Քաղաքական 10:54 15/05/2019 Հայաստան

ԱՄՆ դաշնային գործակալություն․ Թուրքիան կրոնական ազատությունների ամենակոպիտ խախտողների ցանկում է

Անցյալ շաբաթ ես տեղեկացրել էի Ադրբեջանի կրոնական ազատությունների խախտումների մասին, ինչպես նշված էր Միացյալ Նահանգների Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի (USCIRF) վերջին զեկույցում։ Այս շաբաթվա իմ հոդվածը լուսաբանում է կրոնական խախտումները Թուրքիայում, ինչպես հաղորդում է ԱՄՆ դաշնային գործակալությունը՝ USCIRF-ը։

Տարեկան զեկույցը բացահայտել է, որ «2018 թ․ Թուրքիայում կրոնական ազատության վիճակը շարունակում է մնալ խորապես վրդովեցուցիչ՝ լուրջ մտահոգությունների տեղիք տալով, որ երկրի ներկայիս հետագիծն առաջիկա տարի կհանգեցնի պայմանների հավելյալ վատթարացման։ Կրոնական ազատության վաղեմի հիմնախնդիրների լուծման հարցում Թուրքիայի կառավարության կողմից որևէ լուրջ առաջընթացի բացակայությունը շարունակում է անհանգստության պատճառ դառնալ: Կրոնական կամ հավատքի ազատության վերաբերյալ շատ լուրջ սահմանափակումները շարունակվում են՝ սպառնալով երկրում փոքրամասնությունների կրոնական համայնքների շարունակական կենսունակությանն ու գոյատևմանը։ Բացի այդ, պետական կառույցների և իշխանամետ լրատվամիջոցների կողմից դիվականացման աճը և արատավոր արշավը նպաստել են կրոնական փոքրամասնությունների շրջանում աճող վախի մթնոլորտին: Թուրքական կառավարությունը շարունակում է միջամտել կրոնական համայնքների ներքին գործերին՝ թույլ չտալով Հայ Առաքելական եկեղեցու պատրիարքական ընտրությունները և պահպանելով իր պահանջը, որ հունական ուղղափառ մետրոպոլիտները ձեռք բերեն Թուրքիայի քաղաքացիություն՝ եկեղեցու Սուրբ Սինոդին մասնակցելու համար»:

Բացի այդ, USCIRF-ը հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ում հաստատված հոգևոր առաջնորդ Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդները», որը նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի քաղաքական կողմնակիցն էր նրա ավելի վաղ կարիերայի ընթացքում, «շարունակվում են տասնյակ հազարներով հեռացվել պետական ծառայությունից, կալանավորվել և ձերբակալվել՝ հուլիսի 20-ին տեղի ունեցած հեղաշրջման անհաջող փորձին ենթադրյալ մասնակցության կամ ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Թուրքական կառավարությունը Գյուլենի հետ կապված անձանց անխտիր կերպով դիտել է որպես ահաբեկչական կազմակերպության մի մաս։ Պետական պաշտոնյաները շարունակում են ներգրավված լինել հակասեմիտիզմի մեջ՝ սոցիալական մեդիա հարթակներում հայտարարությունների և մեկնաբանությունների տեսքով, իսկ իշխանամետ թերթերն ու լրատվամիջոցները քարոզում էին ատելություն թե քրիստոնյաների, թե հրեաների դեմ»։

Վերջին երեք տարիների ընթացքում, 2016 թ․ հուլիսին նախագահ Էրդողանին տապալելու ձախողված հեղաշրջման փորձից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը 150 հազար պետական ծառայողների ազատեց աշխատանքից և տասնյակ հազարավոր մարդկանց ձերբակալեց՝ նրանց մեղադրելով հեղաշրջման դավադրության և ահաբեկչության մեջ ներգրավված լինելու համար: Բացի այդ, 68 լրագրողներ, ամենաշատը բոլոր երկրների մեջ, բանտարկվեցին, ավելի քան 150 լրատվամիջոցներ փակվեցին, իսկ անկախ  լրատվամիջոցների մեծ մասը վերահսկվեցին կառավարության կողմից։

