Քաղաքական 10:16 19/06/2019 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Թուրքիայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին կարող է շուտով ավարտվել

Միացյալ Նահանգների պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Պատրիկ Շանահանը 2019 թ. հունիսի 6-ին կոշտ նամակ է հղել իր գործընկերոջը՝ Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարին: Շանահանը սպառնացել է վերջ դնել Թուրքիայի մասնակցությանը ԱՄՆ-ի օդուժի ամենաառաջատար F-35 կործանիչների ծրագրին և պատժամիջոցներ կիրառել, եթե Թուրքիան շարունակի համառել հաջորդ ամիս Ռուսաստանից S-400 հրթիռների ձեռք բերման հարցում: Ռուսական հրթիռներն անհամատեղելի են ՆԱՏՕ-ի զինահամակարգին և վտանգի են ենթարկում F-35 կործանիչների աշխատանքը, այսպիսով սպառնալով ԱՄՆ-ի ազգային անվտանգությունը:

Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը բազմիցս մերժել է ԱՄՆ-ի բողոքները և պնդել ռուսական հրթիռներ ձեռք բերելու վրա, որոնց համար Թուրքիան 2.5 միլիարդ դոլարի վարկային համաձայնագիր է ստորագրել Ռուսաստանի հետ: Մի քանի թուրք զինվորականներ արդեն սովորում են Ռուսաստանում, թե ինչպես աշխատեցնել նոր հրթիռները: Միևնույն ժամանակ, Միացյալ Նահանգները Թուրքիային տեղեկացրել է, որ թուրք օդաչուները, որոնք մի քանի ամիս է F-35 կործանիչների վերապատրաստման դասընթացներ էին անցնում Միացյալ Նահանգներում, պետք է հեռանան երկրից 2019 թ. հուլիսի 31-ին:

Պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Շանահանի նամակը ցնցում առաջացրեց Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և անվտանգության կառավարող շրջաններում, քանի որ Թուրքիան դեռ չգիտի, թե «ինչպես պատասխանել», ասել է անվտանգության գծով բարձրաստիճան թուրք պաշտոնյան «Ալ Մոնիտոր»-ին:  Միաժամանակ, Թուրքիան վճարել է ավելի քան մեկ միլիարդ դոլար 100 հատ F-35 կործանիչներ ձեռք բերելու համար: Նախագահ Էրդողանը հայտարարել է, որ կպահանջի ԱՄՆ-ից վերադարձնել այդ գումարը: Բացի դրանից, Թուրքիան, որպես F-35 ծրագրի գործընկեր, արտադրում է կործանիչների որոշ մասեր, որոնք այլևս չեն ստացվի Թուրքիայից:

Շանահանը գրել է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարին. «F-35-ի նկատմամբ ձեռնարկված բոլոր գործողությունները հիմնված են վտանգների վրա, կապված S-400-երի առկայության հետ Թուրքիայում, և դրանք անջատ են Ռուսաստանին առնչվող «Պատժամիջոցների միջոցով Ամերիկայի հակառակորդներին հակազդելու մասին» օրենքի (CAATSA) պատժամիջոցներից: ԱՄՆ Կոնգրեսը վճռականորեն է տրամադրված տեսնել CAATSA-ի պատժամիջոցների կիրառումը Թուրքիայի նկատմամբ, եթե Թուրքիան ձեռք բերի S-400: Բացի F-35-ի նման պլատֆորմների անվտանգության սպառնալիքից, Թուրքիայի կողմից S-400-ի գնումը կխոչընդոտի ձեր երկրի հնարավորությանը ամրապնդելու կամ պահպանելու համագործակցությունը Միացյալ Նահանգների և ՆԱՏՕ-ի հետ, հանգեցնելով Թուրքիայի ռազմավարական և տնտեսական չափազանց կախվածությանը Ռուսաստանից և խոչընդոտելու Թուրքիայի հզոր պաշտպանական արդյունաբերության և տնտեսական զարգացման հավակնոտ նպատակները: Այս ուղիով գնալը կհանգեցնի աշխատատեղերի, համախառն ներքին արդյունքի և միջազգային առևտրի կորստի: Նախագահ Թրամփը պատրաստակամ էր երկկողմ առևտրի ծավալները 20 միլիարդ դոլարից հասցնել ավելի քան 75 միլիարդի, սակայն դա կարող է դժվար լինել, եթե ԱՄՆ-ը կիրառի CAATSA-ի պատժամիջոցները»:

2019 թ. հունիսի 14-ին Թուրքիայի արտգործնախարար Մեվլութ Չավուշօղլուն սպառնաց, որ Թուրքիան կհակադարձի Միացյալ Նահանգների պատժամիջոցներին. «Մի երկիրը չի կարող ցուցումներ տալ մյուս երկրին, թե ինչպես վարվել: ԱՄՆ-ը պետք է հրաժարվի այս վարքագծից: Բոլորը մտահոգված են այս առնչությամբ: Ինչքա՞ն հեռու այն կարող է գնալ: Եթե ԱՄՆ-ը քայլեր ձեռնարկի մեր դեմ, ապա մենք ստիպված կլինենք համարժեք քայլեր ձեռնարկել», նա հայտարարել է NTV հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում:

Որո՞նք են հաջորդ քայլերը: Էրդողանը սովորել է նախորդ փորձից, որ Թրամփը միշտ չէ, որ լսում է Կառավարության կամ Կոնգրեսի անդամներին: Էրդողանը մի քանի հեռախոսազրույց է ունեցել, որպեսզի համոզի Թրամփին ստեղծել համատեղ հետազոտական խումբ՝ Թուրքիայի համար ժամանակ շահելու նպատակով: Այդ ժամանակամիջոցին, բնականորեն կամ  արհեստականորեն ստեղծված համաշխարհային իրադարձությունները կարող են փոխել ներկա իրավիճակը: Միացյալ Նահանգների և Թուրքիայի նախագահները նախատեսում են հանդիպել հունիսի վերջին Տոկիոյում կայանալիք G-20 գագաթնաժողովի շրջանակներում: Դա կլինի Էրդողանի վերջին շանսը` համոզելու Թրամփին՝ փոխել իր որոշումը հուլիսին ռուսական հրթիռների ձեռքբերման վերաբերյալ:

Եթե Էրդողանը չկարողանա մտափոխել Թրամփին, ապա նա առաջ կգնա և ձեռք կբերի ռուսական հրթիռներ՝ խուսափելու Միացյալ Նահանգների կողմից նվաստացումներից: Սակայն, դա միայն սկիզբ կդնի ավելի մեծ հակամարտության... Միացյալ Նահանգները պատժամիջոցներ կկիրառի Թուրքիայի նկատմամբ՝ լրջորեն վնասելով նրա տնտեսությունը: Էրդողանը կարող է հակադարձել՝ արգելելով Ինջիրլիքի ռազմակայանի օգտագործումը Թուրքիայում: Այնուհետև Միացյալ Նահանգները կտեղափոխի իր կործանիչները Հորդանան (ինչպես Գերմանիան արեց) կամ Հունաստան (ՆԱՏՕ-ի անդամ) կամ Կիպրոս:

Հարվածների և հակահարվածների այս արատավոր շրջանը կարող է ավարտվել կամ ՆԱՏՕ-ից Թուրքիայի հեռանալով կամ ՆԱՏՕ-ի որոշմամբ՝ Թուրքիային հեռացնելով:

Թուրքիայի հեռացումը ՆԱՏՕ-ից մի քայլ է, որ վաղուց կանխատեսվում էր, այն ժամանակվանից, երբ Էրդողանը գործում էր ՆԱՏՕ-ի համաձայնագրի տառին ու ոգուն հակառակ։ Չնայած Թուրքիայի հեռացումը ՆԱՏՕ-ից լուրջ որոշում է, հղի ծանր հետևանքներով, Էրդողանը ՆԱՏՕ-ի նկատմամբ Թուրքիայի պարտավորությունների բազմիցս խախտման պատճառ է հանդիսանում՝ անտեսելով նրա բոլոր նախազգուշացումները:

Այս իրադրության ակնհայտ հաղթողը լինելու է Ռուսաստանը, որը կարող է հաջողության հասնել ՆԱՏՕ-ի թուլացման գործում հեռացնելով Թուրքիային, որը զինծառայողների թվով ՆԱՏՕ-ի երկրորդ ամենախոշոր անդամն է, միաժամանակ հրթիռների վաճառքից ձեռք բերելով խիստ անհրաժեշտ եկամուտ իր փլուզված տնտեսության համար։

