Առողջություն 13:38 06/11/2019 Հայաստան

Դեգրադացիան չունի հատակ, կարմիր գիծ, որտեղ այն կանգ է առնում. Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» անդամ Վահե Հովհաննիսյանը գրում է.

«Հայաստանում հստակ ձևավորվել է նոր սուր մարտահրավեր՝ ընդհանուր դեգրադացիան։ Պետական, հանրային, հասարակական դեգրադացիան։

Հանրային դիսկուրսի որակը, հանրային դեմքերի որակը, իշխանության պատկերացումները պետության մասին, ոչ իշխանական ուժերի անկարողությունը, քաղաքացիական հասարակության կազմաքանդումը և այլն, և այլն, ամեն օր փաստում են նոր մարտահրավերի՝ ընդհանուր դեգրադացիայի մասին։

Առաջարկում եմ՝ պարբերաբար հայաստանյան պրոցեսներին նայել այլ պետությունների հատուկ ծառայությունների աչքերով։ Նրանց զեկույցները երևի կրում են «ինչպես պայթեցնել պետությունը ներսից» վերնագիրը։

Վերջին օրերի հանրային քննարկման թեմաները միայն հերիք են երկրի մասին ընդհանուր փաստարկված պատկերացում կազմելու համար։  «Նոր տուն» սերիալը, անհասկանալի պերֆորմանսի կողմ և դեմ կռիվը, «սատանայապաշտության» և «ազգային հոգևոր» բարիկադավորումը, մատնագրերի ժանրի ծաղկումը, իրավապահ համակարգի դեպի 1937 թվայնացումը՝ ի փառս նոր հայրենյաց, բավարար են դրսի հայացքի համար՝ չկայացած պետության բնորոշում ստանալու համար։ Սա՝ 21-րդ դարում։

Ներսի հայացքի համար ամենաողբերգական փաստն այն է, որ հասարակության առաջադեմ շերտը որևէ տեղ չկա, հետևում է ամենին իր նոր անդերգրաունդից։ Սա սերիալ է, դիսկուրս է՝ տարբեր հետադիմական հոսանքների մասնակցությամբ։ Երկրի պրոգրեսիվ շերտը խաղից դուրս է, որովհետև նրան քրոմոսամային մակարդակով օտար է թե՛ «Նոր տան» արժեհամակարգը, թե՛ անորակ պերֆորմանսը, թե նրանց հակառակ՝ հակասատանայական ալիքը։

Մի պահից հանրային դիսկուրսին միացան երկրի մտավորականության տարբեր ներկայացուցիչներ՝ իրենց խոսքի որակով կարծես վերահաստատելու, որ, հազվագյուտ բացառություններով, իրենց մտածողությամբ պարզապես ի վիճակի չեն ժամանակակից աշխարհում մրցունակ արժեքներ ստեղծելու։ Նրանցը Պեպոյի բեմադրությունն է ու պետպատվերի լացը։ Այստեղ 21-րդ դարի մասին խոսք չկա, այստեղ 20-րդ դարի մասին էլ խոսք չկա։ Եվ ընդհանրապես՝ նրանց որևէ դարում տեղավորելու դեպքում վիրավորած կլինենք այդ դարերում ստեղծագործած շատ ու շատ դեմքերի։ Այն որակը, մտածողության «լեվըլը», որ այսօր ցույց է տալիս հայ վաստակավորը, ժողովրդականը, պետություն չունեցող ժողովրդի գուսանի որակ է։ Ընդհանուր դեգրադացիան թշնամու սմեռչից ու «Պոլոնեզից» վտանգավոր է։

Հանրային կյանք է պետք է վերադարձնել հասարակության պրոգրեսիվ հատվածին, պետք է ձևը գտնել՝ նրան շոկից հանելու, նրա համար գործելու դաշտ բացելու համար։ Այսօր առաջադիմական շերտը որևէ ակտիվ կողմում չկա. այն, ինչը կատարվում է այսօր Հայաստանում, նրա համար օտար է։ Բայց միայն այդ՝ ազգային, առաջադիմական շերտի դոմինանտության դեպքում է հնարավոր իրավիճակ փոխել։ Միայն այդ դեպքում է հնարավոր մյուսներին կրթել, զսպել, զարգացնել, ուղղել...