Բացի այդ, USCIRF-ը ներկայացրել է հետևյալ կրոնական խախտումները Թուրքիայում.
1) Հանրակրթական դպրոցների աշակերտները, ներառյալ ալևիները, ստիպված են անցնել «Կրոնական մշակույթ և բարոյական գիտելիքներ» իսլամական առարկան։ Հայերը, հույները և հրեաները ազատված են դրանից։ Աշակերտները և նրանց ծնողները ազատվելու համար պետք է երկարատև դժվարին գործընթաց անցնեն կամ իրենց պահանջները ներկայացնեն դատարան։
2) Թուրքական կառավարությունը միջամտում է ինչպես հունական, այնպես էլ հայկական համայնքների ներքին գործերին՝ հոգևորականների ձեռնադրումը սահմանափակելով Թուրքիայի քաղաքացիությամբ։ Քանի որ Թուրքիայի հայոց պատրիարքը 2010 թվականից անգործունակ էր, թուրքական կառավարությունը թույլ չէր տալիս, որ հայկական համայնքը ընտրի նոր պատրիարք:
3) «Ալևիները կազմում են Թուրքիայի ամենամեծ կրոնական փոքրամասնությունը [գնահատվում է 10-25 միլիոն]: Այնուամենայնիվ, կառավարությունը երկար ժամանակ ալևիներին դասակարգում էր որպես մահմեդական և հետևաբար չկարողանալով նրանց ճանաչել որպես սուննի մահմեդականներից տարբերվող կրոնական համայնք։ Չնայած 2015 թ. փետրվարին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայացրած որոշմանը՝ կառավարությունը դեռևս քայլեր չի ձեռնարկել, որպեսզի ալևի ուսանողներն ազատվեն պարտադիր կրոնական դասերին մասնակցելուց, որոնք առաջին հերթին հիմնված են իսլամի սուննի հասկացության վրա», ասված է USCIRF-ի տարեկան զեկույցում։

4) Իշխանամետ տպագիր և սոցիալական լրատվամիջոցներում տարածված է հակասեմիտիզմը։ Համաձայն Հրանտ Դինքի հիմնադրամի՝ 2018 թ. հունվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում 427 ատելության խոսք է գրանցվել հրեաների դեմ։ Թուրք քաղաքական գործիչները ևս հաճախակի հակասեմական մեկնաբանություններ են անում:
5) Բողոքական համայնքը շարունակում է ատելության խոսքի թիրախ լինել։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտնում է, որ Թուրքիան խախտել է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հիմնադրամի իրավունքները։ Բացի այդ, «Եհովայի վկաներին մերժում են  խղճի հիմնավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքը, նրանց սպառնում են հետապնդումներ, տուգանքներ և ազատազրկում», հայտնել է USCIRF-ը։

