Քաղաքական 17:12 10/10/2019 Տարածաշրջան

Թուրքիան շարունակում է սպառնալիք մնալ հարևան երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Հոկտեմբերի 9-ին Թուրքիան օդային և ցամաքային հարձակում է սկսել Սիրիայի հյուսիսում՝ հիմնականում քրդաբնակ տարածքներում։ Պաշտոնական նպատակն է, ըստ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի թվիթերյան գրառման, «կանխել հարավային սահմանին ահաբեկչական միջանցքի ստեղծումը և խաղաղություն բերել տարածաշրջանին»։ Իսկ ինչն է Թուրքիայի իրական նպատակը, գիտեն բոլորը՝ արմատախիլ անել Սիրիայի հյուսիսարևելքում հաստատված քրդական կառույցներին` YPG-ի գլխավորությամբ Սիրիական ժողովրդավարական ուժերին (SDF)։ YPG-ն (Ժողովրդական ինքնապաշտպանության ջոկատներ) քրդական խմբավորում է, որին Թուրքիան կապում է PKK-ի հետ և համարում է ահաբեկչական կազմավորում։ SDF-ը տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի դաշնակիցն էր՝ Իսլամական պետության դեմ մղված պայքարում։

Թուրքական հարձակումը սպասելի էր և նախապես հայտարարված։ Այն տեղի ունեցավ Սիրիայից ԱՄՆ զորքերի դուրս բերման մասին ԱՄՆ նախագահի հայտարարությունից հետո։ Վստահաբար, Սիրիայում քիչ թե շատ դերակատարում ունեցող պետությունները՝ Ռուսաստանը, ԱՄՆ, Իրան, տեղյակ էին հարձակման նախապատրաստումից, և տպավորությունն այն է, որ ինչ-որ պայմաններով համաձայնել էին դրան։ Միջազգային հանրության արձագանքը տարբեր է։ Պետությունների մի խումբը, որը ներառում է արաբական մի շարք երկրների, նաև Հայաստանը, դատապարտել են հարձակումը։ Մյուս խումբը կոչ է արել զսպվածության ու չափավորության։ Երկրների արձագանքներում նկատելի է առաջնայինը սեփական շահից ելնելով կոչերը․ Ֆրանսիայի հայտարարության մեջ, որ Թուրքիայի գործողությունը վտանգում է եվրոպացիների անվտանգությունը, Թրամփի հայտարարությունը, որ ինքը «չի ուզում պայքարել այս անվերջ, անիմաստ պատերազմների դեմ, հատկապես նրանց, որոնք ոչ մի օգուտ չեն բերում Միացյալ Նահանգներին»։

Սիրիայի հարցում «Աստանայի գործընթացի» շրջանակներում Թուրքիայի գործընկերներ Իրանի և ՌԴ արձագանքներն էլ չափավորված էին։ Իրանի նախագահը կոչ է արել զսպվածություն դրսևորել և հայտարարել, որ ըմբռնումով է մոտենում Թուրքիայի «սահմանային անվտանգության» մտահոգություններին․ հասկանալի է Իրանի մոտեցումը, որը ևա քրդական խնդրի հետ կապված մտահոգություններ ունի։ Միաժամանակ զորավարժություններ են սկսվել Իրանում՝ Թուրքիայի հետ սահմանին: Նախագահ Պուտինը Էրդողանի հետ հեռախոսազրյուցում կոչ է արել ուշադիր գնահատել իրավիճակը, որպեսզի վնաս չհասցվի սիրական ճգնաժամի կարգարվորման ընդհանուր ջանքերին։

Ամենախնդարհարույց դիրքորոշումներից իհարկե նախագահ Թրամփի մոտեցումն է, ով մեկ հայտարարում է, որ հարձակումը «վատ գաղափար» էր, մեկ այլ տեղ սպառնում է Թուրքիային տնտեսապես ոչնչացնել, բայց իրականում անհետևողական քայլերով հանգեցրել է տարածաշրջանում զսպման մեխանիզմների և ուժային հավասարակշռության բացարձակ խարխլման։ Վիճակն այնպիսին է, որ ԱՄՆ երկու դաշնակիցները՝ Թուրքիան և քրդական ուժերը դուրս են եկել դեմ դիմաց։

«Անվտանգության գոտի» ստեղծելու պատրվակով, որտեղ պետք է իբրև վերաբնակեցվեն սիրիացի փախստականները, Թուրքիան «սանիտարական կորդոն» է ստեղծում իր հարավային սահմանի մոտ՝ մտավախություն ունենալով, որ որևէ կերպ ստեղծված քրդական ինքնավարությունը կարող լուրջ է սպառնալիք լինել Թուրքիայի ամբողջականության համար։

