Քաղաքական 10:54 15/05/2019 Հայաստան

ԱՄՆ դաշնային գործակալություն․ Թուրքիան կրոնական ազատությունների ամենակոպիտ խախտողների ցանկում է

Անցյալ շաբաթ ես տեղեկացրել էի Ադրբեջանի կրոնական ազատությունների խախտումների մասին, ինչպես նշված էր Միացյալ Նահանգների Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի (USCIRF) վերջին զեկույցում։ Այս շաբաթվա իմ հոդվածը լուսաբանում է կրոնական խախտումները Թուրքիայում, ինչպես հաղորդում է ԱՄՆ դաշնային գործակալությունը՝ USCIRF-ը։

Տարեկան զեկույցը բացահայտել է, որ «2018 թ․ Թուրքիայում կրոնական ազատության վիճակը շարունակում է մնալ խորապես վրդովեցուցիչ՝ լուրջ մտահոգությունների տեղիք տալով, որ երկրի ներկայիս հետագիծն առաջիկա տարի կհանգեցնի պայմանների հավելյալ վատթարացման։ Կրոնական ազատության վաղեմի հիմնախնդիրների լուծման հարցում Թուրքիայի կառավարության կողմից որևէ լուրջ առաջընթացի բացակայությունը շարունակում է անհանգստության պատճառ դառնալ: Կրոնական կամ հավատքի ազատության վերաբերյալ շատ լուրջ սահմանափակումները շարունակվում են՝ սպառնալով երկրում փոքրամասնությունների կրոնական համայնքների շարունակական կենսունակությանն ու գոյատևմանը։ Բացի այդ, պետական կառույցների և իշխանամետ լրատվամիջոցների կողմից դիվականացման աճը և արատավոր արշավը նպաստել են կրոնական փոքրամասնությունների շրջանում աճող վախի մթնոլորտին: Թուրքական կառավարությունը շարունակում է միջամտել կրոնական համայնքների ներքին գործերին՝ թույլ չտալով Հայ Առաքելական եկեղեցու պատրիարքական ընտրությունները և պահպանելով իր պահանջը, որ հունական ուղղափառ մետրոպոլիտները ձեռք բերեն Թուրքիայի քաղաքացիություն՝ եկեղեցու Սուրբ Սինոդին մասնակցելու համար»:

Բացի այդ, USCIRF-ը հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ում հաստատված հոգևոր առաջնորդ Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդները», որը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի քաղաքական կողմնակիցն էր նրա ավելի վաղ կարիերայի ընթացքում, «շարունակվում են տասնյակ հազարներով հեռացվել պետական ծառայությունից, կալանավորվել և ձերբակալվել՝ հուլիսի 20-ին տեղի ունեցած հեղաշրջման անհաջող փորձին ենթադրյալ մասնակցության կամ ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Թուրքական կառավարությունը Գյուլենի հետ կապված անձանց անխտիր կերպով դիտել է որպես ահաբեկչական կազմակերպության մի մաս։ Պետական պաշտոնյաները շարունակում են ներգրավված լինել հակասեմիտիզմի մեջ՝ սոցիալական մեդիա հարթակներում հայտարարությունների և մեկնաբանությունների տեսքով, իսկ իշխանամետ թերթերն ու լրատվամիջոցները քարոզում էին ատելություն թե քրիստոնյաների, թե հրեաների դեմ»։

Վերջին երեք տարիների ընթացքում, 2016 թ․ հուլիսին նախագահ Էրդողանին տապալելու ձախողված հեղաշրջման փորձից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը 150 հազար պետական ծառայողների ազատեց աշխատանքից և տասնյակ հազարավոր մարդկանց ձերբակալեց՝ նրանց մեղադրելով հեղաշրջման դավադրության և ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Բացի այդ, 68 լրագրողներ, ամենաշատը բոլոր երկրների մեջ, բանտարկվեցին, ավելի քան 150 լրատվամիջոցներ փակվեցին, իսկ անկախ  լրատվամիջոցների մեծ մասը վերահսկվեցին կառավարության կողմից։

