Մշակույթ 16:01 12/10/2019 Հայաստան

«Ջիվան, քո նվագը աղոթք է». դուդուկի վարպետը նշում է ծննդյան 91-ամյակը

Մի անգամ ամերիկահայ աշխարհահռչակ գրող Վիլյամ Սարոյանը  դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանի նվագը լսելուց հետո ասել է. «Ջիվան, սա նվագ չէ, այլ աղոթք է», հետագայում այդ տողերը տեղ են գտնում Ջիվանի՝ 1982թ.-ին թողարկած ձայնասկավառակի վրա:

Հոկտեմբերի 12-ին Ջիվան Գասպարյանի ծննդյան օրն է, այսօր դուդուկի վարպետը դառնում է 91 տարեկան։

Հայկական դուդուկը` ծիրանափողը, աշխարհում ճանաչելի են դարձել նաև վարպետի  կատարումների շնորհիվ: Ջիվան Գասպարյանը  դուդուկը տարածեց աշխարհով մեկ` կամուրջ ստեղծելով հայ և մյուս ժողովուրդների մշակույթների միջև:

Ջիվան Գասպարյանի ծննդյան օրն է, նա ծնվել է նույն օրը` 1928-ին:  Նա դժվար մանկություն է ունեցել. մայրը վաղ է մահացել, իսկ հայրը զինվոր է եղել Երկրորդ համաշխարհային պատերազում: Այդ պատճառով էլ նա մեծացել է որբանոցում:

Դուդուկ սկսել է նվագել վեց տարեկանից՝ առանց դասավանդումի: 1947-ին ազգային սիրողական համույթի հետ մեկնել է Մոսկվա, որտեղ համերգից հետո Ստալինից ստացել է Պրոբեդա ժամացույց: 1949-ին միացել է Թաթուլ Ալթունյանի անվան ազգային երգ ու պարի համույթին, և իր առաջին մասնագիտական հանդիսումը որպես մենակատար`  եղել է Երևանյան երաժշտասիրական նվագախմբի հետ, քանի դեռ նոտաները կարդալ չգիտեր:

Նա, որպես դուդուկահար, առաջին մրցանակը ստացել է 1956-ին։ 1959-ին ստացել է  առաջին ոսկե մեդալը` Չորրորդ Միջազգային փառատոնում։ Նույն մրցույթին մասնակցելով նաև 1962թ-ին`  նա շահել  է արծաթյա մեդալ, իսկ 1973-ին՝  բրոնզե: Այս մրցույթից հետո, 1973թ-ին նրան շնորհվում է ԽՍՀՄ-ի ազգային արվեստագետ պատվավոր կոչումը:

Դուդուկահարն իր գործունեության ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների ու պարգեւների։ 2001թ. արժանացել է «Ոսկե գլոբուս», 2002թ.՝ «Womex Aword» միջազգային հեղինակավոր մրցանակների։ 2002թ. ներկայացվել է ԱՄՆ «Գրեմմի» միջազգային երաժշտական մրցանակի։ Հայաստանի եւ Կանադայի երաժշտական ակադեմիաների անդամ է։ 2017թ. արժանացել է ՀՀ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ է։

Նա հայտնի է նաև համաշխարհային ճանաչում ունեցող աստղերի հետ իր համագործակցություններով՝ Սթինգ, Մայքլ Բրուք, Լիոնել Ռիչի, Դերեք Շերենյան, Հանս Զիմեր եւ շատ ուրիշներ։

Մասնակցել է համաշխարհային ճանաչում վայելած այնպիսի ֆիլմերի երաժշտությունների ստեղծմանը, ինչպիսիք են՝ «Քրիստոսի վերջին չարչարանքները» (1988թ., ԱՄՆ), «Ռոնին» (1998թ., ԱՄՆ), «Օնեգին» (1999թ., ԱՄՆ), «Գլադիատոր» (2000թ., ԱՄՆ), «Սիրանա» (2005թ., ԱՄՆ), «Արյունոտ ադամանդ» (2006թ., ԱՄՆ), «Ձյուն եւ մոխիր» (2015թ., Ռուսաստան) եւ այլն։ Թողարկել է ավելի քան 20 ձայնասկավառակ, ունի ավելի քան 1000 ձայնագրություններ, նվագել է շուրջ 20 հազար համերգներում։

