Քաղաքական 10:16 19/06/2019 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Թուրքիայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին կարող է շուտով ավարտվել

Միացյալ Նահանգների պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Պատրիկ Շանահանը 2019 թ. հունիսի 6-ին կոշտ նամակ է հղել իր գործընկերոջը՝ Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարին: Շանահանը սպառնացել է վերջ դնել Թուրքիայի մասնակցությանը ԱՄՆ-ի օդուժի ամենաառաջատար F-35 կործանիչների ծրագրին և պատժամիջոցներ կիրառել, եթե Թուրքիան շարունակի համառել հաջորդ ամիս Ռուսաստանից S-400 հրթիռների ձեռք բերման հարցում: Ռուսական հրթիռներն անհամատեղելի են ՆԱՏՕ-ի զինահամակարգին և վտանգի են ենթարկում F-35 կործանիչների աշխատանքը, այսպիսով սպառնալով ԱՄՆ-ի ազգային անվտանգությունը:

Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը բազմիցս մերժել է ԱՄՆ-ի բողոքները և պնդել ռուսական հրթիռներ ձեռք բերելու վրա, որոնց համար Թուրքիան 2.5 միլիարդ դոլարի վարկային համաձայնագիր է ստորագրել Ռուսաստանի հետ: Մի քանի թուրք զինվորականներ արդեն սովորում են Ռուսաստանում, թե ինչպես աշխատեցնել նոր հրթիռները: Միևնույն ժամանակ, Միացյալ Նահանգները Թուրքիային տեղեկացրել է, որ թուրք օդաչուները, որոնք մի քանի ամիս է F-35 կործանիչների վերապատրաստման դասընթացներ էին անցնում Միացյալ Նահանգներում, պետք է հեռանան երկրից 2019 թ. հուլիսի 31-ին:

Պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Շանահանի նամակը ցնցում առաջացրեց Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և անվտանգության կառավարող շրջաններում, քանի որ Թուրքիան դեռ չգիտի, թե «ինչպես պատասխանել», ասել է անվտանգության գծով բարձրաստիճան թուրք պաշտոնյան «Ալ Մոնիտոր»-ին:  Միաժամանակ, Թուրքիան վճարել է ավելի քան մեկ միլիարդ դոլար 100 հատ F-35 կործանիչներ ձեռք բերելու համար: Նախագահ Էրդողանը հայտարարել է, որ կպահանջի ԱՄՆ-ից վերադարձնել այդ գումարը: Բացի դրանից, Թուրքիան, որպես F-35 ծրագրի գործընկեր, արտադրում է կործանիչների որոշ մասեր, որոնք այլևս չեն ստացվի Թուրքիայից:

Շանահանը գրել է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարին. «F-35-ի նկատմամբ ձեռնարկված բոլոր գործողությունները հիմնված են վտանգների վրա, կապված S-400-երի առկայության հետ Թուրքիայում, և դրանք անջատ են Ռուսաստանին առնչվող «Պատժամիջոցների միջոցով Ամերիկայի հակառակորդներին հակազդելու մասին» օրենքի (CAATSA) պատժամիջոցներից: ԱՄՆ Կոնգրեսը վճռականորեն է տրամադրված տեսնել CAATSA-ի պատժամիջոցների կիրառումը Թուրքիայի նկատմամբ, եթե Թուրքիան ձեռք բերի S-400: Բացի F-35-ի նման պլատֆորմների անվտանգության սպառնալիքից, Թուրքիայի կողմից S-400-ի գնումը կխոչընդոտի ձեր երկրի հնարավորությանը ամրապնդելու կամ պահպանելու համագործակցությունը Միացյալ Նահանգների և ՆԱՏՕ-ի հետ, հանգեցնելով Թուրքիայի ռազմավարական և տնտեսական չափազանց կախվածությանը Ռուսաստանից և խոչընդոտելու Թուրքիայի հզոր պաշտպանական արդյունաբերության և տնտեսական զարգացման հավակնոտ նպատակները: Այս ուղիով գնալը կհանգեցնի աշխատատեղերի, համախառն ներքին արդյունքի և միջազգային առևտրի կորստի: Նախագահ Թրամփը պատրաստակամ էր երկկողմ առևտրի ծավալները 20 միլիարդ դոլարից հասցնել ավելի քան 75 միլիարդի, սակայն դա կարող է դժվար լինել, եթե ԱՄՆ-ը կիրառի CAATSA-ի պատժամիջոցները»:

2019 թ. հունիսի 14-ին Թուրքիայի արտգործնախարար Մեվլութ Չավուշօղլուն սպառնաց, որ Թուրքիան կհակադարձի Միացյալ Նահանգների պատժամիջոցներին. «Մի երկիրը չի կարող ցուցումներ տալ մյուս երկրին, թե ինչպես վարվել: ԱՄՆ-ը պետք է հրաժարվի այս վարքագծից: Բոլորը մտահոգված են այս առնչությամբ: Ինչքա՞ն հեռու այն կարող է գնալ: Եթե ԱՄՆ-ը քայլեր ձեռնարկի մեր դեմ, ապա մենք ստիպված կլինենք համարժեք քայլեր ձեռնարկել», նա հայտարարել է NTV հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում:

Որո՞նք են հաջորդ քայլերը: Էրդողանը սովորել է նախորդ փորձից, որ Թրամփը միշտ չէ, որ լսում է Կառավարության կամ Կոնգրեսի անդամներին: Էրդողանը մի քանի հեռախոսազրույց է ունեցել, որպեսզի համոզի Թրամփին ստեղծել համատեղ հետազոտական խումբ՝ Թուրքիայի համար ժամանակ շահելու նպատակով: Այդ ժամանակամիջոցին, բնականորեն կամ  արհեստականորեն ստեղծված համաշխարհային իրադարձությունները կարող են փոխել ներկա իրավիճակը: Միացյալ Նահանգների և Թուրքիայի նախագահները նախատեսում են հանդիպել հունիսի վերջին Տոկիոյում կայանալիք G-20 գագաթնաժողովի շրջանակներում: Դա կլինի Էրդողանի վերջին շանսը` համոզելու Թրամփին՝ փոխել իր որոշումը հուլիսին ռուսական հրթիռների ձեռքբերման վերաբերյալ:

Եթե Էրդողանը չկարողանա մտափոխել Թրամփին, ապա նա առաջ կգնա և ձեռք կբերի ռուսական հրթիռներ՝ խուսափելու Միացյալ Նահանգների կողմից նվաստացումներից: Սակայն, դա միայն սկիզբ կդնի ավելի մեծ հակամարտության... Միացյալ Նահանգները պատժամիջոցներ կկիրառի Թուրքիայի նկատմամբ՝ լրջորեն վնասելով նրա տնտեսությունը: Էրդողանը կարող է հակադարձել՝ արգելելով Ինջիրլիքի ռազմակայանի օգտագործումը Թուրքիայում: Այնուհետև Միացյալ Նահանգները կտեղափոխի իր կործանիչները Հորդանան (ինչպես Գերմանիան արեց) կամ Հունաստան (ՆԱՏՕ-ի անդամ) կամ Կիպրոս:

Հարվածների և հակահարվածների այս արատավոր շրջանը կարող է ավարտվել կամ ՆԱՏՕ-ից Թուրքիայի հեռանալով կամ ՆԱՏՕ-ի որոշմամբ՝ Թուրքիային հեռացնելով:

Թուրքիայի հեռացումը ՆԱՏՕ-ից մի քայլ է, որ վաղուց կանխատեսվում էր, այն ժամանակվանից, երբ Էրդողանը գործում էր ՆԱՏՕ-ի համաձայնագրի տառին ու ոգուն հակառակ։ Չնայած Թուրքիայի հեռացումը ՆԱՏՕ-ից լուրջ որոշում է, հղի ծանր հետևանքներով, Էրդողանը ՆԱՏՕ-ի նկատմամբ Թուրքիայի պարտավորությունների բազմիցս խախտման պատճառ է հանդիսանում՝ անտեսելով նրա բոլոր նախազգուշացումները:

Այս իրադրության ակնհայտ հաղթողը լինելու է Ռուսաստանը, որը կարող է հաջողության հասնել ՆԱՏՕ-ի թուլացման գործում հեռացնելով Թուրքիային, որը զինծառայողների թվով ՆԱՏՕ-ի երկրորդ ամենախոշոր անդամն է, միաժամանակ հրթիռների վաճառքից ձեռք բերելով խիստ անհրաժեշտ եկամուտ իր փլուզված տնտեսության համար։

Սակայն Ռուսաստանի հաջողությունը կարող է կարճատև լինել: Հենց որ աշխարհաքաղաքական հակասություն առաջանա Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև, նոր ձևավորված սիրո տոնախմբությունը կավարտվի, վերջ դնելով Թուրքիայի ակրոբատիկ շարժումներին Արևելքի և Արևմուտքի միջև և լքված լինելով երկուսի կողմից․․․

