Մշակույթ 14:22 30/08/2019 Հայաստան

Տիգրանակերտյան նոր բացահայտումներ

Արցախի Տիգրանակերտում այս տարի պեղումները տևել են 40 օր, ավարտվել են օգոստոսի 26-ին։ Panorama.am-ի հետ զրույցում Տիգրանակերտի արշավախմբի ղեկավար Համլետ Պետրոսյանն ասաց, որ որպես կանոն Տիգրանակերտի պեղումները ֆինանսավորում է Արցախի իշխանությունը, այս տարի Արցախի ԱԺ որոշմամբ հատկացվել է 18 միլիոն դրամ, բավարար  է եղել  կատարել հնագիտական պեղումներ 40 օր՝ ներգրավելով 30 բանվոր, հնագիտական արշավախումբ, ներառելով նաև հնագիտական իրերի վերականգնման, տեղափոխման, լուսանկարման և այլ ծախսեր։

Հնագետի ներկայացմամբ, որպես կանոն  Տիգրանակերտում պեղումներ են իրականացնում երեք հիմնական վայերում։ Այս տարվա պեղումների ընթացքում ամրացված թաղամասի հյուսիսային  պարսպապատը  մոտավորապես 20 մետր առաջ են գնացել։ Պատերը շարված են շատ հզոր կրաքարե բլոկներով, իրար հետ ամրացված են ծիծեռնակապոչ կապերով: Այս տարի պատի բարձրությունը կազմում է մոտ 2 մետր։ Պարիսպը ձգվում է  դեպի արևմուտք, հարավ։ Արշավախումբը հույս ունի, որ մի քանի տարուց  կավարտեն ողջ պարսպապատի պեղումները։  Հ.Պետրոսյանի խոսքով, պարսպապատի պեղումները շատ կարևոր են, որովհետև ողջ տարածաշրջանում նման հատակագծմամբ, շինտեխնիկայով համակարգ ուղղակի գոյություն չունի։

«Կարծեք  էտալոնային է,  վկայում է  Տիգրան Մեծի նախաձեռնության մասշատաբայնությունը, որը հավաքել էր փոքրասիական, հայկական ամենահայտնի ճարտարապետնեին, վարպետներին,  հզոր քաղաք է կառուցել»,- ասաց արշավախմբի ղեկավարը։

Այս տարի շարունակվել է երկրորդ անտիկ թաղամասի պեղումները։ Առաջին թաղամասի պեղումները մասամբ ավարտված են։ Հ.Պետրոսյանի ներկայացմամբ, այդ թաղամասերը ստեղծվել են ամրոցին զուգահեռ մ.թ.ա. 1 դարի սկզբներին, նույնպես ուղիղ հատակագծով, հզոր պատերով  առանձին տնտեսական բնակելի համալիրներ են։

«Այստեղ ունենք մի քանի մշակութային շերտ՝ կառուցված Տիգրանի ժամանակ,  մ.թ. 1-ին դարում, վաղ միջնադարում։ Շատերի պես իրար վրա նստած են, հին պատերը վերանորոգվել են, ավելացվել են նոր պատեր, բացվել են նոր թոնիրներ»,- ասաց նա։

Հնագետի խոսքով, կարևոր է հնագիտական նյութը, որը հիմնականում խեցեգործական արտադրանք է՝ ամբողջական ջրամաններ, կարասներ, զանազան տիպի պուլիկներ. «Հատկապես նշելի է գունազարդ խեցեղենի հարստությունը, որը տարածաշրջանի համար ֆենոմենալ է։ Կովկասում չունենք մի որևէ հուշարձան, որն այդքան բազմազանությամբ գունազարդ և սև փայլեցված խեղեցենի օրինակներ է  տալիս։ Սա ցույց է տալիս, որ Տիգրանակերտը տարածաշրջանային կենտրոնի դեր է  խաղացել, ճաշակ է թելադրել»։

