Առողջություն 14:31 04/06/2019 Հայաստան

Սննդագետի խորհուրդը. Ի՞նչ հաց ուտել և ինչքա՞ն ուտել

Հայաստանցիներն իրենց հացակերությամբ հաջողությամբ մրցակցում են ու երբեմն  էլ գերազանցում են Թուրքիայի բնակիչներին։ Վերջինն աշխարհում հայտնի է որպես ամենահացակեր երկիր, տարեկան յուրաքաչյուր բնակչին բաժին է ընկնում միջին հաշվով 120 կգ հաց։

Ազգային վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն, ամսական Հայաստանի մեկ բնակչին բաժին ընկնող հացը կազմում է 10.5 կգ։ Եթե հաշվենք տարեկան սպառումը, ապա մեկ բնակչին բաժին է ընկնում 126 կգ, ավելի շատ, քան Թուրքիայում է։

Սննդագիտության դոկտոր  Դավիթ Պիպոյանը Panorama.am-ի հետ հարցազրույցում կարծիք հայտնեց, ոչ միշտ է, որ հացի մեծ սպառումը պայմանավորված է տվյալ երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակով, այլև տարբեր գործոններով։ Որպես օրինակ նա նշում է, ԵՄ ամենահացակեր անդամների առաջին եռյակում է նաև Գերմանիան, որը աղքատ երկիր համարել չենք կարող։

«Հացի սպառման ծավալների համար կարևոր են նաև դեմոգրաֆիական, մշակութային խնդիրները։ Օրինակ, եթե վեցնենք Բուլղարիան, Ռումինիան,  ապա դրանք, այո,  ԵՄ  անդամ ամենացածր եկամուտ ունեցող երկրներն են, բայց հաջորդ հորիզոնականում Գերմանիան է, որը ցածր եկամուտների խնդիր չունի»,-ասում է սննդագետը։

ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնը, որի ղեկավարն է Պիպոյանը, Երևանում հացի սպառման վերաբերյալ սեփական ուսումնասիրությունն է արել։ Այն իրականացվում է անհատական սպառման մեթոդով, երբ հարցնում են, թե որտեղի՞ց,  ի՞նչ տեսակ հաց են գնում քաղաքացիները, ի՞նչ հաճակախականությամբ են այն օգտագոծում։

«Այո, մենք համարվում ենք հաց շատ օգտագործող և հացասեր ազգ։  Մեր հետազոտությունների համաձայն, մեկ երևանցին մեկ ամսվա ընթացքում օգտագործում է  9.3 կգ հաց, օրական ստացվում է  մոտ 310 գրամ հաց։ Հարցվածների մեծ մասը,  ցավոք,  ուտում է բարձր տեսակի ցորենից պատրաստված, սպիտակ  հաց ու լավաշ։ Ամբողջահատիկ հացը քիչ տարածում ունի և սպառման մեջ էլ քիչ տոկոս է կազմում»,-ասում է մասնագետը։

Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ կան խմբեր, որոնք  ամսական օգտագործում են  12-15 կգ հաց, որը կազմում է  օրական մոտ 400 գրամ։ Քիչ են այն մարդիկ, որոնք հացի սպառումը կազմում է  4.5-6 կգ։

«Ի՞նչ հաց ուտել» հարցին սննդագետը պատասխանելիս հիշում է Եզոպոսի հայտնի առակը, երբ աշխարհի ամենալավ բանն էլ, ամենավատ բանն էլ լեզուն է, նայած, թե ով է լեզվի տերը։

«Այստեղ արդեն կարևոր է, թե ինչ հաց ենք օգտագործում, ինչքան ենք օգտագործում, կարևոր են հացի մեջ  աղի, խմորիչների, բարելավիչների առկայությունն ու պարունակությունը»,-մանրամասնում է սննդագետը։

Հիմա ամբողջ աշխարհում լուրջ հետազոտություններ են իրականցվում ու քննարկումներ ծավալում, ո՞րն է ավելի  լավ՝ խմորիչներ պարունակող արտադրական հացը, թե՞ արտիզանալ կամ արհեստագործական  հացը, որը պատրաստվում է թթխմորով, բնական խմորմամբ, չի պարունակում արհեստական խմորիչներ։

