Քաղաքական 15:15 30/05/2019 Աշխարհում

Չինաստանի «քաղաքակրթական» գրոհը գլոբալ մրցապայքարում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Մայիսի 26-ին հազվադեպ այցով Հայաստանում էր Չինաստանի արտաքին գործերի նախարար Վան Ին։ Դրան նախորդել էր Հայաստանի վարչապետի այցը Պեկին, որտեղ նա մասնակցել էր «Ասիական քաղաքակրթությունների երկխոսություն» խորագրով համաժողովին, ունեցել երկկողմ բարձրաստիճան հանդիպումներ։ Հայ-չինական հարաբերություններում նկատվող այս դինամիկան հանրային դիսկուրսի կիզակետ է կրկին բերել Չինաստանի համաշխարհային դերակատարության և նրա հետ հարաբերությունների զարգացման վերաբերյալ քննարկումները։

Չինական ապրանքները բավականին ցածր համարում ունեն․ դրանք անորակ են, բայց և էժան։ Իսկ չինական մշակութային արժեքները, ընդհակառակը, մեծ համբավ են վայելում, և չինական քաղաքակրթությունը հազարամյակների ընթացքում չի կորցնում իր գրավչությունը։

Այս երկու հանգամանքները՝ էժան ապրանք և բարձր մշակույթ, կարծես դարձել են գլոբալ դերակատարության ձգտող ներկայիս Չինաստանի արտաքին քաղաքականութան կարևոր բաղադրիչները, որոնց հաջողված խառնուրդը լայն հնարավորություններ է բացում Չինաստանի աշխարհաքաղաքական շահերի սպասարկման համար։ Չինաստանի մեծամասշտաբ հավականությունների վառ վկայությունն է նաև «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնությունը, որը ենթադրում է բազմամիլիարդանոց ներդրումներ և ենթակառուցվածքների զարգացում 150-ից ավել երկրներում ու մի քանի մայրցամաքներում։
Բնականաբար, Արևմտյան երկրներն ու առաջին հերթին ԱՄՆ-ը, մեծ զգուշավորությամբ են հետևում այս ամենին և քայլեր են ձեռնարկում չինական ազդեցության տարածման դեմն առնելու ուղղությամբ։ Ամերիկյան նախաձենռությամբ այսօր ԱՄՆ-ն ու Չինաստանը ներգրավված են լուրջ «առևտրային պատերազմների» մեջ, ինչը բացասաբար է ազդում նաև գլոբալ տնտեսության վրա։ ԱՄՆ-ը Չինաստանին համարում է ռազմավարական մրցակից և անվտանգության սպառնալիք, և նրա դեմ պայքարում կիրառում է նաև մշակութային պիտակավորման տարրեր։

Անցած ապրիլին ԱՄՆ պետդեպի քաղաքական պլանավորման վարչության պետ Կիրոն Սքիները Չինաստանի հետ մրցակցությունը նկարագրել էր որպես «պայքար իրականում տարբեր քաղաքակրթության և տարբեր գաղափարախոսության հետ», ավելացնելով, որ սառը պատերազմը պայքար էր Արևեմտյան ընտանիքի մեջ։ Նման տեսակետները մեկնաբանվում են որպես «քաղաքակրթությունների բախման» տեսության վերակենդանցման փորձեր, ինչին կտրուկ դեմ է Չինաստանը։

Մայիսի 15-ին Պեկինում Ասիական քաղաքակրթությունների ֆորումի անցկացումը տեղավորվում է այս մոտեցման շրջանակներում։ Ֆորումի անվանումն ինքնին արդեն ուղերձ էր։ Հոգնակի թվով ասիական քաղաքակրթությունների միջև երկխոսությունն արդեն հերքում է քաղաքակրթությունների բախման թեզը։ Ակնարկվում է նաև, որ արևմտյան քաղաքակրթությունը՝ ամերիկյան ենթատեսակով Ասիայում անելիք չունի։

