Առողջություն 14:31 04/06/2019 Հայաստան

Սննդագետի խորհուրդը. Ի՞նչ հաց ուտել և ինչքա՞ն ուտել

Հայաստանցիներն իրենց հացակերությամբ հաջողությամբ մրցակցում են ու երբեմն  էլ գերազանցում են Թուրքիայի բնակիչներին։ Վերջինն աշխարհում հայտնի է որպես ամենահացակեր երկիր, տարեկան յուրաքաչյուր բնակչին բաժին է ընկնում միջին հաշվով 120 կգ հաց։

Ազգային վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն, ամսական Հայաստանի մեկ բնակչին բաժին ընկնող հացը կազմում է 10.5 կգ։ Եթե հաշվենք տարեկան սպառումը, ապա մեկ բնակչին բաժին է ընկնում 126 կգ, ավելի շատ, քան Թուրքիայում է։

Սննդագիտության դոկտոր  Դավիթ Պիպոյանը Panorama.am-ի հետ հարցազրույցում կարծիք հայտնեց, ոչ միշտ է, որ հացի մեծ սպառումը պայմանավորված է տվյալ երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակով, այլև տարբեր գործոններով։ Որպես օրինակ նա նշում է, ԵՄ ամենահացակեր անդամների առաջին եռյակում է նաև Գերմանիան, որը աղքատ երկիր համարել չենք կարող։

«Հացի սպառման ծավալների համար կարևոր են նաև դեմոգրաֆիական, մշակութային խնդիրները։ Օրինակ, եթե վեցնենք Բուլղարիան, Ռումինիան,  ապա դրանք, այո,  ԵՄ  անդամ ամենացածր եկամուտ ունեցող երկրներն են, բայց հաջորդ հորիզոնականում Գերմանիան է, որը ցածր եկամուտների խնդիր չունի»,-ասում է սննդագետը։

ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնը, որի ղեկավարն է Պիպոյանը, Երևանում հացի սպառման վերաբերյալ սեփական ուսումնասիրությունն է արել։ Այն իրականացվում է անհատական սպառման մեթոդով, երբ հարցնում են, թե որտեղի՞ց,  ի՞նչ տեսակ հաց են գնում քաղաքացիները, ի՞նչ հաճակախականությամբ են այն օգտագոծում։

«Այո, մենք համարվում ենք հաց շատ օգտագործող և հացասեր ազգ։  Մեր հետազոտությունների համաձայն, մեկ երևանցին մեկ ամսվա ընթացքում օգտագործում է  9.3 կգ հաց, օրական ստացվում է  մոտ 310 գրամ հաց։ Հարցվածների մեծ մասը,  ցավոք,  ուտում է բարձր տեսակի ցորենից պատրաստված, սպիտակ  հաց ու լավաշ։ Ամբողջահատիկ հացը քիչ տարածում ունի և սպառման մեջ էլ քիչ տոկոս է կազմում»,-ասում է մասնագետը։

Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ կան խմբեր, որոնք  ամսական օգտագործում են  12-15 կգ հաց, որը կազմում է  օրական մոտ 400 գրամ։ Քիչ են այն մարդիկ, որոնք հացի սպառումը կազմում է  4.5-6 կգ։

«Ի՞նչ հաց ուտել» հարցին սննդագետը պատասխանելիս հիշում է Եզոպոսի հայտնի առակը, երբ աշխարհի ամենալավ բանն էլ, ամենավատ բանն էլ լեզուն է, նայած, թե ով է լեզվի տերը։

«Այստեղ արդեն կարևոր է, թե ինչ հաց ենք օգտագործում, ինչքան ենք օգտագործում, կարևոր են հացի մեջ  աղի, խմորիչների, բարելավիչների առկայությունն ու պարունակությունը»,-մանրամասնում է սննդագետը։

Հիմա ամբողջ աշխարհում լուրջ հետազոտություններ են իրականցվում ու քննարկումներ ծավալում, ո՞րն է ավելի  լավ՝ խմորիչներ պարունակող արտադրական հացը, թե՞ արտիզանալ կամ արհեստագործական  հացը, որը պատրաստվում է թթխմորով, բնական խմորմամբ, չի պարունակում արհեստական խմորիչներ։

