Առողջություն 13:38 06/11/2019 Հայաստան

Դեգրադացիան չունի հատակ, կարմիր գիծ, որտեղ այն կանգ է առնում. Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» անդամ Վահե Հովհաննիսյանը գրում է.

«Հայաստանում հստակ ձևավորվել է նոր սուր մարտահրավեր՝ ընդհանուր դեգրադացիան։ Պետական, հանրային, հասարակական դեգրադացիան։

Հանրային դիսկուրսի որակը, հանրային դեմքերի որակը, իշխանության պատկերացումները պետության մասին, ոչ իշխանական ուժերի անկարողությունը, քաղաքացիական հասարակության կազմաքանդումը և այլն, և այլն, ամեն օր փաստում են նոր մարտահրավերի՝ ընդհանուր դեգրադացիայի մասին։

Առաջարկում եմ՝ պարբերաբար հայաստանյան պրոցեսներին նայել այլ պետությունների հատուկ ծառայությունների աչքերով։ Նրանց զեկույցները երևի կրում են «ինչպես պայթեցնել պետությունը ներսից» վերնագիրը։

Վերջին օրերի հանրային քննարկման թեմաները միայն հերիք են երկրի մասին ընդհանուր փաստարկված պատկերացում կազմելու համար։  «Նոր տուն» սերիալը, անհասկանալի պերֆորմանսի կողմ և դեմ կռիվը, «սատանայապաշտության» և «ազգային հոգևոր» բարիկադավորումը, մատնագրերի ժանրի ծաղկումը, իրավապահ համակարգի դեպի 1937 թվայնացումը՝ ի փառս նոր հայրենյաց, բավարար են դրսի հայացքի համար՝ չկայացած պետության բնորոշում ստանալու համար։ Սա՝ 21-րդ դարում։

Ներսի հայացքի համար ամենաողբերգական փաստն այն է, որ հասարակության առաջադեմ շերտը որևէ տեղ չկա, հետևում է ամենին իր նոր անդերգրաունդից։ Սա սերիալ է, դիսկուրս է՝ տարբեր հետադիմական հոսանքների մասնակցությամբ։ Երկրի պրոգրեսիվ շերտը խաղից դուրս է, որովհետև նրան քրոմոսամային մակարդակով օտար է թե՛ «Նոր տան» արժեհամակարգը, թե՛ անորակ պերֆորմանսը, թե նրանց հակառակ՝ հակասատանայական ալիքը։

Մի պահից հանրային դիսկուրսին միացան երկրի մտավորականության տարբեր ներկայացուցիչներ՝ իրենց խոսքի որակով կարծես վերահաստատելու, որ, հազվագյուտ բացառություններով, իրենց մտածողությամբ պարզապես ի վիճակի չեն ժամանակակից աշխարհում մրցունակ արժեքներ ստեղծելու։ Նրանցը Պեպոյի բեմադրությունն է ու պետպատվերի լացը։ Այստեղ 21-րդ դարի մասին խոսք չկա, այստեղ 20-րդ դարի մասին էլ խոսք չկա։ Եվ ընդհանրապես՝ նրանց որևէ դարում տեղավորելու դեպքում վիրավորած կլինենք այդ դարերում ստեղծագործած շատ ու շատ դեմքերի։ Այն որակը, մտածողության «լեվըլը», որ այսօր ցույց է տալիս հայ վաստակավորը, ժողովրդականը, պետություն չունեցող ժողովրդի գուսանի որակ է։ Ընդհանուր դեգրադացիան թշնամու սմեռչից ու «Պոլոնեզից» վտանգավոր է։

Հանրային կյանք է պետք է վերադարձնել հասարակության պրոգրեսիվ հատվածին, պետք է ձևը գտնել՝ նրան շոկից հանելու, նրա համար գործելու դաշտ բացելու համար։ Այսօր առաջադիմական շերտը որևէ ակտիվ կողմում չկա. այն, ինչը կատարվում է այսօր Հայաստանում, նրա համար օտար է։ Բայց միայն այդ՝ ազգային, առաջադիմական շերտի դոմինանտության դեպքում է հնարավոր իրավիճակ փոխել։ Միայն այդ դեպքում է հնարավոր մյուսներին կրթել, զսպել, զարգացնել, ուղղել...