Միջոցառմանը նախագահ Սի Ծինպինն իր ելույթում Չինաստանը ներկայացրել է որպես բոլորի համար բաց, ոչ սպառնալից երկիր՝  ընդգծելով, որ չինական քաղաքակրթությունը «բաց համակարգ է», որը մշտապես փոխանակումների մեջ է այլ մշակույթների հետ։ Առանց անուն տալու, բայց անուղղակի ակնարկելով նախագահ Թրամփի «Նախ և առաջ Ամերիկան» կարգախոսը, նախագահ Սին շեշտել է,  որ ոչ մի երկիր չի կարող միայնակ գոյատևել։
Քաղաքակրթական երկխոսությունը կարևորելու մեկ այլ հետաքրքրական հարթակ է «Հնագույն քաղաքակրթությունների ֆորումը», որը նախաձեռնել է Հունաստանը և աջակցություն է ստացել Չինաստանի կողմից։ Այս ֆորումի նախարարական երրորդ նիստը նախատեսվում է անցկացնել Չինաստանում։ Անդամների թվում են Եգիպտոսը, Իրանը, Իտալիան, Բոլիվիան, Պերուն, և նաև Հայաստանը։

Ինչքան էլ, որ չինացիները պնդեն, որ հակամարտություններին ու մրցակցություններին չպետք է քաղաքակրթական երանգավորում տալ, հենց քաղաքակրթությունների երկխոսության մասին թեզի առաջ մղումը չինական «փափուկ ուժի» մաս է կազմում։ Չինաստանը վստահ է իր քաղաքակրթական ամրության ու գրավչության վրա, այդ իսկ պատճառով միջազգային հարաբերություններում այդքան մեծ կարևորություն է տալիս այդ գործոնին։ Չինական մշակույթի հետ ասոցացվող դրական հույզերը ճանապարհ են հարթում տնտեսական աննախադեպ աճի արդյունքում չինական ոչ թանկարժեք ապրանքների արտահանումը խթանելու համար։ Դրանց գումարած ռազմական մեծածավալ արդիականացման գործընթացը Չինաստանին դարձնում են համաշխարհային հեգեմոնի լուրջ հավակնորդ։

