Քաղաքական 10:54 15/05/2019 Հայաստան

ԱՄՆ դաշնային գործակալություն․ Թուրքիան կրոնական ազատությունների ամենակոպիտ խախտողների ցանկում է

Անցյալ շաբաթ ես տեղեկացրել էի Ադրբեջանի կրոնական ազատությունների խախտումների մասին, ինչպես նշված էր Միացյալ Նահանգների Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի (USCIRF) վերջին զեկույցում։ Այս շաբաթվա իմ հոդվածը լուսաբանում է կրոնական խախտումները Թուրքիայում, ինչպես հաղորդում է ԱՄՆ դաշնային գործակալությունը՝ USCIRF-ը։

Տարեկան զեկույցը բացահայտել է, որ «2018 թ․ Թուրքիայում կրոնական ազատության վիճակը շարունակում է մնալ խորապես վրդովեցուցիչ՝ լուրջ մտահոգությունների տեղիք տալով, որ երկրի ներկայիս հետագիծն առաջիկա տարի կհանգեցնի պայմանների հավելյալ վատթարացման։ Կրոնական ազատության վաղեմի հիմնախնդիրների լուծման հարցում Թուրքիայի կառավարության կողմից որևէ լուրջ առաջընթացի բացակայությունը շարունակում է անհանգստության պատճառ դառնալ: Կրոնական կամ հավատքի ազատության վերաբերյալ շատ լուրջ սահմանափակումները շարունակվում են՝ սպառնալով երկրում փոքրամասնությունների կրոնական համայնքների շարունակական կենսունակությանն ու գոյատևմանը։ Բացի այդ, պետական կառույցների և իշխանամետ լրատվամիջոցների կողմից դիվականացման աճը և արատավոր արշավը նպաստել են կրոնական փոքրամասնությունների շրջանում աճող վախի մթնոլորտին: Թուրքական կառավարությունը շարունակում է միջամտել կրոնական համայնքների ներքին գործերին՝ թույլ չտալով Հայ Առաքելական եկեղեցու պատրիարքական ընտրությունները և պահպանելով իր պահանջը, որ հունական ուղղափառ մետրոպոլիտները ձեռք բերեն Թուրքիայի քաղաքացիություն՝ եկեղեցու Սուրբ Սինոդին մասնակցելու համար»:

Բացի այդ, USCIRF-ը հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ում հաստատված հոգևոր առաջնորդ Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդները», որը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի քաղաքական կողմնակիցն էր նրա ավելի վաղ կարիերայի ընթացքում, «շարունակվում են տասնյակ հազարներով հեռացվել պետական ծառայությունից, կալանավորվել և ձերբակալվել՝ հուլիսի 20-ին տեղի ունեցած հեղաշրջման անհաջող փորձին ենթադրյալ մասնակցության կամ ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Թուրքական կառավարությունը Գյուլենի հետ կապված անձանց անխտիր կերպով դիտել է որպես ահաբեկչական կազմակերպության մի մաս։ Պետական պաշտոնյաները շարունակում են ներգրավված լինել հակասեմիտիզմի մեջ՝ սոցիալական մեդիա հարթակներում հայտարարությունների և մեկնաբանությունների տեսքով, իսկ իշխանամետ թերթերն ու լրատվամիջոցները քարոզում էին ատելություն թե քրիստոնյաների, թե հրեաների դեմ»։

Վերջին երեք տարիների ընթացքում, 2016 թ․ հուլիսին նախագահ Էրդողանին տապալելու ձախողված հեղաշրջման փորձից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը 150 հազար պետական ծառայողների ազատեց աշխատանքից և տասնյակ հազարավոր մարդկանց ձերբակալեց՝ նրանց մեղադրելով հեղաշրջման դավադրության և ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Բացի այդ, 68 լրագրողներ, ամենաշատը բոլոր երկրների մեջ, բանտարկվեցին, ավելի քան 150 լրատվամիջոցներ փակվեցին, իսկ անկախ  լրատվամիջոցների մեծ մասը վերահսկվեցին կառավարության կողմից։