«Գլադիատոր» ֆիլմի սաունթրեքի հեղինակ  գերմանացի կոմպոզիտոր Հանս Ցիմերը բարձր է գնահատել դուդուկահարի գործունեությունը։ Մի առիթով ասել է. «Ես միշտ երազել եմ երաժշտություն գրել հենց  Ջիվան Գասպարյանի համար, քանի որ իմ կարծիքով նա աշխարհի լավագույն երաժիշտներից մեկն է. նա ունակ է կախարդել, նա ունակ է ցնցել: Նա ստեղծում է իր տեսակը չունեցող կատարյալ գեղեցիկ երաժշտություն, այնպիսի երաժշտություն, որը միանգամից մխրճվում է հիշողությանդ մեջ»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:42
ԵՊՀ դասախոս. Նախարարն ասաց՝ գնացեք, լեզու գտեք ձեր գործընկերների հետ, սա կառուցողական քննարկման առաջա՞րկ է
«Երբ որ գնում էինք հանդիպման, ես անձամբ հրավիրված լինելով, երբևէ չեմ մտածել, որ հանդիպման ժամանակ պետական որևէ պաշտոնյանի կողմից կարող եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:42
Տափերական գյուղում առաջադրվել է ութ թեկնածու
Արարատի մարզի Տափերական գյուղում  դեկտեմբերի 8-ին  նշանակված են համայնքապետի արտահերթ ընտրություններ։ Այստեղ, դատելով առաջադրված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
Աշխատանք կա, կադրեր՝ ո՞չ
Մենք պետք է վազենք նրա հետևից, որ արդյունավետ օգտագործվեն բոլոր հնարավորությունները
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Նորք-Մարաշում վաղը ջրանջատում է լինելու
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
«Դասադուլ անող ուսանողներն այսօր ավելի շատ են, քանի որ նրանց վրդովվեցրել է նախարար Արայիկ Հարությունյանի պահվածքը դասախոսների հետ»
Ուսանողն ընդգծեց, որ իրենց դասախոսներն ավելի երկար գիտական կյանքի պատմություն ունեն, քան Արայիկ Հարությունյանը կյանքի տևողություն:
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Ինչպես դիմակայեցին հայ ֆուտբոլասերները «բարոյական պարտությանը»
Ինչպես միշտ, Իտալիա-Հայաստան խաղի ընթացքն ակտիվ մեկնաբանվում էր ֆեյսբուքում։ Արդեն առաջին խաղակեսից հետո, երբ հաշիվը 4:0 էր, հայ ֆուտբոլասերները...
Աղբյուր` Panorama.am
10:45
Վարդենիս-Ակունք ավտոճանապարհի վթարի հետևանքով ուղևորը տեղում մահացել է
Նոյեմբերի 19-ին, ժամը 01:27-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքի ԲԿ-ի մոտակայքում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
Ինչո՞ւ է «արագիլներ գործը» քնել
Դեռևս ամռանը բնապահպանները ահազանգեցին, որ Արարատի մարզի Հովտաշեն համայնքում արագիլներն անկում են։ Թռչունները նմանվել էին սև ագռավների՝ մրակոլոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
ԱԺ-ն ընդունեց նվազագույն աշխատավարձը 68 հազար դրամ դարձնելու օրինագիծը
կբարձրանան մոտ 57 հազար պետական ծառայողների և մասնավոր հատվածի մոտ 130 հազար աշխատողների աշխատավարձերը
Աղբյուր` Panorama.am
10:21
Ժորա Սարգսյանը՝ Լոնգ-Տիբո-Կրեսպեն մրցույթի մրցանակակիր
Դաշնակահար Ժորա Սարգսյանը ֆրանսիական հեղինակավոր Լոնգ-Տիբո-Կրեսպեն մրցույթում զբաղեցրել է երրորդ տեղը: anmmedia.am-ի հաղորդմամբ, մրցույթն այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
Գլուխ արդուկելու կամ գլխառադ անելու ֆորմուլան. Արմեն Մինասյան
Քաղաքագետ Արմեն Մինասյանը Ֆեյսբուքի իր էջում գրում է. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր 2020թ. հոկտեմբերի 10-ին (կամ՝ մինչև այդ) 10 մլն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Դևիդ Բեքհեմն ու Միլի Բոբի Բրաունը ելույթ կունենան ՄԱԿ-ի գագաթնաժողովում՝ պահանջելու յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքների իրականացում
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ Դևիդ Բեքհեմն ու Միլի Բոբի Բրաունը վաղը միանալու են երեխաների ու երիտասարդների խմբին՝ մասնակցելու ՄԱԿ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
Աբրահամ Խաշմանյան. Եթե ղեկավարությունը կորոշի, որ այս ամենի մեղքն իմն է, ես պատրաստ եմ վաղն ամեն ինչ վերջացնել
«Այս կատարյալ ֆիասկոն այսօր արտացոլում է հայկական ֆուտբոլի իրավիճակը»,-Իտալիայի հետ խաղում 1:9 հաշվով պարտությունից հետո լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Ժողովուրդ». ՊՆ-ում ազատում-նշանակումների շրջանը սկսվել է
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Ի՞նչ նախապատմություն կա մինչև վարչապետ Փաշինյանի երեկվա որոշումները, որոնցով աշխատանքից ազատվեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Իրատես». Պատգամավորները վարչապետի ելույթի ժամանակ գերազանցիկ աշակերտի են նմանվում
