Քաղաքական 17:12 10/10/2019 Տարածաշրջան

Թուրքիան շարունակում է սպառնալիք մնալ հարևան երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Հոկտեմբերի 9-ին Թուրքիան օդային և ցամաքային հարձակում է սկսել Սիրիայի հյուսիսում՝ հիմնականում քրդաբնակ տարածքներում։ Պաշտոնական նպատակն է, ըստ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի թվիթերյան գրառման, «կանխել հարավային սահմանին ահաբեկչական միջանցքի ստեղծումը և խաղաղություն բերել տարածաշրջանին»։ Իսկ ինչն է Թուրքիայի իրական նպատակը, գիտեն բոլորը՝ արմատախիլ անել Սիրիայի հյուսիսարևելքում հաստատված քրդական կառույցներին` YPG-ի գլխավորությամբ Սիրիական ժողովրդավարական ուժերին (SDF)։ YPG-ն (Ժողովրդական ինքնապաշտպանության ջոկատներ) քրդական խմբավորում է, որին Թուրքիան կապում է PKK-ի հետ և համարում է ահաբեկչական կազմավորում։ SDF-ը տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի դաշնակիցն էր՝ Իսլամական պետության դեմ մղված պայքարում։

Թուրքական հարձակումը սպասելի էր և նախապես հայտարարված։ Այն տեղի ունեցավ Սիրիայից ԱՄՆ զորքերի դուրս բերման մասին ԱՄՆ նախագահի հայտարարությունից հետո։ Վստահաբար, Սիրիայում քիչ թե շատ դերակատարում ունեցող պետությունները՝ Ռուսաստանը, ԱՄՆ, Իրան, տեղյակ էին հարձակման նախապատրաստումից, և տպավորությունն այն է, որ ինչ-որ պայմաններով համաձայնել էին դրան։ Միջազգային հանրության արձագանքը տարբեր է։ Պետությունների մի խումբը, որը ներառում է արաբական մի շարք երկրների, նաև Հայաստանը, դատապարտել են հարձակումը։ Մյուս խումբը կոչ է արել զսպվածության ու չափավորության։ Երկրների արձագանքներում նկատելի է առաջնայինը սեփական շահից ելնելով կոչերը․ Ֆրանսիայի հայտարարության մեջ, որ Թուրքիայի գործողությունը վտանգում է եվրոպացիների անվտանգությունը, Թրամփի հայտարարությունը, որ ինքը «չի ուզում պայքարել այս անվերջ, անիմաստ պատերազմների դեմ, հատկապես նրանց, որոնք ոչ մի օգուտ չեն բերում Միացյալ Նահանգներին»։

Սիրիայի հարցում «Աստանայի գործընթացի» շրջանակներում Թուրքիայի գործընկերներ Իրանի և ՌԴ արձագանքներն էլ չափավորված էին։ Իրանի նախագահը կոչ է արել զսպվածություն դրսևորել և հայտարարել, որ ըմբռնումով է մոտենում Թուրքիայի «սահմանային անվտանգության» մտահոգություններին․ հասկանալի է Իրանի մոտեցումը, որը ևա քրդական խնդրի հետ կապված մտահոգություններ ունի։ Միաժամանակ զորավարժություններ են սկսվել Իրանում՝ Թուրքիայի հետ սահմանին: Նախագահ Պուտինը Էրդողանի հետ հեռախոսազրյուցում կոչ է արել ուշադիր գնահատել իրավիճակը, որպեսզի վնաս չհասցվի սիրական ճգնաժամի կարգարվորման ընդհանուր ջանքերին։

Ամենախնդարհարույց դիրքորոշումներից իհարկե նախագահ Թրամփի մոտեցումն է, ով մեկ հայտարարում է, որ հարձակումը «վատ գաղափար» էր, մեկ այլ տեղ սպառնում է Թուրքիային տնտեսապես ոչնչացնել, բայց իրականում անհետևողական քայլերով հանգեցրել է տարածաշրջանում զսպման մեխանիզմների և ուժային հավասարակշռության բացարձակ խարխլման։ Վիճակն այնպիսին է, որ ԱՄՆ երկու դաշնակիցները՝ Թուրքիան և քրդական ուժերը դուրս են եկել դեմ դիմաց։