Սակայն Ռուսաստանի հաջողությունը կարող է կարճատև լինել: Հենց որ աշխարհաքաղաքական հակասություն առաջանա Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև, նոր ձևավորված սիրո տոնախմբությունը կավարտվի, վերջ դնելով Թուրքիայի ակրոբատիկ շարժումներին Արևելքի և Արևմուտքի միջև և լքված լինելով երկուսի կողմից․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:35
Գ. Ավետիսյան. Ցանկացած պահի կարող ենք մտնել ցանկացած արտադրողի մոտ ու նմուշներ վերցնել
Թեև առկա են արդյունավետ համագործակցության փաստեր և ոլորտում արդեն իսկ արձանագրվել են դրական արդյունքներ, սակայն դա առիթ չպետք է լինի ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:26
Սահմանապահ Խաչիկի ղեկավար. Այսօր մենք ենք հակառակորդի տան կրակը մարում
Նախիջևանի հետ սահմանին՝ հակառակորդի տարածքում, երեկ գիշեր հրդեհ է բռնկվել, որը տարածվել է նաև հայկական կողմ։ Վայոց Ձորի Արենի համայնքի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Քաղցրաշենցիները նստացույց են անում կառավարության շենքի դիմաց. «Էսի պալիցեյսկի ուչաստըկ ա»
Քաղցրաշեն գյուղի բնակիչները հասել են կառավարության շենքի դիմաց, պահանջում են հանդիպում վարչապետի կամ նրա օգնականներից մեկի հետ։ Խնդիրը ոռոգման...
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
Էրդողան. «Ասում էին, թե չենք կարողանալու գնել S-400-ները, չգնեցի՞նք»
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թաիփ Էրդողանը, նախօրեին Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան օդանավակայանում, մասնակցելով հեղաշրջման փորձի 3-րդ տարելիցին նվիրված...
Աղբյուր` Panorama.am
13:58
3D հետիոտնային անցում՝ Երևանում
«Երևանում 3D հետիոտնային անցում է գծվում, առայժմ՝ փորձնական, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցի վրա՝ բանկի դիմաց։ 3D անցումը կիրառվում է շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:47
Պաշտպան. Մանվել Գրիգորյանի հանդեպ հատուկ վատ վերաբերմունք, բացասական ուղղվածություն կա
«Մենք ապրել-մեռնելու պայքար ենք վարում, կյանքի կռիվ ենք տալիս»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
«Ներկայիս պաշտոնյաները տգետ են, բթամիտ ու լկտի սուտասան». Արթուր Գրիգորյան
Կառավարությունում վերջերս պաշտոնանկ արված  Բնապահպանական տեսչական մարմնի ղեկավար Արթուր Գրիգորյանն իր նախկին գործընկերներին կամ ներկայիս...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Կյանքից հեռացել է միջազգային մրցավար Արամ Իսկանդարյանը
62 տարեկան հասակում, երկարատև հիվանդությունից հետո կյանքից անժամանակ հեռացել միջազգային կարգի մրցավար Արամ Իսկասնդարյանը: Հայաստանի շախմատի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Թուրքիան արձագանքել է պատժամիջոցներ կիրառելու մասին ԵՄ-ի որոշմանը
Պաշտոնական Անկարան, ի պատասխան Եվրամիության արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի կողմից Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու մասին որոշմանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:11
Իրանի գործարքին այլընտրանք չկա, պահպանեք այն․ Մոգերինի
ԵՄ արտաքին քաղաքականության հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆեդերիկո Մոգերինին նախօրեին ԵՄ արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
13:01
Մանվել Գրիգորյանը դատարան չներկայացավ
ԱԺ նախկին պատգամավոր, գեներալ Մանվել Գրիգորյանն այսօր չէր ներկայացել իր և կնոջ՝ Նազիկ Ամիրյանի գործով Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:51
Նախարար. Հայաստանում չկա այնպիսի մի խնդիր, որը հատուկ է միայն հայ կանանց
«Բացի քննարկումներից, նաև պետք է քայլեր ձեռնարկել խնդիրների լուծման համար»,- Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում կանանց հիմնախնդիրներին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
ԳԹԿ փոխտնօրենն ամփոփեց քննությունները. Աբսուրդ է սա
Ընդունելության քննություններն ավարտված են։  Գնահատման և թեստավորման կենտրոնի (ԳԹԿ) փոխտնօրեն Կարո Նասիբյանը լրագրողների հետ հանդիպմանն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
ԲԴԽ նիստ կհրավիրվի Նախշուն Տավարացյանի լիազորությունների դադարեցման պահանջով
Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամներ Գրիգոր Բեքմեզյանը, Հայկ Հովհաննիսյանը և Լիպարիտ Մելիքջանյանը հրավիրել են ԲԴԽ նիստ՝ ԲԴԽ անդամ Նախշուն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:32
ՄԻՊ. Քաղաքացին կարող է իրեն պատկանող գույքն ու հողամասն օտարել առանց եկամտային հարկ վճարելու
2017-2018 թվականների ընթացքում Մարդու իրավունքների պաշտպանին բողոքներ են հասցեագրվել անձնական օգտագործման գույքն օտարելու դեպքում ֆիզիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:23
