Քաղաքական 14:17 23/09/2019 Հայաստան

Իսրայելում դեսպանության բացումը՝ ավելի խորը գործընթացի մեկնարկ, թե՞ ստանդարտ որոշում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Անցած շաբաթ Հայաստանի կառավարությունը որոշում կայացրեց դեսպանություն բացել Իսրայելում։ Թվում է, թե ոչինչ արտառոց չկա, ստանդարտ որոշում, ստանդարտ ընթացակարգով ու հիմնավորմամբ։ Սակայն հաշվի առնելով տարածաշրջանում առկա միջազգային հարաբերությունների կառուցվածքը և աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունը, Հայաստանի այս որոշումը կարող է ավելի խորը գործընթացի մեկնարկ համարվել և ունենալ ավելի լայն ազդեցություն։

Անկախությունից ի վեր թեպետ Հայաստանի և Իսրայելի միջև հաստատվել են դիվանագիտական հարաբերություններ, կան որոշակի տնտեսական ու մշակութային փոխանակումներ, սակայն քաղաքական հարաբերությունները միշտ չէ, որ բարձրունքի վրա են եղել։ Եվ սա չնայած այն հանգամանքին, որ երկու ազգերի ու պետությունների միջև կան պատմական ընդհանրություններ ու փոխադարձ համակրանքի տարրեր։ Մի կողմից Իսրայելի սերտ հարաբերությունները Ադրբեջանի և մինչև վերջերս նաև Թուրքիայի հետ, և Հայաստանի բարեկամական հարաբերությունները Իրանի, նաև արաբական մի շարք պետությունների հետ մյուս կողմից՝ նեղացրել էին պետական մակարդակով համագործակցության դաշտը ցեղասպանություն վերապրած երկու ժողովուրդների միջև: Ձևավորվել էր մի իրավիճակ, որը երկու պետություններն էլ, ելնելով շահերի առաջնահերթություններից, չէին ցանկանում փոփոխել՝ իրենց համապատասխան գործընկերների դժգոհությունը չհարուցելու համար։

Իսրայելի համար առաջնային էր համագործակցությունը Ադրբեջանի հետ, առաջին հերթին ռազմական ոլորտում, և նաև այն առումով, որ կարևորվում էր գործընկերությունը մուսուլմանական, ոչ արաբական երկրի հետ։ Պակաս նշանակություն չուներ նաև Իրանի գործոնը, ինչպես նաև իսրայելաթուրքական ռազմավարական կապը, ինչն անցած տարիներին կտրուկ վատթարացում է ապրել։ Անհրաժեշտ է նշել նաև, որ Իսրայելը պաշտոնապես չի ճանաչել Հայոց ցեսասպանությունը, թեև հարցը մի քանի անգամ քննարկվել է Քնեսեթում՝ Իսրայելի խորհրդարանում։ 

Հայաստանի համար էլ շատ ավելի կարևոր էր բարեկամական հարաբերությունների պահպանումը Իրանի ու նաև արաբական աշխարհի հետ, և Իսրայելի հետ հարաբերությունների զարգացումը պայմանավորվում էր նաև հարցի վերաբերյալ այդ երկրների նրբանկատությամբ։ Այստեղ պետք է նշել, որ այդ նրբանկատությունը ինչ-որ առումով ասիմետրիկ կամ միակողմանի էր, քանի որ նույն Իրանը ու արաբական շատ երկրները լայնորեն համագործակցում են տարածաշրջանում Հայաստանի հակառակորդը համարվող Ադրբեջանի հետ՝ բնականաբար դա բացատրելով իրենց ազգային շահով։