«Իտալիայում հենց երեկ մասնակցում էի կոնֆերանսի, որի ժամանակ նշվեց, որ այդ երկրում արտադրական հացի արդյունաբերությունը զիջում է իր դերն ու դիրքը. փոքր ֆերմերների կողմից արտադրված արհեստագործական հացը շուկայում հիմա կազմում է  մոտ 30 տոկոս, ինչը լուրջ ձեռքբերում է»,-նշում է Պիպոյանը։

Նա ընդգծում է, շատ կարևոր է, թե ինչից է պատրասված հացը՝ սպիտակ ցորենի՞ց, ամբողջահատիկի՞ց, հնդկաձավարի՞ց, հնդկացորենի՞ց, թե՞ մի այլ բանից։

«Ամբողջահատիկ հացը օրգանիզմի վրա չի թողնում նույն ազդեցությունն ու հետևանքները, ինչ բարձր կարգի ցորենի ալյուրը։ Բարձր կարգի ցորենի ալյուրից պատրաստված հացն իր կալորիականությամբ բարձր է, քան ամբողջահատիկ հացը, բացի այդ, ամբողջահատիկ հացի օգտագործման դեպքում մարսելիությունը շատ ավելի լավ է։

Օրինակ, դիաբետով հիվանդների համար ամբողջահատիկ հացն ավելի օգտակար է, արյան պարունակության պիկեր չի առաջացնում, ունի համեմատաբար ցածր գլիկեմիկ ինդեքս, պարունակում է չլուծվող թաղանթանյութ, որը դրական ազդեցություն է թողնում նյութափոխանակության և աղեստամոքսային տրակտի աշխատանքի կարգավորման համար։ Բայց ցավոք, մենք հայերս սիրում ենք աղի բարձր պարունակությամբ հաց, ինչը վատ հետևանքներ է հանգեցնում»,-տարբերությունները թվարկում է նա, միաժամանակ խորհուրդ տալով, հացը փոխարինել լավաշով։

Այս ամենը հաշվի առնելով, բալանասավորված և լիարժեք սննդի դեպքում, ըստ սննդագետի,  օրական մինչև 150-200 գրամի չափով կարելի է  ներառել ամբողջահատիկ հացը։
Ի դեպ, Պիպոյանն ընդգծում է, պետք չէ խաբնվել հայաստանյան շուկայում վաճառվող հացի մուգ գույնին, դա ամենևին էլ չի նշանակում, որ հացը պատրաստված է ցածր կարգի ալյուրից։ Պետք  է ուշադիր կարդալ մակնշումը։

«Հաճախ մարդկանց թվում է, որ իրենք ձեռք են բերում սև հաց, շատերը չեն հասկանում մակնշման վրա եղած «ցորեն ԲՏ» գրությունը։ Իսկ դա նշանակում է, որ հացը պատաստված է բարձր տեսակի ցորենի ալյուրից, հետևաբար մուգ գույնը ստացել են  ներկանյութի օգնությամբ։ Ստացվում է,  դիաբետով հիվանդի համար ձեռք են բերում իբր օգտակար սև հաց,  բայց պարզվում է, որ այն ոչ միայն ցածր կարգի ցորենից չէ, այլև ներկանյութ է պարունակում։ Նաև այս պատճառով է, որ ոլորտը լուրջ բարեփոխումների կարիք ունի, ահռելի աշխատանք կա անելու»,-ամփոփում է նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