Բացի այդ, USCIRF-ը ներկայացրել է հետևյալ կրոնական խախտումները Թուրքիայում.
1) Հանրակրթական դպրոցների աշակերտները, ներառյալ ալևիները, ստիպված են անցնել «Կրոնական մշակույթ և բարոյական գիտելիքներ» իսլամական առարկան։ Հայերը, հույները և հրեաները ազատված են դրանից։ Աշակերտները և նրանց ծնողները ազատվելու համար պետք է երկարատև դժվարին գործընթաց անցնեն կամ իրենց պահանջները ներկայացնեն դատարան։
2) Թուրքական կառավարությունը միջամտում է ինչպես հունական, այնպես էլ հայկական համայնքների ներքին գործերին՝ հոգևորականների ձեռնադրումը սահմանափակելով Թուրքիայի քաղաքացիությամբ։ Քանի որ Թուրքիայի հայոց պատրիարքը 2010 թվականից անգործունակ էր, թուրքական կառավարությունը թույլ չէր տալիս, որ հայկական համայնքը ընտրի նոր պատրիարք:
3) «Ալևիները կազմում են Թուրքիայի ամենամեծ կրոնական փոքրամասնությունը [գնահատվում է 10-25 միլիոն]: Այնուամենայնիվ, կառավարությունը երկար ժամանակ ալևիներին դասակարգում էր որպես մահմեդական և հետևաբար չկարողանալով նրանց ճանաչել որպես սուննի մահմեդականներից տարբերվող կրոնական համայնք։ Չնայած 2015 թ. փետրվարին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայացրած որոշմանը՝ կառավարությունը դեռևս քայլեր չի ձեռնարկել, որպեսզի ալևի ուսանողներն ազատվեն պարտադիր կրոնական դասերին մասնակցելուց, որոնք առաջին հերթին հիմնված են իսլամի սուննի հասկացության վրա», ասված է USCIRF-ի տարեկան զեկույցում։

4) Իշխանամետ տպագիր և սոցիալական լրատվամիջոցներում տարածված է հակասեմիտիզմը։ Համաձայն Հրանտ Դինքի հիմնադրամի՝ 2018 թ. հունվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում 427 ատելության խոսք է գրանցվել հրեաների դեմ։ Թուրք քաղաքական գործիչները ևս հաճախակի հակասեմական մեկնաբանություններ են անում:
5) Բողոքական համայնքը շարունակում է ատելության խոսքի թիրախ լինել։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտնում է, որ Թուրքիան խախտել է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հիմնադրամի իրավունքները։ Բացի այդ, «Եհովայի վկաներին մերժում են  խղճի հիմնավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքը, նրանց սպառնում են հետապնդումներ, տուգանքներ և ազատազրկում», հայտնել է USCIRF-ը։

