Հասարակություն 18:51 23/05/2019 Հայաստան

Ուրիշի համար փոս մի՛ փորիր

Ինչ  ջերմեռանդությամբ որ  ամերիկացիք ու Փաշինյանն  արագացնում  են անցումային արդարադատության ներմուծումը Հայաստանում, այնքան ավելանում են կասկածները, որ  դրա տակ  շա՜տ մեծ կեղտ կա։ Միամտորեն հավատա՞նք, թե  շատ մտահոգ են  ամերիկացի  տղերքն ու տիկնայք  մեզանով, որ այդքան  շտապում են արդարության լույսը բերել Հայաստան, ինչպես որ տարան Վրաստան և Ուկրաինա։ Հիշենք, որ ամերիկյան «սրտացավության»  հետևանքով Վրաստանը կորցրեց Աբխազիան և Հարավային Օսիան, իսկ Ուկրաինան ՝ Ղրիմն ու Դոնբասը։  Դե, իսկ թե ինչ կկորցնենք մենք, պարզից էլ պարզ է։

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը»  մայիսի 22-ին հրապարակել էր «Ո՞վ է ձևավորում Հայաստանի օրակարգը»  խորագրի տակ տեղադրված «Հուզակա՞ն էր, թե՞ պլանավորած վերջին պոռթկումը»։ 

Չվերաշարադրելով այն, կարծում եմ պետք է պարզապես կարդալ՝ սեփական կարծիք կազմելու համար։   

Նշենք միայն, որ հոդվածում վերլուծված են մայիսի սկզբից  Երևանում ԱՄՆ պետքարտուղարության ներկայացուցչական և մեծաթիվ  պատվիրակության  աշխատանքի հնարավոր հետևանքները։ 

«Տեղ գտած լրահոսի համաձայն՝ քննարկվել են առավելապես Հայաստանի ներքին զարգացման խնդիրներ, և ոչ թե՝ երկկողմ համագործակցության կամ տնտեսական աջակցության»։ Այսինքն կարող ենք մտածել, որ սա միջամտություն է մեր երկրի ներքին կյանքին։ Անշուշտ, դա նորություն չէ։ Այդ մասին խոսվում էր դեռևս անցյալ տարվանից՝  ելնելով  ապրիլյան հեղաշրջման սկզբնական շրջանում ԱՄՆ դեսպան Միլզի անթույլատրելիության աստիճանի ակտիվացումից, այնուհետև  Բոլթոնի այցից,    «գունավոր-ծաղկավոր»  անցյալով Սաակաշվիլու ոգևորությունից  և շատ այլ երևույթներից։  Այդուհանդերձ,   աչքի առաջ ունենալով այն հանգամանքը , որ այս մեկ տարվա ընթացքում  Վաշինգտոնը գորգերը  փռած  չի ընդունել Փաշինյանին, կարելի է եզրահանգել, որ վերջինս լիովին չի արդարացրել սպասումները։ Եվ ահա  Հայաստան է շտապում ամերիկյան դեսանտը․․․

Ինչո՞վ են  պայմանավորված  են  ներկայումս  բացահայտորեն  արագացված տեմպերով անցումային արդարադատություն ներդնելու  մղումները։  Փաշինյանն արդեն ընդունել է Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի (ICTJ) և Բաց հասարակության հիմնադրամների արդարադատության նախաձեռնության փորձագետներին։ Միայն  սորոսի բաց հասարակության հիմնադրամի  հիշատակումը  բավական է հասկանալու համար, որ ոչ մի լավ բանի պետք չէ սպասել։ Երևան է շտապել Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի ավագ փորձագետ Ռուբեն Կառռանզան (Ruben Carranza), ում  «մտահոգություններից»  դատելով պետք է մտածել , որ   կամ սխալ է տեղեկացված, կամ էլ արդեն հստակ ծրագրով է գալիս․․․  Ահա մեջբերում նրա խոսքից․ «Հայաստանի դեպքում կարող է բարձրանալ «պետությունը զավթելու» մասին խնդիրը, այսինքն, այն, որ նախկին իշխանավորները զավթել էին պետությունը»:   Միգուցե հայաստանցիների կարծիքն էլ հարցնեք՝ թե որ իշխանավորներն են «զավթել պետությունը»՝ նախկին թե՞ ներկա․․․ մեր կարծիքով՝ ներկաներն են զավթել պետությունը և տանում են կործանման։