6) «Հայոց Պատրիարքարանը ձգտում է վերադարձնել Ստամբուլում գտնվող, նախկինում հայ երեխաների կրթության համար օգտագործված Սանասարյան Հանի անշարժ գույքը, որը կառավարությունը բռնագրավել էր 1935 թվականին։ Բոզջադա կղզու Հունական ուղղափառ հիմնադրամը դեռևս չի ստացել 11 անշարժ գույքի համար իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը, չնայած 2014 թ․ սեպտեմբերին Հիմնադրամի խորհրդի ընդունած որոշման՝ գործերը փոխանցելու մասին։ Հալկիի հունական ուղղափառ աստվածաբանական դպրոցը, որը հայտնի նաև որպես Հալկիի ճեմարան, փակվել է և հնարավորություն չի ունեցել հոգևորականությանը ուսուցանել 1971 թ․ սկսած»՝ ըստ USCIRF-ի։
USCIRF- ը կոչ է արել ԱՄՆ կառավարությանը ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա՝ կրոնական ազատության բոլոր դրույթները պահպանելու և համապատասխան ուղղիչ միջոցներ ձեռնարկելու համար․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:48
Թուրքիայում փոխնահանգապետը սպանել է մորն ու եղբորը
Թուրքիայի Հաթայ նահանգի փոխնահանգապետ և Աֆրինի հարցերով պատասխանատու Թոլգա Փոլաթը ժառանգության թեմայով ծագած վիճաբանության ժամանակ սպանել է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Ընթանում է «Սասնա ծռերի» գործով դատական նիստը
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրում ընթանում է «Սասնա ծռերի» գործով դատական նիստը։ Այն նախագահում է դատավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:28
Փաստաբանն ահազանգում է. Մանվել Գրիգորյանին առանց դատ ու դատաստանի դատապարտել են դանդաղ մահվան
«Մանվել Գրիգորյանն առողջության վերականգնման հետ կապված բուժում չի ստանում, քանի որ հիվանդությունների ավելացման և վատթարացման պայմաններում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 14 նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 14 նոր դեպք: Այս մասին հայտնում է վրացական «Առաջին ալիք»-ը։ Այսպիսով, այս պահի դրությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Վարչապետի օգնականի պատասախանները բարկացրեցին ակցիայի մասնակիցներին
Հայաստանից Ռուսաստան գնալու հնարավորություն ընձեռնելու պահանջով կառավարության շենքի դիմաց բողոքի ակցիա իրականացնող Հայաստանի քաղաքացիների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Թրամփը խոսել է աշխարհի ամենամեծ խնդրի մասին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բարձր է գնահատել միջուկային զենքի վերաբերյալ ռուսական կողմի հետ բանակցությունները, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:56
Ո՞վ է Կարմիր Կատարի խառնարանային լճից ջրառ կատարում
Ոստիկաններ, տեսուչներ են մեկնել
Աղբյուր` Panorama.am
12:50
«Սարտեքս»-ում լարված իրավիճակ է
«Սարտեքս» ձեռնարկությունում, որը գարնանը կորոնավիրուսի ամենամեծ օջախներից մեկն էր դարձել, այսօր լարված իրավիճակ է ստեղծվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
Ե՞րբ ՌԴ-ում կթողարկվի կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի առաջին խմբաքանակը
Երկու շաբաթից ՌԴ-ն կթողարկի կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի առաջին խմբաքանակը, գրում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝ վկայակոչելով ՌԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Ապրիլյան պատերազմի հերոս Սաշա Գալստյանի ծննդյան օրն է
Օգոստոսի 12-ին ապրիլյան պատերազմում նահատակված հերոս Սաշա Գալստյանի ծննդյան օրն է։ Սաշա Գալստյանը ծնվել է 1996 թ-ին։ 2003 թվականին սովորել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Որոշ սահմանափակումների վերացմամբ՝ արտակարգ դրությունը ևս մեկ ամսով երկարաձգվեց
Կառավարությունը ևս մեկ ամսով երկարաձգեց Հայաստանում մարտ ամսից հայտարարված արտակարգ դրության ռեժիմը։ ՀՀ արդարադատության նախարար Ռուստամ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Երևան-Արտաշատ-Այգավան ճանապարհին կատարվում են հիմնանորոգման աշխատանքներ
Հ-8, Երևան-Արտաշատ-Այգավան հանրապետական նշանակության ճանապարհի երկու հատվածներում իրականացվում են հիմնանորոգման աշխատանքներ։ 3.6 կմ երկարությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Կառավարության դիմաց ակցիայի մասնակիցները պահանջում են իրենց թույլ տալ մեկնել ու միանալ իրենց ընտանիքներին
«Մարտի 12-ի առավոտյան Պյատիգորսկից եկել եմ Հայաստան մեկ շաբաթով, մինչև հիմա վերադառնալու հնարավորություն չունենք»,- Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
12.08.2020. Կորոնավիրուսի 201 դեպք և 3 մահ
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսային հիվանդությամբ հաստատված 201 նոր դեպք և 335 առողջացած։ Արձանագրվել է մահվան երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