Մոլեգնող դեգրադացիան ունի ահռելի ուժ, չկանգնեցնելու դեպքում այն սրբելու է ամեն առաջադիմականը, հնարավոր զարգացման, երկրի մոդեռնիզացիայի ծիլերը։
Դժվար ընկալելի ձայներով պերֆորմանսը դարձել է այսօրվա Հայաստանի մշակութային արժեքը, 21-դարի մեր հայտը, իսկ զելյոնկա պզզացնող երիտասարդը՝ քաղաքացիական հասարակության սիմվոլ։ Ինչու՞։ Որովհետև արժեք ստեղծելու ունակ շրջանակները չունեն ռեսուրսներ. երկրում չկա ռեսուրսների ընտրության հնարավորություն՝ բոլոր ռեսուրսները կա՛մ կենտրոնացել են բյուջեում, կա՛մ հայտնի հիմնադրամում։ Մշակութային հեղափոխությունը ենթադրում էր առաջին հերթին ռեսուրսների հնարավորության բազմազանացում. դա կբերեր ստեղծվող գործերի արժեքային բազմազանության, դրանց որակի աճին։ Իսկ ինչու՞ է զելյոնկայով երիտասարդը դառնում քաղհասարակության սիմվոլ. որովետև ուսյալ կրթյալ քաղհասարակությունը 1.5 տարի է՝ աչք է փակում բոլոր անօրինականությունների վրա, Նոր Հայաստանի պայմաններում չի արել իր գործը ու իր տեղը զիջել է ռադիկալներին։ Թող ոչ ոքի չթվա, թե դեգրադացիան ունի հատակ, կարմիր գիծ, որտեղ այն կանգ է առնում։ Չկա նման բան։ Դա անվերջ է, դրա խորքայնությունը և դրսևորումները անվերջ են։

Այսօրվա վիճակի հիմքում մեծ դեր է խաղացել լռելը։ Շատ երկար ժամանակ և շատ անթույլատրելի դեպքերի ու զարգացումների ժամանակ խմբակային և անհատական լռությունը բերել է այս օրվան։ Լուծումներ են պետք։ Առանց լռելու։ Առաջադիմական հայացքների կոնսոլիդացիա է պետք։ Առաջադիմական արժեքների, բարքերի բարձրաձայնություն է պետք։
Սոլիդ իշխանության գաղափարը Հայաստանում այլընտրանք չունի։ Սա պետությունը փրկելու միակ տարբերակն է. սա երկրին հանդարտություն բերելու, պատերազմից խուսափելու և երկիրը ներսից պայթեցնելու պրոցեսը կանգնեցնելու միակ լուծումն է»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