Իսկ ի՞նչ է իրենից ներկայացնում այդ կառույցը։ Քաղվածք Վիքիպեդիայից․ «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն (ԱԱՄԿ) (անգլ.՝ International Center for Transitional Justice (ICTJ)), զանգվածային վայրագությունների և մարդու իրավունքների խախտումների մեղավորներին անցումային արդարադատության մեխանիզմներով պատասխանատվության ենթարկելու հարցով զբաղվող հասարակական կազմակերպություն»։

Ուրեմն,  օտար երկրի մի սովորական հասարակական կազմակերպություն այնքան իրավունք ունի մեր պետությունում, որ կարո՞ղ է մեր ճակատագիրը որոշել։ Հիմա՞  էլ կասեն, թե «թավշյա հեղափոխությունը»  միայն ու միայն մեր ներքին պայքարն էր, եթե նույնիսկ  ամերիկյան ՀԿ-ներն են երիտկառավարիչներին դաս տալիս։ 

Եվ հետո՝ ի՞նչ  «զանգվածային վայրագությունների» մասին է խոսքը։ Եթե  նշյալ կազմակերպության գործունեության հասցեատերը  «զանգվածային վայրագություններն» են,  ապա թող հենց հիմա Սիրիա գնան ․․․ Կամ  որտե՞ղ էր այդ ՀԿ-ն 1988-ի փետրվարին, երբ Սուգայիթում իրականացավում  էին իսկական  զանգվածային վայրագություններ։  2015թ-ին էլ  Օբաման  Հայոց Եղեռնը  բնորոշեց որպես «զանգվածային վայրագություններ»։  Համեմատության եզրեր անգամ չկան, ախր։  Հնարավոր է, որ մեկը կարող է  չսիրել իր  երկիրը, բայց նսեմացնել սեփական պետությունն այս աստիճանի՝ պարզ  դավաճանություն է։ Ոչ մի նպատակ չի կարող արդարացնել համագործակցությունը նման կազմակերպությունների հետ․․․ նրանք անելիք չունեն մեր երկրում, քանի որ  «զանգվածային վայրագություններ» մեզ մոտ չեն կատարվել։  Այս պարագայում՝ «Yankee go home!»․․․ սորոսին էլ չմոռանաք տանել ձեզ հետ։ Արդյո՞ք պատահականորեն զուգադիպեցին Պարսից ծոց ամերիկյան  ռազմանավեր  ուղարկելը  և անցումային արդարադատության անվան տակ  մեր  երկրում  ներքին  ցնցումներ  հրահրելը։  Պատմությունը ցույց է տվել, որ պատահական ոչինչ չի լինում  մեծ տերությունների հաշվարկներում։

Փաստորեն, դատական համակարգի դեմ  մայիսյան հարձակումը ոչ թե սոսկ վարչապետի սարսափն էր Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքից ազատվելու առումով,այլ դա որպես պատրվակ օգտագործվեց  «թավշյա հեղափոխության»  հերթական հարվածը՝ անցումային արդարադատությունն արագ ներմուծելու համար։  Անհնար է  չհամաձայել «Ո՞վ է ձևավորում Հայաստանի օրակարգը»  վերլուծության ամփոփման հետ՝ «․․․թատերականացված պոռթկումների և հուզական գործողությունների ետևում կարող են լինել շատ սառը և նախապես համաձայնեցված ծրագրեր»։

Բայցևայնպես, չմոռանանք նաև, որ բազմաթիվ միջազգային  լուրջ կազմակերպություններ և ազդեցիկ  կառույցներ ևս հետևում են մեր երկրում կատարվող իրադարձություններին, որոնք զարգանում են արագ ու անկանխատեսելի ՝ կապված հասարակության տրամադրությունների փոփոխման  հետ։ Եվ չի բացառվում, որ անցումային արդարադատությունն առաջին հերթին փորձարկվի հենց այն ներմուծողների դեմ։ Ժողորդական առածն ասում է «Ուրիշի համար փոս փորողը ինքն է ընկնում մեջը»։

