Քաղաքական 11:55 30/09/2019 Հայաստան

Երեք աղբի ֆենոմենը. Մարինե Սուքիասյան

Հայաստանը խեղդվում է  երեք տեսակի աղբի մեջ.
1. Կենցաղային աղբ
2. Դատաիրավական աղբ
3. Մարդկային  ռեսուրսային աղբ
Դրանք առաջին հայացքից տարբեր հասկացություններ են, տարբեր խնդիրներ, բայց իրականում նույն շղթայի օղակներն են։

Կենցաղային կամ կարգին աղբ
Սրա առաջին նշանակութունը, իհարկե, Երևանը միջնադարյան գյուղաքաղ հիշեցնող վիճակն է։ Մայթերին թափված տոննաներով աղբ, առնետներ, թափառող շների խմբեր, համաճարակների վտանգ։ Այս առումով, ուղիղ մեկ տարում հետ ընկանք ուղիղ 25  տարով՝ 90-ականների Երևան։
Բայց այս հարցն ունի այլ ավելի խորքային ենթատեքստ. կառավարման ձախողում։ Հայկ Մարությանը մոտ 80  տոկոս ձայն է ստացել բացառապես Նիկոլ Փաշինյանի կոչով. դուք ձայն եք տալիս հեղափոխոթյանը։ Հայկ Մարությանը դերասան Կարգին Հայկոն չէ, նա վարչապետ Փաշինյանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանն է, որը տապալել է գործը։ Մեծ հաշվով, Երևանի Կարգին աղբը այսօրվա պետական համակարգի կազմալուծման սիմվոլն է։ Այդպես է ողջ պետական համակարգում։ Եթե կենցաղային աղբը փողոցում է  ու մարդիկ սեփական աչքերում ամեն  րոպես դա տեսնում են, ապա պետական համակարգի աղբային վիճակը երևալու է շատ ավելի ցավոտ ու շատ ավելի վտանգավոր կողմերով։

Դատաիրավական աղբ
Պետք էր պետության մասին ունենալ բացառիկ գավառական պատկեարցումներ, որպեսզի միլիոնավոր մարդկանց փոփոխության և զարգացման պահանջն ու հույսը փոխարինել հորինված քրեական գործերով, և առաջընթաց պահանջող հասարակությանը մատուցել դատաիրավական աղբ։

Մարդիկ ուզում էին բարեկեցիկ կյանք՝ մատուցվեց մարտի 1-ի գործի իրավական աղբը, մարդիկ ուզում էին սոցիալական արդարություն՝ մատուցվեց  ՀՔԾ և դատախազության իրավական աղբը, մարդիկ ուզում էին հեռանկար, մատուցվեցին՝ անհեռանկար քրեական գործեր, ցուցադրական ձերբակալություններ և սպառնալիք բանտերով։  Դատաիրավական բարեփոխումների փոխարեն որոշվեց գնալ դատաիրավական աղբակույտի ճանապարհով։

Մարդկային ռեսուրսի աղբ
Նոր փուլը, նոր գաղափարները, նոր հույսերն ու սպասումները ենթադրում են նոր մարդիկ, նոր մտածողության կրող գործիչներ։ Նրանք կարող էին լինել անփորձ և դա ողբերգություն չէր լինի։ Բայց նրանք չպետք է լինեին նեխած՝ դեռևս 90-ականներից։ Փաշինյանը վերակենդանացրեց մի ողջ խումբ  քաղաքական «եղբայրական գերեզման»՝ հանուն մեկ նպատակի՝ ընդդեմ Քոչարյանի։ Սա խոսում է մեկ բանի մասին՝ Փաշինյանն ամենևին նոր հայացքների, նոր առաջընթացի, նոր տեսլականի կրողը չէ։ Նա հենց ինքը հին վրեժի, հին մաղձի, հին մթնոլորտի գերին է։
Հազարավոր լուսավոր ու ազատամիտ ուսանողներն ու երիտասարդները, ովքեր լցվելով փողոցներ 2018-ին բարձրացրեցին փոփոխությունների և թարմության դրոշը, չէին կարող անգամ պատկերացնել, որ իրենց առաջնորդը լրիվ այլ մշակույթի և պատկերացումների կրողն է, և նրա քաղաքական աշխարհայացքում 21-րդ դարը դեռ չի ձևակերպված։

