Քաղաքական 11:15 07/11/2019 Հայաստան

Արևելյան գործընկերությունը՝ «բուֆերային փոս» մասնակից երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 4-6-ը Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ ԵՄ Արևելյան գործընկերության 10- ամյակին նվիրված հերթական նախարարական քննարկումը, որին մասնակցում էին գործընկերության մեջ ներառված վեց պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները։ Միջոցառմանը, որը հյուրընկալել էր Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող երկրներից Շվեդիան, քննարկվեց գործընկերության ձեռքբերումները և տեղի ունեցավ մտքերի փոխանակում ԵՄ ու գործընկեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարների մասին։

Թե ինչ ձեռքբերումներ ունի Արևելյան գործընկերությունը, ինչքանով են անցած տասնամյակին կյանքի կոչվել դրա հռչակված նպատակները, կան տարբերվող մոտեցումներ։

Գնահատականների դիապազոնը սկսվում է կատարյալ ձախողում որակավորումից և շարունակվում մինչև աննախադեպ հաջողությունների մասին բարձրաձայնումներով։ Ինչպես հաճախ է լինում, ճշմարտությունը ինչ-որ տեղ մեջտեղում է։ Ընդունված է ասել, որ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում յուրաքանչյուր երկիր ԵՄ-ից ստանում է այնքան, ինչքան որ ուզում է կամ այնքան, որքան որ արժանի է։ Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված գործընկեր վեց երկրներն ունեն տարբեր հավակնություններ. Ուկրաինան, Վրաստանը և նաև Մոլդովան խոսում են անդամակցության հեռանկարից, Հայաստանը փորձում է ողջամիտ հավասարկշռություն հաստատել ԵՄ և ՌԴ հետ հարաբերություններում, Ադրբեջանը հետաքրքրված է ավելի շատ էներգետիկ ոլորտի համագործակցությամբ, իսկ Բելառուսը Եվրոպայի հետ համագործակցության հնարավորությունը օգտագործում է որպես լծակ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Չնսեմացնելով բոլոր ձեռքբերումները, որ ունեցել են գործընկեր երկրները արդիականացման ու զարգացման առումով, եթե Արևելյան գործընկերությունը դիտարկենք զուտ աշխարհաքաղաքական, կամ այսպես ասած «բարձր քաղաքականության» տեսակետից, ապա աչքի է զարնում մի հետաքրքիր ու անտեսված փաստ։ Արևելյան գործընկերությունը ըստ էության «բուֆերային» պետությունների գործընկերություն է։ Պետություններ, որոնք ընկած են Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև, որոնց նկատմամբ երկու կողմերն էլ պայքարում են տիրապետություն հաստատելու՝ մեկը ավելի կոշտ, մյուսն ավելի փափուկ միջոցներով։

Շվեդիայից զատ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող մյուս երկիրը՝ Լեհաստանը, պատմության ընթացքում շատ է տառապել բուֆեր լինելու հանգամանքից: 18-րդ դարի վերջին Լեհաստանը երեք անգամ բաժանվել է մեծ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի միջև։ 1939թ. Լեհաստանը Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով հերթական անգամ բաժանվել է ԽՍՀՄ և հիտլերյան Գերմանիայի միջև։

Պատմական այս դառը փորձն աչքի տակ ունենալով՝ Լեհաստանը Արևելյան գործընկերությունն առաջ տանելով փորձում է աշխարհաքաղաքական բուֆերի գործառույթները փոխանցել հարևան երկրներին, ինչը, ելնելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններից, կարելի է ասել որոշակիորեն հաջողել է։ Ռուս-եվրոպական մրցապայքարը տեղափոխվել է Ուկրաինա, ինչը Լեհաստանի համար նվազ վնասով սցենարներից է։ Պատահական չէ նաև այն, որ Լեհաստանի համար անվտանգության հարցերով համար մեկ գործընկերը մնում է ԱՄՆ և ոչ թե Ֆրանսիան կամ Գերմանիան։

Բուֆերային երկրներ են նաև Հարավկովկասյան պետությունները ռուս-թուրքական, ինչպես նաև Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական մրցակցության տեսանկյունից։ Ի տարբերություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասում գուցե Եվրոպա-Ռուսաստան հակադրությունը պակաս լարված է, սակայն դա չփրկեց Վրաստանին տարածքային կորուստներից։

Եվ ինչքան էլ, որ ԵՄ ու գործընկեր երկրները փորձում են Արևելյան գործընկերությունը ներկայացնել որպես արժեքների վրա հիմնված գործակցություն, որն ուղղված է զարգացմանն ու ԵՄ համար ավելի բարենպաստ հարևանություն ունենալուն, Ռուսասատանի համար այն մնում է աշխարհաքաղաքական գործիք, որով Արևմուտքը փորձ է անում իր դիրքերն ամրացնել ռուսական «հետնաբակում»։ Այս մտայնության պայմաններում ռուսական կողմը նախապատվությունը տալիս է մրցակցության «կոշտ» միջոցներին, երբ զգում է բուֆերային պետություններից մեկի կորստի հավանականություն։ Կոշտ միջոցները ներառում են ռազմական գործողություններ, տարածքային վերաձևումներ, տնտեսական պատժամիջոցներ, «գազային» ճնշումներ և այլն։