Հարութ Սասունյան     
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:36
«Ճռռիկներ»՝ սառույցի վրա
Բոլոր վարորդների ինքնությունները պարզվել է։
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
ԱԱԾ. Գեորգի Կուտոյանի անժամանակ մահվան բոթը խիստ ցավալի էր և ցնցող
Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Էդուարդ Մարտիրոսյանը և ԱԱԾ անձնակազմը ցավակցել են...
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Միրզոյան. Հակահայ քաղաքականության դրսևորումները անհնար են դարձնում Արցախի հայության անվտանգ գոյությունը Ադրբեջանի սուվերենության ներքո
«Արցախի հայության գոյության միակ հնարավոր ճանապարհը Արցախի ինքնորոշումն է, և Հայաստանի Հանրապետությունը արցախցիների այդ իրավունքի իրացման...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Փոխնախարար. Եթե գազի էական թանկացում լինի, հետևանքներն անխուսափելի կլինեն վերջնական սպառողի համար
«Եթե բանակցությունների ավարտից հետո «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունը հանդես գա գազի սակագինը բարձրացնելու հայտով,  չի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
Ալյոշա Գաբրիելյան. Չմտածենք այն տարածքները հանձնելու մասին, որոնք այսօր մերն են
«Թուրքի հետ հնարավոր չէ այս պայմաններում, և, ընդհանրապես, պատմությունը ցույց է տվել, որպեսզի խաղաղ գոյակցենք: Այն հայատյաց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
Հրդեհ է բռնկվել Մամուլի շենքում
Հունվարի 18-ին, ժամը 11:47-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Արշակունյաց պողոտայում՝ «Մամուլի» շենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:56
Անչափահաս վարորդն ու ուղևորը հիվանդանոց տեղափոխվելու ճանապարհին մահացել են
Երևան-Երասխ ճանապարհի 34-րդ կմ-ին  17-ամյա երիտասարդի վարած «Օպել Աստրա» ավտոմեքենան դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և բախվել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:45
Սասուն Միքայելյան. Մարաղայից մի կնոջ բերեցին հիվանդանոց, որին ազերիները կապել էին մեքենայից, քարշ տվել
«Չպետք է հույս ունենալ, որ ժամանակը կարող է փոխել ցեղասպաններին»,- Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության Ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:29
Այսօր Լոզանում արագավազքում իր առաջին «ստուգարքը» կհանձնի Սպարտակ Ոսկանյանը
Լոզանում շարունակվում են ձմեռային պատանեկան օլիմպիական երրորդ խաղերը: Հունվարի 19 -ին 1, 5 կմ արագավազքւմ իր ունակությունները կդրսևորի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Գարեգին Բաղրամյան. Գազպրոմ Արմենիան առաջարկում է գազի գինը բարձրացնել 30 դոլարով
Բանակցությունները կավարտվեն մինչև ապրիլի 1-ը։
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Արցախի խորհրդարանի պատգամավոր. Հաճախ են հարցնում՝ ո՞րն էր Արցախյան պատերազմի և հաղթանակի ֆենոմենը
«Սուգը հավերժ է, եթե չկա պայքար, այդ իրողության դեմ միակ ճանապարհը մեր պայքարն է, մեր համախմբված գործունեությունը»,-Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Զելենսկի. Ստիպված ենք հրաժեշտ տալ այն նախարարներին, ովքեր համաձայն չեն աշխատավարձի հետ
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին գործադիր մարմնին առաջարկել է կառավարության անդամների՝ նախարարների, փոխնախարարների ու այլոց աշխատավարձերի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Օձունցի Եզեկի` Վրաստանից գնած սեղանը Բագրատաշենում մաքսազերծելուց հետո գրեթե կրկնակի արժեցավ
«Հետք»-ը գրում է. «Օձուն գյուղի բնակիչ Եզեկ  Աղվանյանը դեկտեմբերի 28-ին Բագրատաշենի անցակետում 5 ժամ՝ 14:00-ից ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Ղուլյան. ​Արցախը հետևողական է լինելու Ադրբեջանում հայության հանդեպ իրագործված ցեղասպանության կազմակերպիչներին պատասխանատվության ենթարկելու հարցում
«Այն, ինչ տեղի է ունեցել 1990 թվականի հունվարի Բաքվում, հանցագործություն է մարդկության դեմ՝ կազմակերպված և իրագործված հարևան պետության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Թուրքիան գյուղատնտեսության բնագավառում իր փորձը կիսում է Վրաստանի հետ
Թուրքական համագործակցության և կոորդինացիայի գործակալության ղեկավարությունը (TİKA), Գյուղատնտեսության և անտառատնտեսության նախարարությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:36
Հունվարի 28-ին ՊՆ բնակարանաշինության ծրագրով շահագործման կհանձնվի երկու շենք