«Իտալիայում հենց երեկ մասնակցում էի կոնֆերանսի, որի ժամանակ նշվեց, որ այդ երկրում արտադրական հացի արդյունաբերությունը զիջում է իր դերն ու դիրքը. փոքր ֆերմերների կողմից արտադրված արհեստագործական հացը շուկայում հիմա կազմում է  մոտ 30 տոկոս, ինչը լուրջ ձեռքբերում է»,-նշում է Պիպոյանը։

Նա ընդգծում է, շատ կարևոր է, թե ինչից է պատրասված հացը՝ սպիտակ ցորենի՞ց, ամբողջահատիկի՞ց, հնդկաձավարի՞ց, հնդկացորենի՞ց, թե՞ մի այլ բանից։

«Ամբողջահատիկ հացը օրգանիզմի վրա չի թողնում նույն ազդեցությունն ու հետևանքները, ինչ բարձր կարգի ցորենի ալյուրը։ Բարձր կարգի ցորենի ալյուրից պատրաստված հացն իր կալորիականությամբ բարձր է, քան ամբողջահատիկ հացը, բացի այդ, ամբողջահատիկ հացի օգտագործման դեպքում մարսելիությունը շատ ավելի լավ է։

Օրինակ, դիաբետով հիվանդների համար ամբողջահատիկ հացն ավելի օգտակար է, արյան պարունակության պիկեր չի առաջացնում, ունի համեմատաբար ցածր գլիկեմիկ ինդեքս, պարունակում է չլուծվող թաղանթանյութ, որը դրական ազդեցություն է թողնում նյութափոխանակության և աղեստամոքսային տրակտի աշխատանքի կարգավորման համար։ Բայց ցավոք, մենք հայերս սիրում ենք աղի բարձր պարունակությամբ հաց, ինչը վատ հետևանքներ է հանգեցնում»,-տարբերությունները թվարկում է նա, միաժամանակ խորհուրդ տալով, հացը փոխարինել լավաշով։

Այս ամենը հաշվի առնելով, բալանասավորված և լիարժեք սննդի դեպքում, ըստ սննդագետի,  օրական մինչև 150-200 գրամի չափով կարելի է  ներառել ամբողջահատիկ հացը։
Ի դեպ, Պիպոյանն ընդգծում է, պետք չէ խաբնվել հայաստանյան շուկայում վաճառվող հացի մուգ գույնին, դա ամենևին էլ չի նշանակում, որ հացը պատրաստված է ցածր կարգի ալյուրից։ Պետք  է ուշադիր կարդալ մակնշումը։

