Քաղաքական 10:54 15/05/2019 Հայաստան

ԱՄՆ դաշնային գործակալություն․ Թուրքիան կրոնական ազատությունների ամենակոպիտ խախտողների ցանկում է

Անցյալ շաբաթ ես տեղեկացրել էի Ադրբեջանի կրոնական ազատությունների խախտումների մասին, ինչպես նշված էր Միացյալ Նահանգների Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի (USCIRF) վերջին զեկույցում։ Այս շաբաթվա իմ հոդվածը լուսաբանում է կրոնական խախտումները Թուրքիայում, ինչպես հաղորդում է ԱՄՆ դաշնային գործակալությունը՝ USCIRF-ը։

Տարեկան զեկույցը բացահայտել է, որ «2018 թ․ Թուրքիայում կրոնական ազատության վիճակը շարունակում է մնալ խորապես վրդովեցուցիչ՝ լուրջ մտահոգությունների տեղիք տալով, որ երկրի ներկայիս հետագիծն առաջիկա տարի կհանգեցնի պայմանների հավելյալ վատթարացման։ Կրոնական ազատության վաղեմի հիմնախնդիրների լուծման հարցում Թուրքիայի կառավարության կողմից որևէ լուրջ առաջընթացի բացակայությունը շարունակում է անհանգստության պատճառ դառնալ: Կրոնական կամ հավատքի ազատության վերաբերյալ շատ լուրջ սահմանափակումները շարունակվում են՝ սպառնալով երկրում փոքրամասնությունների կրոնական համայնքների շարունակական կենսունակությանն ու գոյատևմանը։ Բացի այդ, պետական կառույցների և իշխանամետ լրատվամիջոցների կողմից դիվականացման աճը և արատավոր արշավը նպաստել են կրոնական փոքրամասնությունների շրջանում աճող վախի մթնոլորտին: Թուրքական կառավարությունը շարունակում է միջամտել կրոնական համայնքների ներքին գործերին՝ թույլ չտալով Հայ Առաքելական եկեղեցու պատրիարքական ընտրությունները և պահպանելով իր պահանջը, որ հունական ուղղափառ մետրոպոլիտները ձեռք բերեն Թուրքիայի քաղաքացիություն՝ եկեղեցու Սուրբ Սինոդին մասնակցելու համար»:

Բացի այդ, USCIRF-ը հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ում հաստատված հոգևոր առաջնորդ Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդները», որը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի քաղաքական կողմնակիցն էր նրա ավելի վաղ կարիերայի ընթացքում, «շարունակվում են տասնյակ հազարներով հեռացվել պետական ծառայությունից, կալանավորվել և ձերբակալվել՝ հուլիսի 20-ին տեղի ունեցած հեղաշրջման անհաջող փորձին ենթադրյալ մասնակցության կամ ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Թուրքական կառավարությունը Գյուլենի հետ կապված անձանց անխտիր կերպով դիտել է որպես ահաբեկչական կազմակերպության մի մաս։ Պետական պաշտոնյաները շարունակում են ներգրավված լինել հակասեմիտիզմի մեջ՝ սոցիալական մեդիա հարթակներում հայտարարությունների և մեկնաբանությունների տեսքով, իսկ իշխանամետ թերթերն ու լրատվամիջոցները քարոզում էին ատելություն թե քրիստոնյաների, թե հրեաների դեմ»։

Վերջին երեք տարիների ընթացքում, 2016 թ․ հուլիսին նախագահ Էրդողանին տապալելու ձախողված հեղաշրջման փորձից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը 150 հազար պետական ծառայողների ազատեց աշխատանքից և տասնյակ հազարավոր մարդկանց ձերբակալեց՝ նրանց մեղադրելով հեղաշրջման դավադրության և ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Բացի այդ, 68 լրագրողներ, ամենաշատը բոլոր երկրների մեջ, բանտարկվեցին, ավելի քան 150 լրատվամիջոցներ փակվեցին, իսկ անկախ  լրատվամիջոցների մեծ մասը վերահսկվեցին կառավարության կողմից։