Մոլեգնող դեգրադացիան ունի ահռելի ուժ, չկանգնեցնելու դեպքում այն սրբելու է ամեն առաջադիմականը, հնարավոր զարգացման, երկրի մոդեռնիզացիայի ծիլերը։
Դժվար ընկալելի ձայներով պերֆորմանսը դարձել է այսօրվա Հայաստանի մշակութային արժեքը, 21-դարի մեր հայտը, իսկ զելյոնկա պզզացնող երիտասարդը՝ քաղաքացիական հասարակության սիմվոլ։ Ինչու՞։ Որովհետև արժեք ստեղծելու ունակ շրջանակները չունեն ռեսուրսներ. երկրում չկա ռեսուրսների ընտրության հնարավորություն՝ բոլոր ռեսուրսները կա՛մ կենտրոնացել են բյուջեում, կա՛մ հայտնի հիմնադրամում։ Մշակութային հեղափոխությունը ենթադրում էր առաջին հերթին ռեսուրսների հնարավորության բազմազանացում. դա կբերեր ստեղծվող գործերի արժեքային բազմազանության, դրանց որակի աճին։ Իսկ ինչու՞ է զելյոնկայով երիտասարդը դառնում քաղհասարակության սիմվոլ. որովետև ուսյալ կրթյալ քաղհասարակությունը 1.5 տարի է՝ աչք է փակում բոլոր անօրինականությունների վրա, Նոր Հայաստանի պայմաններում չի արել իր գործը ու իր տեղը զիջել է ռադիկալներին։ Թող ոչ ոքի չթվա, թե դեգրադացիան ունի հատակ, կարմիր գիծ, որտեղ այն կանգ է առնում։ Չկա նման բան։ Դա անվերջ է, դրա խորքայնությունը և դրսևորումները անվերջ են։

Այսօրվա վիճակի հիմքում մեծ դեր է խաղացել լռելը։ Շատ երկար ժամանակ և շատ անթույլատրելի դեպքերի ու զարգացումների ժամանակ խմբակային և անհատական լռությունը բերել է այս օրվան։ Լուծումներ են պետք։ Առանց լռելու։ Առաջադիմական հայացքների կոնսոլիդացիա է պետք։ Առաջադիմական արժեքների, բարքերի բարձրաձայնություն է պետք։
Սոլիդ իշխանության գաղափարը Հայաստանում այլընտրանք չունի։ Սա պետությունը փրկելու միակ տարբերակն է. սա երկրին հանդարտություն բերելու, պատերազմից խուսափելու և երկիրը ներսից պայթեցնելու պրոցեսը կանգնեցնելու միակ լուծումն է»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

