Քաղաքական 13:16 14/10/2019 Տարածաշրջան

Թուրքիայի հարաբերությունները ՆԱՏՕ-ի հետ փորձության են ենթարկվում Սիրիայում գործողության ընթացքում

Al Jazeera-ն վերլուծական է հրապարակել, որում անդրադառնում է Սիրիայում Թուրքիայի գործողության շրջանակներում ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների միջև հարաբերություններին, ՆԱՏՕ-ի դերակատարությանն ու անդամ երկրների շահերի բախմանը։

Ինչպես ասվում է  հոդվածում, Սիրիայի հյուսիս-արևելքում քուրդ զինյալների դեմ Թուրքիայի ռազմական գործողության սկսելուց օրեր անց ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը նախազգուշացրեց Անկարային՝ տարածաշրջանը ապակայունացնելու մասին:

Ուրբաթ օրը Ստամբուլում Թուրքիայի պաշտոնատար անձանց, ներառյալ նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ հանդիպումներից հետո Ստոլտենբերգը չկարողացավ դատապարտել Անկարայի այդ քայլը, բայց ասաց, որ Իսլամական պետությանը վերացնելու գլոբալ ջանքերը կարող են «վտանգվել», եթե գործողությունը շարունակվի:

«Թուրքիան մեծ տերություն է այս մեծ տարածաշրջանում, և մեծ ուժի հետ գալիս է նաև մեծ պատասխանատվությունը», -հայտարարել էր Ստոլտենբերգը:

Ի պատասխան՝ Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն Ստոլտենբերգի հետ ասուլիսում ասաց. «Թուրքիան միշտ շատ զգայուն է եղել քաղաքացիական անձանց նկատմամբ»:

Չավուշօղլուն «հարձակում էր գործել» նաև միջազգային հանրության որոշ անդամների, այդ թվում՝ ՆԱՏՕ-ի մյուս դաշնակիցների նկատմամբ, որոնք քննադատության են ենթարկել «Խաղաղության ակունք» օպերացիան,  ասելով, որ մի կողմից միջազգային հանրությունը նրանց անվանում է ահաբեկիչներ և գիտակցում իրենց մտահոգությունները, մյուս կողմից հավանություն չեն տալիս այս գործողությանը:

Անկարան սկսեց իր երկարատև գործողությունը հոկտեմբերի 9-ին Սիրիայի հյուսիս-արևելքում այն բանից հետո, երբ հոկտեմբերի 6-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ասաց, որ ամերիկյան զորքերը դուրս կգան տարածաշրջանից:

Թուրքիան ասում է, որ ցանկանում է ստեղծել 32 կիլոմետրանոց  անվտանգ գոտի, որը կպաշտպանի երկիրը քրդական «ահաբեկչական» խմբավորումներից և ԻԼԻՊ-ից, և որտեղ նա կարող է բնակեցնել սիրիացի փախստականներին:

Անկարան Քրդական ժողովրդական պաշտպանության ստորաբաժանումները (YPG) համարում է որպես Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) մաս, որը 35 տարի շարունակ ապստամբություն է իրականացրել ընդդեմ Թուրքիայի, և համարվում է ահաբեկչական կազմակերպություն Թուրքիայի, ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի կողմից:

YPG-ն կազմում է Սիրիայի ժողովրդավարական ուժերի (SDF) հիմնական բաղադրիչը: Միլիցիան, որը ԱՄՆ դաշնակիցն էր, ԻՊ-ի դեմ վճռական պայքարում, ինչը պատճառներից մեկն է՝ ինչու երկրները, կառույցները և իրավապաշտպան խմբերը խստորեն քննադատում են Անկարայի գործողությունը:

Վերջին տարիների ընթացքում ՆԱՏՕ-ի նկատմամբ Թրամփի գաղջ վերաբերմունքի պատճառով Բրյուսելում վստահությունը ցածր է:

ՆԱՏՕ-ում Իտալիայի նախկին մշտական ներկայացուցիչ Ստեֆանո Ստեֆանինին «Al Jazeera»-ին ասել է, որ դաշինքն «անզոր» էր Սիրիայում Թուրքիայի գործողությունները ղեկավարելու հարցում՝ առանց ԱՄՆ-ի աջակցության:

«Ստոլտենբերգը թույլ ձեռքով է խաղում։ ՆԱՏՕ-ն ոչինչ չի կարող անել այս բանավոր նախազգուշացումներից բացի», - ասել Ստեֆանինին, հավելելով, որ նախկինում էլ Թուրքիան մարտահրավեր է նետել ՆԱՏՕ-ին և որը «գործում է դաշինքի մյուս անդամների բոլոր խորհուրդների դեմ»:

ՆԱՏՕ-ն նախկինում ստիպված է եղել մեղմել ներքին լարվածությունը անդամների միջև, սակայն այժմ, առկա ճգնաժամի պայմաններում Թուրքիայի և ՆԱՏՕ-ի այլ անդամների միջև բախումները ջրի երես են դուրս գալիս։ Օրինակ, Ֆրանսիան, Նորվեգիան, Գերմանիան, Ֆինլանդիան, Նիդերլանդները հայտարարել են, որ դադարեցնում են զենքի վաճառքը Թուրքիային:
Էրդողանի՝ Եվրոպան 3,6 միլիոն միգրատներով ողողելու սպառնալիքներից հետո Հունաստանի վարչապետը կոչ է արել ՆԱՏՕ-ին՝ ծովային պարեկություն սահմանել Էգեյան ծովում:

Բրատիսլավայի Կոմենիուսի համալսարանի Թուրքիա և Մերձավոր Արևելքի վերլուծաբան Լյուսիա Յարը հայտարարել է, որ Էրդողանի համար առաջնային գերակայություն է  Սիրիայում առաջխաղացումը, քան արևմտյան դաշնակիցների հետ դիվանագիտական հարաբերությունների պահպանումը:

«Ներքին խնդիրները, ներառյալ սահմաններում գտնվող քրդերը, շատ ավելի մեծ նշանակություն ունեն հասարակության շրջանում, քան Արևմուտքի հետ կապված համագործակցությունը», - ասել է Լյուսիա Յարը:

Այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը զորքերը դուրս բերեց սահմանային տարածքից, այն Թուրքիային պատասխանատվություն տվեց տարածաշրջանում ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարելու համար։

Ըստ Բրեդֆորդի համալսարանի խաղաղության ուսումնասիրությունների կենտրոնի և Օքսֆորդի գլոբալ անվտանգության հետազոտական խմբի խորհրդատու Փոլ Ռոջերսի,Ստոլտենբերգի պնդումը, որ ԻԼԻՊ-ը կարող է փորձել օգտագործել Թուրքիայի հարձակողական գործողությունների արդյունքում կայունության բացակայությունը, տրամաբանական է։

«Իրականում այն գաղափարը, որ ԻԼԻՊ-ը վերացել էր, անիմաստ է: Խումբը դեռ շատ ակտիվ է, մասնավորապես Իրաքում: Միանգամայն խելամիտ է ասել, որ Թուրքիայի միջամտության արդյունքում մենք կարող ենք տեսնել ԻԼԻՊ-ի հարություն առնելը», - ասել է Ռոջերսը Al Jazeera-ին՝ հավելելով, որ գործողությունը կարող է հանգեցնել այդ տարածքում ավելի շատ զինյալների հայտնվելուն։

Թուրքիայի ազդեցությունը ՆԱՏՕ-ում նշանակալի է. այն ունի երկրորդ մեծ բանակը դաշինքում և քաջատեղյակ է Մերձավոր Արևելքի ռազմական գործողություններին։

«Անկարան, կարծես թե, տեղյակ է ՆԱՏՕ-ի կողմից այս ճգնաժամում լծակների բացակայության մասին և դրանով փորձում է առաջ տանել իր աշխարհաքաղաքական շահերը, որոնք ներկայումս տարբերվում են Ատլանտյան դաշինքի շահերից», - ասում է Էլեոնորա Արդեմագնին՝ ՆԱՏՕ-ի Պաշտպանական քոլեջի հիմնադրամի (NDCF) Ծոցի հարցերով վերլուծաբանն ու Իտալիայի Միջազգային քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի (ISPI) դոցենտը:

Արդեմագնին նշել է, որ ՆԱՏՕ-ն պետք է նայի, թե ինչպես է Թուրքիայի առաջխաղացումը ավելի լայնորեն ազդում տարածաշրջանի վրա, քանի որ գործողությունը կարող է թուլացնել Սիրիայի և Իրաքի սահմանին ԻԼԻՊ-ի նկատմամբ ճնշումը։

Ի տարբերություն ՄԱԿ-ի և ԵՄ-ի, ՆԱՏՕ-ում չկա որևէ պետության անդամակցությունը չեղարկելու մեխանիզմ: Այս ոլորտում ցանկացած բարեփոխում հնարավոր կլինի միայն ՆԱՏՕ-ի պայմանագիրը փոփոխելու միջոցով. քայլ, որը կպահանջի անդամների կողմից միաձայն աջակցություն, ինչին երբեք Թուրքիան չի համաձայնի:

«ԱՄՆ-ի աջակցության բացակայությունը բացահայտեց ՆԱՏՕ-ի փխրունությունն իր աշխարհաքաղաքական ազդեցության տեսանկյունից, և առանց Թրամփի աջակցության՝ դաշինքը կորցնում է իր ամուր հիմքը, քանի որ ԱՄՆ-ը իսկապես միակ երկիրն է, որը կարող է բավարար ճնշում իրականացնել Էրդողանի վրա», - ասում է Ստեֆանինին։

Փոլ Ռոջերսը ևս գտնում է, որ ՆԱՏՕ-ն չի կարող ղեկավարել Թրամփին, իսկ «Ստոլտենբերգն էլ շատ քիչ բան կարող է անել»:

Արդեմագնին էլ կարծում է, որ  ՆԱՏՕ-ի գործընկեր երկրի՝ Ռուսաստանի հնարավոր ներգրավվածությունը այդ տարածքում կարող է ստիպել ԱՄՆ-ին վերանայել իր ռազմավարությունը, որը հինգշաբթի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում ԱՄՆ-ի հետ միասին, վետո դրեց Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Բելգիայի, Բրիտանիայի և Լեհաստանի կողմից Թուրքիայի գործողությունը դատապարտող հայտարարության վրա:

«Ռուսաստանը կարող է հետագայում բարելավել իր ռազմավարական ազդեցությունը ենթաշրջանում՝ լրացնելով ամերիկյան անվտանգության վակուումը և իրեն ներկայացնելով որպես առաջին բրոքեր՝ սիրիական քրդերի և Ասադի ռեժիմի միջև։ Իսկ վերջում, Սիրիայում Թուրքիայի ռազմական միջամտությունը ձեռնտու է Ռուսաստանին, և դա վատ սցենար է ՆԱՏՕ-ի համար»,-եզրակացրել է Արդեմագնին։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

