Առողջություն 14:31 04/06/2019 Հայաստան

Սննդագետի խորհուրդը. Ի՞նչ հաց ուտել և ինչքա՞ն ուտել

Հայաստանցիներն իրենց հացակերությամբ հաջողությամբ մրցակցում են ու երբեմն  էլ գերազանցում են Թուրքիայի բնակիչներին։ Վերջինն աշխարհում հայտնի է որպես ամենահացակեր երկիր, տարեկան յուրաքաչյուր բնակչին բաժին է ընկնում միջին հաշվով 120 կգ հաց։

Ազգային վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն, ամսական Հայաստանի մեկ բնակչին բաժին ընկնող հացը կազմում է 10.5 կգ։ Եթե հաշվենք տարեկան սպառումը, ապա մեկ բնակչին բաժին է ընկնում 126 կգ, ավելի շատ, քան Թուրքիայում է։

Սննդագիտության դոկտոր  Դավիթ Պիպոյանը Panorama.am-ի հետ հարցազրույցում կարծիք հայտնեց, ոչ միշտ է, որ հացի մեծ սպառումը պայմանավորված է տվյալ երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակով, այլև տարբեր գործոններով։ Որպես օրինակ նա նշում է, ԵՄ ամենահացակեր անդամների առաջին եռյակում է նաև Գերմանիան, որը աղքատ երկիր համարել չենք կարող։

«Հացի սպառման ծավալների համար կարևոր են նաև դեմոգրաֆիական, մշակութային խնդիրները։ Օրինակ, եթե վեցնենք Բուլղարիան, Ռումինիան,  ապա դրանք, այո,  ԵՄ  անդամ ամենացածր եկամուտ ունեցող երկրներն են, բայց հաջորդ հորիզոնականում Գերմանիան է, որը ցածր եկամուտների խնդիր չունի»,-ասում է սննդագետը։

ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնը, որի ղեկավարն է Պիպոյանը, Երևանում հացի սպառման վերաբերյալ սեփական ուսումնասիրությունն է արել։ Այն իրականացվում է անհատական սպառման մեթոդով, երբ հարցնում են, թե որտեղի՞ց,  ի՞նչ տեսակ հաց են գնում քաղաքացիները, ի՞նչ հաճակախականությամբ են այն օգտագոծում։

«Այո, մենք համարվում ենք հաց շատ օգտագործող և հացասեր ազգ։  Մեր հետազոտությունների համաձայն, մեկ երևանցին մեկ ամսվա ընթացքում օգտագործում է  9.3 կգ հաց, օրական ստացվում է  մոտ 310 գրամ հաց։ Հարցվածների մեծ մասը,  ցավոք,  ուտում է բարձր տեսակի ցորենից պատրաստված, սպիտակ  հաց ու լավաշ։ Ամբողջահատիկ հացը քիչ տարածում ունի և սպառման մեջ էլ քիչ տոկոս է կազմում»,-ասում է մասնագետը։

Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ կան խմբեր, որոնք  ամսական օգտագործում են  12-15 կգ հաց, որը կազմում է  օրական մոտ 400 գրամ։ Քիչ են այն մարդիկ, որոնք հացի սպառումը կազմում է  4.5-6 կգ։

«Ի՞նչ հաց ուտել» հարցին սննդագետը պատասխանելիս հիշում է Եզոպոսի հայտնի առակը, երբ աշխարհի ամենալավ բանն էլ, ամենավատ բանն էլ լեզուն է, նայած, թե ով է լեզվի տերը։

«Այստեղ արդեն կարևոր է, թե ինչ հաց ենք օգտագործում, ինչքան ենք օգտագործում, կարևոր են հացի մեջ  աղի, խմորիչների, բարելավիչների առկայությունն ու պարունակությունը»,-մանրամասնում է սննդագետը։

Հիմա ամբողջ աշխարհում լուրջ հետազոտություններ են իրականցվում ու քննարկումներ ծավալում, ո՞րն է ավելի  լավ՝ խմորիչներ պարունակող արտադրական հացը, թե՞ արտիզանալ կամ արհեստագործական  հացը, որը պատրաստվում է թթխմորով, բնական խմորմամբ, չի պարունակում արհեստական խմորիչներ։

