Քաղաքական 10:54 15/05/2019 Հայաստան

ԱՄՆ դաշնային գործակալություն․ Թուրքիան կրոնական ազատությունների ամենակոպիտ խախտողների ցանկում է

Անցյալ շաբաթ ես տեղեկացրել էի Ադրբեջանի կրոնական ազատությունների խախտումների մասին, ինչպես նշված էր Միացյալ Նահանգների Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի (USCIRF) վերջին զեկույցում։ Այս շաբաթվա իմ հոդվածը լուսաբանում է կրոնական խախտումները Թուրքիայում, ինչպես հաղորդում է ԱՄՆ դաշնային գործակալությունը՝ USCIRF-ը։

Տարեկան զեկույցը բացահայտել է, որ «2018 թ․ Թուրքիայում կրոնական ազատության վիճակը շարունակում է մնալ խորապես վրդովեցուցիչ՝ լուրջ մտահոգությունների տեղիք տալով, որ երկրի ներկայիս հետագիծն առաջիկա տարի կհանգեցնի պայմանների հավելյալ վատթարացման։ Կրոնական ազատության վաղեմի հիմնախնդիրների լուծման հարցում Թուրքիայի կառավարության կողմից որևէ լուրջ առաջընթացի բացակայությունը շարունակում է անհանգստության պատճառ դառնալ: Կրոնական կամ հավատքի ազատության վերաբերյալ շատ լուրջ սահմանափակումները շարունակվում են՝ սպառնալով երկրում փոքրամասնությունների կրոնական համայնքների շարունակական կենսունակությանն ու գոյատևմանը։ Բացի այդ, պետական կառույցների և իշխանամետ լրատվամիջոցների կողմից դիվականացման աճը և արատավոր արշավը նպաստել են կրոնական փոքրամասնությունների շրջանում աճող վախի մթնոլորտին: Թուրքական կառավարությունը շարունակում է միջամտել կրոնական համայնքների ներքին գործերին՝ թույլ չտալով Հայ Առաքելական եկեղեցու պատրիարքական ընտրությունները և պահպանելով իր պահանջը, որ հունական ուղղափառ մետրոպոլիտները ձեռք բերեն Թուրքիայի քաղաքացիություն՝ եկեղեցու Սուրբ Սինոդին մասնակցելու համար»:

Բացի այդ, USCIRF-ը հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ում հաստատված հոգևոր առաջնորդ Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդները», որը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի քաղաքական կողմնակիցն էր նրա ավելի վաղ կարիերայի ընթացքում, «շարունակվում են տասնյակ հազարներով հեռացվել պետական ծառայությունից, կալանավորվել և ձերբակալվել՝ հուլիսի 20-ին տեղի ունեցած հեղաշրջման անհաջող փորձին ենթադրյալ մասնակցության կամ ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Թուրքական կառավարությունը Գյուլենի հետ կապված անձանց անխտիր կերպով դիտել է որպես ահաբեկչական կազմակերպության մի մաս։ Պետական պաշտոնյաները շարունակում են ներգրավված լինել հակասեմիտիզմի մեջ՝ սոցիալական մեդիա հարթակներում հայտարարությունների և մեկնաբանությունների տեսքով, իսկ իշխանամետ թերթերն ու լրատվամիջոցները քարոզում էին ատելություն թե քրիստոնյաների, թե հրեաների դեմ»։

Վերջին երեք տարիների ընթացքում, 2016 թ․ հուլիսին նախագահ Էրդողանին տապալելու ձախողված հեղաշրջման փորձից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը 150 հազար պետական ծառայողների ազատեց աշխատանքից և տասնյակ հազարավոր մարդկանց ձերբակալեց՝ նրանց մեղադրելով հեղաշրջման դավադրության և ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Բացի այդ, 68 լրագրողներ, ամենաշատը բոլոր երկրների մեջ, բանտարկվեցին, ավելի քան 150 լրատվամիջոցներ փակվեցին, իսկ անկախ  լրատվամիջոցների մեծ մասը վերահսկվեցին կառավարության կողմից։