15:31
Մանկավարժականում գազի արտահոսքի պատճառով 60 ուսանող է տարհանվել
Հունիսի 24-ին, ժամը 10:16-ին «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Ա. Մանուկյան փողոցում գտնվող Խաչատուր Աբովյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:26
Քաղաքապետարանում տեղյակ են Մատենադարանի հարևանությամբ հատվող ծառերի մասին
Քիչ առաջ CivilVoice ՀԿ-ն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է, որ ահազանգ ստացել՝ Մատենադարանի հարևանությամբ հատվող ծառերի վերաբեյալը։ Panorama.am-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Դե Նիրոն նկարահանվել է հակառուսական հոլովակում
Դերասան Ռոբերտ Դե Նիրոն նկարահանվել է հակառուսական հոլովակում, որը մեղադրում է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին Մոսկվայի հետ գործարքի համար։ Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
14:55
Տիգրան Աթանեսյանի գրասենյակի վրա հարձակում կատարելու գործը կվերաբացվի
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանն այսօր կայացված որոշմամբ վերացրել է Կենտրոնի քննչական բաժնի քննիչի կողմից կայացված` 2017 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:49
ԱՄՆ-ը կխստացնի Իրանի դեմ պատժամիջոցները
ԱՄՆ-ը որոշում է ընդունել խստացնել Իրանի դեմ պատժամիջոցները։  Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ, նման հայտարարություն է արել երկրի փոխնախագահ Մայք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:41
ԵԽ հեռացող գլխավոր քարտուղար․ Եթե հիմա ուզում եք ցափահարեք՝ այն ուղղեք իմ կնոջը
Այսօր Ստրասբուրգում մեկնարկած Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում վերջին անգամ իր շնորհակալական խոսքն ուղղեք վերջին 10 տարիներին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Վերին Լարսի անցակետում կանգնեցվել է հայկական ուղևորափոխադրող ընկերությանը պատկանող ավտոբուս
Այսօր՝ առավոտյան ժամը 06։00-ին, ռուս-վրացական Վերին Լարսի անցակետի վրացական հատվածում արգելված բեռ տեղափոխելու համար կանգնեցվել է հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:25
Red Wings-ն առաջարկել է ուղևորներին Վրաստանի փոխարեն թռչել Երևան կամ Մախաչկալա
Ռուսաստանյան Red Wings ավիաընկերությունն առաջարկում է ուղևորներին Վրաստանի տոմսերը փոխարինել դեպի Երևան կամ Մախաչկալա տոմսերի հետ: Ռիա նովոստիի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
Տիգրան Աբրահամյան. Մեր շուրջ անընդհատ ոչ ցանկալի իրադարձություններ են
«Հետքի» հարցերին պատասխանում է Արցախի նախագահի անվտանգության հարցերով խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը
Աղբյուր` Panorama.am
14:19
Միլիարդավոր դրամների հասնող անհամապատասխանություններ են արձանագրվել. Յոլյան
«Արձանագրվել են միլիարդավոր դրամների հասնող անհամապատասխանություններ, կան բազմաթիվ խեղաթյուրման փաստեր»,- խորհրդարանում ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:16
Մարուքյանի «սիրուն աղջիկն» ու ԱԺ-ն
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը կոչ էր արել    «Քաղաքացիական ավիացիայի պետ, շատ գեղեցիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
«Աշխարհ՝ բարի գալուստ Վրաստան»․ նոր արշավ՝ Պուտինի կողմից չվերթների արգելքից հետո
Համացանցում լայն տարածում է գտել նոր արշավը, որը կոչ է անում «ողջ աշխարհի ընկերներին» գնալ Վրաստան։ Արշավը տարածվեց ՌԴ նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
ԱԳ նախարար․ Տարածաշրջանում երկարատև խաղաղության բանալին ԼՂ ժողովրդի իրավունքների ճանաչումն է
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը hունիսի 24-25-ին աշխատանքային այցով Ժնևում է՝ մասնակցելու Մարդու իրավունքների խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Ե՞րբ է լուծվում աշխատանքային պայմանագիրը. Մարդու իրավունքների պաշտպանի իրազեկող տեսանյութը
Մարդու իրավունքների պաշտպանը հրապարակել է իրազեկող տեսանյութ աշխատանքային պայմանագրի լուծման դեպքերի վերաբերյալ: Տեսանյութն իրազեկում է նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Մելիքյան. Տարօրինակ է, որ հետհեղափոխական շրջանում ՀՔԾ-ն կասեցրեց այդ գործի վարույթը