Բացի այդ, USCIRF-ը ներկայացրել է հետևյալ կրոնական խախտումները Թուրքիայում.
1) Հանրակրթական դպրոցների աշակերտները, ներառյալ ալևիները, ստիպված են անցնել «Կրոնական մշակույթ և բարոյական գիտելիքներ» իսլամական առարկան։ Հայերը, հույները և հրեաները ազատված են դրանից։ Աշակերտները և նրանց ծնողները ազատվելու համար պետք է երկարատև դժվարին գործընթաց անցնեն կամ իրենց պահանջները ներկայացնեն դատարան։
2) Թուրքական կառավարությունը միջամտում է ինչպես հունական, այնպես էլ հայկական համայնքների ներքին գործերին՝ հոգևորականների ձեռնադրումը սահմանափակելով Թուրքիայի քաղաքացիությամբ։ Քանի որ Թուրքիայի հայոց պատրիարքը 2010 թվականից անգործունակ էր, թուրքական կառավարությունը թույլ չէր տալիս, որ հայկական համայնքը ընտրի նոր պատրիարք:
3) «Ալևիները կազմում են Թուրքիայի ամենամեծ կրոնական փոքրամասնությունը [գնահատվում է 10-25 միլիոն]: Այնուամենայնիվ, կառավարությունը երկար ժամանակ ալևիներին դասակարգում էր որպես մահմեդական և հետևաբար չկարողանալով նրանց ճանաչել որպես սուննի մահմեդականներից տարբերվող կրոնական համայնք։ Չնայած 2015 թ. փետրվարին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայացրած որոշմանը՝ կառավարությունը դեռևս քայլեր չի ձեռնարկել, որպեսզի ալևի ուսանողներն ազատվեն պարտադիր կրոնական դասերին մասնակցելուց, որոնք առաջին հերթին հիմնված են իսլամի սուննի հասկացության վրա», ասված է USCIRF-ի տարեկան զեկույցում։

4) Իշխանամետ տպագիր և սոցիալական լրատվամիջոցներում տարածված է հակասեմիտիզմը։ Համաձայն Հրանտ Դինքի հիմնադրամի՝ 2018 թ. հունվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում 427 ատելության խոսք է գրանցվել հրեաների դեմ։ Թուրք քաղաքական գործիչները ևս հաճախակի հակասեմական մեկնաբանություններ են անում:
5) Բողոքական համայնքը շարունակում է ատելության խոսքի թիրախ լինել։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտնում է, որ Թուրքիան խախտել է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հիմնադրամի իրավունքները։ Բացի այդ, «Եհովայի վկաներին մերժում են  խղճի հիմնավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքը, նրանց սպառնում են հետապնդումներ, տուգանքներ և ազատազրկում», հայտնել է USCIRF-ը։

6) «Հայոց Պատրիարքարանը ձգտում է վերադարձնել Ստամբուլում գտնվող, նախկինում հայ երեխաների կրթության համար օգտագործված Սանասարյան Հանի անշարժ գույքը, որը կառավարությունը բռնագրավել էր 1935 թվականին։ Բոզջադա կղզու Հունական ուղղափառ հիմնադրամը դեռևս չի ստացել 11 անշարժ գույքի համար իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը, չնայած 2014 թ․ սեպտեմբերին Հիմնադրամի խորհրդի ընդունած որոշման՝ գործերը փոխանցելու մասին։ Հալկիի հունական ուղղափառ աստվածաբանական դպրոցը, որը հայտնի նաև որպես Հալկիի ճեմարան, փակվել է և հնարավորություն չի ունեցել հոգևորականությանը ուսուցանել 1971 թ․ սկսած»՝ ըստ USCIRF-ի։
USCIRF- ը կոչ է արել ԱՄՆ կառավարությանը ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա՝ կրոնական ազատության բոլոր դրույթները պահպանելու և համապատասխան ուղղիչ միջոցներ ձեռնարկելու համար․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