Հարաբերությունների որոշակի ջերմացումը նկատելի դարձավ 2017թ.-ին, երբ Իսրայելի համագործակցության նախարար Ցախի Հանեգբին այցելեց Երևան, որը վերջին մի քանի տարիների մեջ առաջին նախարարական այցն էր Հայաստան։ Այս այցը տեղավորվում էր Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի ընդհանրական ջանքերի մեջ՝ բարելավելու հարաբերություններն այն երկրների հետ, որոնց հետ Իսրայելը նախկինում համագործացկության բարձր մակարդակ չուներ։ Պաղեստինի հարցում կոշտ դիրքորոշում ունեցող վարչապետին հարկավոր էին նոր գործընկերներ՝ միջազգային մեկուսացումից խուսափելու համար։  

Պատահական չէ, որ Թել Ավիվում դեսպանություն բացելու Հայաստանի որոշումը ողջունող Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարության մեջ ԱԳ նախարար Իսրայել Կացը, կարևորելով այդ փաստը երկկողմ հարաբերությունների զարգացման առումով, նշում է, որ «Նոր դեսպանությունը թվով 90-ն է լինելու Իսրայելում։ Կասկած չկա, որ սա աշխարհում Իսրայելի կարգավիճակի բարձրացման ցուցիչ է»։ Դեռևս հայտնի չէ, թե հրեական պետությունը կփոխադարձի Երևանում դեսպանություն բացելով, թե այս փուլում ջերմացումը կանգ կառնի այս հետի վրա։

Միաժամանակ Հայաստանի այս որոշումը նկատելի անհանգստություն է առաջացրել Ադրբեջանում, որտեղ տարբեր հարթակներում քննարկում են դրա ազդեցությունը ադրբեջանաիսրայելական հարաբերությունների վրա։ Իրանից բացասական արձագանք կարծես չկա։ Ավելին, հոկտեմբերի 1-ին սպասվում է Իրանի նախագահի այցը Երևան՝ մասնակցելու ԵԱՏՄ գագաթնաժողովին։