Բացի այդ, USCIRF-ը ներկայացրել է հետևյալ կրոնական խախտումները Թուրքիայում.
1) Հանրակրթական դպրոցների աշակերտները, ներառյալ ալևիները, ստիպված են անցնել «Կրոնական մշակույթ և բարոյական գիտելիքներ» իսլամական առարկան։ Հայերը, հույները և հրեաները ազատված են դրանից։ Աշակերտները և նրանց ծնողները ազատվելու համար պետք է երկարատև դժվարին գործընթաց անցնեն կամ իրենց պահանջները ներկայացնեն դատարան։
2) Թուրքական կառավարությունը միջամտում է ինչպես հունական, այնպես էլ հայկական համայնքների ներքին գործերին՝ հոգևորականների ձեռնադրումը սահմանափակելով Թուրքիայի քաղաքացիությամբ։ Քանի որ Թուրքիայի հայոց պատրիարքը 2010 թվականից անգործունակ էր, թուրքական կառավարությունը թույլ չէր տալիս, որ հայկական համայնքը ընտրի նոր պատրիարք:
3) «Ալևիները կազմում են Թուրքիայի ամենամեծ կրոնական փոքրամասնությունը [գնահատվում է 10-25 միլիոն]: Այնուամենայնիվ, կառավարությունը երկար ժամանակ ալևիներին դասակարգում էր որպես մահմեդական և հետևաբար չկարողանալով նրանց ճանաչել որպես սուննի մահմեդականներից տարբերվող կրոնական համայնք։ Չնայած 2015 թ. փետրվարին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայացրած որոշմանը՝ կառավարությունը դեռևս քայլեր չի ձեռնարկել, որպեսզի ալևի ուսանողներն ազատվեն պարտադիր կրոնական դասերին մասնակցելուց, որոնք առաջին հերթին հիմնված են իսլամի սուննի հասկացության վրա», ասված է USCIRF-ի տարեկան զեկույցում։

4) Իշխանամետ տպագիր և սոցիալական լրատվամիջոցներում տարածված է հակասեմիտիզմը։ Համաձայն Հրանտ Դինքի հիմնադրամի՝ 2018 թ. հունվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում 427 ատելության խոսք է գրանցվել հրեաների դեմ։ Թուրք քաղաքական գործիչները ևս հաճախակի հակասեմական մեկնաբանություններ են անում:
5) Բողոքական համայնքը շարունակում է ատելության խոսքի թիրախ լինել։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտնում է, որ Թուրքիան խախտել է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հիմնադրամի իրավունքները։ Բացի այդ, «Եհովայի վկաներին մերժում են  խղճի հիմնավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքը, նրանց սպառնում են հետապնդումներ, տուգանքներ և ազատազրկում», հայտնել է USCIRF-ը։