10:23
Արծրուն Հովհաննիսյան. Արցախի հյուսիսում հակառակորդը ակտիվ է
ՊՆ ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրում է՝ Արցախի հյուսիսում հակառակորդը ակտիվ է։ Հարվածում են հրետանին, ՕՀՄ-ները։ Ավելի վաղ նա գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Գոհար Մելոյան.Հուսով եմ, այս գործի շրջանակներում ՄԻԵԴ-ը չի խուսափի իրական արդարադատություն իրականացումից
Սահմանանդրագետ Գոհար Մելոյանը, անդրադառնալով ՄԻԵԴ կողմից միջանկյալ միջոց կիրառելու որոշմանը, գրել է. «Նախ՝ շնորհակալություն այն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
Դուխով ենք, ձեր մեջքին սար ու թիկունք ենք. սահմանապահ զինվորները՝ հայ ժողովրդին
Պաշտպանության բանակի զինծառայողները տեսաուղերձով դիմել են հայ ժողովրդին՝ հորդորելով չանհանգստանալ՝ վստահ լինելով, որ զինվորներն ուժեղ են և ամուր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Ադրբեջանի հետ դեմարկացիայի գործով Վրաստանը քրեական գործ է հարուցել. «Ալիք»
Վրաստանի դատախազությունը հետաքննում է վրաց-ադրբեջանական սահմանի դեմարկացիայի կառավարական հաձնաժողովի գործողությունների օրինականությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
Հայաստանը դեռ մտադիր չէ դիմել ՀԱՊԿ-ին ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ. Նիկոլ Փաշինյան
«Հայաստանը դեռ մտադիր չէ դիմել ՀԱՊԿ-ին ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ»,- Aysor.am-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:57
ԵՄ գագաթնաժողովում կքննարկվի Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի հարցը․ Շառլ Միշել
ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը հայտնել է, որ հոկտեմբերի 1-2-ին նախատեսված Եվրամիության գագաթնաժողովում կքննարկվի նաև Լեռնային Ղարաբաղում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Տեսա, կրակեցի էլի…Ուխխխ»
Հերթական նկարահանումները արցախյան
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Մարտավարական նախաձեռնությունը իր օգտին բարելավելու Ադրբեջանի բոլոր փորձերը ձախողվել են. ՊԲ
Ամբողջ գիշերվա ընթացքում ճակատային գծի բոլոր ուղղություններով շարունակվել են մարտական գործողությունները: Արցախի Հանրապետության պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի հայտարարությունը․ Առանց նախապայմանների հրատապ վերսկսել երկխոսությունը
Սեպտեմբերի 29-ին Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի լարվածության հարցը քննարկվել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում, որն իր վերջնական հայտարարության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Հրապարակ». Լևոն Յոլյանի ընկերոջ փեսան՝ «Իմ քայլի» թեկնածու
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ ««Իմ քայլը» խմբակցությունը Հաշվեքննիչ պալատի անդամի պաշտոնում կրկին առաջադրել է Կարեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ»․ «Այս պատերազմն իր անունն ունի՝ Թուրքիան՝ ընդդեմ ազատ աշխարհի»
«Ժողովուրդ» թերթի հետ զրույցում իսրայելցի քաղաքական գործիչ Ավիգդոր էսկինը անդրադառնալով՝ Արցախում այս օրերին ընթացող պատերազմին,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Հրապարակ»․ Երկիրը չբաժանեց նախկինների ու ներկաների
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Այս օրերին Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը մարտական մկրտություն ստացավ։ Շատերն են հիանում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Ժողովուրդ»․ Ի՞նչ են մտածում իշխանությունները և ինչու ընթացք չեն տալիս նախկին պաշտոնյաների դիմումին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ՀՀ նախկին գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանը, ՀՀ պաշտպանության նախարար Միքայել Հարությունյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ»․ զորահավաքից խուսափողները պատժվում են ազատազրկմամբ` 4-8 տարի ժամկետով
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Հայաստանում հայտարարվել է ռազմական դրություն և մասնակի զորահավաք։ Սակայն քչերը գիտեն, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
«Ժողովուրդ»․ Անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել հրադադարը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել հրադադարը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին՝ ԵԱՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