Հետևություն
Կենցաղային աղբը, դատաիրավական աղբը և մարդկային ռեսուրսային աղբը առանձին-առանձին չեն կարող լուծվել։ Դրանք մեկ փաթեթի բաղադրիչներ են։ Դրանք առանձին-առանձին կարող են աղտոտել երկիրը, հասցնել մեծ վնասներ, բայց նրանց դեմ մասնավոր լուծումներ չկան։  Կա մեկ լուծում՝ փաթեթային։ 

Մարինե Սուքիասյան
«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

18:35
Արքայազն Ուիլյամը գաղտնի աշխատել է բրիտանական վստահության ծառայությունում
Քեմբրիջի դուքս, արքայազն Ուիլյամը, խոսելով կյանքի դժվարին իրավիճակներում գտնվող մարդկանց հետ, պատմել է, որ ինքը գաղտնի աշխատել է բրիտանական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Հայտնաբերվել է ականանետի արկ
Հունիսի 6-ին, ժամը 11:52-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Վանաձոր քաղաքի Սարի թաղի թիվ 1 տնակի մոտակայքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Մայքլ Ջորդանը 100 միլիոն դոլար կտրամադրի սևամորթներին աջակցելու համար
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) վեցակի չեմպիոն Մայքլ Ջորդանը, «Ջորդան» բրենդի հետ միասին, տասը տարվա ընթացքում հարյուր միլիոն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Արցախում կայուն ոռոգովի կդառնան 50 հազար հեկտար հողատարածք
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է ՀՀ տարածքային կառավարման ու ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանի գլխավորած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Վրաստանի վարչապետ. Մենք պետք է վրացիներին սովորեցնենք հանգստանալ իրենց երկրում
Վրաստանի քաղաքացիները պետք է ընտելանան իրենց երկրում հանգստանալուն: Այս մասին հայտարարել է Վրաստանի վարչապետ Ջորջ Գախարիան, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
«Երևանյան Հեռանկարներ»-ն արժանացել է «EFFE Label 2019-2020» հեղինակավոր տարբերանշանը կրելու պատվին
Միջազգային ժյուրիի կողմից «Երևանյան Հեռանկարներ» միջազգային երաժշտական փառատոնն արժանացել է Եվրոպական Միության «Փառատոները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Շվեդիայի վարչապետին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Շվեդիայի Թագավորության վարչապետ Ստեֆան Լյովենին՝ Ազգային տոնի առթիվ։ Այս մասին հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Քննարկել ենք կորոնավիրուսն ու դրա ազդեցությունը քաղաքական դաշտի վրա. Սիմոնյան
«Նիստի ընթացքում քննարկվել է կորոնավիրուսով պայմանավորված իրավիճակը Հայաստանում և դրա ազդեցությունը՝ քաղաքական դաշտի վրա»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Արցախում կորոնավիրուսի ասիմպտոմատիկ դեպքերը բուժհիմնարկներում չպահելու որոշում է կայացվել
Արցախի Ազգային ժողովի «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» խմբակցությունը, Արցախի Հանրապետությունում նոր կորոնավիրուսի համավարակի իրավիճակով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Լատվիայում հաստատվել է COVID-19- ի մեկ նոր դեպք
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Լատվիայում COVID-19 հիվանդություն է ախտորոշվել ընդամենը մեկ անձի մոտ, հայտնում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ալեքսիս Օհանյանը հեռացել է Reddit- ի տնօրենների խորհրդի կազմից
Նա խնդրել է իր փոխարեն աֆրոամերիկացի նշանակել
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Սիրիայի հյուսիս-արևելքում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով մահացել է ութ մարդ
Առնվազն ութ մարդ մահացել և յոթը վիրավորվել են Սիրիայի հյուսիս-արևելյան Հասեք նահանգում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Գիտնականները գտել են էժան դեղամիջոց, որը կարող է նպաստել COVID-19- ի բուժմանը
«Ֆամոտիդին» դեղամիջոցի օգտագործումը կարող է նպաստել կորոնավիրուսային հիվանդության բուժմանը, փոխանցում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Իմ քայլը» նիստ է անցկացնում
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցությունը  նիստ է հրավիրել։ Լրագրողներին պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանն ասաց, որ իրենք միշտ հավաքվում են ու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Քաղաքացիների ահազանգերը՝ տնտեսավարողների կասեցման հիմք
ԱԱՏՄ թեժ գծին ահազանգող քաղաքացիներն իրենց նկատած խախտումները թույլ տված տնտեսավարողներին կարող են գտնել կասեցվածների ցանկում․ մայրաքաղաքում և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Լուկաշենկոյի կարծիքով, մի շարք պետություններ տրիլիոնավոր դոլարներ են վաստակել համաճարակի ֆոնին