Բացի այդ, USCIRF-ը ներկայացրել է հետևյալ կրոնական խախտումները Թուրքիայում.
1) Հանրակրթական դպրոցների աշակերտները, ներառյալ ալևիները, ստիպված են անցնել «Կրոնական մշակույթ և բարոյական գիտելիքներ» իսլամական առարկան։ Հայերը, հույները և հրեաները ազատված են դրանից։ Աշակերտները և նրանց ծնողները ազատվելու համար պետք է երկարատև դժվարին գործընթաց անցնեն կամ իրենց պահանջները ներկայացնեն դատարան։
2) Թուրքական կառավարությունը միջամտում է ինչպես հունական, այնպես էլ հայկական համայնքների ներքին գործերին՝ հոգևորականների ձեռնադրումը սահմանափակելով Թուրքիայի քաղաքացիությամբ։ Քանի որ Թուրքիայի հայոց պատրիարքը 2010 թվականից անգործունակ էր, թուրքական կառավարությունը թույլ չէր տալիս, որ հայկական համայնքը ընտրի նոր պատրիարք:
3) «Ալևիները կազմում են Թուրքիայի ամենամեծ կրոնական փոքրամասնությունը [գնահատվում է 10-25 միլիոն]: Այնուամենայնիվ, կառավարությունը երկար ժամանակ ալևիներին դասակարգում էր որպես մահմեդական և հետևաբար չկարողանալով նրանց ճանաչել որպես սուննի մահմեդականներից տարբերվող կրոնական համայնք։ Չնայած 2015 թ. փետրվարին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայացրած որոշմանը՝ կառավարությունը դեռևս քայլեր չի ձեռնարկել, որպեսզի ալևի ուսանողներն ազատվեն պարտադիր կրոնական դասերին մասնակցելուց, որոնք առաջին հերթին հիմնված են իսլամի սուննի հասկացության վրա», ասված է USCIRF-ի տարեկան զեկույցում։

4) Իշխանամետ տպագիր և սոցիալական լրատվամիջոցներում տարածված է հակասեմիտիզմը։ Համաձայն Հրանտ Դինքի հիմնադրամի՝ 2018 թ. հունվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում 427 ատելության խոսք է գրանցվել հրեաների դեմ։ Թուրք քաղաքական գործիչները ևս հաճախակի հակասեմական մեկնաբանություններ են անում:
5) Բողոքական համայնքը շարունակում է ատելության խոսքի թիրախ լինել։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտնում է, որ Թուրքիան խախտել է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հիմնադրամի իրավունքները։ Բացի այդ, «Եհովայի վկաներին մերժում են  խղճի հիմնավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքը, նրանց սպառնում են հետապնդումներ, տուգանքներ և ազատազրկում», հայտնել է USCIRF-ը։

