Քաղաքական 09:21 06/11/2019 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Ցեղասպանության բանաձևը նշանակալից հաղթանակ է, սակայն ճշմարտությունները չպետք է անտեսվեն

Հեղինակ` Հարութ Սասունյան, «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր

2019 թ․ հոկտեմբերի 29-ին ամերիկահայերը նշանակալից հաղթանակ տարան ԱՄՆ Կոնգրեսի սրահներում: 35 տարվա ընթացքում առաջին անգամ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատն ընդունեց Հայոց ցեղասպանության փաստերն հաստատող թիվ 296 բանաձևը։

Ես օգտագործեցի հաստատող եզրույթը, քանի որ ի տարբերություն բազմաթիվ հայ և ոչ հայ մեկնաբանների, առաջին անգամը չէր, որ Միացյալ Նահանգները ճանաչում էր Հայոց ցեղասպանությունը։ Իրականում, սա ամերիկյան կառավարության կողմից հինգերորդ ճանաչումն էր: Ինչպես անցյալ տարիներին ես արդեն բազմիցս ասել եմ, որ Միացյալ Նահանգների կառավարությունն առաջին անգամ Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է 1951-ին, երբ պաշտոնական փաստաթուղթ էր ուղարկել Արդարադատության միջազգային դատարան (Համաշխարհային դատարան)՝ Հայոց ցեղասպանությունը ներկայացնելով որպես ցեղասպանության օրինակ: ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է 1975 և 1984 թվականներին ընդունված երկու բանաձևերով, իսկ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը նախագահական հռչակագիր է հրապարակել 1981 թ․ ապրիլի 22-ին՝ վկայակոչելով Հայոց ցեղասպանությունը:

Տարբեր մեկնաբանների կողմից արված սխալ մեկնաբանությունների թվում էին այնպիսի հայտարարություններ, ինչպիսիք էին.

1. «2019 թ. հոկտեմբերի 29-ին Ներկայացուցիչների պալատի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումն առաջին անգամն էր հարյուր տարում, երբ Միացյալ Նահանգները ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը»: Այդպես չի եղել․․․ Իրականում, թիվ 296 բանաձևի տեքստն ինքնին թվարկում է Հայոց ցեղասպանության մասին ԱՄՆ-ի կողմից բոլոր նախորդ ճանաչումները և այն նկարագրում է որպես հաստատում, այլ ոչ թե ճանաչում:

2.  «Թիվ 296 բանաձևը սահմանում է ԱՄՆ կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման քաղաքականությունը»: Նման բան չի արվել։ Այս բանաձևը, դրան նախորդած մյուսների նման ոչ պարտադիր բանաձև է, որն արտահայտում է պարզապես Կոնգրեսի կամքը: Դա օրենք չէ և իրավական հետևանքներ չունի:

3. «Թիվ 296 բանաձևը պարտավորեցնում է Թրամփին օգտագործել ցեղասպանություն եզրույթն իր հաջորդ ապրիլքսանչորսյան ուղերձում»: Նախագահը, ցանկության դեպքում, կարող է օգտագործել այլ մեղմասացություններ՝ Հայոց ցեղասպանությունը նկարագրելու համար, ինչպես ինքն ու ԱՄՆ այլ նախագահներ արել են նախագահ Ռեյգանից հետո:

4. «Թիվ 296 բանաձևը թույլ կտա հայերին դատական հայցեր ներկայացնել ԱՄՆ-ի դատարաններում Թուրքիայի դեմ՝ պահանջելով վերականգնել Ցեղասպանության ընթացքում կրած վնասները»։ Սա ճիշտ չէ։ Ինչպես վերը նշվեց, Կոնգրեսի երկու նմանատիպ բանաձևերն ընդունվել են 1975 և 1984 թվականներին, որոնք չեն օգնել հայերին ԱՄՆ դատարաններում որևէ դատական գործ շահել Թուրքիայի դեմ:

5. «Թիվ 296 բանաձևի ընդունումից հետո, եթե ԱՄՆ Սենատն ընդունի իր համապատասխան բանաձևը (Սենատի թիվ 150 բանաձև), և նախագահ Թրամփը ստորագրի այն, այն ժամանակ այդ բանաձևը կստանա օրենքի ուժ»։ Սա ճիշտ չէ, քանի որ ինչպես Ներկայացուցիչների պալատի և այնպես էլ Սենատի տարբերակները «առանձին» բանաձևեր են։ Եթե Սենատի տարբերակը նույնպես ընդունվի, ապա բանաձևը չի փոխանցվի նախագահին ստորագրման համար, քանի որ Պալատի և Սենատի տարբերակաները չեն ներկայացվել որպես «Համատեղ բանաձև»:

Այնուամենայնիվ, վերոնշյալ պարզաբանումներից և ոչ մեկը չի արվում 2019 թ․ հոկտեմբերի 29-ին ընդունված թիվ 296 բանաձևն արժեզրկելու համար։ Ստորև ներկայացված են այն պատճառները, թե ինչու է այս բանաձևը նշանակալից հաղթանակ Հայ Դատի համար․ 

1. 35 տարի շարունակ Ներկայացուցիչների պալատում Ցեղասպանության բանաձևի ընդունման փորձ կատարելուց հետո, ամերիկահայ համայնքի համար սա նշանակալից ձեռքբերում է՝ վերջապես կարողանալ նման հաղթանակ նշել։ Հնարավոր չէ շարունակ պահանջել, որ հայ հանրությունը տասնամյակներ շարունակ աջակցի մի գործի՝ առանց ժամանակ առ ժամանակ որոշակի արդյունքի հասնելու: Այս հաղթանակը կաշխուժացնի ամերիկահայերին՝ շարունակելու իրենց նվիրվածությունը Հայ Դատին և ավելի շատ աշխատել ավելի մեծ նվաճումների հասնելու համար:

2. Թեև 296 բանաձևի ընդունումը չի պարտադրում Միացյալ Նահանգների նախագահին, սակայն մեծացնում է ճնշումը նրա վրա, որպեսզի պատշաճ ձևով ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը ապրիլքսանչորսյան իր հայտարարության մեջ:

3. Թիվ 296 բանաձևը նաև դժվարացնում է Թուրքիայի կառավարության վիճակը՝ շարունակելու Հայոց ցեղասպանության ժխտումը:

4. Տարօրինակորեն, թիվ 296 բանաձևի ընդունմանը Թուրքիայի ղեկավարների կոշտ արձագանքները նպաստեցին թուրք ժողովրդին և ամբողջ աշխարհին Հայոց ցեղասպանության մասին հիշեցմանը։

5. Թիվ 296 բանաձևի ընդունման վերաբերյալ հազարավոր հոդվածներ, հեռուստատեսային հաղորդումներ և սոցիալական ցանցերի գրառումներ օգնեցին ավելի հանրայնացնել Հայոց ցեղասպանությունն ամբողջ աշխարհում: Ցեղասպանությունից հետո ավելի քան 100 տարի անց, արդարության համար ճիչը դեռևս հնչում է հայերի և նրանց աջակիցների ակտիվության շնորհիվ։

6. Թիվ 296 բանաձևի ընդունումը ևս մեկ քայլ է Թուրքիայի և համաշխարհային հանրության վրա հայերի կողմից ճնշում գործադրելու պայքարում՝ հետագա քայլեր ձեռնարկելու Ցեղասպանության հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար՝ չնայած ավելի  քան մեկդարյա ուշացմանը․․․

7.  Բացի պատմական իրադարձության տարեգրության ուղղումից, Ցեղասպանության բանաձևի ընդունմանն ուղղված ջանքերը քաղաքական պայքար են ամերիկահայ համայնքի և Թուրքիայի կառավարության ու նրա վճարովի լոբբիստների միջև, թե որ կողմն ավելի մեծ քաղաքական ազդեցություն ունի Վաշինգտոնում: Ճնշող մեծամասնության հաղթանակը (405 ձայն ընդդեմ 11-ի) Թուրքիայի ջախջախիչ պարտության և հայերի լիարժեք հաղթանակի ակնհայտ մատնանիշ է։

8. Տարիներ շարունակ Թուրքիայի կառավարությունը տասնյակ միլիոնավոր դոլարներ է վատնել՝ վարձելով ամերիկյան բարձրակարգ լոբբիստական ընկերություններ՝ ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից Հայոց ցեղասպանության բանաձևերի հաստատումը խափանելու ձախողված փորձերի համար: Անհնարին է խեղաթյուրել ցեղասպանությունը որպես մարդկային արարք, անկախ նրանից, թե քանի միլիարդ դոլար է ծախսում Թուրքիան լոբբիստների վրա:

9. Թուրքիայի պարտությունը նաև ուղերձ է թուրքական հասարակությանը, որ իրենց վճարած հարկերը մսխվում են իրենց կառավարության կողմից`անհերքելին ժխտելու համար:

10. Ոմանք թիվ 296 բանաձևի ընդունումն պատճառաբանում էին նրանով, որ Կոնգրեսը օգտվել է Թուրքիայի և Միացյալ Նահանգների միջև լարված հարաբերություններից: Չնայած դա ճիշտ է, բայց կան մի քանի հակափաստարկներ.
ա) Կոնգրեսը քաղաքական մարմին է. հետևաբար, նրա բոլոր քննարկումներն ու որոշումները քաղաքական բնույթ են կրում.
բ) Եթե չլինեին ամերիկահայ կազմակերպությունների և ամերիկահայ համայնքի եռանդուն ջանքերը, երաշխիք չկար, որ այդ բանաձևը հայտնվեր Ներկայացուցիչների պալատի օրակարգում: Քանի որ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը դժգոհ էր Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Սիրիա ներխուժումից, Ներկայացուցիչների պալատը կգոհանար 2019 թ․ հոկտեմբերի 29-ին Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ կիրառող բանաձև ընդունելով՝ քրդերի դեմ իր բարբարոսական հարձակումների համար: Սակայն հայկական ակտիվության պատճառով Ներկայացուցիչների պալատը նույն օրը ընդունեց նաև Հայոց ցեղասպանության մասին բանաձևը:
գ) Մենք չենք կարող այնքան միամիտ լինել ակնկալելու, որ որևէ կառավարություն կպաշտպանի Հայ դատը, եթե դա անելով կհակասի իր շահերին։ Միանգամայն տրամաբանական է, որ Հայոց ցեղասպանության դատապարտումը համընկնում էր Թուրքիայի նկատմամբ այլ պատճառներով Կոնգրեսի զայրութի հետ։ Փաստորեն, որքան շատ հայերը կարողանան գտնել իրենց շահերը այլ երկրների շահերի հետ համապատասխանելու պատճառներ, այնքան ավելի հաջողակ կլինեն Հայ դատի հետապնդման հարցում:

Որպես հաջորդ քայլ, ես հույս ունեմ, որ ԱՄՆ Սենատը կընդունի Սենատի թիվ 150 բանաձևը։ Սա կարևոր է, քանի որ ԱՄՆ Սենատը երբեք չի ընդունել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձև: Եվ միգուցե հաջորդ տարի Հայոց ցեղասպանության բանաձևը կարող է վերանայվել, բայց այս անգամ որպես «Համատեղ բանաձև», ինչը կնշանակի, որ եթե Կոնգրեսի պալատները բանաձևն ընդունեն, իսկ Նախագահը ստորագրի այն, ապա Հայոց ցեղասպանության բանաձևը կդառնա ԱՄՆ օրենք,  և ոչ թե պարզապես «ոչ պարտադիր» բանաձև: Սա Ամերիկայի ապագա բոլոր նախագահներին պարտավորեցնելու է օգտագործել Հայոց ցեղասպանություն եզրույթը իրենց ապրիլքսանչորսյան ուղերձներում կամ որևէ այլ առիթով։