Չնայած ընդունված է ժամանակակից աշխարհը բնորոշել որպես արագ փոփոխվող, այդուհանդերձ միջազգային հարաբերություններում նկատելի է որոշակի պահպանողականություն, և նույնիսկ իներտություն։ Տարաբնույթ հանգամանքների բերումով ձևավորված ստատուս քվոն երկար ջանքեր է պահանջում փոփոխելու համար, իսկ կտրուկ շրջադարձերը երբեմն պարզապես դժվար իրագործելի են լինում՝ առանց անցանկալի հետևանքների։ Հայ-իսրայելական հարաբերություններն ինչ-որ առումով դարձել էին այդ հանգամանքների պատանդը և ընթացիկ փոփոխությունները հնարավոր է առաջացնեն որոշ շրջանակների դժգոհություններ։ Իհարկե, առկա կառուցվածքային սահմանափակումների պայմաններում դժվար թե Հայաստան-Իսրայել հարաբերությունները թռիչքաձև զարգացում ապրեն, սակայն երկու երկրների շահից է բխում որոշակի մակարդակի հարաբերություններ ունենալը՝ առանց նեղացնելու միմյանց դաշնակիցներին, նրբանկատորեն։ Ավելորդ չէ նշել նաև, որ նրբանկատությունն իրական արժեք է ունենում, երբ փոխադարձվում է։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:46
ԱԳՆ խոսնակ. Մեզ խորապես մտահոգել է Թուրքիայի իշխանությունների որոշումը
ԱԳ նախարարության խոսնակ Աննա Նաղդալյանն արձագանքել է Թուրքիայի իշխանությունների՝  Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու որոշմանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ինչո՞ւ Կառավարությունը ոչխար պահողի կողքին չէ
Մայիսի 15-ին գայլերի ոհմակը հոշոտեց Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիսի շրջանի Նորակերտ գյուղում բնակվող Մելքոնյանների ընտանիքին պատկանող 122 գլուխ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
«Երկնագույն հոսք» գազատարը մայիս ամսից չի աշխատում
«Երկնագույն հոսք» գազատարը, որը Սև ծովով ձգվում է դեպի Թուրքիա, այս տարվա մայիսի կեսերից ի վեր չի աշխատում: Այս մասին հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Իտալացին տուգանվել է 703 կմ / ժամ արագությամբ մեքենա վարելու համար
«Autoappassionati» պորտալը հայտնում է, որ Իտալիայի Անկոնա նահանգի բնակիչը տուգանվել է արագությունը գերազանցելու համար: Տեսախցիկն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Օրվա ընթացքում ԱՄՆ-ում հայտնաբերվել է վարակի 70 հազար նոր դեպք
Միացյալ Նահանգներում վերջին օրվա ընթացքում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակման ավելի քան 70 հազար նոր դեպք, որը օրական հաստատված դեպքերի նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ռուսաստանում սկսվել են առգրավել հայկական պետհամարանիշներով ավտոմեքենաները. «Զա ռուլյոմ» պարբերական
Ռուսներին պատկանող, բայց Հայաստանում գրանցված մեքենաների վրա դրված արգելքը վերաբերում էր 2017-ից 2020 թվականներին ձեռք բերված 200 հազար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
«ՀԱԵ-ի`պատմական կարգավիճակն արտահայտող ձևակերպման բացակայությունն ինքնին հակասահմանադրական լռություն է»
 «Հանրային իրավունքի զարգացման եւ իրավական փորձաքննությունների բյուրո» հասարակական կազմակերպությունը հայտարարություն է տարածել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Փարիզը ափսոսում է Սուրբ Սոֆիայի կարգավիճակի փոփոխության համար
Ֆրանսիան ափսոսում է Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիա տաճարի կարգավիճակը փոխելու Թուրքիայի որոշման համար: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ, այս մասին ասված է շաբաթ օրը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Փարիզի Ռոդենի թանգարանը կվաճառի քանդակագործի աշխատանքների պատճենները
Փարիզում գտնվող Ռոդենի թանգարանը միջոց է գտել կարանտինի ընթացքում վատացած ֆինանսական վիճակը բարելավելու համար: Ինքնաֆինանսավորվող թանգարանը հենց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Արզնի-Շամիրամ ջրանցքն ընկած քաղաքացու որոնողական աշխատանքները շարունակվում են
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն Հուլիսի 11-ին, ժամը 09։33-ին ահազանգ է ստացվել, որ Աղձք գյուղի  Արզնի-Շամիրամ ջրանցքը քաղաքացի է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
«Ռուսաստանի կոմունիստներ»-ը զբոսաշրջիկներին հորդորել են չմեկնել Թուրքիա
«Ռուսաստանի կոմունիստները» կարծում են, որ ռուսաստանցիները պետք է հրաժարվեն Թուրքիա կատարվող ուղևորություններից, այն բանից հետո, երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է «Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիա» հիմնադրամի տնօրենին
Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը հուլիսի 11-ին ընդունել է «Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիա» հիմնադրամի տնօրեն, Նոտր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Հացի արտադրությունը նվազել է