«Իտալիայում հենց երեկ մասնակցում էի կոնֆերանսի, որի ժամանակ նշվեց, որ այդ երկրում արտադրական հացի արդյունաբերությունը զիջում է իր դերն ու դիրքը. փոքր ֆերմերների կողմից արտադրված արհեստագործական հացը շուկայում հիմա կազմում է  մոտ 30 տոկոս, ինչը լուրջ ձեռքբերում է»,-նշում է Պիպոյանը։

Նա ընդգծում է, շատ կարևոր է, թե ինչից է պատրասված հացը՝ սպիտակ ցորենի՞ց, ամբողջահատիկի՞ց, հնդկաձավարի՞ց, հնդկացորենի՞ց, թե՞ մի այլ բանից։

«Ամբողջահատիկ հացը օրգանիզմի վրա չի թողնում նույն ազդեցությունն ու հետևանքները, ինչ բարձր կարգի ցորենի ալյուրը։ Բարձր կարգի ցորենի ալյուրից պատրաստված հացն իր կալորիականությամբ բարձր է, քան ամբողջահատիկ հացը, բացի այդ, ամբողջահատիկ հացի օգտագործման դեպքում մարսելիությունը շատ ավելի լավ է։

Օրինակ, դիաբետով հիվանդների համար ամբողջահատիկ հացն ավելի օգտակար է, արյան պարունակության պիկեր չի առաջացնում, ունի համեմատաբար ցածր գլիկեմիկ ինդեքս, պարունակում է չլուծվող թաղանթանյութ, որը դրական ազդեցություն է թողնում նյութափոխանակության և աղեստամոքսային տրակտի աշխատանքի կարգավորման համար։ Բայց ցավոք, մենք հայերս սիրում ենք աղի բարձր պարունակությամբ հաց, ինչը վատ հետևանքներ է հանգեցնում»,-տարբերությունները թվարկում է նա, միաժամանակ խորհուրդ տալով, հացը փոխարինել լավաշով։

Այս ամենը հաշվի առնելով, բալանասավորված և լիարժեք սննդի դեպքում, ըստ սննդագետի,  օրական մինչև 150-200 գրամի չափով կարելի է  ներառել ամբողջահատիկ հացը։
Ի դեպ, Պիպոյանն ընդգծում է, պետք չէ խաբնվել հայաստանյան շուկայում վաճառվող հացի մուգ գույնին, դա ամենևին էլ չի նշանակում, որ հացը պատրաստված է ցածր կարգի ալյուրից։ Պետք  է ուշադիր կարդալ մակնշումը։

«Հաճախ մարդկանց թվում է, որ իրենք ձեռք են բերում սև հաց, շատերը չեն հասկանում մակնշման վրա եղած «ցորեն ԲՏ» գրությունը։ Իսկ դա նշանակում է, որ հացը պատաստված է բարձր տեսակի ցորենի ալյուրից, հետևաբար մուգ գույնը ստացել են  ներկանյութի օգնությամբ։ Ստացվում է,  դիաբետով հիվանդի համար ձեռք են բերում իբր օգտակար սև հաց,  բայց պարզվում է, որ այն ոչ միայն ցածր կարգի ցորենից չէ, այլև ներկանյութ է պարունակում։ Նաև այս պատճառով է, որ ոլորտը լուրջ բարեփոխումների կարիք ունի, ահռելի աշխատանք կա անելու»,-ամփոփում է նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