Ուստի և Արևելյան գործընկերության զարգացման հաջորդ տասնամյակի համար պլաններ մշակելիս պետք է առանձնապես ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ գործընկեր երկրները դեռևս չեն կարող դուրս գալ «բուֆերային» փոսից, քանի որ դա չի ուզում ոչ Ռուսաստանը, և ինչքան էլ որ տարօրինակ չհնչի, ոչ էլ գործընկերության նախաձեռնող երկրներն ու ԵՄ-ն ընդհանրապես։ Բանն այն է, որ բուֆերից դուրս գալու երկու տարբերակ կա՝ անդամակցել ԵՄ-ին կամ միանալ Ռուսաստանի առաջնորդությամբ ստեղծված միավորումներին։ Երկու տարբերակն էլ եվրոպացիների համար այս պահին ընդունելի չէ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:29
Ընտրություններն անցել են հանգիստ մթնոլորտում՝ ընտրողների ակտիվ մասնակցությամբ. ԱՀ ԱԳՆ
2020 թ. մարտի 31-ին, համաձայն 2017 թ. համաժողովրդական հանրաքվեով ընդունված Սահմանադրության,Արցախի Հանրապետությունում միաժամանակ կայացել են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Պարետատան հերթական նիստին քննարկվել են հատուկ անցակետերի տեղադրմանը, ախտահանմանը վերաբերող հարցեր
Ապրիլի 1-ին ՀՀ պարետ Տիգրան Ավինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել պարետատան հերթական նիստը։ Այս մասին հայտնում են Կառավարությունից: Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Իտալիայի պառլամենտն ազատվել է ԵՄ դրոշից
Իտալիայի պառլամենտն ազատվել է  ԵՄ դրոշից:  Իտալիայի պատգամավորների պալատի փոխնախագահ Ֆաբիո Ռամպելին տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
«Նորք» ինֆեկցիոնում կորոնավիորւսով վարակված 89-ամյա քաղաքացի է մահացել
Առողջապահության նախարարի մամուլի խոսնակը ֆեյսուքյան իր էջում տեղեկացրել  է, որ «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Քննարկվել են կորոնավիրուսի հետևանքների չեզոքացման միջոցառումների ընթացքն ու աջակցության նոր ծրագրերը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր շարունակվել են քննարկումները՝ կորոնավիրուսի հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Անցակետերում կիրականցնեն մարդկանց ու տրանսպորտային միջոցների շարժը վերահսկելու գործողություններ
Նոր կորոնավիրուսի հնարավոր տարածումը կանխելու նպատակով, Պարետի որոշմամբ, ՀՀ ողջ տարածքում մարդկանց ազատ տեղաշարժի իրավունքի սահմանափակումները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Վեց ժամով արգելվել է մի շարք սուպերմարկետների գործունեությունը
Պարետ Տիգրան Ավինյանը մի շարք տնտեսվարողների նկատմամբ սահմանափակումների վերաբերյալ որոշում է ստորագրել:   Որոշման մեջ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Մեղրիի համայնքապետարանը պարենով և ֆինանսապես կաջակցի ինքնամեկուսացման մեջ գտնվող բնակիչներին
Մեղրիի համայնքապետարանը տեղեկացնում է, որ պատրաստ է աջակցել պարենով համյանքի բնակչությանը: «Մեղրի համայնքի հարգելի բնակիչներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Մարտին Թուրքիայի արտահանման ծավալները 17 տոկոսով նվազել են
Թուրքիայի առևտրի նախարար Ռուհսար Փեքջանն անդրադարձել է երկրի տնտեսության վրա կորոնավիրուսի համավարակի ազդեցությանը,գրում է ermenihaber-ը: ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Վանում անսպասելիորեն առատ ձյուն է տեղացել
Ներկայիս Թուրքիայի հարավ-արևելյան Վան նահանգի Բաշքալե շրջանում անսպասելի առատ ձյուն է տեղացել, ինչը զարմացրել է տեղի բնակիչներին, գրում է ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Ռուստամ Մախմուդյանը նշանակվել է վարչական դատարանի դատավոր
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով Ռուստամ Մախմուդյանը նշանակել է վարչական դատարանի դատավոր։ «Հիմք ընդունելով Սահմանադրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունում ապրիլի մեկից գործում է թեժ գիժ
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունից հայտնում են. «Նոր տիպի կորոնավիրուսի տարածման հետևանքով ստեղծված իրավիճակից ելնելով՝ ս/թ․ ապրիլի 1-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Հայաստանից Արցախ ժամանած երկու քաղաքացի մեկուսացվել է. տեղեկատվական շտաբ
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունից տեղեկացնում են, որ առայսօր հանրապետությունում կորոնավիրուսային վարակի (COVID-19) դեպք չի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
FINA-ի կոչը ջրային մարզաձևերի մեծ ընտանիքին
Ջրային մարզաձևերի միջազգային ֆեդերացիան  / FINA / ողջունել է ՄՕԿ-ի հայտարարությունը՝ Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի ժամկետները վերանայելու և այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ստուգողական վարժանքներ տանկային ստորաբաժանումների մասնակցությամբ