«Անվտանգության գոտի» ստեղծելու պատրվակով, որտեղ պետք է իբրև վերաբնակեցվեն սիրիացի փախստականները, Թուրքիան «սանիտարական կորդոն» է ստեղծում իր հարավային սահմանի մոտ՝ մտավախություն ունենալով, որ որևէ կերպ ստեղծված քրդական ինքնավարությունը կարող լուրջ է սպառնալիք լինել Թուրքիայի ամբողջականության համար։

Սիրիայի տարածք Թուրքիայի այս հերթական ներխուժումը ցույց է տալիս, որ թուրքական իշխանությունների մոտ քրոնիկ զարգացում են ստացել երկու «հիվանդություններ»՝ մեկը մոլուցքային վախը քրդական հնարավոր պետության նկատմամբ, մյուսը՝ օսմանյան կայսրությունը հիշեցնող մեծապետական շովինիզմը։ Վերջինիս վառ դրսևորումն այն է, որ Թուրքիան մտադրություն ունի հարևան երկրի տարածքից վտարել տեղի ժողովրդին, ժողովրդագրական փոփոխություններ կատարել՝ «անվտանգության մտահոգություններից» ելնելով։ Սա ցավալիորեն հիշեցնում է 100- ամյա վաղեմության դեպքերը, երբ նույն պատրվակով միլիոնավոր հայեր տեղահանվեցին ու սրի մատնվեցին՝ ռուս-թուրքական սահմանն ապահովելու համար։