22:17
Ավստրիայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը
Այսօր՝ մայիսի 29-ին, Ավստրիայի Հանրապետության խորհրդարանի Ազգային խորհուրդը 34-րդ լիագումար նիստի ընթացքում միաձայն վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Յուրի Խաչատուրովը երկու օր ժամանակ ունի հանձնաժողով ներկայանալու համար.Ա. Քոչարյան
Յուրի Խաչատուրոնn ունի ևս 2 օր ժամանակ հանձնաժողով ներկայանալու և պատասխանելու հանձնաժողովի անդամների հարցերին, հատկապես պարոն Նալբանդյանին 2...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
ԱԻՆ-ն իրականացնում է շրջայց ՀՀ տարածքում
Պարետատան հանձնարարությամբ ԱԻՆ Փրկարար ծառայության ստորաբաժանումների 18 միավոր տեխնիկա՝ կահավորված բարձրախոսով, իրականացնում է շրջայց Երևան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Սիրիական անապատից հայ որբերին վերադարձրած հերոս հայը
«Արևելք» լրատվականը պատմում է սիրիական անապատից հայ որբերին վերադարձրած հերոս հայի մասին:  «Փառնաք Շիշիքեան զէյթունցի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Բոստոնի մարաթոնը կրկին հետաձգվել է
Կորոնավիրուսի  համաճարակի պատճառով նախկինում հետաձգված Բոստոնի մարաթոնը,  որը նոր ժամանակացույցով  պետք է անցկացվեր սեպտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Շրջայցերի ընթացքում խախտումներ են հայտնաբերվել շուրջ 10 կազմակերպությունում.ՍԱՏՄ
ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի Երևանի կենտրոնի տեսուչները մայիսի 28-ին և 29-ին մշտադիտարկում են արել Երևան քաղաքի հանրային սննդի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Թուրքիայի արտաքին առևտրի հաշվեկշռի պակասուրդը 2020թ․ ապրիլին աճել է 67 տոկոսով
2020թ․ ապրիլին Թուրքիայից կատարված արտահանման ծավալները նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ նվազել են 41․4 տոկոսով՝ կազմելով 8 մլրդ 990 մլն դոլար,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Արցախի ԱԺ նախագահն ընդունել է «Ազգային օրակարգ» կուսակցության խորհրդի նախագահին
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Արթուր Թովմասյանը մայիսի 29-ին ընդունել է «Ազգային օրակարգ» կուսակցության խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
ՀՀ վարչապետը ցավակցական հեռագիր է հղել Իսպանիայի կառավարության նախագահին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Իսպանիայի կառավարության նախագահ Պեդրո Սանչեսին՝  համավարակի արդյունքում գրանցված տասնյակ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Առավել հաճախ արձանագրվող խնդիրներն առնչվում են դիմակ ու ձեռնոց չկրելուն. ԱԱՏՄ
ՀՀ առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի մշտադիտարկման լայնածավալ աշխատանքները Երևանում եւ մարզերում այսօր զուգորդվել են Երևանի Կենտրոն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Ընդհանուր առմամբ 24 ժամով կասեցվել է 1156 կազմակերպության գործունեություն
Մայիսի 29-ին  ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմինը և Ճանապարհային ոստիկանության աշխատակիցները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Կորոնավիրուսի բուժմամբ զբաղվող բուժաշխատողների վարձավճարները 2-3 անգամ բարձրացվել են.վարչապետ
Պարետատան նիստից հետո ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն առցանց ճեպազրույցի ընթացքում  անդրադարձավ բժիշկների սղությանն ու կորոնավիրուսի դեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Renault-ն հեռացնում է 15 հազար աշխատակցի
Ֆրանսիական Renault ավտոմոբիլային կորպորացիայի ղեկավարությունը կնվազեցնի 15 հազար աշխատատեղ ամբողջ աշխարհում: Այս մասին հաղորդվում է ընկերության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Twitter-ի և Facebook-ի բաժնետոմսերը անկում են գրանցել՝ Թրամփի հետ հակադրության արդյունքում
Նախագահ Թրամփը սպառնաց վերահսկողություն սահմանել կամ ուղղակի փակել սոցիալական ցանցերի ընկերություններն այն բանից հետո երբ Twitter-ն առաջին անգամ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
95%-ով զբաղված են վերակենդանացման բաժանմունքի մահճակալները. Արման Հովակիմյան
Ապրիլի 2-ից «Սուրբ  Գրիգոր Լուսավորիչ»բժշկական կենտրոնը վերապրոֆիլավորվել է՝  կորոնավիրուսով հիվանդներին սպասարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
«Honda»-ն ներկայացրել է «Acura TLX» նոր Սեդանը