Պեղված երրորդ հիմնական տարածքը վաղ քրիստոնեական հրապարակն է, որտեղ արդեն բացվել են երկու եկեղեցիներ, դամբարան, տապանաբակ, վաղ քրիստոնեական կոթողի մնացորդները։ Հ. Պետրոսյանն ասաց, որ այս տարի որոշել էին ընդարձակել հարավային բակը, պեղումները դեռ ընթանում են 12-13 դարերի շերտերում։

«Այստեղ հատկապես հետաքրքիր են շատ ընդարձակ համալիրները, որոնք ունեն կրաշաղախի սվաղած հատակներ, ընդարձակ թոնիրներ։ 12-13-րդի ջնարակապատ խեղեցենի գյուտերը նշանակալի են։ Գտել ենք ափսե, ներսը գունազարդ արծիվ է պատկերված, ինչը ցույց է տալիս քաղաքի հարստությունը», -ասաց հնագետ։

Հ. Պետրոսյանը նշեց, որ այս տարի նախաձեռնել են նաև Տիգրանակերտի դիմաց գտնվող լեռան՝ Ցիցսարի գագաթին պեղումներ, հաջողվել է պեղել վաղ քրիստոնեական մի դամբարան-մանսունքարան՝ ստորգետնյա, սրբատաշ քարերով, պատուհաններով, հատակին փռված էին սրբերի ոսկորների մնացորդները։ Ֆրանսիայից մարդաբան է ժամանելու՝ պարզելու սեռը, տարիքը, նաև ժամանակագրությունը։

«Հետքերը նկատել էինք, բայց բացարձակապես չէինք սպասում, որ կբացվի 3x4-ի վրա  ստորգետնյա սրբատաշ քարերով, հատուկ մուտքով, պատուհաններով կառույց։ Դրա կողքը կա մեկ ուրիշ եկեղեցական կառույց,  մնացորդները պահպանվել են, հույս ունենք հաջորդ տարի ավելի մեծ, հետաքրքիր  կառույց կբացենք։ Սա հնարավորություն է  տալիս խոսելու, որ Տիգրանակերտը լանդշաֆտային հուշարձան է, բազմաթիվ համալիրներից  է բաղկացած, ցրված է մոտավորապես 100-150 հեկտարի վրա»,- ասաց արշավախմբի ղեկավարը։

Համլետ Պետրոսյանն ընդգծեց, որ Տիգրանակերտը,  ըստ էության,  երևան է բերում շատ հզոր քաղաքի մի պատկեր, որը գոյատևել է մինչև 13-րդ դարի վերջերը։