6) «Հայոց Պատրիարքարանը ձգտում է վերադարձնել Ստամբուլում գտնվող, նախկինում հայ երեխաների կրթության համար օգտագործված Սանասարյան Հանի անշարժ գույքը, որը կառավարությունը բռնագրավել էր 1935 թվականին։ Բոզջադա կղզու Հունական ուղղափառ հիմնադրամը դեռևս չի ստացել 11 անշարժ գույքի համար իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը, չնայած 2014 թ․ սեպտեմբերին Հիմնադրամի խորհրդի ընդունած որոշման՝ գործերը փոխանցելու մասին։ Հալկիի հունական ուղղափառ աստվածաբանական դպրոցը, որը հայտնի նաև որպես Հալկիի ճեմարան, փակվել է և հնարավորություն չի ունեցել հոգևորականությանը ուսուցանել 1971 թ․ սկսած»՝ ըստ USCIRF-ի։
USCIRF- ը կոչ է արել ԱՄՆ կառավարությանը ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա՝ կրոնական ազատության բոլոր դրույթները պահպանելու և համապատասխան ուղղիչ միջոցներ ձեռնարկելու համար․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Կիպրոսի նախագահ․ Թուրքիան պետք է պատասխան տա Կիպրոսի դեմ ուղղված գործողությունների համար
Կիպրոսի նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը հայտարարել է, որ պատրաստվում է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 74-րդ նստաշրջանում բարձրաձայնել Թուրքիայի հարցը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Սաուդյան Արաբիա․ Նավթային օբյեկտների վրա հարձակման մեջ ներգրավված է Իրանը
Սաուդյան նավթավերամշակման գործարանների վրա հարձակումը իրականացվել է իրանական զենքի կիրառմամբ: Այսպիսի հայտարարություն է արվել Սաուդյան Արաբիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Աղետի գոտու բնակարանաշինության ծրագրի շրջանակում Ջրաշենում բնակարաններով են ապահովվել 4 ընտանիք
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Լոռու մարզի Ջրաշեն համայնքում մասնակցել է բնակարանամուտի արարողությունների: Աղետի գոտու բնակարանաշինության ծրագրի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Շուշիից կարելի է նայել Աստծո աչքերի մեջ և գտնել փրկություն. Ռուբեն Մխիթարյան
Շուլի, Ռազ, Դավիթ, Սոս, Ժոռա, Դանիել, Հայկ, Գևորգ և մնացած իմ սիրելի ընկերներ: Ապրե՜ք:
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Ուկրաինայում հուշարձանը պղծած վանդալները հաղորդագրություն են թողել Զելենսկիին
Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզում պղծվել է 54 հազար հրեաների զանգվածային սպանության վայրում կանգնեցված հուշարձանը։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, միջադեպի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
«Իմ քայլը»-ը որոշել է Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու գործընթաց սկսել. Մակունց
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մանկունցը ֆեյսբուքյան իր էջում հայտնել է. «Քիչ առաջ ԱԺ «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
«Գահերի խաղը» յոթերորդ «Էմմի»-ն Է նվաճել
«Գահերի խաղը» շոուն յոթերորդ «Էմմի» մրցանակն Է ստացել Creative Arts Awards-ի մրցանակաբաշխության ժամանակ լավագույն հատուկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
General Motors-ի ավելի քան 49 հազար աշխատակից գործադուլ է սկսել
General Motors ավտոկոնցեռնի ավելի քան 49 հազար աշխատակից, որոնք ամերիկյան ավտոարդյունաբերության աշխատողների միացյալ արհմիության անդամ են,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Վիկտոր Սողոմոնյանը՝ ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված վիճակի մասին
Պետք է արձանագրեմ, որ տխուր օրինաչափություն է դարձել,որ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ապօրինի կալանքի հետ կապված դատական նիստերից առաջ կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Ֆրանսիական ընկերությունը ստիպված է վճարել գործուղման ժամանակ սեքսից մահացած աշխատակցի ընտանիքին
Ֆրանսիական ընկերությունը ստիպված կլինի վճարել իր աշխատակցի ընտանիքին, որի սիրտը կանգ էր առել գործուղման ընթացքում անծանոթի հետ սեքսի ժամանակ:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Ալեն Սիմոնյանը գնահատականներ չի տալիս Արթուր Վանեցյանի հրաժարականի վերաբերյալ
«Ես գիտեի, որ դիմում է ներկայացվել, բայց մնացածի հետ կապված որևէ տեղեկություն չունեի»,- «Իմ քայլը» խմբակցության հրավիրած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Բորիս Ջոնսոնը խոսել է փափուկ Բրեքսիթի հեռանկարների մասին
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը կիսվել է Եվրահանձնաժողովի հեռացող նախագահ Ժան-Կլոդ Յունկերի հետ առաջիկա հանդիպման վերաբերյալ իր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Մխիթարյանը ճանաչվել է «Սասուոլո»-ի հետ խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ
Հայաստանի ազգային հավաքականի և «Ռոմայի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը ճանաչվել է Ա Սերիայի 3-րդ տուրի՝ «Սասուոլո»-ի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Բժիշկները դադարեցրել են դերասանուհի Զավորատնյուկի հակաքաղցկեղային բուժումը