12:18
Գերմանացի բժիշկները կարծում են, որ երկրում սկսվել է կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքը
Գերմանիայում կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքն արդեն սկսվել է: Այս մասին հայտարարել է գերմանացի բժիշկների ասոցիացիայի նախագահ Մարբուրգեր Բունդ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
«Լիդիան». Մեր սեփական տարածքից հեռացրել ենք ապօրինի գույքը
«Այսօր առավոտյան «Լիդիան Արմենիան» նախաձեռնել է «Լիդիանի» օրինական տարածքում արդեն մոտ երկու տարի ապօրինի գտնվող...
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Մարուքյան. Ջավադյանը խոստացել էր, որ «Հայինկասացիայի» ոչ մի աշխատող գործազուրկ չի մնա, մինչդեռ հակառակն է
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանըւ  «Հայինկասացիա» ՓԲԸ բազմաթիվ աշխատակիցների դիմումի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
Լուկաշենկոյի նախկին մրցակիցը նամակ է գրել 32 երկրների առաջնորդներին
Բելառուսի նախագահության նախկին հավակնորդ, Բարձր տեխնոլոգիաների պարկի նախկին ղեկավար Վալերի Ցեպկալոն նամակ է գրել 32 երկրների ղեկավարներին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Le Monde. Էրդողանը վրեժ լուծեց Սևրի պայմանագրի համար
Ֆրանսիական «Le Monde» պարբերականը «Մեկ դար անց Էրդողանը Սևրի դաշնագրից վրեժ է լուծում» վերնագրով ուշագրավ հոդված է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Ուհան կուղարկվի ԱՀԿ-ի ավելի ընդգրկուն մասնագիտական խումբ
Կորոնավիրուսի ծագման աղբյուրը հայտնաբերելու նպատակ ունեցող մասնագիտական խումբն ավարտել է իր առաքելությունը Չինաստանում: Այս մասին տեղեկացնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:36
04.08.2020. Կորոնավիրուսի վարակի 196 նոր դեպք և 6 մահ
Օգոստոսի 4-ի, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր 39298 դեպք, որոնցից 30372-ն` առողջացած, 768-ը` մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
Ինչպե՞ս պետք է սննդակարգում ներառել ձմերուկն ու սեխը, որ առողջությունը չվնասվի
Ձմերուկը և սեխը պետք չէ ուտել մեծ քանակությամբ, քանի որ այդ մթերքները կարող են վնասակար լինել օրգանիզմի համար, գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Երևանի քաղաքապետարանում 266 հազար դրամի շոկոլադ և 359 հազարի՝ ընկուզեղեն են պլանավորել գնել
Երևանի քաղաքապետարանի մամուլի քարտուղար Հակոբ Կարապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է քաղաքապետարանի կոմից գնման ենթակա շոկոլադի, սուրճի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
Կոռուպցիայի գործով հետաքննվող Իսպանիայի նախկին թագավոր լքում է երկիրը
Իսպանիայի նախկին թագավոր Խուան Կառլոսը, որը հետաքննվում է կոռուպցիայի մեղադրանքով, հայտարարել է, որ նա հեռանում է երկրից՝ իր որդուն՝  Ֆիլիպ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
ՀԲԸՄ-ի առաջարկությունները Հայաստանի հանրակրթության չափորոշիչների մասին
Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միությունը մշակել ու տարածել է առաջարկություններ Հայաստանի հանրակրթության չափորոշիչների մասին։ Միության տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
«Լիդիանի» պահնորդական ծառայությունը Ամուլսարի պահապանների վագոն-տնակները հանել է. ՀԲՃ
«Հայկական բնապահպանական ճակատը»  ահազանգում է՝ մոբիլիզացիա է անհրաժեշտ: «Լիդիանի վարձած նոր պահնորդական ծառայությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:59
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 3 նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 3 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը թարմացվել է կառավարության կողմից ստեղծված հատուկ կայքէջում:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Թուրքիայի հետ խաղաղ, երջանիկ ապրելու հեքիաթը Հայաստանում փողով տարածողներին ասելիք չկա. Վարոսյան
Թուրքիայի հետ ախպերություն, քիրվայություն, հարևանություն անելու, խաղաղ երջանիկ ապրելու հեքիաթը Հայաստանում փողով  տարածողներին ասելիք չկա,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
Հայոց Ցեղասպանության մասին «Խոստումը» ֆիլմն այսուհետ հասանելի կլինի Netflix-ում
Ամերիկյան Նեթֆլիքս (Netflix) ընկերությունը «Խոստումը» հոլիվուդյան ֆիլմը հեռարձակելու հեղինակային իրավունք է ձեռք բերել: Դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
ԱՄՆ-ն կկրճատի Աֆղանստանում ունեցած իր զորակազմը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները շուտով կկրճատի ամերիկյան զորքերի քանակը Աֆղանստանում ՝ հասցնելով այն չորս հազարի,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Կորոնավիրուսի դեմ ոսկե բանալի կարող է և չհայտնաբերվել. ԱՀԿ
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ղեկավարը նախազգուշացնում է, որ չնայած կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի ներկա պահին ընթացող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:21
«Բարսելոնան» չի վաճառել Տրինկանին Պրեմիեր լիգայի ակումբին
Կատալոնական «Բարսելոնան» չի վաճառել հարձակվող Ֆրանցիսկո Տրինկանին անգլիական Պրեմիեր լիգայի (Պրեմիեր լիգա) թիմին, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Երևանում ու Կոտայքում բազմաթիվ հասցեներ կհոսանքազրկվեն
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ օգոստոսի 4-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
«Չափորոշիչներում նշված վերջնարդյունքները իրականում անիրագործելի են». Լիլիթ Հովհաննիսյան
ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Լիլիթ Հովհաննիսյանը դիմել է պատմության չափորոշիչները...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
Հովհաննես Քոչարյան. Հակակոռուպցիոն դատարաններ ունեցող պետությունների մեծ մասի փորձը ոգևորող չէ
Նախկին փոխոստիկանապետ Հովհաննես Քոչարյանի համոզմամբ, միայն քաղաքական կամքը նման հակակոռուպցիոն մասնագիտացված դատարանների ռեֆորմի համար բավարար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
Տիգրան Աբրահամյան. Ցանկացած ինքնաթիռի օդ բարձրանալը ֆիքսվում է
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, Արցախի Հանրապետության նախագահի նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը հիշեցնում է՝ ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
«Ժողովուրդ». Առաջարկվում է ստեղծել հակակոռուպցիոն դատարան՝ առնվազն 25 դատավորով, որը մեծ ծախսեր է ենթադրում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ՀՀ արդարադատության նախարարությունը երեկ հանրային քննարկման է ներկայացրել «Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Ժողովուրդ». Իշխանական խմբակցության մի խումբ պատգամավորներ վատ են տրամադրված Վահրամ Ավետիսյանի նկատմամբ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է, ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Ժողովուրդ». Երևանի քաղաքապետարանը չի ընդառաջել ռեստորանային բիզնեսին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հայկական ռեստորանների միության անդամները հայտնվել են անհարմար դրության մեջ. Երևանի քաղաքապետարանը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ». ՊՆ-ում պաշտոնատար անձանց փոփոխությունների բուռն ալիք է սպասվում և շարունակական է լինելու
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ այս օրերին ՀՀ պաշտպանության նախարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
Ռուսաստանը բանակցում է Բրազիլիայում և Հնդկաստանում COVID-19 պատվաստանյութի արտադրության շուրջ
Ռուսաստանը բանակցություններ է վարում Բրազիլիայում և Հնդկաստանում կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի արտադրության վերաբերյալ: «Գազետա...
Աղբյուր` Panorama.am
09:19
Սմբատ Գոգյանը լքել է նախարարությունում հրավիրված լսումները
ԲՈԿ-ի նախագահի 2020 թվականի հուլիսի 9-ի կայացված 103Ա որոշմամբ հարուցվել էր վարչական վարույթ, և հուլիսի 17-ի 107Ա հրամանով որոշում էր կայացվել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:09
Թուրքիայում միայն հուլիսին տղամարդկանց կողմից սպանվել է 36 կին
Թուրքիայում միայն հուլիս ամսվա ընթացքում տղամարդկանց կողմից սպանվել են 36 կին, ևս 11 կին մահացած է գտնվել կասկածելի հանգամանքներում։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}