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

15:56
ԱԺ նախագահի հրաժարականի հարցը մեր օրակարգում է. Աննա Գրիգորյան
«Ասում են զբաղվածության պատճառով Նիկոլ Փաշինյանը միգուցե չներկայանա գերիների հարցի քննարկմանը, այն դեպքում, երբ օրեր առաջ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:40
Թուրքիան ամեն տարի 642 միլիոն տոննա հող է կորցնում
Թուրքիան ամեն տարի 642 միլիոն տոննա հող է կորցնում էրոզիայի պատճառով։ Այս մասին գրում է ermenihaber.am-ը, վկայակոչելով Թուրքիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:29
Իրենց շեֆը մեր շեֆը չէ. Մամիջանյան
«Խորհրդարանն իրավունք ունի գծել սահմաններ, որոնցից կառավարությունը բանակցելիս իրավունք չունի դուրս գալ։ Եթե իրենցից ինչ-որ մեկը դեմ է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:16
Լուսահովիտում և Վարագավանում շչակներ են գործարկվելու
Տավուշի մարզային փրկարարական վարչության կողմից դեկտեմբերի 8-ին՝ ժամը 11:00-ին Լուսահովիտ համայնքում, իսկ 12:00-ին՝ Բերդ համայնքի Վարագավան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
ՔԿ. 10 գերիները հարցաքննվել են, հարուցված քրեական գործեր չկան
Օրեր առաջ վերադարձած բոլոր տասը գերիները հարցաքննվել են։ Այս մասին Panorama.am-ին հայտնեց Քննչական կոմիտեի մամուլի խոսնակ Վարդան Թադևոսյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Մենք փողոց դուրս կգանք. Իշխան Սաղաթելյան
«Ակնհայտ է, որ տեղի են ունենում «երկհարկանի» բանակցություններ․ բանակցություններ, որոնց մասին մենք տեղեկանում ենք հաճախ այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Ալեն Սիմոնյանը փորձում է արդարանալ
«Հայաստանի բանակում կան բազմաթիվ հերոս տղաներ, նրանք շատ են, նրանք մեր հպարտությունն են, բայց, ցավոք, կան զինվորներ և սպաներ, որոնք իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:25
Սննդաբանը պատմել է, թե ում համար կարող է վտանգավոր լինել բանան ուտելը
Գաստրիտով հիվանդ մարդկանց համար բանանի օգտագործումը անհրաժեշտ է ստամոքսի թթվայնությունը նվազեցնելու և այրոցի առաջացման վտանգը նվազեցնելու համար,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:23
Ասել, թե առաջնագիծը կահավորված է, նշանակում է՝ ծաղրել զինծառայողներին. Թագուհի Թովմասյան
«Եթե մենք որևէ համայնքում տեսնում ենք, որ ոչ մեկ չի մասնակցել ՏԻՄ ընտրություններին, ապա դա նշանակում է, որ պետական համակարգի որևէ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Ռուբեն Մելիքյան. Ալենի ղեկավար նեռը փաստացի գերի է հանձնվել ալիևին ու բոլորիս է դարձրել գերի
Արցախի նախկին ՄԻՊ Ռուբեն Մելիքյանը, արձագանքելով տարածված տեսանյութում Ալեն Սիմոնյանի՝ գերիների մասին հնչեցրած...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Ալեն Սիմոնյանի սկանդալային հայտարարությունը գերիների մասին. «Արդեն իրանք չկան, իմ համար չկան»
«Դեժավյու» տելեգրամյան ալիքը տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը միջոցառումներից մեկի ժամանակ քաղաքացու հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Ուղեղի համար օգտակար մթերք
Ծովային կաղամբը վահանաձև  գեղձի հիվանդությունների կանխարգելման և ուղեղի աշխատանքի բարելավման համար նախատեսված մթերքներից մեկն է, «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:11
Երեք տարի իշխանության եք, բացահայտեիք այդ միլիարդները, «Մարտի 1»-ը, «Հոկտեմբերի 27»-ը. Խամոյանը՝ ՔՊ-ականներին
«Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության 100 օրվա նվիրված հանրահավաքում հայտարարել է՝ երբ որ լինի որևէ փաստաթուղթ բանակցությունների սեղանին, կգա ու...
Աղբյուր` Panorama.am
14:03
Դիետոլոգը բացահայտել է ատամների և ոսկորների համար անփոխարինելի մթերքները
Սննդաբան-դիետոլոգ Լերա Լավսկին «ՌԻԱ ՆՈՎՈՍՏԻ» գործակալությանը պատմել է, թե որ մթերքներն են պարունակում ֆոսֆոր և ինչպես է օրգանիզմին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
2019-ին իշխանությունը բացառում էր սեղանին որևէ փուլային փաստաթղթի առկայությունը. Հայկ Մամիջանյան
«2019-ին իշխանությունը բացառում էր սեղանին որևէ քննարկվող փուլային փաստաթղթի առկայությունը»,-իր ելույթում  նկատեց «Պատիվ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:48
Քանաքեռ-Զեյթուն և Արաբկիր վարչական շրջաններում դեկտեմբերի 8-ին և 9-ին ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. դեկտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Ռոբերտ Քոչարյանն Ալիևի համար վատ երազ է, իսկ Նիկոլ Փաշինյանը՝ երազելի. Արամ Վարդևանյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը, նիստի ընթացքում անդրադառնալով Արցախի վերաբերյալ բանակցային գործընթացին,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:38