00:05
Փրկիչը. Միքայել Մինասյան
Այնտեղ չեն մտնում «պադվալի» ընկալմամբ
Աղբյուր` Panorama.am
22:23
Այսօր ավելի հնչեղ են դառնում նրանց ձայները, ովքեր ինձ մեղադրում են իշխանությունը պոպուլիստներին զիջելու մեջ. Սերժ Սարգսյան
2018-ի գարնանը Հայաստանը հայտնվեց միջազգային լրատվամիջոցների գլխագրերում: Իմ երկրում իշխանափոխությունը տեղի ունեցավ բացառապես խաղաղ ճանապարհով:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Հանրապետությունում սպասվում են տեղումներ՝ ձյան տեսքով
Նոյեմբերի 21-ի գիշերը, 23-25-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 21-ի ցերեկը, 22-ին Լոռիում, Տավուշում, Սյունիքում և Արցախում սպասվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Ես բացառում եմ որևէ չարաշահման դեպքի բացահայտում ՝ իմ անձի հետ կապված. Արծվիկ Մինասյան
ՀՅԴ գերագույն մարմնի անդամ Արծվիկ Մինասյանն Ազատություն ռադիոկայանի ասուլիսի ընթացքում պնդել  է, որ Դաշնակցությունը որևէ կոռուպցիոն գործի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղարը նշել է՝ ով է ղեկավարելու աշխարհը 21-րդ դարում
21-րդ դարում աշխարհը ղեկավարելու են նրանք, ովքեր սահմանում են համաշխարհային թվային նորմեր, ասել է Դանիայի նախկին վարչապետ, ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Վաղը Կենտրոն և Շենգավիթ շրջաններում ջրանջատում կլինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, նոյեմբերի 21-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
ՀՀ ԱԽ քարտուղարը հանդիպել է Ղազախստանի գործընկերոջը
2019թ․ նոյեմբերի 20-ին ԱՊՀ ԱԽ քարտուղարների հերթական՝ 7-րդ հանդիպմանը մասնակցելու նպատակով ՌԴ մայրաքաղաք Մոսկվայում գտնվող ՀՀ ԱԽ քարտուղար Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Փաշինյանը հանդիպել է Մխիթարյան միաբանության վանահայրերի և Վենետիկի հայ համայնքի հետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնական այցով գտնվում է Իտալիայում և այցը սկսել է Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզի՝ Մխիթարյան միաբանություն այցելությամբ:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Մոուրինյուն գլխավորում է «Տոտենհեմը»
Հայտնի մարզիչ Ժոզե Մոուրինյուն գլխավորում է լոնդոնյան «Տոտենհեմ» ակումբը ՝ փոխարինելով նախօրեին հեռացած Մաուրիսիո Պոչետտինոյին:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
«Տղա եղե՛ք» կարգախոսով մոտոցիկլիստները երթ իրականացրին
«Տղա եղե՛ք» կարգախոսով մոտոցիկլիստներն մոտոերթ իրականացրին քաղաքի կենտրոնական փողոցներով: Նրանք քարոզում են հայ տղամարդու կերպարն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Հունաստանի Կալամատա քաղաքում Հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված հուշարձան է բացվել
Հունաստանում Կալամատայի քաղաքապետարանը դրականորեն է արձագանքել տեղի հայ համայնքի խնդրանքին՝ հավանություն տալով Հայոց ցեղասպանության զոհերի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Թուրքիան մեզ հայտնել է, որ Սիրիայում նոր գործողություն չի ծրագրում. Ռուսաստանի ԱԳՆ
Ռուսաստանի արգործնախարարության խոսնակ Իգոր Կոնաշենկովը մեկնաբանել է Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուի՝ Սիրիայում հանձնառությունները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
«Կենդանիների համարակալման և հաշվառման համակարգի ներդրումն օրախնդիր է»
ՀՀ ԿԵ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավար Գեորգի Ավետիսյանը հանդիպել է Ավստրիայի AMA AGROMARKET կազմակերպության կենդանիների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Թոմաս Բախը ստուգել է Դակարի պատրաստվածությունը պատանեկան Օլիմպիական խաղերին
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի (ՄՕԿ) նախագահ Թոմաս Բախն այցելել է Սենեգալի մայրաքաղաք Դակար, որը 2022 թվականին կընդունի պատանեկան ամառային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Քննարկվում է Երևանում Հնդկաստանի ազգային հերոս Մահաթմա Գանդիի արձանը տեղադրելու հարցը
Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանն ընդունել է Հայաստանի Հանրապետությունում Հնդկաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Կիշան Դան Դեվալին:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր կոնֆերանսի շրջանակում կայացած մշակույթի նախարարների բարձրաստիճան համաժողովը