Բելառուսի Նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն կարծում է, որ կորոնավիրուսային պանդեմիկայի ֆոնին առանձին երկրներ և առաջատար համաշխարհային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Պարետի որոշումը՝ Ձորագյուղում սահմանափակումների վերաբերյալ
Այսօր ժամը 18:00-ից մինչև հունիսի 20-ը՝ ժամը 23։59-ը սահմանվելու է Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ համայնքի վարչական սահման մուտք գործելու և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Վագները կարող է վերադառնալ «բանակայինների» ճամբար
Բրազիլացի հարձակվող 35-ամյա հարձակվող Վագներ Լավը մի քայլ հետ է ռուսական Պրեմիեր լիգա վերադառնալու, փոխանցում է «Սպորտ.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Ավինյանի գնահատմամբ՝ Դավիթ Անանյանն էականորեն բարձրացրել է ՊԵԿ-ի արդյունավետությունը
Այսօր փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանն այցելել է Պետական եկամուտների կոմիտե և աշխատակազմին է ներկայացրել ՊԵԿ նորանշանակ նախագահ Էդվարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Միացյալ Նահանգներում COVID-19-ի ավելի քան 24 հազար նոր դեպք է հաստատվել
ԱՄՆ-ում նախորդ մեկ օրվա ընթացքում գրանցվել է COVID-19 հիվանդության ավելի քան 24 հազար նոր դեպք, մահացել է մոտ հազար մարդ, հայտնում է «Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:13
Gucci-ին մորթյա հողաթափեր է վաճառում
Իտալական Gucci նորաձևության տունը արտադրել ու վաճառում է մորթյա հողաթափեր 525-610 ֆունտ ստերլինգով։ Իզվեստիայի հաղորդմամբ, այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
Խնջույք կազմակերպելու համար 72 ժամով կասեցվել է ռեստորանային համալիրի գործունեությունը
ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինն իրականացնում է պարետի որոշումների կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը հանրապետության բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
ԶՈւ ԳՇ պետն այցելել է զորամաս
ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանը հունիսի 5-ին եղել է ԶՈւ զորամասերից մեկում, ծանոթացել ընթացիկ աշխատանքներին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Բելգիայում կորոնավիրուսային հիվանդության հետևանքով մեկ օրում 15 քաղաքացի է մահացել
Նախորդ մեկ օրվա ընթացքում Բելգիայում կորոնավիրուսային հիվանդության հետևանքով մահացել է տասնհինգ քաղաքացի, փոխանցում է «Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Այսօրվանից կգործի կորոնավիրուսային հիվանդության կասկածով պացիենտների ևս մեկ տրիաժ
ՀՀ առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը հայտնում է, որ այսօրվանից կսկսի գործել կորոնավիրուսային հիվանդության կասկածով պացիենտների ևս մեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Արցախի ՊՆ-ում քննարկվել է տեսադիտարկման համակարգերի կատարելագործման հարցեր
ԱՀ ՊՆ, ՊԲ հրամանատար, գեներալ-մայոր Ջալալ Հարությունյանի նախագահությամբ անց է կացվել ռազմական խորհրդի հեռավար նիստ, որի ընթացքում շոշափվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Արցախի ԱԺ միջխորհրդարանական հանձնաժողովի նոր կազմը, բարեկամության շրջանակների և խմբերի նախագահները
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Արթուր Թովմասյանը և ԱԺ նախագահի տեղակալ Գագիկ Բաղունցը ԱԺ մշտական հանձնաժողովների նախագահների և...
Աղբյուր` Panorama.am
14:51
Հելսինկյան կոմիտեն՝ արտակարգ դրության ընթացքում հավաքների ազատության իրավունքի վիճակի վերաբերյալ
Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեն հայտարարություն է տարածել արտակարգ դրության ընթացքում հավաքների ազատության իրավունքի վիճակի վերաբերյալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
COVID 19-ով հիվանդների տներ այցելող բժիշկները հատուկ արտահագուստը հագնում են «պադյեզդներում». hraparak.am
hraparak.am  կայքը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանը վերջին օրերին զբաղված է միայն մեկ բանով՝ ապացուցելով, որ բնակչությունն իրավագիտակից չէ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
Ձորագյուղի ելքերն ու մուտքերը կարգելվեն
Այսօր պարետի որոշմամբ կարգելափակվի ելքերն ու մուտքերը՝ Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղից:  Ֆեյսբուքյան էջում գրել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը
22:35 03/06/2020

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}