15:24
Վախեր
Վախն է գերիշխում մեր երկրում․․․ ներքևները վախենում են վերևներից, վերինները՝ ներքևներից, ավանդապաշտները՝ սեռաշեղվածներից, այլասերվածները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:22
«Կա՛մ Հայկ Մարությանը կոռուպցիայի մեջ է, կա՛մ Տարոն Մարգարյանը կոռուպցիայի մեջ չէր»
Երևանի ավագանու «Լույս» դաշինքի անդամներ Անի Խաչատրյանն ու Թեհմինա Վարդանյանն այսօր լրագրողներին ներկայացրին 2020 թվականի Երևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:14
400 երիտասարդներ ՀՀ-ից և Արցախից Երիտասարդության և ուսանողության տոները նշեցին «Հաղթանակած» նախաձեռնության հետ
Կայացել է «Հաղթանակած ուղի» խորագիրը կրող համահայկական երիտասարդական համաժողով
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Լաշա Թալախաձեն միանգամից 3 ոսկե մեդալ է նվաճել
Աշխարհի լավագույն ծանրորդ Լաշա Թալահաձեն Թուրքիայում Նաիմ Սուլեյմանօղլուի (աշխարհի եռակի չեմպիոն) անվամբ միջազգային մրցաշարում նվաճել է երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Իրավապաշտպան. Սարսափելին այն է, թե ինչպես են նոր իշխանություններն ուշանում այս ոլորտում փոփոխությունների հետ կապված
«Մենք կարող է ունենանք շատ լավ օրենսդրություն, կոնվենցիաների միանանք, բայց եթե հանցագործը չի պատժվում, մյուս պոտենցիալ հանցագործների մոտ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Դատավորները թիրախավորված են իշխանության մյուս ճյուղերի կողմից, ինչը նպաստում է դատավորի կոչման հեղինակազրկմանը. Դավիթ Բալայան
ՀՀ դատական համակարգի շուրջ ստեղծված մթնոլորտի, բարեփոխումների մասին «Փաստինֆո»-ի հարցերին է պատասխանել Երևանի ընդհանուր իրավասության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Ռոբերտ Քոչարյանի ֆրանսիացի փաստաբանը նամակ է գրել Մակրոնին
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ֆրանսիացի փաստաբան Սևակ Թորոսյանը նամակ է գրել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին։ «Ես գրեցի այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
«Վրացական երազանքը» հրաժարվում է քննարկել ցուցարարների պահանջը
«Ընտրություններին մնացել է 1 տարուց պակաս: Ըստ այդմ, մենք այլևս չենք պատրաստվում քննարկել ընտրական համակարգին վերաբերող որևէ նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Թուրքիան ե՞րբ պատրաստ կլինի շահագործել S-400-ները
Ռուսաստանի կողմից Թուրքիային մատակարարված S-400 զենիթահրթիռային համակարգերը կսկսեն գործարկվել 2020թ.-ի գարնանը։ Այդ մասին հայտնել է Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Ավետիք Էլոյանը պատրաստվում է դատի տալ Սարհատ Պետրոսյանին. Տիգրան Ավինյան
«Ավետիք Էլոյանը պատրաստվում է դատարան դիմել Սարհատ Պետրոսյանի հայտարարության առնչությամբ»,-այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Շաթիրյանը պատգամավորի հարցն ինտրիգային համարեց
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում «Իմ քայլը» խմբակցության առաջադրած թեկնածու Էդգար Շաթիրյանից պատգամավոր Արման...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Գերմանիան կոչ է անում պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ
Գերմանիայում  ընդդիմադիր ուժ համարվող «Կանաչների կուսակցությունը» կոչ է արել պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:10
ՀՅԴ երիտասարդները վերսկսել են նստացույցը
Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մոտ կրկին վերսկսվել է ՀՅԴ Երիտասարդական միության անդամների, ուսանողների նստացույցը: ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Երևանի երկու բնակիչ կեղծ 100 դոլարանոցներ են իրացրել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ավարտվել է կեղծ թղթադրամներ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:04
Հայտարարագրման ենթակա թանկարժեք գույքի գումարային շեմը չափազանց բարձր է. Էդգար Շաթիրյան
«Իմ քայլը» խմբակցությունը Կոռուպցայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում առաջադրել է Էդգար Շաթիրյանի թեկնածությունը։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Լուկաշենկոյի հետ տարբեր առիթների ներկայացած 22-ամյա Միսս-Բելառուսը պատգամավոր է դարձել