6) «Հայոց Պատրիարքարանը ձգտում է վերադարձնել Ստամբուլում գտնվող, նախկինում հայ երեխաների կրթության համար օգտագործված Սանասարյան Հանի անշարժ գույքը, որը կառավարությունը բռնագրավել էր 1935 թվականին։ Բոզջադա կղզու Հունական ուղղափառ հիմնադրամը դեռևս չի ստացել 11 անշարժ գույքի համար իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը, չնայած 2014 թ․ սեպտեմբերին Հիմնադրամի խորհրդի ընդունած որոշման՝ գործերը փոխանցելու մասին։ Հալկիի հունական ուղղափառ աստվածաբանական դպրոցը, որը հայտնի նաև որպես Հալկիի ճեմարան, փակվել է և հնարավորություն չի ունեցել հոգևորականությանը ուսուցանել 1971 թ․ սկսած»՝ ըստ USCIRF-ի։
USCIRF- ը կոչ է արել ԱՄՆ կառավարությանը ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա՝ կրոնական ազատության բոլոր դրույթները պահպանելու և համապատասխան ուղղիչ միջոցներ ձեռնարկելու համար․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:22
Արցախում գրանցվել են կորոնավիրուսի նոր դեպքեր
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունից փոխանցում են, որ օրվա ընթացքում թեստավորված անձանից երկուսի մոտ COVID-19 հետազոտման թեստի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազը հիմք չի տեսել Ռուսաստանի հետ Թրամփի կապերը հետաքննելու համար
«ԱՄՆ արդարադատության նախարար, գլխավոր դատախազ Ուիլյամ Բարը կարծում է, որ հիմք չկա հետաքննություն սկսել Ռուսաստանի և ԱՄՆ ներկայիս նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
ՃՈ-ն հրապարակել է Արշակունյաց -Գարեգին Նժդեհ խաչմերուկում երթևեկության քարտեզը
Տրանսպորտային միջոցների երթևեկության հապաղումներից և հնարավոր խցանումներից խուսափելու նպատակով 2020 թվականի ապրիլի 10-ից Երևան քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Ա. Թորոսյանը հայտնեց , որ արտակարգ դրությունը երկարացնելու առաջարկ է ներկայացնելու կառավարությանը
«Քանի մանկահասակ կամ դպրոցահասակ երեխա կա վարակված, այդ թիվը չեմ կարող հայտնել և համաճարակաբանական  տեսանկյունից որևէ նշնակություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Մարուքյան. Ամբողջ ՀՀ տարածքում արտակարգ դրությունը երկարաձգումն օրենքով այլևս անհնար է
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Մամուլում լուրեր են շրջանառվում այն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:49
Հելսինկյան կոմիտեն իրականացնում է խորհրդատվություն՝ աշխատանքային հարաբերությունների խախտումների վերաբերյալ
Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեն իրականացնում է խորհրդատվություն և աջակցություն` աշխատանքային հարաբերությունների հնարավոր խախտումների վերաբերյալ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
«ՕՊԵԿ+» հանդիպումից հետո Նիգերիան ակնկալում է նավթի գնի բարձրացում
«ՕՊԵԿ+»  համաձայնագրի շրջանակում մայիսից հունիս ընկած ժամանակահատվածում Նիգերիան 0,4 միլիոն բարելով կկրճատի նավթի օրական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Արցախի ԱԳՆ. Մարաղայի կոտորածը Ադրբեջանի կողմից կազմակերպված աննախադեպ պատերազմական հանցագործություն էր
Արցախի Հանրապետության ԱԳՆ հայտարարություն է տարածել Մարաղայի հայերի ջարդերի 28-րդ տարելիցի կապակցությամբ.  «Այսօր լրանում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ». Առկա է լուրջ քննարկման անհրաժեշտություն
«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ» -ն իր պատրաստած ու տարածած հոդվածում անդրադարձել է Քաղավիացիայի կոմիտեի շուրջ ստեղծված իրավիճակին։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Վրաստանից 26 ՀՀ քաղաքացիներ վերադառնում են հայրենիք
Այսօր Վրաստանում ՀՀ դեսպանությունը կազմակերպել է Վրաստանում գտնվող և Հայաստան մեկնել ցանկացող ՀՀ քաղաքացիների չորրորդ խմբի մեկնումը Հայաստան։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
Մովսես Դեմիրճյան. Թորոսյանի կողմից սա ապապրոֆեսիոնալ մոտեցման և պետական մտածողության բացակայության դրսևորում է
Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Մովսես Դեմիրճյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «ՀՀ առողջապահության նախարար Արսեն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Հարավային Կորեայում COVID-19-ով կրկնակի վարակման դեպք է գրանցվել 91 հոգու մոտ. Gazeta.ru
Հարավային Կորեայում կորոնավիրուսով կրկնակի վարակման դեպք է գրանցվել հիվանդությունից բուժված 91 քաղաքացու մոտ, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
«Ազնավուր» հիմնադրամը միանում է COVID-19- ի դեմ պայքարին
«Ազնավուր» հիմնադրամը ևս միանում է COVID-19- ի դեմ պայքարին՝ աջակցելով ՀՀ առողջապահության նախարարությանը: Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Արմեն Մուրադյան. Մոլեգնող արհավիրքի օրերին անդառնալի կորուստ կրեց նաև Նազարյան ընտանիքը
