Քաղաքական 14:17 23/09/2019 Հայաստան

Իսրայելում դեսպանության բացումը՝ ավելի խորը գործընթացի մեկնարկ, թե՞ ստանդարտ որոշում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Անցած շաբաթ Հայաստանի կառավարությունը որոշում կայացրեց դեսպանություն բացել Իսրայելում։ Թվում է, թե ոչինչ արտառոց չկա, ստանդարտ որոշում, ստանդարտ ընթացակարգով ու հիմնավորմամբ։ Սակայն հաշվի առնելով տարածաշրջանում առկա միջազգային հարաբերությունների կառուցվածքը և աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունը, Հայաստանի այս որոշումը կարող է ավելի խորը գործընթացի մեկնարկ համարվել և ունենալ ավելի լայն ազդեցություն։

Անկախությունից ի վեր թեպետ Հայաստանի և Իսրայելի միջև հաստատվել են դիվանագիտական հարաբերություններ, կան որոշակի տնտեսական ու մշակութային փոխանակումներ, սակայն քաղաքական հարաբերությունները միշտ չէ, որ բարձրունքի վրա են եղել։ Եվ սա չնայած այն հանգամանքին, որ երկու ազգերի ու պետությունների միջև կան պատմական ընդհանրություններ ու փոխադարձ համակրանքի տարրեր։ Մի կողմից Իսրայելի սերտ հարաբերությունները Ադրբեջանի և մինչև վերջերս նաև Թուրքիայի հետ, և Հայաստանի բարեկամական հարաբերությունները Իրանի, նաև արաբական մի շարք պետությունների հետ մյուս կողմից՝ նեղացրել էին պետական մակարդակով համագործակցության դաշտը ցեղասպանություն վերապրած երկու ժողովուրդների միջև: Ձևավորվել էր մի իրավիճակ, որը երկու պետություններն էլ, ելնելով շահերի առաջնահերթություններից, չէին ցանկանում փոփոխել՝ իրենց համապատասխան գործընկերների դժգոհությունը չհարուցելու համար։

Իսրայելի համար առաջնային էր համագործակցությունը Ադրբեջանի հետ, առաջին հերթին ռազմական ոլորտում, և նաև այն առումով, որ կարևորվում էր գործընկերությունը մուսուլմանական, ոչ արաբական երկրի հետ։ Պակաս նշանակություն չուներ նաև Իրանի գործոնը, ինչպես նաև իսրայելաթուրքական ռազմավարական կապը, ինչն անցած տարիներին կտրուկ վատթարացում է ապրել։ Անհրաժեշտ է նշել նաև, որ Իսրայելը պաշտոնապես չի ճանաչել Հայոց ցեսասպանությունը, թեև հարցը մի քանի անգամ քննարկվել է Քնեսեթում՝ Իսրայելի խորհրդարանում։ 

Հայաստանի համար էլ շատ ավելի կարևոր էր բարեկամական հարաբերությունների պահպանումը Իրանի ու նաև արաբական աշխարհի հետ, և Իսրայելի հետ հարաբերությունների զարգացումը պայմանավորվում էր նաև հարցի վերաբերյալ այդ երկրների նրբանկատությամբ։ Այստեղ պետք է նշել, որ այդ նրբանկատությունը ինչ-որ առումով ասիմետրիկ կամ միակողմանի էր, քանի որ նույն Իրանը ու արաբական շատ երկրները լայնորեն համագործակցում են տարածաշրջանում Հայաստանի հակառակորդը համարվող Ադրբեջանի հետ՝ բնականաբար դա բացատրելով իրենց ազգային շահով։

Հարաբերությունների որոշակի ջերմացումը նկատելի դարձավ 2017թ.-ին, երբ Իսրայելի համագործակցության նախարար Ցախի Հանեգբին այցելեց Երևան, որը վերջին մի քանի տարիների մեջ առաջին նախարարական այցն էր Հայաստան։ Այս այցը տեղավորվում էր Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի ընդհանրական ջանքերի մեջ՝ բարելավելու հարաբերություններն այն երկրների հետ, որոնց հետ Իսրայելը նախկինում համագործացկության բարձր մակարդակ չուներ։ Պաղեստինի հարցում կոշտ դիրքորոշում ունեցող վարչապետին հարկավոր էին նոր գործընկերներ՝ միջազգային մեկուսացումից խուսափելու համար։  

Պատահական չէ, որ Թել Ավիվում դեսպանություն բացելու Հայաստանի որոշումը ողջունող Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարության մեջ ԱԳ նախարար Իսրայել Կացը, կարևորելով այդ փաստը երկկողմ հարաբերությունների զարգացման առումով, նշում է, որ «Նոր դեսպանությունը թվով 90-ն է լինելու Իսրայելում։ Կասկած չկա, որ սա աշխարհում Իսրայելի կարգավիճակի բարձրացման ցուցիչ է»։ Դեռևս հայտնի չէ, թե հրեական պետությունը կփոխադարձի Երևանում դեսպանություն բացելով, թե այս փուլում ջերմացումը կանգ կառնի այս հետի վրա։