«Միսս Բելառուս-2018» տիտղոսին արժանացած Մարիա Վասիլևիչն ընտրվել է Բելառուսի Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Մարիա Վասիլևիչը 22 տարեկան է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Զինվորական ճտքավոր կոշիկների հարմարավետության և որակի բարձրացման վերաբերյալ քննարկում Պն-ում
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի հրամանով ստեղծված հանձնաժողովն օրերս, ՀՀ ԶՈՒ թիկունքի պետ-վարչության պետ, գնդապետ Ռ.Մարգարյանի գլխավորությամբ, կազմակերպել և...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Սևակ Թորոսյան. Դատավորը պետք է հիշի, ինքը պատերազմում զինվոր է
Հայաստանում մարդու իրավունքների հետ կապված շատ մեծ խնդիրներ կան։ Այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը հայտարարեց Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Մերձավան գյուղում վաղը ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
ՅՈՒՆԻՍԵՖ. Ծայրահեղ աղքատության մեջ ապրող շատ ու շատ երեխաներ դեռ մնում են անտեսված
Երեխաների իրավունքների մասին կոնվենցիայի ընդունումից ի վեր՝ աշխարհի երեխաների կյանքում հսկայական ձեռքբերումներ են գրանցվել: Այնուամենայնիվ,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Համալսարանական նյարդավիրաբույժները բարդ վիրահատությամբ կանխել են կաթվածի ռիսկը
Հիվանդի վիճակը լավ է, նա շուտով կվերադառնա իր բնականոն կյանքին։
Աղբյուր` Panorama.am
13:23
Իրանը դատապարտում է ԱՄՆ-ին՝ « խռովարար» ցուցարարներին աջակցելու համար
Իրանը, նախօրեին տարածած հայտարարության մեջ, դատապարտել է Միացյալ Նահանգներին՝ խռովարար ցուցարարներին աջակցելու համար՝ Իսլամական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Դատախազություն. Բացահայտվել է փաստաթղթեր կեղծելու դեպք՝ դեղերի ձեռքբերման պետական գնման մրցույթում
Առողջապահության նախարարությունից ՀՀ գլխավոր դատախազությանն են փոխանցվել նախարարության կարիքների համար դեղերի կոնկրետ խմբաքանակի ձեռքբերման...
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Gallup. Հայաստանն ամենաանվտանգ երկրների ցանկում է՝ Շվեյցարիայի ու Ֆինլանդիայի միջև
Gallup-ը հրապարակել է «Համաշխարհային օրենք և կարգ» 2019 թվականի զեկույցը, որում ներկայացվում են, թե տարվա ընթացքում որ երկրներն ինչ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:45
Մովսես Հակոբյանն ազատվել է պաշտոնից
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Մովսես Հակոբյանն ազատվել է գլխավոր ռազմական տեսուչի պաշտոնից։ «Ղեկավարվելով «Հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Ես շատ մեծ հույսեր եմ կապում կանխիկի շրջանառության կարգավորման հետ. թեկնածու
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում Կառավարության կողմից  առաջադրված թեկնածու Լիլիթ Ալեքսանյանից «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
12:41
Ն. Սարգսյան. Փակում են գիշերօթիկը, երեխաներին տուն ուղարկում, տալիս 77-ամյա խնամքի կարիք ունեցող կնոջ խնամակալությանը
Նոր Հաճնում նոյեմբերի 16-ին շմոլ գազից թունավորվել ու մահացել էին 77-ամյա տատը իր չորս` 16-ամյա, 12-ամյա, 15-ամյա և 14-ամյա թոռների հետ: Նրանցից...
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
Գլխավոր ռազմական տեսչի տեղակալներն ազատվել են զբաղեցրած պաշտոններից
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Կամո Քոչունցն ազատվել է գլխավոր ռազմական տեսուչի առաջին տեղակալի պաշտոնից: Որոշման մեջ ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
12:37
Dimum.am՝ քաղաքացիների խնդիրների հանրայնացման հարթակ, իրավունքների պաշտպանության այլընտրանքային ուղի
Տարբեր հարցերով, խնդիրներով, դժգոհություններով պետական մարմիններին դիմում գրած քաղաքացիները հաճախ ստանում են անբովանդակ պատասխաններ։ Չնայած...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
Վրաստանում քաղաքական ճգնաժամ է՝ խոստացված սահմանադրական փոփոխությունների տապալման պատճառով
«Խորհրդարանի պիկետն անօրինական է, սակայն, այդ անօրինականության համար պատասխանատու են պատգամավորները, որոնք չաջակցեցին խորհրդարանական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վիկտոր Սողոմոնյան. Մեկ ու կես տարվա ընթացքում ջարդուփշուր եղան մի քանի առասպելներ
15:28 15/11/2019

Վիկտոր Սողոմոնյան. Մեկ ու կես տարվա ընթացքում ջարդուփշուր եղան մի քանի առասպելներ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}