«Հաճախ մարդկանց թվում է, որ իրենք ձեռք են բերում սև հաց, շատերը չեն հասկանում մակնշման վրա եղած «ցորեն ԲՏ» գրությունը։ Իսկ դա նշանակում է, որ հացը պատաստված է բարձր տեսակի ցորենի ալյուրից, հետևաբար մուգ գույնը ստացել են  ներկանյութի օգնությամբ։ Ստացվում է,  դիաբետով հիվանդի համար ձեռք են բերում իբր օգտակար սև հաց,  բայց պարզվում է, որ այն ոչ միայն ցածր կարգի ցորենից չէ, այլև ներկանյութ է պարունակում։ Նաև այս պատճառով է, որ ոլորտը լուրջ բարեփոխումների կարիք ունի, ահռելի աշխատանք կա անելու»,-ամփոփում է նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:30
«Ֆրեսկո»-ն կմեկնարկի «Բարձունքի հատակից» ֆիլմով
Օգոստոսի 23-ից օգոստոսի 30-ը Հայաստանում կմեկնարկի «Ֆրեսկո» արդի արվեստի և հոգևոր ֆիլմերի 6–րդ միջազգային փառատոնը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Իտալիայում կառավարության հրաժարականը հանգեցրել է քաղաքական ճգնաժամի
Իտալիայի նախագահ Սերջիո Մատարելան ընդունել է վարչապետ Ջուզեպպե Կոնտեի հրաժարականը՝  հանձնարարելով նրան շարունակել կատարել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Թրամփը և Մակրոնը պայմանավորվել են Ռուսաստանին հրավիրել G7- ի գագաթնաժողովին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ընդունել է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի առաջարկը` Ռուսաստանին հրավիրել 2020թ․-ին ԱՄՆ-ում անցկացվելիք G7...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Պլանային ջրանջատում Երևանում, Արարատի, Արմավիրի և Կոտայքի մարզերում օգոստոսի 22/23-ին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ «Հյուսիս-Հարավ» ավտոմայրուղին կառուցող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Սաուդյան Արաբիայում զգուշացրել են՝ չայցելել Թուրքիա
Սաուդյան Արաբիայում հրատարակվող, իշխանամետ «Okaz» թերթը նյութ է հրապարակել, որտեղ զբոսաշրջիկներին զգուշացրել  է չայցելել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Քիանու Ռիվզը և Քերի-Էնն Մոսը կնկարահանվեն «Մատրիցա» ֆիլմի չորրորդ մասում
Ամերիկացի դերասաններ Քիանու Ռիվզը և Քերի-Էնն Մոսը «Մատրիցա» գիտաֆանտաստիկ կինոսագայի չորրորդ մասում գլխավոր դերերը կկատարեն:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Հայաստանում Եվրամիության դեսպանի կարգավիճակում պաշտոնավարումը կարևոր փորձառություն էր. Սվիտալսկի
Վարչապետը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Պյոտր Սվիտալսկու հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Վաղը ցերեկը Գավառի մի շարք փողոցներում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային  աշխատանքներով պայմանավորված, օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Ալումյան. Բողոքարկվել է հօգուտ Նիկոլ Փաշինյանի 200 հազար դրամ բռնագանձելու վերաբերյալ որոշումը
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանից հօգուտ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի 200 հազար դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ դատական ակտը բողոքարվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Աշխարհը կանգնած է ջրի որակի անտեսանելի ճգնաժամի առջև. ՀԲ զեկույց
Համաշխարհային Բանկը երեկ հրապարակել է «Ջրի որակի անտեսանելի ճգնաժամ» զեկույցը, համաձայն որի՝ ամբողջ աշխարհում կեղտաջրերի 80%-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Մեկ օրում հայտնաբերվել է 1 հետախուզվող, կամավոր ներկայացել է՝ 1-ը
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` օգոստոսի 20-ից 21-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Փաստաբան Նազելի Վարդանյանը՝ Գնդեվազի հողերի վաճառքի մասին
Շատ կարևոր է, որ փաստաբանն անդրադարձավ այս կնճռոտ հարցին ևս։
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Արգենտինայում գտնվող Կարո Փայլանը և Էբրյու Գյունայը քննարկել են Թուրքիայում տիրող ներքաղաքական դրությունը
Արգենտինայում գտնվող Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության» (ԺԴԿ-HDP) պատգամավորներ Կարո Փայլանը և Էբրյու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
ՃՏՊ-ից տուժածը հոսպիտալացվել է «Էրեբունի» ԲԿ
Օգոստոսի 21-ին, ժամը 09:59-ին, «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Չեխովի և Հայկ Հովսեփյան փողոցների խաչմերուկում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Սառնարանների պահեստում բռնկված հրդեհի հրդեհաշիջման աշխատանքները շարունակվում են
