմբերի 26-28-ը, ինքնատիպ իր հմայքով ու բազմաշերտ բովանդակությամբ, ՀՀ կրթության, գիտության,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Վրաստանի արտգործնախարարը հայերենով շնորհավորել է Հայաստանի Անկախության տոնը
Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարության թվիթերյան պաշտոնական էջով արտգործնախարար Դավիթ Զալկալիանին հայերենով շնորհավորել է Հայաստանի Անկախության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Մառախուղ և փակ ճանապարհ Հայաստանում
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 21-ին Քաջարան-Մեղրի ավտոճանապարհին մառախուղ է (տեսանելիությունը՝ 1-2 մ):...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Կինոկենտրոնը պետական աջակցություն ստանալու համար 120 հայտ է ստացել
Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնն  այս տարի բավականին շատ հայտեր է ստացել ֆիլմերին պետական աջակցություն հատկացնելու համար. 2 մրցույթը միասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Ծանրամարտի ԱԱ. Իզաբելա Յայլյանը 6-րդն է B խմբում
Թաիլանդում ընթացող ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի առաջին ներկայացուցիչ Իզաբելա Յայլյանն (59 կգ) ավարտել է ելույթը: Հայ մարզուհին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Փարիզում 90 մարդ է ձերբակալվել «դեղին բաճկոնների» ցույցի նախաշեմին
Փարիզում  իրավապահները «դեղին բաճկոնների» ցույցերի նախաշեմին ձերբակալել են 90 մարդու։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, հայտնի է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Լիճք գյուղի մոտակայքում այրվել է մոտ 8 հա անտառածածկ տարածք
Սեպտեմբերի 21-ին, ժամը 11:16-ին, «911» ծառայություն տեղեկություն է հաղորդվել, որ Սյունիքի մարզի Լիճք գյուղի մոտակայքում այրվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
ՀՅԴ երիտասարդների «Անկախության երթը»
Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության երիտասարդներն ՀՀ անկախության 28-րդ տարեդարձի առթիվ երթ են անցկացնում Երևանում։  «Անկախության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Ազատ ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականը ԱԱ-ից կվերադառնա առանց Տոկիո-2020-ի ուղեգրերի
Գրիգոր Գրիգորյանը պարտվել է  Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուրս-Սուլթանում ավարտին մոտեցող ԱԱ-ի քառորդ եզրափակչում։  79 կգ քաշային ազատ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Պետերբուրգում զանգվածային ծեծկռտուքին մասնակցել են նաև հայեր
Սանկտ Պետերբուրգի Ֆրունզեի շրջանում զանգվածային ծեծկռտուք է տեղի ունեցել սեպտեմբերի 21-ի գիշերը: Ռուսական լրատվամիջոցները գրում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Դավիթ Բաբայան. Կարծում եմ՝ մեր ընդհանուր դրոշը պիտի լինի Արցախինը
«Ես էլ եմ երազում ընդհանուր պետության մասին։ Ես կարծում եմ, որ, օրինակ, մեր ընդհանուր դրոշը պիտի լինի Արցախի դրոշը»,- Գյումրիում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Անկախության տոնին նվիրված միոջոցառումներ նախատեսված են Երևանում և մարզերում
Հայաստանի Անկախության 28-րդ տարեդարձին նվիրված  գլխավոր միջոցառումներն այս տարի առաջին անգամ անցկացվում են Գյումրիում։  Երևանում և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Էդմոն Մարուքյան. Իշխանությունները մեծ սխալ են թույլ տվել, որ մերժել են
«Գլուխը պատին է տալիս նա, ով փորձում է մեզ վիրավորել, կամ որևէ կերպ իրենց պատկերացրած ընդդիմություն որակել, որովհետև  այն մարդիկ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Փաշինյանը շնորհավորել է Մալթայի վարչապետին Անկախության օրվա կապակցությամբ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Մալթայի Հանրապետության վարչապետ Ժոզեֆ Մուսկատին Անկախության օրվա առթիվ: Ուղերձում ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Հայ ժողովուրդը 28 տարվա ընթացքում դարձել է ավելի հաստատակամ, ավելի վճռական. վարչապետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանի Հանրապետության անկախության 28-րդ տարեդարձի առթիվ հրավիրել է տոնական ընդունելություն, որը տեղի է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Սեդրակ Առուստամյանին մեղադրանք է առաջադրվել նաև առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում «Հյուսիս-Հարավ ճանապարհային միջանցք» ծրագրի մշակման և իրագործման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Վայոց ձորի մարզպետ. Փորձում են որևէ կերպ ինձ ներգրավվել այդ գործի մեջ
«Ես եղել եմ տանը։ Մեր շենքի բակի տեսախցիկները ֆիքսել են` ինչպես եմ ես մեքենան կայանում ժամը տասի կողմերը և բարձրանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
Մեր երկրի բարեկեցությունը կախված է մեկ մարդուց և այդ մեկ մարդը մեզնից յուրաքանչյուրն է. Փաշինյան
Գյումրու Սև բերդում այսօր «Մեր ժամանակի հերոսը» հաղորդման 13 մասնակիցներին մրցանակներ են շնորհվել։  Մրցանակակիրներն են՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Ոչ մի բանի դեմ կաշկանդվածություն չունենք. ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնակատար
«Կոռուպցիայի դեմ պայքարը շարունակվելու է, ես հավաստիացնում են»,- Գյումրիում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնակատար...
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Դավիթ Բաբայան. Արցախը բանակցային գործընթացից դուրս է եկել Ալիևի քաղաքականության պատճառով
«Ընդհանրապես, պատերազմի մասին երազում են հիվանդ մարդիկ։ Ինչպե՞ս կարելի է երազել պատերազմի մասին»,- Գյումրիում լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
Բելառուսի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետը Հայաստանում է
Հայաստանի Հանրապետության և Բելառուսի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունների միջև երկկողմ համագործակցության 2019թ. ծրագրի համաձայն`...
Աղբյուր` Panorama.am
15:24
Ես տեղյակ չեմ գաղտնալսման գործից. ՀՔԾ պետ
«Կոռուպցիոն գործերով ապագայում նույնպես նորություններ կլինեն»,- Գյումրիում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՔԾ պետ Սասուն Խաչատրյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ալումյանը՝ դատավոր Դանիբեկյանին. Ճնշումներով Ձեզ զրկել են Ձեր սեփական կամքից
18:01 20/09/2019

Ալումյանը՝ դատավոր Դանիբեկյանին. Ճնշումներով Ձեզ զրկել են Ձեր սեփական կամքից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}