Բժիշկները դադարեցրել են ռուս դերասանուհի Անաստասիա Զավորոտնյուկի հակաքաղցկեղային բուժումը: Այս մասին հայտնում է Gazeta-ն: Նշվում է, որ քանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Կենդանիների պաշտպանները դեմ են նորաձևության արդյունաբերությանը
Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաքում  բնապահպանները փակել են  լոնդոնյան մի  փողոց, որտեղ անցկացվել է նորաձևության շաբաթ։ Եվրանյուզի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Վրաստանը չի դիմի Արևմուտքին՝ հակառուսական պատժամիջոցները խստացնելու համար
«Եվրոպական Վրաստան» ընդդիմադիր խորհրդարանական կուսակցությունը, որը բաղկացած է Միխեիլ Սաակաշվիլիի ընկերներից և համախոհներից, բանաձևի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Անցած 3 օրվա ընթացքում հանրապետությունում ՃՊՏ-ների հետևանքով 47 մարդ է վիրավորվել
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` սեպտեմբերի 13-ից 16-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Էրեբունի ամրոցի տարածքում պեղվել է նոր տաճար
Հայկական և ֆրանսիական արշավախմբերը 2008 թվականից ի վեր Էրեբունի ամրոցի տարածքում համատեղ պեղումներ են իրականացնում շնորհիվ Ֆրանսիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Մալխաս Ամոյան․ Չեմ ցանկանում որևէ մեկին մեղադրել պարտություններիս մեջ
72 կգ քաշային ըմբիշ, երիտասարդների Եվրոպայի և Աշխարհի չեմպիոն Մալխաս Ամոյանը ՀԱՕԿ լրատվականի հետ զրույցում ամփոփել է իր ելույթները...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Ադրբեջանի գլխավոր օրենքով գողին կզրկեն տիտղոսից
Օրենքով գողերը որոշել են առաջիկայում հավաքվել, որպեսզի օրենքով գողի տիտղոսից զրկեն Ադրբեջանում քրեական հեղինակություն Նադիր Սալիֆովին, որն ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
ԱԺ նախագահի հայտարարությունները վտանգում են դատարանի անկախությունը. Սարգիս Գրիգորյան
Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանն այսօրվա նիստում արտահերթ ելույթ ունեցավ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի և դրա շուրջ ստեղծված իրավիճակի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Շումախերը դուրս է գրվել հիվանդանոցից
Լրագրող Ժան-Միշել Դեկյուժին հայտարարել է, որ Ֆորմուլա-1-ի յոթակի չեմպիոն Միխայել Շումախերը դուրս է գրվել Փարիզի Ժորժ Պոմպիդուի անվան կլինիկայից։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Իրանը Պարսից ծոցում կրկին նավթային տանկեր է առգրավել
Իրանը Պարսից ծոցում կրկին նավթային տանկեր է առգրավել, որը ԱՄԷ-ի համար տեղափոխում էր 250 հազար լիտր դիզելային վառելիք: Այդ մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Կոյուղաջրերը լցվել են զորամասի տարածք
Սեպտեմբերի 16-ին, ժամը 10:36-ին «911» ծառայություն տեղեկություն է հաղորդվել, որ Երևանի Ներքին Չարբախից Արարատի մարզի Մասիս քաղաք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Ապրիլյանի տղաների քավորությամբ կնքվել են անմահացած հերոսների երեխաները
Խաչվերաց տոնի օրը, Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցում տեղի է ունեցել Սուրբ Մկրտություն, որի ընթացքում, ապրիլյան մարտական գործողությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Խորհրդարանական մեծամասնության և փոքրամասնության հեզաճկուն քաղաքական ինկոգնիտո տանգոն գնալով հետաքրքրանում է. Վլադիմիր Մարտիրոսյան
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Վլադիմիր Մարտիրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Կարող եմ ենթադրել , որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Պուտինը Անկարայում բանակցում է Էրդողանի հետ
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը բանակցություններ են սկսել Անկարայում: Այդ մասին հայտնում է РИА...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Գյուղական բնակավայրերի դպրոցական ցանցի արդիականացումը պետության կարևոր առաջադրանքներից է. Արցախի նախագահ
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը սեպտեմբերի 16-ին  այցելել է Քաշաթաղի շրջանի Մոշաթաղ գյուղ և մասնակցել այնտեղ կապիտալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Արթուր Ալեքսանյանը վնասվածքի պատճառով չի մասնակցի եզրափակիչին
Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր, աշխարհի եռակի ու Եվրոպայի քառակի չեմպիոն Արթուր Ալեքսանյանը (97 կգ) վնասվածքի պատճառով չի մասնակցի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Սահմանադրական դատարանը կայացրել է ապօրինի որոշում. Փաշինյան
«Ես ողջունում եմ Արարատ Միրզոյանի հայտարարությունը»,- այս մասին այսօր տեղի ունեցած ասուլիսում ասաց  վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը`...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ԱԺ նախագահի հայտարարությունը՝ ՍԴ-ում ստեղծված վիճակի մասին
11:34 16/09/2019

ԱԺ նախագահի հայտարարությունը՝ ՍԴ-ում ստեղծված վիճակի մասին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}