Նախորդ տարվա ընթացքում այդ ծրագրով շահագործման է հանձնվել 5 բնակե­լի շենք՝ Գորիսում, Սիսիանում, Վայքում, Գյումրիում և Չոփրլուում
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
Ավստրալիայի արևելյան ափերին ուժեղ անձրևներ են
Ավստրալիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Քվինսլենդ նահանգում  ուժեղ անձրևներ և հեղեղումներ են: Ռիա նովոստիի հաղորդմամբ, այդ մասին գրել ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
Մակրոնին անհապաղ տարհանել են թատրոնից
Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին անհապաղ տարհանել են Փարիզի թատրոններից մեկից այն պատճառով, որ այնտեղ փորձել են ներխուժել ցուցարարները:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:05
Պատգամավորի մեքենայի ապակին կոտրել են ու գողացել պայուսակը
Այսօր առավոտյան ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատագամավոր Գևորգ Պապայոնը պարզել է՝ բակում կայանած մեքենայի դռան ապակին կոտրել են, տարել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
Զելենսկին չի ընդունել վարչապետի հրաժարականը
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին որոշել է վարչապետ Ալեքսեյ Գոնչարուկին և նրա կառավարությանն աշխատանքը շարունակելու հնարավորություն տալ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
Իրանահայ երգիչ Անդին Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում աստղ է ստացել
Իրանահայ երգիչ Անդին իր անվանական աստղն է ստացել Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում: Այս մասին հայտնում է «Ամերիկայի ձայնը»: Անդրանիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:29
Հալեպում երեք օրում շուրջ 30 խաղաղ բնակիչ է զոհվել
Անօրինական զինված խմբավորումները շարունակում են գնդակոծել Հալեպը, որի հետևանքով երեք օրում 28 խաղաղ բնակիչ է զոհվել, 56 մարդ վիրավորվել: ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Գլխավոր դատախազությունը ստացել է ՍԴ դատավորներին վաղ կենսաթոշակի ուղարկելու օրենքի՝ անօրինական լինելու մասին գրությունը
Գլխավոր դատախազությունը ստացել է «Ազգային Հակակոռուպցիոն Խորհուրդ» հիմնադրամի գրությունը։ «Այո, ստացել ենք, ընթացքի մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
«Փաստ». Իշխանության առաջնային թեմաներից են ՍԴ դատավորների շուրջ առկա թնջուկը, դատավորներին ամեն գնով «տուպիկ» մտցնելու հնարավորությունները
«Փաստ» թերթը գրում է. « Ինչպես հայտնի է, իշխանական ուժը վերջին երկու օրերին խմբակցությունների (ԱԺ և ավագանու) ու վարչության մի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:16
«168 Ժամ». Սերժ Սարգսյանն անդրադարձել ԱԱԾ նախկին տնօրեն Գեորգի Կուտոյանի մահվան դեպքին
«168 ժամ» թերթը գրում է. «Երեկ ՀՀԿ Գործադիր մարմնի նիստին ՀՀ երրորդ նախագահ, ՀՀԿ ղեկավար Սերժ Սարգսյանն անդրադարձել ԱԱԾ նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
«Հրապարակ». Իշխանության համար օրեցօր ավելի է բարդանում թափուր պաշտոնները համալրելու հարցը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Վարչապետի մամուլի խոսնակ Վլադիմիր Կարապետյանի հեռանալուց հետո իշխանության ազդեցության տակ գործող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
«Ժողովուրդ». Մանրամասներ են հայտնի դարձել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորների հետ հանդիպումից
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Ժողովուրդ» օրաթերթին մանրամասներ են հայտնի դարձել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
«Հրապարակ». Գագիկ Խաչատրյանի որդուն մեղադրում են փողերի լվացման մեջ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մեզ տեղեկացրել էին, որ մեղադրանք է առաջադրվել նաև ՊԵԿ նախկին նախագահ, այժմ կալանքի տակ գտնվող Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
«Հրապարակ». Սերժ Սարգսյանը ծանր է տարել՝ ժամեր շարունակ ոչ մեկի հետ չի շփվել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Գեորգի Կուտոյանի մահվան լուրը, ըստ ականատեսների, Սերժ Սարգսյանը ծանր է տարել՝ ժամեր շարունակ ոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
«Հրապարակ». Վենետիկի հանձնաժողովը թույլ չի տա, որ ՍԴ դատավորների վրա ճնշումներ, անհարկի հետապնդումներ լինեն
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահ Ջիանի Բուքիքիոյի և Հրայր Թովմասյանի նախօրեի տեսազրույցի հիմնական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան
12:01 27/12/2019

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}