ԱԳՆ. Հայաստանը Ադրբեջանական Հանրապետությանը կոչ է անում զերծ մնալ սադրիչ հռետորաբանությունից
Հայաստանի ԱԳ  նախարարությունը տարածել է հայտարարություն՝ արձագանքելով Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարությանը։ «Ադրբեջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Զբոսաշրջիկներն Անիի ավերակներում կկարողանան շրջել էլեկտրական կառքով
Զբոսաշրջիկների այցն Անիի ավերակներ հեշտ ու հարմարավետ դարձնելու համար շահագործման է հանձնվել  էլեկտրական կառք (ֆայտոն)։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:33
Զարթոնքը, Հայքը և Մեր համայնքը որոշել են համատեղ ստանձնել Թալինի կառավարման պատասխանատվությունը
«Զարթոնք» ազգային քրիստոնեական կուսակցությանը,  «Հայք» լիբերալ կուսակցության, «Մեր համայնքը»...
Աղբյուր` Panorama.am
13:27
Մահացել է «Մի» ուղղաթիռների փորձարկող օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս Գուրգեն Կարապետյանը
Մոսկվայում 85 տարեկան հասակում մահացել է «Մի» կոնստրուկտորական բյուրոյի փորձարկող օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս Գուրգեն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:19
Սուտ են ասում ՔՊ-ականները, որ 25 համայնքում հաղթել են. Իշխան Սաղաթելյան
«Հունիսի 20-ի ընտրությունների և ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքների համաձայն՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր»  կուսակցությունը 240...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
ԿԸՀ. Վերահաշվարկ կիրականացվի վեց տարածքային ընտրական հանձնաժողովներում
Դեկտեմբերի 5-ին կայացած տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների քվեարկության արդյունքների վերահաշվարկի կամ տեղամասում քվեարկության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
Ալեն Սիմոնյանը ՌԴ-ի կողմից սկանդալային գնահատված իր հայտարարությունը այդպիսիսն չհամարեց և պնդեց ասածները
«Դուք  ռուս լրագրողների հետ հանդիպմանը մի այսպիսի դիտարկում արեցիք՝ ասելով, որ Հայաստանում կա տարածված կարծիք, որ Ռուսաստանն է Արցախը...
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
ԱՄՆ դեսպանատուն. Մեզ նաև հասել են ՏԻՄ ընտրություններում ընդդիմադիր թեկնածուների նկատմամբ ճնշումների մասին հաղորդումներ
ԱՄՆ դեսպանատունը տարածել է հայտարարություն Հայաստանում  ՏԻՄ ընտրությունների վերաբերյալ։ Դեսպանատան էջում հրապարակված հայտարարության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:51
Իսպանիան նախատեսում է գործարկել միջքաղաքային օդային տաքսի
Հինգ տարվա ընթացքում Իսպանիայում առաջին թռչող տաքսին կարողանալու է ուղևորներ փոխադրել  ՝Բալեարյան կղզիների, Վալենսիայի և Բարսելոնայի մեջ։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:46
Շնորհակալություն Ջորջ Քլունիին Turkish Airlines-ի գովազդում նկարահանումներից հրաժարվելու համար.ANCA
Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբը շնորհակալություն է հայտնել հոլիվուդյան դերասան Ջորջ Քլունիին թուրքական ավիաընկերության գովազդում նկարահանվելուց...
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Հնագետները Չինաստանում հայտնաբերել են Մինգ դինաստիայի խորհրդավոր դամբարան
Չինաստանի Հեբեյ նահանգում հնագետները հայտնաբերել են Մինգ դինաստիայի (1368-1644 թթ.) դարաշրջանի հնագույն դամբարան, հայտնում է News.cn-ը՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:40
Հայաստանում ավելի շատ պատվաստվում են տղամարդիկ
Հայաստանում առաջին դեղաչափով պատվաստվածների 54.1 տոկոսը տղամարդիկ են։ Նման տվյալներ է հրապարակել Առողջապահության նախարարությունը։ Երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Ալեն Սիմոնյանի մոտ փայլուն ստացվում է միայն պետբյուջեի հաշվին հարստանալը և նոր պադավատ ունենալը. Արեգնազ Մանուկյան
«Տեղյա՞կ եք, թե ադրբեջանական լրատվամիջոցների գլխավոր հերոսն ամենաօրյա ռեժիմով ով է։ Ձեր առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի նկարը Հաքին.ազ-ը էջերից...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայաստանն ախտահարվել է ծայրաստիճան վտանգավոր վիրուսով՝ պոպուլիզմի վիրուսով. Սերժ Սարգսյան
15:24 01/12/2021

Հայաստանն ախտահարվել է ծայրաստիճան վտանգավոր վիրուսով՝ պոպուլիզմի վիրուսով. Սերժ Սարգսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}