6) «Հայոց Պատրիարքարանը ձգտում է վերադարձնել Ստամբուլում գտնվող, նախկինում հայ երեխաների կրթության համար օգտագործված Սանասարյան Հանի անշարժ գույքը, որը կառավարությունը բռնագրավել էր 1935 թվականին։ Բոզջադա կղզու Հունական ուղղափառ հիմնադրամը դեռևս չի ստացել 11 անշարժ գույքի համար իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը, չնայած 2014 թ․ սեպտեմբերին Հիմնադրամի խորհրդի ընդունած որոշման՝ գործերը փոխանցելու մասին։ Հալկիի հունական ուղղափառ աստվածաբանական դպրոցը, որը հայտնի նաև որպես Հալկիի ճեմարան, փակվել է և հնարավորություն չի ունեցել հոգևորականությանը ուսուցանել 1971 թ․ սկսած»՝ ըստ USCIRF-ի։
USCIRF- ը կոչ է արել ԱՄՆ կառավարությանը ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա՝ կրոնական ազատության բոլոր դրույթները պահպանելու և համապատասխան ուղղիչ միջոցներ ձեռնարկելու համար․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:00
Սուրբ Սարգսի տոնն այս տարի կնշվի փետրվարի 8-ին
Այս տարի երիտասարդների բարեխոս Ս. Սարգիս զորավարի հիշատակության օրը կնշվի փետրվարի 8-ին։  Տեղեկանում ենք Արարատյան հայրապետական թեմի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Երևանի բազմապրոֆիլ հիվանդանոցներում առկա է հիվանդներին ընդունելու խնդիր
Սեզոնայնության հետ կապված հիվանդանոցները ծանրաբեռնված են և  հիվանդ  ընդունելու  խնդիր են ունենում։  Շատ հաճախ հիվանդները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 6-8 աստիճանով
Հունվարի 18-ի ցերեկը Սյունիքում և Արցախում, 19-ին և 20-ի գիշերը շրջանների զգալի մասում սպասվում է ձյուն, 20-ի ցերեկը և 21-22-ը սպասվում է առանց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Դիզայներ Ժան Պոլ Գոտյեն հանդես կգա վերջին ցուցադրությամբ
Ֆրանսիացի հագուստի մոդելավորող, դիզայներ Ժան Պոլ Գոտյեն հայտարարել է, որ հունվարի 22-ին Փարիզի Շատլե թատրոնում  կայանալու է շոու, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Դահուկավազքի առաջնություն Աշոցքում շարունակվում է
Աշոցքում շարունակվում է նախօրեին  մեկնարկած Հայաստանի դահուկավազքի առաջնությունը: Մրցումներին մասնակցում են Գյումրիի, Աշոցքի, ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Մեքսիկայում սերիալի նկարահանումների ժամանակ երկու դերասան է մահացել
Նրանք նկարահանվում էին «Ճշմարտության առջև առանց վախի» սերիալում:
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Ադրբեջանի քաղաքացին Վրաստանում 10 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել
Վրաստանում տասը տարվա ազատազրկման է դատապարտվել Ադրբեջանի քաղաքացի Խ.Գ-ն։ Դատարանն ապացուցված է համարել նրա մեղքը։ «Գրուզիա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Ճապոնացիների 80 տոկոսը կողմ է մահապատժի պահպանմանը
Ճապոնացիների ավելի քան 80 տոկոսը կողմ են արտահայտվել երկրում մահապատժի պահպանմանը: Ռիա նովոստիի հաղորդմամբ, նման հետազտության տվյալներ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Հունվարի 20-ին էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն Երևանում ու չորս մարզերում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 20-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Աղոթք Սուրբ Գայանեում՝ Բաքվի ջարդերի 30-րդ տարելիցի առիթով
Արցախի թեմի բոլոր եկեղեցիներում, Սուրբ Պատարագից անմիջապես հետո, նույնպես կատարվելու է հոգեհանգստյան կարգ՝ Բաքվի ջարդերին զոհ դարձած հայորդիների համար։
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում առաջատարը փոխվել է
Ֆրանսիական LVMH (Moet Hennessy — Louis Vuitton)  ընկերության ղեկավար Բեռնար Առնոն աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց վարկանշային ցուցակում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Լուվրը վերականգնել է բնականոն աշխատանքը
Փարիզում Լուվրը վերականգնել է իր բնականոն աշխատանքն այն բանից հետո, երբ նախօրեին կենսաթոշակային բարեփոխումների դեմ բողոքող ցուցարարներն ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Բեռլինում տրակտորների մասնակցությամբ բողոքի ակցիա է անցկացվել
Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում 15 հազար մարդ փողոց է դուրս եկել՝ բողոքելով գյուղատնտեսության ոլորտում պետության իրականացրած քաղաքականությունից։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Փորձել են հրկիզել փարիզյան «Ռոտոնդան»