Սիրիայի տարածք Թուրքիայի այս հերթական ներխուժումը ցույց է տալիս, որ թուրքական իշխանությունների մոտ քրոնիկ զարգացում են ստացել երկու «հիվանդություններ»՝ մեկը մոլուցքային վախը քրդական հնարավոր պետության նկատմամբ, մյուսը՝ օսմանյան կայսրությունը հիշեցնող մեծապետական շովինիզմը։ Վերջինիս վառ դրսևորումն այն է, որ Թուրքիան մտադրություն ունի հարևան երկրի տարածքից վտարել տեղի ժողովրդին, ժողովրդագրական փոփոխություններ կատարել՝ «անվտանգության մտահոգություններից» ելնելով։ Սա ցավալիորեն հիշեցնում է 100- ամյա վաղեմության դեպքերը, երբ նույն պատրվակով միլիոնավոր հայեր տեղահանվեցին ու սրի մատնվեցին՝ ռուս-թուրքական սահմանն ապահովելու համար։

Ինչպես ասում են, բաներ կան, որ չեն փոխվում։ Թուրքիան մնում է սպառնալիք հարևան գրեթե բոլոր երկրների համար՝ իր ուժային եսակենտրոնությամբ ու կայսրական կարոտախտով, բայց միաժամանակ ուժեղների հետ պայմանավորվելու բնատուր խորամանկությամբ։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:42
ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց անձնական կյանքին միջամտելու և կորոնավիրուսից մահացածներին չդիահերձելու մասին նախագծերը
Խորհրդարանն այսօվա արտահերթ նիստում առաջին ընթերցմամբ ընդունեց օրակարգային չորս հարցերից երեքը։ Չորրորդ նախագիծը, որը վերաբերում էր ՀՀ-ի և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
COVID-19-ը օդային ճանապարհով փոխանցվող վարակ չէ․ ԱՀԿ
Այս կաթիլները չափազանց ծանր են՝ օդում «կախված մնալու» համար:
Աղբյուր` Panorama.am
16:32
Բենզինի էժանացումը Հայաստանին բարձրացրել է 35-րդ հորիզոնական
Հայաստանում բենզինն ավելի էժան է, քան Վրաստանում
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
Ընկերությունները հնարավորություն կունենան բաժնետերերի խորհրդի առցանց ժողովներ հրավիրել և քվեարկել
Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Ավագ Ավանեսյանն այսօր 24 ժամյա ռեժիմով ԱԺ քննարկման ներկայացրեց «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին»,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:18
Գրիգորյան. Բեռների փոխադրման հետ կապված խնդիրները պայմանավորված չեն գործընկերների հետ մեր հարաբերություններով
«Բեռնափոխադրման հետ կապված պրոբլեմներ եղել են ու դեռ կլինեն, բայց չեն կրի համակարգային, սահմանափակային բնույթ, զուտ մեքենաները...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Ղազինյան. Հայաստանը միակն է ԵԽ-ում, որ օգտագործում է համաճարակը ընդդիմադիր մամուլի աշխատանքը սահմանափակելու համար
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը ահազանգում է.  «Իշխանությունը գնում է դեպի կառավարման ավտորիտար...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Նույնականացման օպտիմալ տարբերակը գտնելու դեպքում չգրանցված աշխատողները օժանդակություն կստանան
«Շատ ակտուալ, բայց միաժամանակ շատ պրոբլեմատիկ հարց է»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը՝ պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am
15:52
ԲՏԱ-ն՝ Կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելմանն ուղղված նախագծերի դրամաշնորհների մրցույթի մասին
Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը ներկայացնում է կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելմանն ուղղված մարտահրավերների հաղթահարմանն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի օնլայն կատարումը՝ նվիրված բուժաշխատողներին
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը, գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանն իրենց երախտագիտությունն են հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:34
Ինչպե՞ս է կատարվում կորոնավիրուսից մահացած անձի հուղարկավորությունը
«Կյանքի իրավունքը, առողջությունն ու անվտանգությունն այնպիսի արժեքներ են, որ չենք կարող անտեսել և թեթևամիտ մոտենալ»,- խորհրդարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Ո՞ր պարագայում Կենտրոնական բանկը մտածելու բան կունենա
«Իհարկե, դրա մասին մտածում ենք։ Կանխիկ դրամն այս իրավիճակում ինքնին պրոբլեմատիկ է, բայց այստեղ հարցը հետևյալն է, թե ինչքան ինտենսիվ կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Առաջիկա օրերին՝ անձրև, ամպրոպ, քամու ուժգնացում
Հանրապետության տարածքում մարտի 30-ի կեսօրից հետո, ապրիլի 1-ի ցերեկը, 2-4-ը շրջանների զգալի մասում ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է կարճատև անձրև և...
Աղբյուր` Panorama.am
15:16
Թուրքիայում կորոնավիրուսից մահացածների թիվը հասել է 131-ի