Ճապոնական «Honda» ընկերությունը ներկայացրել է  «Acura TLX» 2021 մոդելային տարվա նոր Սեդանը, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Եղել է դեպք, երբ հոգեհանգստի մասնակցելով մի ամբողջ գյուղ վարակվել է կորոնավիրուսով. Վանյան
Այսօր կարող ենք արձանագրել ,որ կորոնավիրուսով պայմանավորված ունենք բավականին լարված համաճարակային իրավիճակ: Այս մասին այսօր ճեպազրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
ՄՕԿ-ը պատրաստ է 150 մլն դոլար հատկացնել ազգային օլիմպիական կոմիտեներին
Համաճարակի և կարանտինի հետ կապված  ֆինանսական դժվարություններ կան  բազմաթիվ ոլորտներում, ինչն անդրադարձել է նաև միջազգային ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Չեմպիոնների լիգան կարող է անցնել անսովոր ձևաչափով
Չեմպիոնների լիգայի ընթացիկ խաղարկության վերջին փուլը կարող է ավարտվել ոչ ստանդարտ ձևաչափով, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն։ Նշվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Մենք 1 մլն բնակչության հաշվով արդեն անցել ենք Իրանից և Ֆրանսիայից. Փաշինյան
Մենք 1 մլն բնակչության ցուցանիշով արդեն անցել ենք հարևան Իրանից և Ֆրանսիայից՝ գրեթե հավասարվելով Ռուսաստանին: Այս մասին պարետատան նիստից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Ջերմուկն ԱՊՀ-ում ամենահայտնի առողջարանային հանգստավայրերի լավագույն հնգյակում է
Զբոսաշրջային «ՏուրՍտատ» պորտալը ներկայացրել է առողջարանների և ԱՊՀ երկրների վարկանշային աղյուսակն ամռանն առողջարանային  և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Twitter-ն արգելափակել ԱՄՆ նախագահի թվիթը
Քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը գրում է. «Ամեն օր չի, որ սենց բան կտեսնես: Կամ համարյա երբեք սենց բան չես տեսնի: Twitter-ը բլոկել է ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը և ԱՀԿ-ն նախազգուշացնում են՝ պետություններին չի հաջողվում արգելել կրծքի կաթի փոխարինիչների գովազդը
ԱՀԿ-ի, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի և IBFAN միջազգային ցանցի նոր զեկույցի համաձայն, չնայած կրծքի կաթի փոխարինիչների վնասակար գովազդների դադարեցմանն ուղղված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
111-ամյա կինը հաղթահարել է կորոնավիրուսային հիվանդությունը
Չիլիի Սանտիագո քաղաքի բնակչուհին հաղթահարել է կորոնավիրուսային հիվանդությունը՝ գրանցելով նոր ռեկորդ, փոխանցում է «Լենտա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Էքսկավատորներ՝ Սիսիան, Արենի, Շողակաթ և Օձուն համայնքներին
Այսօր տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանը ՏԿԵՆ տարածքային զարգացման հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Պապիկյան. Արդեն հրապարակային խոսում ենք համայնքների միավորման արդյունավետության մասին
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների  նախարար Սուրեն Պապիկյանը և ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության տնօրեն Դեբորա Գրիզերն ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Սաքունց. Կորոնավիրուսի խայտառակ տարածման անմիջական պատասխանատուն ՀՀ կառավարությունն է
Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը ֆեյսբուքյան էջում գրառմամբ անցել է Հայաստանում կորոնավիրուսային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Մհեր Գրիգորյանը վերահաստատել է հայկական կողմի դիրքորոշումը ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը տեսակապի միջոցով մասնակցել է ԱՊՀ մասնակից պետությունների կառավարությունների ղեկավարների խորհրդի նիստին: Նիստի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Արամ Վարդևանյան. ՄԻԵԴ փաստաթղթում մենք տեսնում ենք 300.1 հոդվածի անհստակություն
ՄԻԵԴ-ի կողմից Ռոբերտ Քոչարյանի գործով խորհրդատվական կարծիքի հրապարակումից հետո ՀՀ երկրորդ նախագահի փաստաբանական թիմը որոշակի գործողություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Նախարար. Արցախի հետ ռոումինգի սակագները նվազեցնելու գործընթացը շարունակական է լինելու
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում շարունակվում է ՀՀ պետական կառավարման մարմինների 2019թ. գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ծեծկռտուք ԱԺ-ում. Սասուն Միքայելյանը հարվածեց Էդմոն Մարուքյանին
13:01 08/05/2020

Ծեծկռտուք ԱԺ-ում. Սասուն Միքայելյանը հարվածեց Էդմոն Մարուքյանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}