Այնտեղ հանգստացել է Շագալը, Պիկասոն ու Մակրոնը
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Պայթյունի հետևանքով Սոմալիում երեք մարդ մահացել է, ևս 20-ը՝ վիրավորվել
Մահապարտը Սոմալիի հարավում գտնվող Աֆգոյ քաղաքում ավտոմեքենա է պայթեցրել։ «Գազետա.ռու»-ի փոխանցմամբ, պայթյունի հետևանքով երեք մարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
«Կիա»-ով կնոջը բերման են ենթարկել տղամարդուց շորթում կատարելու փաստով
Հունվարի 15-ին  40-ամյա մի տղամարդ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հաղորդում էր տվել, որ իրեն ծանոթ մի կին, արատավորող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
10 հայ ըմբիշ՝ Նիսի մրցաշարում
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականը` 10 ըմբիշով, մեկնել է ֆրանսիական Նիս քաղաք`միջազգային մրցաշարի մասնակցելու:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Գեորգի Կուտոյանի հոգեհանգիստը տեղի կունենա հունվարի 19-ին
ԱԱԾ նախկին տնօրեն Գեորգի Կուտոյանի հոգեհանգիստը տեղի կունենա հունվարի 19-ին ժամը 18:00-ին Խաղաղ Դոնի 2/14 հասցեում գտնվող Էրեբունի սգո սրահում:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Հայտարարություն. Ադրբեջանի իշխանությունները մինչ օրս ժխտում են իրենց ցեղասպան գործողությունները
Գումարվել է Հայաստանի և Արցախի Ազգային ժողովների միջև համագործակցության միջխորհրդարանական հանձնաժողովի հատուկ նիստ
Աղբյուր` Panorama.am
16:49
Լոռին երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը նիգերիացի հարձակվողի հետ
«Լոռի» ՖԱ-ն երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը հարձակվող Նվանի Իկեչուկվուի հետ։ Այդ մասին հայտնում է ակումբի մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Արցախի ՄԻՊ. Ադրբեջանն իր հասարակությանը փորձում է պատրաստել պատերազմի
«Ադրբեջանը գնալով ավելի ու ավելի քիչ է պատրաստվում խաղաղության, հակառակը՝ և սպառազինության առումով, և հայատյացության քաղաքականության ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
Փաշինյանը ծանոթացել է CARD հիմնադրամի գործունեությանը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Ագրոբիզնեսի և գյուղի զարգացման կենտրոն (CARD) հիմնադրամ: Շրջայցի ընթացքում հիմնադրամի ղեկավարը կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
11 դպրոց չի ապահովել համապատասխան ջերմաստիճան
Երևանի և Կոտայքի 11 դպրոցի նկատմամբ վարչական վարույթ է հարուցվել
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Արտակ Բեգլարյան. Ադրբեջանը պետք է պատասխանատվություն ստանձնի հայատյացության քաղաքականության համար
«Բավքի հայերի ջարդերն ադրբեջանահայության էթնիկ զտման վերջին ծանր հարվածն էր: Ցավոք սրտի, առ այսօր չունենք հստակ քանակ, թե որքան զոհեր ու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
Գեորգի Կուտոյանն ընտանիքի անդամներին տեղեկացրել էր իր բնակարանում երկու- երեք օր հանգստանալու մտադրության մասին
Քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում շարունակվում են ձեռնարկվել անհետաձգելի քննչական և այլ դատավարական,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
«Մեդիա Պաշտպան»-ն անընդունելի է համարում լրատվականների նմանօրինակ գործողությունները
«Մեդիա Պաշտպան» նախաձեռնությունը դատապարտում է լրատվականների՝ էթիկայի կանոններից դուրս գործողությունները։ «Երեկ ԱԱԾ նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Գլխավոր դատախազ. Ողջ գործիքակազմով ապահովելու ենք տեղի ունեցած ողբերգության բոլոր պատճառների ու հանգամանքների բացահայտումը
Գեորգի Կուտոյանը հանդես է եկել իբրև խորաթափանց, ինտելեկտուալ, արհեստավարժ պաշտոնյա
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Դիլիջանը հրաժեշտ է տվել 10 ֆուտբոլիստի
ՖԱ «Դիլիջանը» փոխադարձ համաձայնությամբ խզել Է 10 ֆուտբոլիստի հետ պայմանագրերը։ Ըստ ակումբի մամուլի ծառայության, հեռացել են...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը չինական Սյամին քաղաքում կազմակերպել է ֆլեշմոբ
Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը 2020 թվականը դիմավորել է Չինաստանում, որն այսօր դասական կատարողական արվեստի կարևորագույն կենտրոններից...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան
12:01 27/12/2019

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}