Միաժամանակ Հայաստանի այս որոշումը նկատելի անհանգստություն է առաջացրել Ադրբեջանում, որտեղ տարբեր հարթակներում քննարկում են դրա ազդեցությունը ադրբեջանաիսրայելական հարաբերությունների վրա։ Իրանից բացասական արձագանք կարծես չկա։ Ավելին, հոկտեմբերի 1-ին սպասվում է Իրանի նախագահի այցը Երևան՝ մասնակցելու ԵԱՏՄ գագաթնաժողովին։

Չնայած ընդունված է ժամանակակից աշխարհը բնորոշել որպես արագ փոփոխվող, այդուհանդերձ միջազգային հարաբերություններում նկատելի է որոշակի պահպանողականություն, և նույնիսկ իներտություն։ Տարաբնույթ հանգամանքների բերումով ձևավորված ստատուս քվոն երկար ջանքեր է պահանջում փոփոխելու համար, իսկ կտրուկ շրջադարձերը երբեմն պարզապես դժվար իրագործելի են լինում՝ առանց անցանկալի հետևանքների։ Հայ-իսրայելական հարաբերություններն ինչ-որ առումով դարձել էին այդ հանգամանքների պատանդը և ընթացիկ փոփոխությունները հնարավոր է առաջացնեն որոշ շրջանակների դժգոհություններ։ Իհարկե, առկա կառուցվածքային սահմանափակումների պայմաններում դժվար թե Հայաստան-Իսրայել հարաբերությունները թռիչքաձև զարգացում ապրեն, սակայն երկու երկրների շահից է բխում որոշակի մակարդակի հարաբերություններ ունենալը՝ առանց նեղացնելու միմյանց դաշնակիցներին, նրբանկատորեն։ Ավելորդ չէ նշել նաև, որ նրբանկատությունն իրական արժեք է ունենում, երբ փոխադարձվում է։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:44
Պաշտոնեական չարաշահման թվագրությունները ՀՔԾ պարզաբանմամբ
ԱԺ նախկին նախագահը ներգրավվել է որպես կասկածյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու կասկածանքով,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է 19 ՃՏՊ
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` հոկտեմբերի 21-ից 22-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Արսեն Բաբայանի գործով դատական նիստ տեղի չունեցավ
Արսեն Բաբայանին դատարան չէին բերել և  դատական նիստ տեղի չունեցավ: Այս մասին դատարանի դիմաց ակցիայի մասնակիցներին հայտնեց փաստաբան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվում են հավաք-պարապմունքներ
ՀՀ զինված ուժերի 2019 թվականի ուսումնական տարվա պատրաստության պլանի համաձայն, Հայաստանի Հարնապետության պետական կառավարման համակարգի, պետական այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մոսկվայում ծեծել են հայտնի երգչուհուն
Մոսկվայի կոսմետոլոգիական կլինիկայում ծեծել են հայտնի երգչուհի և կոմպոզիտոր Valentina-ին: Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին Ինսթագրամի իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Հայաստանը հետաքրքրված է Ֆրանսիայի հետ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային կապերի խորացմամբ. Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր ընդունել է Ֆրանսիայի Օվերն-Ռոն-Ալպ շրջանային խորհրդի նախագահ Լորան Վոքիեի գլխավորած պատվիրակությանը: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Վաղը հոսանքազրկումներ են սպասվում Երևանում և 9 մարզերի համայնքներում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հոկտեմբերի 23-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Հերթական վիշապ սպանող-վիշապ դարձողը
Աշխարհի չափ հին այս երևույթն ուսումնասիրողներն անսպառ նյութ  կգտնեն հետթավշյա Հայաստանում։ Ժանրի կանոններով, Փաշինյան Նիկոլը կենսակերպ է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
ՊԵԿ-ն իրազեկում է ավտոմեքենաների նախնական մաքսային հայտարարագրման կիրառման հնարավորության մասին
2020թ. հունվարի 1-ից փոխվելու են ներմուծվող ավտոմեքենաների նկատմամբ ՀՀ-ում կիրառվող Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում գործող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Էմիլիա Քլարկին տխրեցրել է «Գահերի խաղի» քննադատությունը
Բրիտանացի դերասանուհի Էմիլիա Քլարկը, որ Դեյեներիս Թարգարիենի դերն է խաղացել «Գահերի խաղը» սերիալում, արձագանքել է ֆիլմի ավարտական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Արսեն Բաբայանին առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է. Իրավապաշտպան
Դատարանի դիմաց ակցիա է ընթանում՝ ի պաշտպանություն Բաբայանի:
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Գազամատակարարման պլանային ընդհատումների մասին
«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում է, որ պլանային աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով ս.թ. հոկտեմբերի 24-ին ժամը 10.00-ից մինչև...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Հանրապետության 6 պետական մանկատներում խնամք են ստանում շուրջ 630 երեխաներ
Այսօր Հայաստանում գործում են 6 պետական մանկատներ և չորս գիշերօթիկ հաստատություններ։ Մանկատներում խնամք են ստանում շուրջ 630 երեխաներ, որոնց 70...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Բորիս Ջոնսոնը սպառնում է «ջնջել» Բրեքսիթի օրինագիծն ու նոր ընտրություններ անցկացնել