Կյանքից հեռացել է անվանի բարերար Նազար Նազարյանի կինը՝ Արտեմիս Նազարյանը։ ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադյանի՝ տարածած ցավակցական խոսքում ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Գլխավոր դատախազությունը՝ Վահագն Հարությունյանի հետախուզման և դրա շուրջ տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին
 ՀՀ գլխավոր դատախազի խորհրդական Գոռ Աբրահամյանը ֆեյսբուքյան էջում պարզաբանում է տարածել «2008թ. մարտի 1-ի» քրեական գործով...
Աղբյուր` Panorama.am
15:44
Շվեյցարիայում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գերազանցել է 24 հազարը. «ՏԱՍՍ»
Անցած օրվա ընթացքում Շվեյցարիայում նոր կորոնավիրուսով վարակման դեպքերի թիվը ավելացել է 734-ով, փոխանցում է «ՏԱՍՍ»-ը։ Ըստ երկրի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:34
ԱՄՆ-ից հայրենիք վերադարձող հայ աշակերտները ենթարկվելու են 14-օրյա կարանտինային ռեժիմի
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանը  մեկնաբանություն էր տարածել  FLEX ծրագրով ԱՄՆ հանրակրթական տարբեր ավագ դպրոցներում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Լևոն Ազիզյանը՝ «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի պաշտոնակատար
ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունից  տեղեկացնում են, որ նախարար Էրիկ Գրիգորյանի հրամանով Լևոն Ազիզյանը նշանակվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
«Հայաստանում նոր պոչամբարներ կառուցելու հայտեր չկան». Իրինա Ղափլանյան
«Սա ավելի շատ քաղաքական քայլ է Հայաստանի կողմից՝ հաշվի առնելով այն, որ ԵԱՏՄ բոլոր երկրները վավերացման փուլ են մտել: Այս պահին դեռ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:06
Կորոնավիրուսի հետևանքով այս պահին ունենք 12 մահ. Թորոսյան
«Մենք չենք կարող համարել, որ կորոնավիուսի տարածումը կանգնում է, կամ այն 100% մարում է»,-ԱԺ առողջապահության և սոցիալական հարցերի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:04
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ. ՓՄՁ-ների և գյուղատնտեսության վարկավորման գործընթացը շարունակվում է
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկն աշխատում է հատուկ ռեժիմով և շարունակում ՓՄՁ-ների և գյուղատնտեսության ոլորտի ֆինանսավորումը, ինչպես նաև իրականացնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
ԵՄ-ն 20 մլրդ եվրո կհատկացնի Եվրոպայից դուրս
Եվրամիության երկրներն ավելի քան 20 միլիարդ եվրո կուղղեն Եվրոպայից դուրս կորոնավիրուսի տարածման դեմ պայքարելու համար: Ինչպես գրում է ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:56
Փաշինյան. Այո, դժբախտաբար, մենք գտնվում ենք անմիջապես ռեցեսիայի շեմին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի հերթական նիստին, որն անցկացվել է տեսակոնֆերանսի ձևաչափով:...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Բոբ Դիլանի երգն առաջին անգամ գլխավորել է Billboard- ի աղյուսակը
Ամերիկացի երգիչ Բոբ Դիլանի Murder Most Foul երգը գլխավորում է Billboard-ի աղյուսակը։ kulturomania.ru-ի հաղորդմամբ, սա երաժշտի առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:38
Իսպանիայում համընդհանուր արգելափակումը կարող էր երկարաձգվել մինչև մայիսի 10-ը
Իսպանիայի վարչապետ Պեդրո Սանչեսը նախօրեին  հայտարարել է, որ ստիպված կլինի խնդրել երկարաձգել արտակարգ դրությունը ևս երկու շաբաթով, երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:31
Beeline. Անդրեյ Պյատախինը շարունակում է զբաղեցնել իր պաշտոնը
Ի պատասխան մամուլի ներկայացուցիչների հարցումների Beeline Հայաստան ընկերության հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունը տարածել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
Արսեն Բաբայան. Մեծ հպարտությամբ ընդունել եմ պետական գործիչ Արթուր Վանեցյանի հետ թիմ ձևավորելու առաջարկը
«Ինձ համար հեղափոխությունը պատասխանատու և պրոֆեսիոնալ կառավարումն է, այլ ոչ թե ցայտնոտային որոշումներն ու կոլեկտիվ անպատասխանատվությունը»։
Աղբյուր` Panorama.am
14:26
ԲՏԱ նախարարությունը «համաձայնություն չի տվել գործընթացին»
ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը հայտարարում է, որ 1. Արտակարգ դրության պայմաններում նախարարությունը հորդորում է ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Բելառուսում կտրուկ աճել է կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը
Բելառուսում կտրուկ աճել է կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը: Անցած օրվա ընթացքում հիվանդների թիվը աճել է 495-ով։ Այս մասին գրում է Lenta-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}