Թուրքիայում մարտի 29-ի դրությամբ նոր տեսակի կորոնավիրուսից (Covid-19) մահացածների թիվը հասել է 131-ի։ Այս մասին Twitter միկրոբլոգի իր պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:08
Արագածի տարածաշրջանում տեղում է ձյուն
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 30-ի ժամը 14:50-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Գերմանիան օրական կթեստավորի 200,000 մարդու՝ ըստ Հվ․Կորեայի հաջող փորձի
Գերմանիան պլանավորում է օրական 200,000 մարդու թեստավորում իրականացնել`հույս ունենալով կրկնօրինակել Հարավային Կորեայի հաջող փորձը՝ վարակի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:56
Փոխվարչապետ. Պետք է մտածել, որ գազի գնի բանաձևային տարբերակը ավելի մատչելի է
Գազի գնի փոփոխություն, իհարկե, տեղի կունենա աշխարհում:  Լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը՝ պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Կենսաթոշակների վճարման գործընթացը կսկսվի ապրիլի 2-ից
Ապրիլ ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացը կսկսվի ապրիլի 2-ից: Տեղեկացնում են կառավարությունից ու միաժամանակ հիշեցնում,  որ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Եթե անձը կորոնավիրուսով հիվանդ է, ցանկացած մահվան դեպքում չպետք է նրան դիահերձել. Բագրատյան
«Պետք է ոչ թե կորոնավիրուսային հիվադության հետևանքով մահացած անձի, այլ կորոնավիրուսային հիվանդություն ունեցող անձի դիահերձում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:41
Առանց դիահերձումի ինչպե՞ս է հաստատվելու մահվան պատճառը
«Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը ներկայացնելիս...
Աղբյուր` Panorama.am
14:35
Կառավարության հաստատած տնտեսական ու սոցիալական բնույթի ութ գործիքները
Կառավարության այսօրվա  նիստում հաստատվել է 3 միջոցառում, մոտ ժամանակներում կիմպլիմենտացվեն, ապրիլի 1,2,9 վերջնաժամկետներով։ Լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Էրդողանը հայտարարել է, որ Թուրքիան կորոնավիրուսի պատճառով դադարեցնում է արտաքին չվերթները
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ կորոնավիրուսի (Covid-19) դեմ պայքարի շրջանակներում է Անկարան դադարեցնում է բոլոր արտաքին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Կառավարության որոշմամբ կորոնավիրուսից տուժած ոլորտների մոտ 100 հազար աշխատողների կտրամադրվի աջակցություն
Կառավարության արտահերթ նիստում ընդունված որոշմամբ հաստատված ութերորդ միջոցառումը վերաբերում է կորոնավիրուսի տարածման հետևանքով մասնավոր հատվածի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:58
ԱՄՆ կարգավորող մարմինը մալարիայի դեմ դեղամիջոցը հաստատել է կորոնավիրուսի բուժման համար. France 24
ԱՄՆ-ի Պարենի և դեղերի վարչության կողմից հաստատվել է մալարիայի դեմ պայքարող 2 դեղամիջոցների սահմանափակ կիրառումը՝ կորոնավիրուսի բուժման համար։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
ՊՆ. Կորոնավիրուսով վարակված զինծառայողների թիվը հասավ 6-ի
«Վերջին քսանչորս ժամվա ընթացքում կորոնավիրուսային հիվանդության առկայության թեստավորման համար կատարվել էր նմուշառում: Թեստավորման...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Ռուսաստանը նախազգուշացնում է․ Կորոնավիրուսը ծերերի վարակ չէ, վարակվում են նաև դեռահասներն ու երիտասարդները․ RT
Մոսկվայի իշխանությունները ահազանգ են հնչեցնում երիտասարդների շրջանում Covid-19- ի լուրջ դեպքերի վերաբերյալ, նշելով, որ թոքերի արհեստական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Ադրբեջանի խորհրդարանը քվեարկել է զորակոչը հետաձգելու օգտին
Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսը (պառլամենտ) քվեարկել է՝  կորոնավիրուսի պատճառով գարնանային զորակոչը մինչև մայիսի 31-ը հետաձգելու օգտին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Հետ տարեք էս նախագիծը, չի կարելի կարևոր գործերը թողած թիթեռ նկարել. Զոհրաբյան
«Պարո՛ն նախարար, հետ տարեք այս նախագիծը»,-խորհրդարանում, դիմելով արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանին, ասաց ԱԺ «Բարգավաճ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Դավիթ Սամվելյանի նոր վիպակը՝ սիրո և վարակիպ պատմության մասին
«Զգուշացեք, դռները չեն փակվում»
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Հայաստանում նախորդ շաբաթ արտակարգ դեպքերի հետևանքով 12 մահ է գրանցվել
Մարտի 23-29-ն ԱԻՆ ՓԾ ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոնում արձանագրվել է 282 դեպք, որից 205-ը՝ արտակարգ, այդ թվում՝ 141 հրդեհի, 1 սողանքի, 2...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}