Ինչպես ասում են, բաներ կան, որ չեն փոխվում։ Թուրքիան մնում է սպառնալիք հարևան գրեթե բոլոր երկրների համար՝ իր ուժային եսակենտրոնությամբ ու կայսրական կարոտախտով, բայց միաժամանակ ուժեղների հետ պայմանավորվելու բնատուր խորամանկությամբ։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:20
«Հիմա ես էստեղից ո՞նց ցույց տամ, ոնց են ստուգելու սեռափոխված լինելը». Գևորգ Պետրոսյան
«Ես այս Ազգային ժողովի ամենաանգրագետ պատգամավորն եմ, որի ոչ մի նախաձեռնությունը կյանքի չի կոչվել»,- խորհրդարանում «Ընտանեկան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Արսեն Բաբայանն ազատ արձակվեց
Նոյեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արսեն Բաբայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու և նրա նկատմամբ որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Սերգեյ Բագրատյանի՝ բարի նպատակով նախագիծը օրակարգ չմտավ
ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի կողմից բացասական եզրակացություն ստացած «Հարկային օրենսգրքում լրացում կատարելու մասին»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
«Էդ Ձեր մասնավոր դիտարկումն ա՞, որ մեզ սկուտեղի վրա իշխանություն ա մատուցվել». բորբոքված կրքեր ԱԺ-ում
«Իմ խորհրդարանական գործունեության պատմության ընթացքում սա չորրորդ կառավարությունն է, որի օրոք բարձրացնում եմ թոշակառուների՝ ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
ԱՄՆ նախկին նախագահ Քարթերը հոսպիտալացվել է
ԱՄՆ նախկին նախագահ Ջիմի Քարթերը նախօրեին տեղափոխվել է  Ատլանտայի հիվանդանոց՝ վերջին անգամ ընկնելու հետևանքով ուղեղային հյուսվածքում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Հայ հոգևորականների սպանության պատասխանատվությունը ստանձնելուց հետո ԻՊ նոր հարձակումներ է իրականացրել
Կամիշլիում զինված հարձակումներ են տեղի ունեցել. կան զոհեր և վիրավորներ
Աղբյուր` Panorama.am
11:32
Կատալոնիայի անկախության կողմնակիցներն արգելափակել են Ֆրանսիա-Իսպանիա մայրուղին
Կատալոնիայի անկախության հարյուրավոր կողմնակիցները փակել են А9 մայրուղին, որը միացնում է Ֆրանսիայի հարավն ու Իսպանիան: Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
«Արայիկ Հարությունյանը խնդիրը սեղանի շուրջ լուծելու բոլոր տարբերակները մտցրել է փակուղի»
Ուսանողներն ու ՀՅԴ երիտասարդական թևի ներկայացուցիչներն իրազեկման երթով անցնում են երևանյան փողոցներով
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
Ոչ մի աշխատող առանց պատճառի չպետք է ազատվի աշխատանքից. Գևորգ Պետրոսյան
Խորհրդարանը քննարկում է «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին ՀՀ օրենքում փոփոխություն և լրացում» կատարելու մասին օրենքի նախագիծը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Աթոյան փողոցում այրվել են ավտոտնակներ և մեքենաներ
Նոյեմբերի 11-ին, ժամը 18:26-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Աթոյան փողոցի անցուղու թիվ 14 շենքի մոտակայքում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:06
Ստյոպա Սաֆարյանի վերաբերյալ լրագրողների դիմումը ՀԽ հանձնաժողովում կքննեն վաղը
Վաղը Հանրային խորհրդի գրասենյակում տեղի է ունենալու քաղաքացիական հասարակության զարգացման հարցերի հանձնաժողովի նիստ: ՀԽ մամուլի պատասխանատուի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
Զոհրաբ Մնացականյանն արդյունավետ է գնահատել Լավրովի այցը Երևան
ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանն արդյունավետ է  գնահատել ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի երկօրյա պաշտոնական այցը Երևան։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:01
Նորավան գյուղում այրվել են մոտ 20 հա խոտածածկույթ և պտղատու ծառեր
Նոյեմբերի 11-ին, ժամը 15:53-ին «911» ծառայություն տեղեկություն է հաղորդվել, որ հրդեհ է բռնկվել Սյունիքի մարզի Նորավան գյուղի թիվ N...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
Փիլիսոփա Կանտի աշխատանքների շուրջ քննարկումն ավարտվել է կրակոցներով
Ոստիկանությունը բերման է ենթարկել Ռոստովի մի քաղաքացու, որը, վիճելով գերմանացի փիլիսոփա Էմանուիլ Կանտի աշխատանքի և արժանիքների մասին, կրակել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:47
Ադրբեջանի արտգործնախարարությունը պատասխանել է Լավրովին
Ադրբեջանի ԱԳ նախարարության մամուլի խոսնակ Լեյլա Աբդուլաևան պատասխանել է ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի՝ Երևանում հնչեցրած այն մտքին, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