11:32
Շանս ունենք աշնանը հաղթահարած վիճակում լինելու՝ անկախ նրանից, թե աշխարհում ինչ վիճակ կլինի. Փաշինյան
Մեկնարկել է Կառավարության արտահերթ նիստը. օրակարգում ՀՀ-ում հայտարարված արտակարգ դրության ռեժիմի երկարաձգման հարցն է։ Նիստի մեկնարկին ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Վթարի հետևանքով ծայրահեղ ծանր վիճակում հիվանդանոց տեղափոխված 3 ամսական երեխան դուրս է գրվել
Աշտարակի խճուղում հուլիսի 23-ին երիտասարդ ընտանիքի ողբերգական վթարից տուժած` ծայրահեղ ծանր վիճակում «Սուրբ Աստվածամայր» բկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Երեկ գիշեր Բելառուսում շարունակվել են ակցիաները, կան վիրավորներ ու ձերբակալվածներ
Օգոստոսի 9-ին կայացած նախագահական ընտրություններից հետո Բելառուսում շարունակվում են ինքնաբուխ բողոքի ակցիաներն ու անվտանգության ուժերի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:11
Արցախում արդեն երկրորդ օրն է՝ կորոնավիրուսի նոր դեպք չի գրանցվում
ԱՀ առողջապահության նախարարության տրամադրած տեղեկատվության համաձայն՝ Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության նոր դեպք չի գրանցվել: Առայսօր,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Վրաստանի Գորի քաղաքում վթարի հետևանքով ծանր վնասվածքներ ստացած քույրն ու եղբայրն արդեն առողջ են
Անցած ամռանը՝ Վրաստանի Գորի քաղաքի մոտակայքում վթարի հետևանքով ծանր մարմնական վնասվածքներ ստացած և «Սուրբ Աստվածամայր» բկ տեղափոխված...
Աղբյուր` Panorama.am
10:57
«Հայրենիք» հիմնադրամ. Ինտելեկտուալ շարժումը Հայաստանում նոր թափ է ստանում
«Հայրենիք» զարգացման հիմնադրամի աջակցությամբ Լոռու մարզում իրականացվում էր «օնլայն ինտելեկտ» ծրագիրը։ Հիմնադրամից...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
Քամալա Հարիսը Ջո Բայդենի փոխնախագահի թեկնածու
Ջո Բայդենը ներկայացրել է Քալիֆորնիայից սենատոր Քամալա Հարիսի թեկնածությունը, որպես իր փոխնախագահ: «Միանգամից ասեմ, հայամետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:43
«Կասպերսկի». Հայաստանում վնասաբեր ԾԱ-ն ավելի հաճախ հանովի կրիչների միջոցով է ներթափանցում սարքեր
Այս տարվա առաջին վեց ամիսներին Հայաստանում տնային օգտատերերի 31%-ը և կորպորատիվ օգտատերերի 36%-ը բախվել են, այսպես կոչված, լոկալ սպառնալիքների,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
«Մոսկվայի «Գարաժում» հայ ճարտարապետների կառուցած ամառային կինոթատրոնը շատ զիլ է ստացվել»
2019 թվականին «SNKH» ճարտարապետական արվեստանոցը հաղթել է միջազգային մրցույթում և իրավունք վաստակել նախագծել և կառուցել Մոսկվայում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
ԱՄՆ արգելքների պատճառով «TikTok»-ը կարող է կորցնել գովազդատուներին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից հաստատված արգելքի պատճառով չինական «TikTok» հավելվածը կարող է անհետանալ հավելվածների խանութներից և...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
ՏԶՆԿ. Կացության և հանրային սննդի կազմակերպման ոլորտում 42.6% անկում է գրանցվել
Տնտեսական զարգացման նախաձեռնությունների կենտրոնն անդրադարձել է 2019-2020թթ.-ի հունվար-hունիս ամիսներին ծառայությունների ծավալին: Նշենք, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Թրամփը խոստովանել է, որ «օգտագործել է» Բոլթոնին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ինքը «օգտագործել է» իր ազգային անվտանգության նախկին խորհրդական Ջոն Բոլթոնին, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Սասունյան. Ոչ հայերի Հայաստան ներգաղթը որևէ կապ չունի Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի հետ
Անցյալ շաբաթ, հայերի շրջանում առկա բոլոր այլ բանավեճերին, մի նոր վեճ ավելացրեց Հայաստանի Հանրապետության սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
Գործազուրկ ամերիկացիներին` շաբաթական 400 դոլար
Կոնգրեսում երկու կուսակցությունների միջեւ անհամաձայնության պայմաններում երկրի նախագահը ստորագրում է նախագահական հրահանգ, որը խոստանում է որոշ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Forbes»-ը հրապարակել է ամենաբարձր վարձատրվող դերասանների ցանկը
Աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող դերասանների վարկանիշային աղյուսակը գլխավորում է Դվեյն Ջոնսոնը, որը մեկ տարվա ընթացքում վաստակել է ավելի քան 87,5...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Տեքստը ո՞ւր ա». Իրավապաշտպանը՝ կառավարությանը
Կառավարության այսօրվա արտահերթ նիստից մի քանի ժամ առաջ էլ օրակարգում ընդգրկված միակ հարցի տեքստը կցված չէ։ Հիշեցնենք, որ գործադիրը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}