Մարտական տեխնիկայի վարման և կիրառման մասնագիտական կարողությունները զարգացնելու նպատակով մարտի 31-ին 5-րդ զորամիավորման տանկային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Պարետատուն. Համացանցում տարածված լուսանկարի ավտոբուսն աշխատել է վարորդի անձնական որոշման արդյունքում
Պարետատնից արձագանքել են ուղևորներով լի ավտոբուսի լուսանկարին, որը տարածվել էր համացանցում։ Հիշեցնենք, չնայած արգելքին թիվ 26 երթուղին սպասարկող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Վարչական վարույթի մասնակիցները կկարողանան մասնակցել ՏՄՊՊՀ-ի նիստերին նաև տեսաձայնային հեռահաղորդակցության միջոցների կիրառմամբ
 ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի մարտի 31-ի որոշմամբ հանձնաժողովի կանոնադրության մեջ փոփոխություն և լրացումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
COVID-19-ի բացված հաշվին առկա է 822.5 մլն դրամ
ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ 17.03.2020թ. գանձապետարանում բացված «Ֆիզիկական անձանց և կազմակերպությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
«Սա նշանակում է, որ եվրոպական կարգավորման ստանդարտները գործում են նաև Արցախում»
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանն այսօր հանդիպում է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Լևոն Արոնյանի տիկնոջ՝ Արիանա Կարոլիի անժամանակ կորստի մասին լուրը տարածվել է աշխարհով մեկ
Շախմատի միջազգային ֆեդերացիան /FIDE/  հրապարակել է դասակարգման նոր աղյուսակը, գրում է ՀԱՕԿ-ը: Առաջին եռյակում են հաջորդաբար Մագնուս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
«Ժառանգություն». Ընտրություններն ապացուցեցին ժողովրդավարական ուղիով ընթանալու Արցախահայության վճռական կամքը
«Ժառանգություն» կուսակացությունը հանդես է եկել   հայտարարությամբ Արցախում մարտի 31-ին կայացած համապետական ընտրությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Պարսյան. Կազմակերպությունների համար բնական գազի սակագինը ավելանում է
ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը իր հոդվածում գրում է. «31․01․2020 թվականին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
ԱԽ քարտուղարը հեռախոսազրույց է ունեցել ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հետ
Այսօր Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել հեռախոսազրույց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Ալժիրում համաճարակի պատճառով ազատ կարձակվեն ավելի քան 5000 բանտարկյալ. ՏԱՍՍ
Ալժիրի նախագահ Աբդելմաջիդ Տեբբունը ավելի քան 5000 բանտարկյալների համաներման հրամանագիր է ստորագրել, որպեսզի կանխեն նոր կորոնավիրուսի տարածումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Մահացել է օպերային թատրոնի երգչախմբի երգչուհի Աննա Սարդարյանը
Հիսուն տարեկանում մահացել է Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի երգչախմբի երգչուհի Աննա Սարդարյանը: ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Տրետյակովյան պատկերասրահն առաջին անգամ ներկայացրել է ցուցահանդեսների ֆոտոարխիվը
Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահն առաջին անգամ հրապարակել է իր ցուցադրությունների ամբողջ ֆոտոարխիվը։ kulturomania.ru-ի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
«Ավտոմատացված համակարգը չի գեներացնի այն տվյալները, որտեղ տեղակայման վայրը և զանգը չեն համապատասխանում իրար». Բադասյան
«Նախագիծը քաղաքացիներին գաղտնալսելու կամ տեղեկությունների բացահայտման մասին չէ»,- այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Արայիկ Հարությունյան. Ես երկրորդ փուլին սպասում էի վաղուց
Չնայած աշխարհում մոլեգնում է նոր կորոնավիրուսի համաճարակը, Արցախում կատարվել է պետականաշինության հերթական կարևոր քայլը, որի արդյունքներն արդեն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Թորոսյան. Մեզ անհրաժեշտ են մինչև 55 տարեկան մասնագիտությամբ բուժաշխատողներ
Կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար նոր ստեղծվող առողջապահական ենթահամակարգը կարիք ունի բուժաշխատողների։  «Հարգելի գործընկերներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Թրամփը խոստովանել է, որ թաքցնում է կորոնավիրուսի մասին տեղեկատվությունը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտնել է, որ համաճարակի սկզբում նա միտումնավոր չի հայտնել կորոնավիրուսի վարակի հավանական սպառնալիքի մասին:...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}