Լուսանկարները՝ Համլետ Պետրոսյանի ֆեյսբուքյան էջից։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:39
Այդքան էլ երանելի վիճակում չենք գտնվում. Աբրահամ Խաշմանյան
Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականի նորանշանակ գլխավոր մարզիչ Աբրահամ Խաշմանյանը Եվրոպայի առաջնության ընտրական մրցաշարի նախավերջին տուրի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Հայաստանի դեմ խաղից առաջ հույն մարզիչն անդրադարձել է Մխիթարյանի բացակայությանը
Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային թիմի գլխավոր մարզիչ Յոն վանտ Սխիպիի կարծիքով Հայաստանի դեմ հետաքրքիր և փոխադարձ հարգանքով խաղ է սպասվում:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Հանրապետության տարածքում օդի ջերմաստիճանը կնվազի
Նոյեմբերի 15-19-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Քամին՝ հարավ-արևելյան՝ 3-8 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանը 15-17-ի հատկապես ցերեկն աստիճանաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Թուրքիան ԻՊ-ի ևս 8 ահաբեկչի է արտաքսել երկրից
Թուրքիայի ներքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ շարունակվում է Թուրքիայից օտարերկրյա քաղաքացի հանդիսացող «Իսլամական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Մեկ օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 15 պատահար
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` նոյեմբերի 13-ից 14-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Ապարանում պետական-հասարակական ունեցվածքի գողություն են բացահայտել
Ոստիկանության Ապարանի բաժնի ծառայողները, գիշերային ուժեղացված ծառայության ընթացքում, Քուչակից Ծաղկաշեն գյուղ տանող ճանապարհին նկատել են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Ցեղասպանությունը ժխտող Էրդողանը, ցեղասպանության գովքն է անում. Փայլան
Թուրքիայի ընդդիմադիր քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցությունից (ԺԴԿ-HDP) ընտված Թուրքիայի մեջլիսի հայ  ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Պոզները պատմել է, թե որ գիրքն է ազդել իր աշխարհայացքի վրա
Առաջին ալիքի հեռուստահաղորդավար Վլադիմիր Պոզները պատմել է, թե   իր աշխարհայացքի ձևավորման վրա ինչ գրքեր են ազդել։ Ըստ այդմ՝ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Ղրիմի երկու կենդանաբանական այգիների սեփականատերը որոշել է սպանել 30 շագանակագույն արջի
Ղրիմի կենդանաբանական այգիների ՝ «Տայգայի»  և «Սկազկայի» սեփականատեր Օլեգ Զուբկովը  հայտարարել է ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Պուգաչովան Մինսկում կայացած համերգից վաստակել է 250 հազար եվրո
«Ру-концерт» ընկերության ղեկավար Եվգենի Մորոզովը գնահատել է, թե որքան գումար է վաստակել երգչուհի Ալլա Պուգաչովան նոյեմբերի 2-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
ԱՍՀՆ-ն դիմել է Դատախազություն՝ խնդրելով ստուգել «Ադեկվադ» կուսակցության անունից ներկայացող քաղաքացիների «գործողությունների իրավաչափությունը»
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը դիմել է Դատախազություն՝ խնդրելով ստուգել ««Ադեկվադ» կուսակցության անունից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Փաշինյանն այդ հայտարարությունն անելիս ինչ-որ բան ճիշտ չէր հաշվարկել.Լուսինե Մարգարյան
Մեկ Հայաստան կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Լուսինե Մարգարյանն , իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադառնալով Մել Դալուզյանին ուղղված վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Ոսկի-բազմամետաղային հանքավայրը տարիներ շարունակ շահագործվել է՝ պաշտոնատար անձանց թողտվությամբ.դատախազություն
ՀՀ վարչապետի աշխատակազմից ստացված տեղեկատվության և փաստաթղթերի հիման վրա ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Տեղի է ունեցել Էլեկտրոնային արդարադատության միջգերատեսչական հանձնաժողովի առաջին նիստը
Նոյեմբերի 14-ին փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Էլեկտրոնային արդարադատության միջգերատեսչական հանձնաժողովի առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Այցը Հայաստան նպատակ ունի մոբիլիզացնել թիմին Հայաստանում իրականացվող ծրագրերի ուղղությամբ.ԵՆԲ ներկայացուցիչ
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Վաչե Տերտերյանն այսօր ընդունել է Եվրոպական ներդրումային բանկի պատվիրակությանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը դիմել է արդարադատության նախարարին՝ դատավոր Արմեն Դանիելյանին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հարցով