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը սպառնացել է ջնջել Բրեքսիթի օրինագիծն ու նոր ընտրություններ անցկացնել՝ մինչև Սուրբ Ծննդյան տոները, եթե...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Նոյեմբերին Լիոնում կհանդիպեն Հայաստանի և Ֆրանսիայի քաղաքային իշխանությունները
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանն այսօր ընդունել է Լիոնի փոխքաղաքապետ Ժորժ Կեպենեկյանի գլխավորած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Մեղադրանքներ են առաջադրվել՝ օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ ավազակային հարձակման համար
Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում շարունակվում է օտարերկրյա քաղաքացու՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Արարատ Միրզոյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել Մատվիենկոյին և Վոլոդինին
ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոյին և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Մեր առաջարկած օրինագիծը օդից չէր եկել. Մելքումյան
«Արդեն հասկանալի է դառնում, որ մեր երկրում վարվող տնտեսական քաղաքականությունը հեղափոխական չի կարելի որակել»,- խորհրդարանի ամբիոնից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Սրբուհի Գրիգորյան. Դիալեզ ընդունող քաղաքացիների ճանապարհածախսի փոխհատուցման խնդիրը ձգվում է ու ձգվում
«Մենք կորցրել ենք այդ քաղաքացիներից մեկին, եթե այսպես ձգենք, խնդիրը պարզապես էլ չի լինի»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Գորգիսյան. ՀԾԿՀ-ի որոշման նախագծով առաջարկում են տոտալիտար ռեժիմներին հարիր կարգավորումներ
Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի «Էլեկտրոնային հաղորդակցության ոլորտում կարգավորվող անձանց կողմից մատուցվող ինտերնետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Կոտայքի մարզպետը Քասախի համայնքապետի հարցով դիմել է դատարան
Կոտայքի մարզի Քասախ  համայնքի ղեկավարի 09․10․2019թ․N767 գրությամբ ՀՀ Կոտայքի մարզպետարան է ներկայացվել  ՀՀ Կոտայքի մարզի Քասախ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Ու՞մ են հարցրել, որ այդպես մի գրչի հարվածով լուծարում են այդ գիշերօթիկները. ԲՀԿ պատգամավոր
«Ով է այն մոլորյալը, որ մտածում է, թե գիշերօթիկը միայն գիշերը մնալու տեղ է»,- այս մասին այսօր խորհրդարանում հայտարարությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Իվետա Տոնոյան. Բուհերի ծրագրից հանվում է երեք առարկա, որոնցից յուրաքանչյուրը սկսում է «հայ» բառով
ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իվետա Տոնոյանն ԱԺ հայտարարության ժամին գործընկերների ուշադրությունը հրավիրեց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Թունյանը պարզաբանում է, թե ինչու են մերժել եկամտահարկին վերաբերող ԼՀԿ օրինագծերը
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ներկայացրած օրենքների մի շարք նախագծեր ԱԺ Տնտեսական հանձնաժողովի կողմից  բացասական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Նաիրի Հունանյանը դիմել է վաղաժամկետ ազատ արձակման համար
«Հոկտեմբերի 27-ի» գործով ցմահ դատապարտված Նաիրի Հունանյանը  դիմել է վաղաժամկետ ազատ արձակման համար:  ԱՆ քրեակատարողական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Պուտինն ու Էրդողանը բանակցում են Սոչիում
Սոչիում մեկնարկել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի բանակցությունները՝ նեղ կազմով։ Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Զինվորականը ամոթանք է տվել Անդրանիկ Քոչարյանին և Արեն Մկրտչյանին. Politik.am
«Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հանգամանքները քննող հանձնաժողովի աշխատանքները շարունակվում են, բայց գործընթացը այդքան էլ հարթ չի գնում:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
«Իմ քայլ»-ն ու ԲՀԿ-ն դեմ են ԼՀԿ-ի օրինագծին
Խորհրդարանը երկրորդ ընթերցմամբ քննարկում է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ներկայացրած «Ազգային անվտանգության մարմիններում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գործարկել է նոր փորձնական նախագիծ Իրավաբանական անձանց համար
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գործարկել է նոր նախագիծ՝ որը միտված է բարելավել իրավաբանական անձանց/անհատ ձեռներեցների սպասարկման գործընթացը մասնաճյուղերում:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Պիոտրովսկի. Էրմիտաժի և Խ. Աբովյանի տուն-թանգարանի միջև համագործակցության հիմքեր կդրվեն
ՌԴ Պետական Էրմիտաժի տնօրեն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ Միխայիլ Պիոտրովսկին հոկտեմբերի 20-ին այցելել է Խաչատուր Աբովյանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Աղասի Ենոքյան. Արսեն Բաբայանի ձերբակալությունը նաև ճնշում է   խոսքի ազատության նկատմամբ
14:17 22/10/2019

Աղասի Ենոքյան. Արսեն Բաբայանի ձերբակալությունը նաև ճնշում է խոսքի ազատության նկատմամբ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}