Նազարբաևն առաջարկել է Պուտինին և Զելենսկուն հանդիպել Ղազախստանում
Ղազախսատնի առաջին նախագահ Նուրսուլթան Նազաբաևն առաջարկել է ՌԴ և Ուկրաինայի առաջնորդներ Վլադիմիր Պուտինին և Վլադիմիր Զելենսկուն հանդիպել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
Ֆրանսիացի դերասանուհին մեղադրել է ռեժիսոր Պոլանսկուն բռնաբարության մեջ
Ռեժիսոր Ռոման Պոլանսկին հերքել է բռնաբարության մեղադրանքը, որը նախօրեին նրա դեմ ներկայացրել էր ֆրանսիացի դերասանուհին Վալենտին Մոնյեն:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:22
Արսեն Ջուլֆալակյանը տևական ընդմիջումից հետո մասնակցել է մրցաշարի և նվաճել հաղթողի կոչումը
Լոնդոն-2012 Օլիմպիական խաղերի փոխչեմպիոն, աշխարհի ու Եվրոպայի չեմպիոն Արսեն Ջուլֆալակյանը մասնակցել է Ռուսաստանի Ադիգեյա քաղաքում անցկացված...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
ԱԺ-ն սկսեց հերթական քառօրյան
Ազգային ժողովը սկսել է հերթական նիստերի աշխատանքը։ Օրակարգում պարտադիր քննարկման ընդգրկված է 36 հարց:  ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
Զորամասի մոտակայքում հրդեհ է բռնկվել
«911» ծառայություն տեղեկություն էր երեկ հաղորդվել, որ հրդեհ է բռնկվել Սյունիքի մարզի Նորավան գյուղի թիվ N զորամասի մոտակայքում:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Աննա Վարդապետյանն ազատվել է փոխնախարարի պաշտոնից
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ, արդարադատության փոխնախարար Աննա Վարդապետյանն ազատվել է պաշտոնից։ Որոշումը ստորագրվել է նոյեմբերի 8-ին։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
Լավրովն աջակցություն է հայտնել Ստեփանակերտի սուբյեկտությանը. «Ժողովուրդ»
«Ժողովուրդ» թերթը գրել է. «Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման ԵԱՀԿ համանախագահող միջնորդների ակնհայտ ակտիվություն կա: Մինչև...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Հաթերքը բոլորովին այլ տեղում է, քան վարչապետի մասնավոր այցն էր. «Հրապարակ»
Երեկ «Հրապարակ»-ի հարցմանն ի պատասխան՝ վարչապետի մամուլի խոսնակ Վլադիմիր Կարապետյանը մեկ անգամ ևս շեշտել է, որ «վարչապետն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
«Ջուր է ծեծում, ասելիք չունի». Փաշինյանի հետ հանդիպման ընթացքում գործարարների մի մասը լքել է դահլիճը. «Իրատես»
«Իրատես»-ը գրել է, որ լոսանջելեսյան այցի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը չի այցելել հայոց եկեղեցի, ինչն առաջացրել է ոչ միայն տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
Վարչապետի աշխատակազմի դեմ դատական հայցերի տեղատարափ է. «Ժողովուրդ»
«Ժողովուրդ»-ը գրել է, որ վարչապետի աշխատակազմի դեմ դատական հայցերը չեն դադարում, ավելին` հայցերի տեղատարափ է սկսվել: Նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:01
Եկեղեցու պատմության փոխարեն դպրոցներում կդասավանդվի կրոնի պատմություն. «Փաստ»
«Փաստ»-ի աղբյուրի փոխանցմամբ՝ վերջին քննարկումներում  «Հայ Առաքելական եկեղեցու» պատմություն առարկան դպրոցներում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Ուրարտու»-ի սեփականատեր. «Արսեն Թորոսյանը պետք է մտահոգվի նրանով, որ Հայաստանում սպորտային բժիշկներ չկան». «Ժողովուրդ»
«Ուրարտու» ակումբի սեփականատեր Ջիվան Չելոյանցի համար զարմանալի է, որ Հայաստանում ֆուտբոլը քաղաքականացված է, և գործկոմի կազմում 17...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
Արթուր Վանեցյանի հրաժարականից հետո ԱԱԾ-ն որակազրկվել է. «Ժամանակ»
ԱԱԾ ղեկավար Արթուր Վանեցյանի պաշտոնանկությունից հետո իշխանությունների ամենավստահելի իրավապահ համակարգը դարձել է Հատուկ քննչական ծառայությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:57
Ուսանողների դասադուլը խուճապ է առաջացրել ԵՊՀ-ում. «Հրապարակ»
ԵՊՀ-ն ալեկոծված է։ Երեկ առավոտ վաղ ռեկտորի ԺՊ Գեղամ Գևորգյանն իր մոտ է կանչել դեկաններին, «ինստրուկտաժ» արել․ «Էական չէ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
Դեռևս հստակ չէ՝ Հայաստանի իշխանությունն Արցախի նախագահի ընտրությանն ում է սատարելու. «Իրատես»
2020 թ. գարնանն Արցախում անցկացվելիք նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները, քաղաքական ուժերի ակտիվ մասնակցության առումով, աննախադեպ են:...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Զոհրաբ Մնացականյանի և Սերգեյ Լավրովի համատեղ ասուլիսը
13:56 11/11/2019

Զոհրաբ Մնացականյանի և Սերգեյ Լավրովի համատեղ ասուլիսը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}