Սահմանադրական դատարանում ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ներկայացուցիչ, պաշտպան Արամ Վարդևանյանը հաղորդում է ներկայացրել արդարադատության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Գերմանական մամուլ․ «Էրդողանն ու Թրամփը երկվորյակ հոգիներ են»
Գերմանական մամուլը անդրադարձել է Վաշինգտոնում Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հանդիպմանը, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Խորենացի փողոցի տաղավարներից մեկում կասեցվել է մսի վաճառքը
ԿԵ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը շարունակում է պարբերական վերահսկողական միջոցառումները մսի շուկայում: Այսօր տեսչական մարմնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Նախատեսվում է Հայաստանից 10 նոր ուղղությունով չվերթներ իրականացնել
Կառավարությունն այսօրվա նիստում հավանություն տվեց «Պետական տուրքի մասին» օրենքում լրացում  կատարելու մասին նախագիծը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
«Ապագայի տեխնոլոգիաներ. Արհեստական բանականություն». տեղի ունեցավ Beeline-ի Starthub Offline հերթական հանդիպումը
Հայաստանում Beeline-ի և Տեխնոլոգիական Զարգացման Կենտրոն հիմնադրամի համատեղ իրականացվող StartHub նախագծի շրջանակում տեղի ունեցավ հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Լուծվել է տան խնդիր՝ 25 տարվա սպասումից հետո
Տնակից` կիսակառույց ճանապարհը չի կրկնվի ընտանիքի երկրորդ սերնդի համար։ Նրանց ուրախությունը կիսելու համար, Լուսաշող են այցելել ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի և «Ֆուլեր տնաշինական կենտրոն»-ի ղեկավարները:
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Հայ ճարտարապետների գծանկարները՝ որպես ինքնուրույն արժեք
Ալ. Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտում բացվեց «Կորուսյալ արվեստ.ճարտարապետական գրաֆիկա» խորագրով ցուցահանդես:
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Քաղաքացին ահազանգում է. ՃՈ անգործությունը մարդկային կյանքեր է արժենում
Այս տարվա ինն ամիսների ընթացքում  Հայաստանում արձանագրվել է 3 444 ճանապարհատրանսպորտային պատահար, ինչի հետևանքով զոհվել է 253 և մարմնական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Լրագրողները Միրզոյանին հիշեցրին 1 տարի առաջվա հայտարարությունը՝ երեխաների ապօրինի որդեգրման մասին
ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանի կարծիքով՝ Հանրային խորհուրդն իր գործառույթը չէր կատարում։ «Կոնկրետ ՀԽ ղեկավարը, կարծեմ թե,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Tallinn Trophy. Սլավիկ Հայրապետյանը գրավել է չորրորդ տեղը
Սլավիկ Հայրապետյանը չորրորդ տեղն է գրավել Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալինում տեղի ունեցած Tallinn Trophy գեղասահքի միջազգային մրցաշարում: Կարճ և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Գազի հետ կապված կապիտալ հոսքի պահանջարկը կմեծանա. ԿԲ նախագահ
Ստվերի դեմ մեր ամենամեծ պայքարը հենց կանխիկի նվազեցման օրենսդրությունն է.Արթուր Ջավադյան
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Բոլոր տեսակի ֆիլմեր էլ կարող են գոյություն ունենալ. Միրզոյանը՝ «Մել»-ի ու 20 մլն.դրամի մասին
«Ես սատարում եմ նրա վարած բարեփոխումների քաղաքականությանը, կարծում եմ, որ այն թեզերը, որոնք հրապարակ է դրել, համընկնում են իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Կարեն Գրիգորյանի հաջողությունը Պորտուգալիայում
Հայաստանի ներկայացուցիչ Կարեն Գրիգորյանը երկրորդ տեղն է գրավել Պորտուգալիայում տեղի ունեցած «Ֆիգեյրա դա Ֆոս» շախմատային միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:49
Ն. Բաղդասարյանի նկատմամբ սպառնալիքներ հնչեցվելու մասին տեղեկություններ պարունակող ԶԼՄ հրապարակումները ուղարկվել են Ոստիկանություն
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Նազենի Բաղդասարյանի նկատմամբ սպառնալիքներ հնչեցվելու մասին տեղեկություններ պարունակող ԶԼՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Տեղյակ եմ եղել, որ սպառնալիքներ հնչել են. ԱԺ նախագահ
«Չեմ կարող ասել, թե կոնկրետ ով է կանգնած սպառնալիքների հետևում, տեղյակ եմ եղել, որ սպառնալիքներ հնչել են: Այդ մասին տեղեկացրել ենք...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«22 օր ապօրինի անազատության մեջ եմ գտնվել». Արսեն Բաբայանն ազատ արձակվեց
13:59 12/11/2019

«22 օր ապօրինի անազատության մեջ եմ գտնվել». Արսեն Բաբայանն ազատ արձակվեց

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}