Հայաստանում հացի արտադրության ծավալները նվազել են։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեից տեղեկանում ենք, որ այս տարվա հունվար-մայիսին հանրապետությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Բուլղարիայի նախագահը կառավարությանը և գլխավոր դատախազին կոչ է արել հրաժարական տալ
Շաբաթ օրը Բուլղարիայի նախագահ Ռումեն Ռադևը ուղերձ է հղել ժողովրդին, որում կոչ է արել կառավարությանը և երկրի գլխավոր դատախազին հրաժարական տալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Երկուշաբթի օրը Երևանի բազմաթիվ հասցեներում հոսանքազրկումներ են սպասվում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հուլիսի 13-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Թրամփը ներում է շնորհել «Ռուսական գործ»-ով անցնող Սթոունին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրել է կատարողական հրամանագիր, որը մեղմում է «Ռուսաստանի գործ»-ով անցնող նախկին խորհրդական Ռոջեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Բելառուսի և Հայաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը նվազել է
Ընթացիկ տարվա հունվար–մարտին Բելառուսի և Հայաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 25,4 մլն ԱՄՆ դոլլար, նախորդ տարվա նույն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Դիահերձարանի տարածքը՝ աղբի մեջ
Համացանցում տարածվել են «Թոքաբանության ազգային կենտրոնի» տարածքում գտնվող դիահերձարանի շենքի հարակից տարածքի լուսանկարներ, որոնցով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Ստուգումներով հայտնաբերվել է օրինախախտման 3118 դեպք
Ոստիկանության արտաքին ծառայության ստորաբաժանումների արտակարգ ռեժիմով ծառայությունը շարունակվում է հանրապետության ողջ տարածքում։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
ՀԱՀ-ում պատանդներ վերցնելիս եկեղեցում զոհվել է 5 մարդ
Առնվազն հինգ մարդ մահացել է հարավաֆրիկյան Յոհանեսբուրգ քաղաքից արևմուտք գտնվող եկեղեցում պատանդ վերցնելու գործողության ժամանակ: Հարավային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Բացահայտվել է Արագածի փողոցում կատարված դանակահարության դեպքը
Հիվանդանոցից հուլիսի 9-ին ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում հաղորդում էր ստացվել, որ բուժօգնության է տեղափոխվել դանակահարված 45-ամյա մի տղամարդ։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
Եգիպտոսում ծովում 11 մարդ է խեղդվել
Հյուսիսային Եգիպտոսում՝ Միջերկրական ծովի՝ Ալեքսանդրիայի ափերին 11 մարդ է խեղդվել։ Այս մասին գրում է The Washington Post-ը։ Այս ափերը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Արտակարգ իրավիճակի ժամկետը երկարաձգվել է մինչև օգոստոսի 12-ը
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 11-ին ստորագրել է hրամանագիր, որի համաձայն՝ Արցախի Հանրապետությունում 2020 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Առաջիկայում մի քանի չվերթներ կիրականացվեն Մոսկվայից ու Մինսկից
Հուլիսի 11֊ին կիրականացվի Երևան֊Մոսկվա-Երևան չվերթը Aircompany Armenia ավիաընկերության կողմից (մեկնում 17։55, ժամանում 23։55)։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
Ստեփանակերտի նոր ենթակայանը շահագործման կհանձնվի
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն այսօր այցելել է «Արցախէներգո» ՓԲԸ կողմից կառուցվող Ստեփանակերտի նոր՝ 110/35/10...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
Քահանան՝ Արայիկ Հարությունյանի հայտարարության մասին. Դատարկաբանություն է
Տեր Տիգրան քահանա Բադիրյանն արձագանքել է Պետրոս Ղազարյանին Արայիկ Հարությունյանի տված հարցազրույցին։ Քահանան գրում է. «ԿԳՍՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Եթե թալանչիները հեռացել են, ո՞վ է թալանելու հիմա.Էդմոն Մարուքյան
«Գյուղացիները հստակ պնդում են` որքան էլ ժամանակին թալանել են, էլի ինչ-որ բան հասել է նրանց և նրանք ավելի շատ բերք են ստացել, քան այս տարի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Փաստաբան. Էդուարդ Աղաջանյանը հայց է ներկայացրել 168.am-ի դեմ
Կառավարության աշխատակազմի ղեկավար Էդուարդ Աղաջանյանը «զրպարտություն համարվող տեղեկատվությունը հերքելու և բարոյական վնասի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Ջերմաստիճանը նախ կնվազի, ապա՝ կբարձրանա
Հանրապետության տարածքում հուլիսի 11-ի ցերեկը, 13-ին շրջանների զգալի մասում, 12-ին և 14-16-ն առանձին շրջաններում գիշերը և կեսօրից հետո սպասվում է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}