Լիա Իվանյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:23
ԱԺ լսումներ՝ կինոյի ոլորտում օրենսդրական հնարավոր լուծումների թեմայով
Այսօր Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի  մշտական հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:11
Վարդան Բալայանն ազատվել է Արցախի ՊԲ հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը ստորագրել է հրամանագիր, համաձայն որի՝  գեներալ-մայոր Վարդան Բալայանն ազատվել է Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Պարույր Սևակին նվիրված միջոցառում՝ տուն-թանգարանում
Այսօր հայ մեծանուն բանաստեղծ Պարույր Սևակի հիշատակի օրն է: Այդ օրը մեծ շուքով նշվելու է նաև բանաստեղծի ծննդյան 95-ամյակը:
Աղբյուր` Panorama.am
10:47
Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանը հրաժեշտ է տվել վիրահայությանը
Նախօրեին  Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցու բակում Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանն իր հրաժեշտի խոսքն է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:33
ՔՊ վարչության նախագահ է ընտրվել Սուրեն Պապիկյանը
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը նախօրեին կայացած համագումարի ընթացքում փակ վարկանիշային քվեարկությամբ ընտրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Կյանքից հեռացել է վաստակավոր արտիստ, բալետի պարուսույց Նադեժդա Դավթյանը
Կյանքից հեռացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստ, բալետի պարուսույց Նադեժդա Դավթյանը: Այս մասին հայտնում  են ՀՀ մշակույթի նախարարության աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
Հալիձորի հարակից տարածքում սողանքի հետևանքով հողազանգվածը փակել է Որոտանի հունը
Հալիձոր գյուղին հարակից մոտ 1 հա տարածքում սողանքի ակտիվացման հետևանքով հողազանգվածը փակել է Որոտան գետի հունը: Այդ մասին հայտնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Մտորումներ նիստից հետո
Տհաճ, շատ տհաճ նստվածք թողեց հունիսի 14-ի դատական նիստը, որտեղ Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա․Դանիելյանը մերժելով նախորդ նիստում Ռ․Քոչարյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Հռիփսիմյանց կույսերի հիշատակության օրն է
Կույսերի նահատակությունը շրջադարձային նշանակություն է ունեցել հայ ժողովրդի պատմության մեջ:
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
Պեդրո Ալմոդովարը կստանա պատվավոր «Ոսկե առյուծ»
Հանձնման արարողությունը կկայանա Վենետիկի 76-րդ կինոփառատոնի շրջանակում։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հունիսի 16-ին միակողմանի կդադարեցվի Մյասնիկյան պողոտայի երթևեկությունը
Երևանի քաղաքապետարանը հունիսի 16-ին՝ առավոտյան ժամը 05:00-ից մինչև 12:00-ն Մյասնիկյան պողոտայում (դեպի Նոր Նորք և Ավան բարձրացող հատվածում)...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Ամենահարուստ ռեփերները
Forbes  ամսագիրը  հրապարակել է 2019 թ. աշխարհում ամենահարուստ ռեփեր-կատարողների ցուցակը։ Առաջին հորիզոնականում է  է Jay-Z-ին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Մադոննայի նկատմամբ հետաքրքրությունը նվազել է
Ամերիկացի երգչուհի Մադոննան չորս տարի առաջ վաճառել էր Նյու Յորքում իր համերգի բոլոր տոմսերը,  իսկ ներկա պահին փորձում է վաճառել Բրուկլինում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Պլանային ջրանջատում Սյունիքում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. հունիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Մեքսիկայում առաջին անգամ հայտնաբերվել է Ֆրիդա Կալոյի ձայնով ձայնագրություն