Նոյեմբերի 19-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր կոնֆերանսի 40-րդ նստաշրջանի շրջանակում կայացած մշակույթի նախարարների բարձրաստիճան համաժողովին մասնակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Եվրասիական լիգա. «Արագածը» հաղթել է «Ուրարտուին»
Բասկետբոլի Եվրասիական լիգայի կանոնավոր առաջնության երրորդ տուրի առաջին խաղում «Արագածը» լարված պայքարում 86:79 հաշվով հաղթել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Համագործակցում ենք ԵԱՏՄ Մրցակցության և հակամենաշնորhային կարգավորման հարցերով մարմնի հետ. ՏՄՊՊ նախագահ
Մրցակցության միջազգային օրվան ընդառաջ այսօր Երևանում տեղի ունեցավ ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Արտաշատ-Արարատ ավտոճանապարհին վթարի հետևանքով կա տուժած
Արտաշատ-Արարատ ավտոճանապարհի 4-րդ կմ-ին տեղի է ունեցել ՃՏՊ։ ԱԻ նախարարությունից հայտնում են՝ պարզվել է, որ Երևան-Երասխ ավտոճանապարհի 45-րդ կմ-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Փաշինյան. Ուրախ եմ, որ Միաբանությանն անդառնալի վնաս չի պատճառվել
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը մեկնարկել է Իտալիայի Վենետիկ քաղաքից. նա այցելել է Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզի, որտեղ տեղակայված է Մխիթարյան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Կարեն Աբրահամյանի ղեկավարությամբ անց է կացվել ՊԲ-ի ռազմական խորհրդի նիստ
Արցախի Հանրապետության ՊՆ, ՊԲ հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Կարեն Աբրահամյանի նախագահությամբ նոյեմբերի 20-ին անց է կացվել ՊԲ-ի ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
ՍՁ մեծ ԹԵՅախմությունը՝ վաղը
Նոյեմբերի 21-ին առաջին անգամ Հայաստանում կնշվի սոցիալական ձեռնարկատիրության* միջազգային օրը: Այդ կապակցությաբ «Հայկական սոցիալական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Էդուարդ Թոփչյան. Պետք է մեր կրթական համակարգի մասին շատ լուրջ մտածենք
«Երբ իմ ուսանողների մեջ հայեր են լինում, անմիջապես զգում եմ, գենետիկան ուրիշ է, տաղանդավոր են: Այդ տարբերությունը ես զգում եմ»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Անընդհատ հսկողության տակ ենք պահում իրավիճակը. ԱԽ քարտուղար
«Ներկայումս ՀՀ-ում Անվտանգության խորհրդի աշխատակազմի համակարգող դերակատարությամբ ընթանում է Ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ պետական մրցանակին է արժանացել ճապոնացի գիտնականը
ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար 2019 թվականին ՀՀ պետական մրցանակին՝ «Global IT Award»-ին, արժանացել է «Origami...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Հախնազարյանները՝ մեկ բեմում
«Նարեկն այսպիսի ձևով ինձ դիմեց՝ կկարողանաս նվագել Սեն-Սանս: Այդ գործը չէի հիշում, բայց առանց մտածելու ասացի՝ կարող եմ: Հարցն այնպես էր դրված, որ չէի կարող ասել՝ կնայեմ նոտաներն ու նոր կասեմ»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Cumhuriyet. «ԱԳՆ-ն կիսով չափ կրճատել է ցեղասպանության թեզերի դեմ պայքարի բյուջեն»
Թուրքիայի խորհրդարանի պլանավորման և բյուջեի հանձնաժողովը  հաստատել է 2020թ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությանը կից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Աբովյանում բացահայտվել է բնակարանային գողության և գողության փորձերի 10 դեպք
ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Աբովյանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործի շրջանակներում բացահայտվել է բնակարանային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Տոնոյանն ու Կասպրշիկը քննարկել են հայ-ադրբեջանական պետական սահմանին տիրող իրավիճակը
ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն այսօր ընդունել է ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ, դեսպան Անջեյ Կասպրշիկին: ՊՆ մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Dark Ravens-ի «Տղա եղեք» խորագրով մոտոերթը Երևանում
18:09 20/11/2019

Dark Ravens-ի «Տղա եղեք» խորագրով մոտոերթը Երևանում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}