Օգոստոսի 21-ին շարունակվում են օգոստոսի 19-ին, ժամը 13:54-ին Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում գտնվող «Ձյունիկ սառնարան» ՍՊԸ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Քաղաքի հորիզոնը
Թերևս կուզեինք նկարը կոչել՝ օրվա կադր, սակայն հիմնավոր կասկածներ կան, որ նույնը բանը դեռ շարունակվելու է մյուս օրերում էլ։ Աղտոտ Երևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Զախարովան գնահատել է Ռուսաստանի՝ G8-ին վերադառնալու հնարավորությունը
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան խոսել է G8-ն վերադառնալու Ռուսաստանի հնարավորության մասին: Այս մասին գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Կրկի՞ն TRiUMPh, կամ արդյոք Թրամփը կվերընտրվի 2020 թվականին
2016թ. ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների նախօրեին ամերիկյան ամենահայտնի ԶԼՄ-ները ակտիվորեն ներարկում էին Ամերիկայի պատմության մեջ առաջին կին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Արտերկրում ելույթ ունեցող 13 ֆուտբոլիստ հրավիրվել է ազգային հավաքական
Սեպտեմբերի 5-ին և 8-ին Հայաստանի ազգային հավաքականը կանցկացնի Եվրո-2020-ի ընտրական փուլի J խմբի հինգերորդ և վեցերորդ տուրերի հանդիպումները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
WP. Թրամփի վարչակազմը ցանկանում էր Գրենլանդիայի համար Դանիային տարեկան առաջարկել 600 միլիոն դոլար
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի պաշտոնյաները քննարկել են Գրենլանդիայի ինքնավարությունն իրենց անժամկետ տալու դիմաց Դանիայի կառավարությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Ջրվեժում երկու տղամարդու դանակահարության դեպքով մեկ անձ է ձերբակալվել
ՀՀ ՔԿ Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է քրեական գործ՝ Ջրվեժում գործող հյուրանոցառեստորանային համալիրի մոտ ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Լոս Անջելեսի օպերան սկսել է Պլասիդո Դոմինգոյի հասցեին հնչող մեղադրանքների հետաքննությունը
Լոս Անջելեսի օպերան հայտարարել է՝ շտապ կարգով «մանրակրկիտ ու անկախ» հետաքննություն է սկսում իսպանացի օպերային երգիչ Պլասիդո...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Քննարկվել են Արցախում հանքարդյունաբերության առչվող հարցեր
Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանն այսօր ընդունել է ճանաչված ռուսաստանաբնակ երկրաբան Սերգեյ Վարդանյանին: Քննարկվել են Արցախում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Վարչապետի պարզաբանումը՝ ինչու է որոշվել քննարկել նոր ՇՄԱԳ իրականացնելու անհրաժեշտությունը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հերթական գրառումն է կատարել «ԷԼԱՐԴ»-ի եզրակացության վերաբերյալ։ Նա մասնավորապես պարզաբանել է, որ թե ինչու է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Փլուզում Սարի թաղում
Օգոստոսի 20-ին, ժամը 17:07-ին, «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Սարի թաղ թաղամասի 1-ին շարքի տներից մեկի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Երկրի ողջ քաղաքական համակարգի ավերված և ոչ օրգանական պատկերը ստանում է իր կոնտուրները. Վլադիմիր Մարտիրոսյան
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Վլադիմիր Մարտիրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Մի քանի ամիս առաջ ,երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Հիմա հերթը «Իմ քայլը» դաշինքինն ու անձամբ Նիկոլ Փաշինյանինն է. Արթուր Ղազինյան
Ամուլսարի ոսկու բաց հանքի շահագործման մասին որոշումը ունի բացառապես քաղաքական բնույթ, իսկ այդ որոշումն ընդունելու բացառիկ իրավասությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին՝ ծննդյան տարեդարձի առթիվ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին՝ ծննդյան...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Երկրաշարժ Աշոցք գյուղից 9 կմ հյուսիս-արևելք
Oգոստոսի 21-ին, տեղական ժամանակով ժամը 14:20-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 10:20-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Արման Վարդանյան․ Հայաստանում կբացվի կանադական YEDI ինստիտուտի կամպուսը
YEDI-ն, որը կանադական բիզնես-ինկուբատոր, աքսելերատոր և վենչուրայի ֆոնդ է, ֆինանսավորվում է Կանադայի կառավարության, խոշոր բանկերի և մասնավոր կազմակերպությունների կողմից։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանում տեղի ունեցավ կանադական YEDI ինստիտուտի START-UP ծրագրի շնորհանդեսը
14:23 21/08/2019

Երևանում տեղի ունեցավ կանադական YEDI ինստիտուտի START-UP ծրագրի շնորհանդեսը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}