«Էլեկտրիկ Երևան»-ից ևս մեկ տարի է անցել, սակայն այդ ընթացքում որևէ նոր կասկածյալ, մեղադրյալ ի հայտ չեկավ այդ գործով։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:17
Էլինար Վարդանյան. Հստակ պատասխանների ակնկալիքով
Լրատվամիջոցներից պարբերաբար տեղեկանում ենք, որ մարդիկ, ում նկատմամբ քրեական հետապնդում է իրականացվում, շրջում են Վրաստանում, կամ Չեխիայում, կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Արտգործնախարարի մի քանի հարցադրումները
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի անդամ Գեղամ Նազարյանն անդրադարձել է արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հայտարարություններին։ Նա գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Վթարային ջրանջատում Նոր-Նորք վարչական շրջանում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս. թ. հունիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
Գուտիերեշ. Աշխարհը չի կարող իրեն թույլ տալ հակամարտություն Պարսից ծոցում
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտիերեշը նախազգուշացրել է Պարսից ծոցում չմտածված գործողությունների մասին, որտեղ լարվածությունը չի նվազում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Սա ծանր հարված էր Էրդողանին. Սաֆրաստյան
«Մի բան ակնհայտ է՝ տեղի է ունենում տարածաշրջանային լարվածության մակարդակի աճ, ինչը պայմանավորված է ինչպես ԱՄՆ-Իրան թեժ հակամարտությամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Արցախի Քաշաթաղի շրջանում վերաօծվել է 17-րդ դարի եկեղեցի
Հունիսի 23-ին Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի հյուսիսային գյուղերից Հոչանցում վերաօծվել է 17-րդ դարի երկրորդ կեսով թվագրվող սբ․ Ստեփանոս...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
Բողոքի ակցիա՝ ՍԴ դիմաց
Սահմանադրական դատարանի առջև մի քանի քաղաքացիներ բողոքի ակցիա են իրականացնում։ Ակցիայի մասնակիցներից Արմենուհի Հարությունյան ասաց, որ դիմել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Ալեն Սիմոնյան. Է, էնքան հեգնեմ սաղին, որ որևիցե մեկին պակաս չթվա
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության անդամ Անի Սամսոնյանը, խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանի հայտարարությանը հետևած՝ «Իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Դիտարկում կանցկացվի Ակնայից դեպի հյուսիս-արևելք ընկած հատվածում
Հունիսի 25-ին, Արցախի Հանրապետության իշխանությունների հետ ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, ԵԱՀԿ առաքելությունը հրադադարի ռեժիմի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Աննախադեպ տապի պատճառով Արարատում ջրանաջատում չի լինի
ԱԻՆ կանխատեսման համաձայն, հունիսի 25-ին և 26-ին Արարատում ջերմաստիճանի կհասնի +38-ի։
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Մեկնարկում է ԵԽԽՎ ամառային նստաշրջանը
Այսօր մեկնարկում է Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) ամառային նստաշրջանը, որը կանցկացվի մինչև հունիսի 28-ը։ Նստաշրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Փաշինյան. Ցավոք, Հայաստանի շուրջ անվտանգային միջավայրը չի լիցքաթափվել
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի հերթական նիստը: Հայտնում են կառավարության հասարակայնության հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Վրացագետ. Այս պահին մտավախության ոչ մի առիթ չկա
Հայաստանի քաղաքական կուսակցությունները բոլոր հայտարարություններից առաջ պետք է մի քիչ ավելի խորն ուսումնասիրեն իրավիճակը, այնպիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Մեր լրատվական դաշտն ամբողջությամբ դարձել է անպատասխանատու, բարդակ. Տիգրան Քոչարյան
«Մեդիան փոխվում է, ժամանակին մենք ասում էինք ԶԼՄ-ներ, հիմա դառնում է զանգվածային կոմունիկացիայի միջոցներ»,- այսօր լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ալեն Սիմոնյան. Է, էնքան հեգնեմ սաղին, որ որևիցե մեկին պակաս չթվա
12:37 24/06/2019

Ալեն Սիմոնյան. Է, էնքան հեգնեմ սաղին, որ որևիցե մեկին պակաս չթվա

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}