Մեքսիկայի ազգային գրադարանի աշխատակիցները հնարավոր է գտել են մեքսիկացի նկարչուհի Ֆրիդա Կալոյի (1907-1954 թթ.) ձայնով միակ ձայնագրությունը։ Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Մեկ տարում ԶԼՄ-ների դեմ ներկայացվել է Զրպարտության և վիրավորանքի 91 հայցադիմում. Դոյդոյան
«Անհանգստացնող վիճակագրություն. Ընդամենը մեկ տարում ԶԼՄ-ների դեմ ներկայացվել է Զրպարտության և վիրավորանքի 91 հայցադիմում՝ 2018թ մայիսից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Հնդկաստանում ռեկորդային շոգ է
Օրեր առաջ գնացքում, որում չի եղել օդորակիչ, շոգից չորս մարդ է մահացել։
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
«Համբուրգեր՝ ապագայից»
Համբուրգեր, որին մարդկային ձեռք չի կպնում մինչև մատուցումը։ Սան Ֆրանցիսկոյում «Creator» ռեստորանը գնալով մեծ ճանաչում է ձեռք բերում։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի
Հանրապետության տարածքում` հունիսի 16-20-ը գիշերը և կեսօրից հետո շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
«Ադեկվադ»-ի անդամները հրավիրվել են Գորիսի ոստիկանություն
«Քիչ առաջ ԱԴԵԿՎԱԴ-ի անդամները հրավիրվել են Գորիսի ոստիկանություն՝ առանց որևէ հիմնավորման»,- այս մասին նշված է «Ադեկվադ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Վրաստանում ստեղծվել է «ջղային մարդկանց» կուսակցություն
Ջղային վրացիներն արդեն ունեն իրենց քաղաքական կուսակցությունը, որը պատասխանատվություն է ստանձնում ներկայացնել իրենց զգացմունքները հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ֆրանսիացի քաղաքապետը բողոքարկում է Արցախի հետ բարեկամության հռչակագրերի չեղարկման որոշումը
Ֆրանսիայի  Բուրգ լե Վալանսի քաղաքապետ Մարլեն Մուրիեն հայտարարել է վարչական դատարանի որոշման բողոքարկման մասին, որով դատարանը չեղարկել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Նաոմի Քեմպբելը մերկացել է անապատում
Բրիտանացի սուպերմոդել Նաոմի Քեմպբելը մերկացել է Քենիայի անապատում Vogue հանդեսի հուլիսյան համարի նկարահանումների համար: Մոդելը լուսանկարնեից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Մահացել է համաշխարհային կինոյի լեգենդ Ֆրանկո Ձեֆֆիրելին
Կյանքի 97-րդ տարում մահացել է համաշխարհային կինոյի լեգենդ Ֆրանկո Ձեֆֆիրելին: Այս մասին գրում է ՌԻԱ Նովոստին: Իտալացի լեգենդար ռեժիսոր,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
«Լիվերպուլը» հնարավոր է վաճառի Սալահին
Անգլիական «Լիվերպուլ»  ֆուտբոլային ակումբը հնարավոր է վաճառի թիմի առաջատար եգիպտացի Մոհամեդ Սալահին։ news.ru-ն, հղում անելով Le...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Պոգբան սպառնում է ՄՅՈՒ-ին
Նա ուզում է տեղափոխվել «Ռեալ»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Բակո Սահակյանն Ասկերանում և Մարտակերտում ծանոթացել է մի շարք ծրագրերի իրականացման հետ
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը հունիսի 15-ին այցելել է Ասկերանի և Մարտակերտի շրջաններ, տեղում ծանոթացել մի շարք ծրագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Բրեդլի Կուպերը կփոխարինեի Դի Կապրիոյին
«Սարսափների ծառուղի» ֆիլմում  դերասան Լեոնարդո Դի Կապրիոյի փոխարեն  խաղալու է Բրեդլի Կուպերը։ Գազետա.ռու կայքը, հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Դավիթ Տոնոյանն այցելել է ԶՈւ մարտական հենակետերից մեկը
Այսօր ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը այցելել է ՀՀ ԶՈւ-երի մարտական հենակետերից մեկը։ ՊՆ-ից հայտնում են, որ մարտական դիրքում նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում
14:57 14/06/2019

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}