Հայաստանը, որը կամա թե ակամա հայտնվել է քաղաքակրթությունների քաղաքականացման գործընթացում, ևս պետք է փորձի աշխարհաքաղաքական ու կոնկրետ տնտեսական օգուտներ քաղել, այլ կերպ ասած՝ կապիտալիզացնել իր մշակութային ինքնությունը, որն առօրյա կյանքում հաճախ դրսևորվում է «հին ու եզակի ազգ» լինելու սնափառ ինքնագովեստի տեսքով։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:47
Ուժային կառույցի առանձին ստորաբաժանումներ դուրս են եկել իրավական վերահսկողության տիրույթից. Ռուբեն Մելիքյան
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը գրում է. «ԶԼՄ-ների տարածած կադրերից պարզ երևում է, որ այսօր «ԱԺԲ»-ի կողմից իրականացվող խաղաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:33
Իսկ Տավուշում տեղի ունեցող դեպքերից մեր՝ արցախահայերիս մոտ դեժավյու է.Մետաքսե Հակոբյան
Գորիս տեղափոխվելուց հետո, ինչ նպատակով են ռուս սահմանապահները վերադարձել Արցախ, Տավուշում ու առհասարակ Հայաստանում տեղի ունեցող գործընթացները...
Աղբյուր` Panorama.am
23:11
Բաղանիսի հարևանությամբ բնակիչները նոր սյուներ են նկատել
Դեռ անցած կիրակի բաղանիսցիներն իրենց քթի տակ նոր սյուներ են նկատել, որ նախկինում այդտեղ չէին։ Այդ մասին հայտնում է «Ազատություն»...
Աղբյուր` Panorama.am
22:53
Պարզ չէ, թե այս պահին որտեղ է գտնվում Սուրեն Պետրոսյանը.Սուրեն Սարգսյանը՝«Իմնեմնիմի»-ի եթերում
Մեկնարկել է «Իմնեմնիմի»-ի  փոթքասթի հերթական թողարկումը, հերթապահներն են  թյուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը և քաղաքագետ Սուրեն...
Աղբյուր` Panorama.am
22:38
Ցեղասպանությունը մոռացության տվողները չեն մարսելու. Ռոբերտ Քոչարյան
«Ավելի լավ, քան Արշակ սրբազանն ասաց երեկ, դժվար է ասել։ Իմ տպավորությամբ, կարելի է այդ ելույթը դնել ու մի հազար անգամ կրկնել։ Ամեն ինչը...
Աղբյուր` Panorama.am
22:27
2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ԼՂ-ի վրա հարձակումից հետո 42 հայ է անհետ կորել. ԱՄՆ պետդեպարտամենտ
«Լեռնային Ղարաբաղի ավելի քան 100,000 էթնիկ հայ բնակիչներ սեպտեմբերի 24-ից հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում փախել են Հայաստան՝...
Աղբյուր` Panorama.am
22:03
Ադրբեջանի նման պնդումները դուրս են դատարանի՝ գործի քննության ժամկետային շրջանակից. Լոուրենս Մարտին
ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում Հայաստանի շահերը ներկայացնող փաստաբան Լոուրենս Մարտինն անդրադարձավ դատարանի ժամկետային...
Աղբյուր` Panorama.am
21:34
«Բևեռ» շարժման մասնակիցները ուժի կիրառմամբ բերման են եթարկվել
«Բևեռ» շարժումն իր ֆեյսբուքյան էջում հայտնում է. «Ոստիկանությունը աննախադեպ ուժ կիրառեց. գետին գցելով` բերման ենթարկեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Վերջոււմ՝ Նիկոլի բարեկամ թուրքերը մեզնից են պահանջելու ներողություն խնդրել Հայոց ցեղասպանության համար. Արտակ Զաքարյան
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը տարածել է հետևյալ հայտարարությունը....
Աղբյուր` Panorama.am
20:50
Բագրատ Սրբազանը նախանշեց տարաձայնությունների հաղթահարման հնարավորությամբ պայքարի հստակ ուղին․ Ոսկանյան
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է․ «Բագրատ Սրբազանն այսօրվա իր հարցազրույցում երկու կարևորագույն գաղափարական առանցքի բանաձևմամբ, ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Հայոց ցեղասպանության մասին մտածելիս ինձ համակում են զգացմունքներն ու զայրույթը․ Վալերի Բուայե
Ֆրանսիայի Սենատի «Հանրապետականներ» խմբակցության անդամ Վալերի Բուայեն հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Ռոբերտ Քոչարյանը կնոջ` Բելլա Քոչարյանի հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կնոջ` Բելլա Քոչարյանի հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Ցեղասպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Դատապարտում ենք այս ինքնաբուխ շարժումն առաջնորդողների դեմ հալածանքների և հեղինակազրկման ուղղորդված արշավը․ հայտարարություն
«Ջենեսիս Արմենիա» ուղեղային կենտրոն/հիմնադրամը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Վերջին օրերին Տավուշի մարզի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Պետք է սովորենք մեր հույսը դնել Աստծո վրա․ Թովմաս Առաքելյան
«Սա մեր բնական կյանքն է։ Հիմա այս իրավիճակի հետ կապված է պարզապես մարդկանց ուշադրությունը կենտրոնացել, որ հոգևորականներն այստեղ են, գնում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Ժխտողականությունը ոչ թե բարոյական, այլ անվտանգային դաշտի իրական սպառնալիք է․ Վիգեն Սարգսյան