Պատերազմը հօդս ցնդացրեց բանակից վճարի դիմաց ազատվելու նախագիծը. Կարեն Վրթանեսյան
Հիշո՞ւմ եք, որ պատերազմից օրեր առաջ քննարկվում էր բանակից վճարի դիմաց ազատվելու նախագիծը։ Պատերազմը հօդս ցնդացրեց այդ խոսակցությունները,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
Մայք Պոմպեոն Լեռնային Ղարաբաղի մասին. Կողմերը պետք է դադարեցնեն բռնությունը
ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն Հայաստանին և Ադրբեջանին հորդորել է դադարեցնել ռազմական գործողությունները: Կրետե կատարած այցի ժամանակ Պոմպեոն ասել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
ՄԱԿ-ում ու ԵԱՀԿ-ում քննարկումներից անմիջապես անց Ադրբեջանը հարվածային ԱԹՍ-ներ է ուղարկում Ստեփանակերտ. Արցախի ՄԻՊ
Երևում է՝ արցախցիների իրավունքների պաշտպանության նպատակով «միջանկյալ միջոց» կիրառելու կամքն ու կարողությունն ունի միայն հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Հրետանին և ՕՀՄ-ները գնալով ավելի են խաչասերվում. Արծրուն Հովհաննիսյան
Բացառիկ ու աննախադեպ է այս պատերազմի ոչ միայն թափն ու ծավալը, այլ նաև ռազմագիտական բաղադրիչները: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
08:55
Սոթքում թշնամու ԱԹՍ-ների նոր հարվածից զոհեր ու վիրավորներ չկան
Գեղամասար համայնքի Սոթք բնակավայրում, ժամը 01;50-ին ԱԹՍ-ների նոր հարվածից զոհեր և վիրավորներ չկան, վնասվել են բնակելի տների ապակիներ և տանիքներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:40
ՊՆ խոսնակ. Ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է
ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը գրում է. «Արցախյան ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ այս պահի դրությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:39
Ղարաբաղյան խնդիրը չի կարող լուծվել ռազմական եղանակով. ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ
Միջազգային հանրությունը շարունակում է կոչ անել ղարաբաղյան հակամարտության գոտում դադարեցնել կրակը: ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ Քերի...
Աղբյուր` Panorama.am
08:37
Ջավախքցիները բացել են վրաց-թուրքական սահման տանող ճանապարհը
Ժամեր շարունակ Ջավախքում վրաց-թուրքական միջպետական ճանապարհը փակ պահելուց հետո, երիտասարդները որոշել են բացել այն: Թուրքական պետհամարանիշերով...
Աղբյուր` Panorama.am
07:55
Banak.info. Խոցվել է հակառակորդի Harop տեսակի 2 ԱԹՍ
Սեպտեմբերի 30-ին ժամը 04:30-ի սահմաններում Ստեփանակերտի օդային տարածքում խոցվել են հակառակորդի ԱԹՍ-ներ։ Banak.info-ի փոխանցմամբ, օդային...
Աղբյուր` Panorama.am
07:33
Արցախի ՊՆ. Ադրբեջանը շարունակում է կրել կորուստներ
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է տեսանյութ, որտեղ ցուցադրված է Ադրբեջանի կենդանի ուժի կորուստները։ Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
00:53
ԱՀ ֆինանսների նախարարությունը հորդորում է աջակցության գումարները փոխանցել միայն պաշտոնական հաշվեհամարներին
Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի տեղեկատվության գլխավոր վարչությունից հայտնում են, որ ԱՀ ֆինանսների նախարարությունն ստանում է...
Աղբյուր` Panorama.am
00:27
Սա ակնհայտորեն Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից համաձայնեցված գործողություն է. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել The Spectator հեղինակավոր հանդեսին, որում անդրադարձել է ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանագոտում...
Աղբյուր` Panorama.am
00:20
Հրթիռահրետանային ուժերը գերազանց են կատարում իրենց առաջ դրած խնդիրները
Պաշտպանության բանակի հրթիռահրետանային կրակակետերից մեկի զինծառայողները, ավարտելով մարտական առաջադրանքը, զեկուցում են, որ նախնական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:43
ՄԻԵԴ-ն Հայաստանի դիմումի հիման վրա որոշել է միջանկյալ միջոց կիրառել Ադրբեջանի դեմ
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը միջանկյալ միջոց կիրառելու վերաբերյալ ՀՀ կառավարության դիմումի հիման վրա սույն թվականի սեպտեմբերի 29-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
23:31
Ջավախքցիները փորձում են թույլ չտալ թուրքական բեռնատարների մուտքը Վրաստան
Lարված իրավիճակ է Ջավախքի Կարծախ գյուղում։ nor.ge կայքը գրում է, որ Ախալքալաքի և Նինոծմինդայի բնակիչները հավաքվել են և ցանկանում են փակել...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}