Գեղարքունիքի մարզպետն ամաչում է, որ Բագրատյանը Հայաստանի վարչապետն է եղել
Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյանը հրապարակավ արձագանքել է իր նկատմամաբ քրեական գործ հարուցելու անհրաժեշտության մասին հայտարարած ՀՀ նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Վահագն Վարագյանը՝ ԿԳՆ պատասխանատուներին. Ֆիքսում եմ, որ արգելակներ չունեք՝ ոչ բարոյական, ոչ էլ իրավական:
ԵՊՀ Ուսանողների հետ տարվող աշխատանքների կենտրոնի տնօրեն Վահագն Վարագյանը շարունակում է բարձրաձայնել իր նկատմամաբ իրականացվող ճնշումների ու...
Աղբյուր` Panorama.am
12:03
ՀՀ մարզերում ամենախոցելի իրավիճակում գտնվում են ամուսնալուծված կանայք
Քննարկվում է Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում կանանց հիմնախնդիրները
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Վենետիկյան սառնություն
Սովորաբար, անհետևանք չեն անցնում զգացմունքային պոռթկման ազդեցության տակ գործած չկշռադատված արարքները։ Օրինակ՝ Փաշինյան Նիկոլը դեռ բազում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:42
Ֆեյսբուքում ծերացման վտանգը՝ ըստ Սամվել Մարտիրոսյանի
Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում երեկվանից բազմաթիվ օգտատերեր FaceApp են փորձարկում, որի օգնությամբ ստանում են իրենց լուսանկարները ծեր տարիքում։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
ՊԵԿ. հայտնաբերվել է մաքսային հսկողությունից թաքցված հեռախոսների ներմուծման դեպքեր
Պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության և Բագրատաշենի մաքսային կետ-բաժնի աշխատակիցները մաքսային հսկողությունից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Ինքնաթիռն ընկել է բնակելի տան վրա
Չեչնիայում թեթև շարժիչով ինքնաթիռն ընկել է մասնավոր բնակելի շինության վրա: Այս մասին գրում է Gazeta-ն։ Հաղորդվում է, որ միջադեպը տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Երկիր, որն ունի իր Վատիկանը․ բելգիական հեռուստաընկերությունը՝ Հայաստանի մասին
Բելգիական RTBF հանրային հեռուստաընկերությունն իր ծրագրերից մեկում՝ «Carte postale de l’Arménie avec Guillaume»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
Աբովյանում 34-ամյա տղամարդու սպանության դեպքը բացահայտվել է
ՔԿ Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Աբովյանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործի շրջանակներում բացահայտվել է 34-ամյա տղամարդու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
«Սանիթեք». Ոչ մեկի հետ չենք խոսում շանտաժի լեզվով
«Սանիթեք» ընկերությունը երբևէ չի հրաժարվել վճարել որևէ ենթակապալառուի, մատակարարի կամ աշխատակցի: Նման հայտարարություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
ԵՄ-ն կասեցնում է Թուրքիայի հետ բարձր մակարդակի երկխոսությունը Կիպրոսի ճգնաժամի պատճառով
Եվրամիությունը դադարեցնում է Թուրքիայի հետ երկխոսությունն ամենաբարձր մակարդակով և մի շարք սահմանափակումներ է սահմանում Անկարայի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Փաշինյան. Մայքլը ուզում էր պարզել՝ ես իրականության մեջ գոյություն ունե՞մ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում պատմել է ամերիկահայ ընտանիքի հետ հանդիպման մասին։ «Երեկ ընդունել էի ԱՄՆ-ում բնակվող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
«Հրապարակ». Եթե վերադասավորություններ կլինեն մյուս թիմում, ենթադրվում է՝ դա կլինի կառավարող խմբակցությունում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Որքանո՞վ եք հնարավոր համարում աշնանը պառլամենտի ներսում վերադասավորությունները՝  հարցրինք ԲՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
«Ժողովուրդ». ԲԴԽ գիտնական անդամները ընդդեմ Նախշուն Տավարացյանի
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Երեկ ՀՀ Բարձրագույն դատական խորհրդում նիստ է հրավիրվել, և ԲԴԽ գիտնական անդամներ Լիպարիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
«Փաստ». Սամվել Բաբայանի թիվ մեկ թիրախն իրականում ոչ թե Արցախի, այլ ՀՀ իշխանություններն են
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հուլիսի 14-ին Արցախի խորհրդարանում տեղի է ունեցել Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի և Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Կխնդրեի, որ մեր կլասիկ պատգամավորը մինչև լայվ մտնելը զանգեր մեզ. Ռևազյանը՝ Մարուքյանին
13:47 15/07/2019

Կխնդրեի, որ մեր կլասիկ պատգամավորը մինչև լայվ մտնելը զանգեր մեզ. Ռևազյանը՝ Մարուքյանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}