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն Սարգսյանը գրել է. «Ցեղասպանությունը ողբերգություն լինելուց առաջ` հանցագործություն է: Ցեղասպանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Սուրեն Պետրոսյանի աջակիցներն այս պահին ՁՎՊ-ի դիմաց են
Սուրեն Պետրոսյանի աջակիցներն այս պահին ՁՎՊ-ի դիմաց են։ Այս մասին տեղեկանում ենք Պետրոսյանի ֆեյսբուքյան էջից։ Նշենք, որ երեկ Տավուշի մարզում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Կամո գյուղում այրվել է տուն և անասնագոմ
Ապրիլի 24-ին, ժամը 15:05-ին Շիրակի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Կամո գյուղում այրվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Խաղաղության Նոբելյան մրցանակը կօգնի՞ ազատել Ռուբեն Վարդանյանին․ իրավապաշտպանի կարծիքը
Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի շնորհումը կարող է լուրջ միջազգային օգնություն դառնալ Բաքվի բանտում գտնվող Լեռնային Ղարաբաղի նախկին պետնախարար,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
ՀՀ իշխանություններն, առանց սահմանազատման, միանգամից սահմանագծում են իրականացնում․ Օհանյան
 ՀՀ իշխանությունները միանգամից սահմանագծում են իրականացնում, մինչդեռ պետք էր այն  իրականացնել սահմանազատումից հետո։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Առանց 1915-ի ցեղասպանության հարցը քննարկելու ժողովրդավարեցումը հնարավոր չէ․Էրեն Քեսքին
Թուրքիայի Մարդու իրավունքների միության (İHD) նախկին համանախագահ Էրեն Քեսքինն անդրադարձել է 1915-ին Օսմանյան կայսրության գոյության տարիներին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Մատենադարանում Ժամանակավոր ցուցադրության է ներկայացվել ձեռագրի ՝ Ավրորա Մարդիգանյանին նվիրված հուշակոթողի մասին էջը
Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը՝ ապրիլի 24-ին, Մատենադարանում ցուցադրության է ներկայացվել «Մատյան մարդասիրաց» ձեռագիրը: Ցուցադրվող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Ջերմաստիճանը կհասնի +33-34 աստիճանի
Հայաստանի տարածքում ապրիլի 25-29-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին՝ հարավարևելյան՝ 2-4մ/վ: Օդի ջերմաստիճանն ապրիլի 25-29-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Մերժիր գժին. Բողոքի ակցիա Հանրապետության հրապարակում
«Մերժիր գժին» գրությամբ սպիտակ շաիկներ հագած բազմաթիվ քաղաքացիներ այսօր հավաքվել էին Հանրապետության հրապարակում։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Պետությունն է Երկրապահին պաշտպանում, ով փողը տալիս է, նա էլ երաժշտությունն է պատվիրում. Մանվել Եղիազարյան
«Մենք այսօր թույլ չենք, մեզ այդպես սարքել են։ Մեծ երկրներն ամեն ինչ արել են, որպեսզի ազգային ոգին կոտրվի և ժողովրդին հասցնեն այս վիճակին։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Չալաբյան. Նրանք, ովքեր կատարել են այս զազրելի հանցագործությունը, անձնապես հայտնի են
«Երեկ վարչախբի անուղեղ և անպատիվ կամակատարները դաժան ծեծի էին ենթարկել Տավուշի դիմադրության ակտիվ դեմքերից մեկին, պահեստազորի գնդապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Սոցցանցերի ամենախորը վերլուծությունը
Նիկոլ Փաշինյանի կնոջ ինչ-որ տեղ գնալը միշտ դառնում է հանրության քննարկման առարկա՝ եթե լուսանկարվի այդտեղ՝  կհանձնի, կամ գնացել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Տիգրան Մանսուրյան. Չէի ուզենա նրա հետ կապված որևէ խոսք կիսել
«Սրբադասված մեր մեծերի՝ հայրերի, մայրերի հիշատակի առաջ խոնարհվելու օրն է այսօր»,- Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Վթարային ջրանջատում Գեղարքունիքում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Արդյո՞ք սա սահմանազատում է, թե՞ ճնշման տակ ինչ-որ բան տալ. Սերժ Սարգսյան
«Կանխելու միայն մեկ ձև կա՝ իրենց ուղարկել իրենց տեղերը»,- Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Նզովվելու են ոչ միայն ցեղասպանության նահատակներին, այլև սեփական հայրենի հողը ուրացողները. Բագրատ Սրբազան
«Այսօր մեր սրբադասված նահատակների հիշատակի օրն է և, առաջին հերթին, մեր հարգանքի և խոնարհումի ընծայումն և բարեխոսության հայցումն է իրենցից։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արդյո՞ք սա սահմանազատում է, թե՞ ճնշման տակ ինչ-որ բան տալ. Սերժ Սարգսյան
18:05 24/04/2024

Արդյո՞ք սա սահմանազատում է, թե՞ ճնշման տակ ինչ-որ բան տալ. Սերժ Սարգսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}