«Իրատես» թերթը գրում է. «Պատերին ծեփելու, ասֆալտին «պառկըցնելու», տեղներում հանգիստ նստեցնելու ժամանակներն անցել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Փաստ». Հայաստանում նախատեսվում է քրեական աշխարհի ներկայացուցիչների բավականին լուրջ հավաք՝ «սխոդկա»
«Փաստ» թերթը գրում է. ««Փաստ» թերթի տեղեկություններով, դեկտեմբերի առաջին շաբաթվա ընթացքում Հայաստանում նախատեսվում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Հրապարակ». Նախագահը բոլորովին անտեսել է իր սահմանադրական պարտականությունները
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Արտերկրյա վոյաժներից աչք չբացող ՀՀ նախագահը բոլորովին անտեսել է իր սահմանադրական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
«Հրապարակ». «Հասկացնում են, որ պասիվանա՞ք ինչ-ինչ հարցերում` Ամուլսար, Ստամբուլյան կոնվենցիա»
«Հրապարակ» թերթը գրում է. ««Իմ քայլի» պատգամավոր Վարազդատ Կարապետյանից փորձեցինք ճշտել` ուր է հասել իր եղբոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
«Իրատես». Իշխանության ներսում լուրջ տագնապ կա
«Իրատես» թերթը գրում է. «իշխանության ներսում լուրջ տագնապ կա վերջին օրերին դրսևորվող հասարակական լայն կոնսենսուսի, Փաշինյանի`...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
«Հրապարակ». «Լուսավորի» առաջարկները կընդունվե՞ն. ԼՀԿ-ում շատ դժգոհ են Փաշինյանի «անշնորհակալ, չգնահատող» կեցվածքից
«Հրապարակ» թերթը գրում է. ««Իմ քայլի» ու «Լուսավոր Հայաստանի» միջև նոր «սագա» է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
«Իրատես». Ինչ կապ կա Արցախի ընտրությունների և Մովսես Հակոբյանի ազատման միջև
«Իրատես» թերթը գրում է. «Երեկ Նիկոլ Փաշինյանը աշխատանքից ազատել է միանգամից երեք զինվորականի` գլխավոր ռազմական տեսուչ Մովսես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ». Ինչ էլ լինի, ճանապարհը չեն բացելու
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ԱԺ-ի, կառավարության, քննչական մարմինների ներկայացուցիչները նախօրեին հանդիպում են ունեցել Ջերմուկ և...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
«168 Ժամ». Չեն վստահում քննչական մարմնին և իշխանություններին
«168 Ժամ» թերթը գրում է. «Երեկ ՀՀ Քննչական կոմիտեն (ՔԿ) հաղորդագրություն է տարածել սեպտեմբերի 17-ին ՊՆ փոխգնդապետ Արա...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
1։9. Սա ամենախոշոր հաշվով պարտությունն է Հայաստանի հավաքականի պատմության մեջ
Նոյեմբերի 18-ին իտալական Պալերմո քաղաքի «Ռենցո Բարբերա» մարզադաշտում կայացավ ԵՎՐՈ 2020-ի որակավորման խմբային փուլի վերջին՝ տասներորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
«Մանկական Եվրատեսիլում» Հայաստանի ներկայացուցիչը բեմ դուրս կգա 15-րդը
Կարինա Իգնատյանը հանդես է գալու «Colors of your dream» երգով։
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
Ներկայացվելու են այն գծագրերը, որոնք Արտոն տրամադրել էր ինձ, և որոնք երբևէ չեն ցուցադրվել.Վահան Արծրունի.
Նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 20։00-ին, Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը տեղի կունենա համերգ՝ նվիրված քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանի հիշատակին:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Sotheby's-ը վաճառքի կհանի «Ջոկոնդայի» ճշգրիտ կրկնօրինակը
Իտալացի հայտնի նկարիչ Լեոնարդո Դա Վինչիի ստեղծած «Ջոկոնդա» կտավի ճշգրիտ կրկնօրինակը  վաղը կներկայացվի Sotheby's աճուրդում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Մարզերում ջերմաստիճակը կշարունակի նվազել
Նոյեմբերի  19-20-ի ցերեկը, ինչպես նաև  23-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Նոյեմբերի 21-22-ը Լոռիում, Տավուշում, Սյունիքում և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Գինեգործության հիմքը խաղողագործությունն է, ի՞նչ է արվում ոլորտի զարգացման համար
Հայաստանում գինեգործության  զարգացման իրողությունը Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանին եւ համալսարանի գործընկերներին մղում է լուծելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանում և մարզերում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ նոյեմբերի 19-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վիկտոր Սողոմոնյան. Մեկ ու կես տարվա ընթացքում ջարդուփշուր եղան մի քանի առասպելներ
15:28 15/11/2019

Վիկտոր Սողոմոնյան. Մեկ ու կես տարվա ընթացքում ջարդուփշուր եղան մի քանի առասպելներ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}