Քաղաքական 11:15 07/11/2019 Հայաստան

Արևելյան գործընկերությունը՝ «բուֆերային փոս» մասնակից երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 4-6-ը Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ ԵՄ Արևելյան գործընկերության 10- ամյակին նվիրված հերթական նախարարական քննարկումը, որին մասնակցում էին գործընկերության մեջ ներառված վեց պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները։ Միջոցառմանը, որը հյուրընկալել էր Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող երկրներից Շվեդիան, քննարկվեց գործընկերության ձեռքբերումները և տեղի ունեցավ մտքերի փոխանակում ԵՄ ու գործընկեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարների մասին։

Թե ինչ ձեռքբերումներ ունի Արևելյան գործընկերությունը, ինչքանով են անցած տասնամյակին կյանքի կոչվել դրա հռչակված նպատակները, կան տարբերվող մոտեցումներ։

Գնահատականների դիապազոնը սկսվում է կատարյալ ձախողում որակավորումից և շարունակվում մինչև աննախադեպ հաջողությունների մասին բարձրաձայնումներով։ Ինչպես հաճախ է լինում, ճշմարտությունը ինչ-որ տեղ մեջտեղում է։ Ընդունված է ասել, որ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում յուրաքանչյուր երկիր ԵՄ-ից ստանում է այնքան, ինչքան որ ուզում է կամ այնքան, որքան որ արժանի է։ Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված գործընկեր վեց երկրներն ունեն տարբեր հավակնություններ. Ուկրաինան, Վրաստանը և նաև Մոլդովան խոսում են անդամակցության հեռանկարից, Հայաստանը փորձում է ողջամիտ հավասարկշռություն հաստատել ԵՄ և ՌԴ հետ հարաբերություններում, Ադրբեջանը հետաքրքրված է ավելի շատ էներգետիկ ոլորտի համագործակցությամբ, իսկ Բելառուսը Եվրոպայի հետ համագործակցության հնարավորությունը օգտագործում է որպես լծակ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Չնսեմացնելով բոլոր ձեռքբերումները, որ ունեցել են գործընկեր երկրները արդիականացման ու զարգացման առումով, եթե Արևելյան գործընկերությունը դիտարկենք զուտ աշխարհաքաղաքական, կամ այսպես ասած «բարձր քաղաքականության» տեսակետից, ապա աչքի է զարնում մի հետաքրքիր ու անտեսված փաստ։ Արևելյան գործընկերությունը ըստ էության «բուֆերային» պետությունների գործընկերություն է։ Պետություններ, որոնք ընկած են Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև, որոնց նկատմամբ երկու կողմերն էլ պայքարում են տիրապետություն հաստատելու՝ մեկը ավելի կոշտ, մյուսն ավելի փափուկ միջոցներով։

Շվեդիայից զատ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող մյուս երկիրը՝ Լեհաստանը, պատմության ընթացքում շատ է տառապել բուֆեր լինելու հանգամանքից: 18-րդ դարի վերջին Լեհաստանը երեք անգամ բաժանվել է մեծ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի միջև։ 1939թ. Լեհաստանը Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով հերթական անգամ բաժանվել է ԽՍՀՄ և հիտլերյան Գերմանիայի միջև։

Պատմական այս դառը փորձն աչքի տակ ունենալով՝ Լեհաստանը Արևելյան գործընկերությունն առաջ տանելով փորձում է աշխարհաքաղաքական բուֆերի գործառույթները փոխանցել հարևան երկրներին, ինչը, ելնելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններից, կարելի է ասել որոշակիորեն հաջողել է։ Ռուս-եվրոպական մրցապայքարը տեղափոխվել է Ուկրաինա, ինչը Լեհաստանի համար նվազ վնասով սցենարներից է։ Պատահական չէ նաև այն, որ Լեհաստանի համար անվտանգության հարցերով համար մեկ գործընկերը մնում է ԱՄՆ և ոչ թե Ֆրանսիան կամ Գերմանիան։

Բուֆերային երկրներ են նաև Հարավկովկասյան պետությունները ռուս-թուրքական, ինչպես նաև Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական մրցակցության տեսանկյունից։ Ի տարբերություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասում գուցե Եվրոպա-Ռուսաստան հակադրությունը պակաս լարված է, սակայն դա չփրկեց Վրաստանին տարածքային կորուստներից։

Եվ ինչքան էլ, որ ԵՄ ու գործընկեր երկրները փորձում են Արևելյան գործընկերությունը ներկայացնել որպես արժեքների վրա հիմնված գործակցություն, որն ուղղված է զարգացմանն ու ԵՄ համար ավելի բարենպաստ հարևանություն ունենալուն, Ռուսասատանի համար այն մնում է աշխարհաքաղաքական գործիք, որով Արևմուտքը փորձ է անում իր դիրքերն ամրացնել ռուսական «հետնաբակում»։ Այս մտայնության պայմաններում ռուսական կողմը նախապատվությունը տալիս է մրցակցության «կոշտ» միջոցներին, երբ զգում է բուֆերային պետություններից մեկի կորստի հավանականություն։ Կոշտ միջոցները ներառում են ռազմական գործողություններ, տարածքային վերաձևումներ, տնտեսական պատժամիջոցներ, «գազային» ճնշումներ և այլն։

Ուստի և Արևելյան գործընկերության զարգացման հաջորդ տասնամյակի համար պլաններ մշակելիս պետք է առանձնապես ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ գործընկեր երկրները դեռևս չեն կարող դուրս գալ «բուֆերային» փոսից, քանի որ դա չի ուզում ոչ Ռուսաստանը, և ինչքան էլ որ տարօրինակ չհնչի, ոչ էլ գործընկերության նախաձեռնող երկրներն ու ԵՄ-ն ընդհանրապես։ Բանն այն է, որ բուֆերից դուրս գալու երկու տարբերակ կա՝ անդամակցել ԵՄ-ին կամ միանալ Ռուսաստանի առաջնորդությամբ ստեղծված միավորումներին։ Երկու տարբերակն էլ եվրոպացիների համար այս պահին ընդունելի չէ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:07
Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովի անդամների ընտրության արդյունքները կհրապարակվեն հունվարի 29-ին
Արդարադատության նախարարությունը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Կառավարության 2020 թվականի հունվարի 23-ի «Աշխատանքային օրը տեղափոխելու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Բրայանթի մահը՝ մեծ կորուստ սպորտի համար
Աշխարհն արձագանքում է.
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
Խստացված հսկողության արդյունքում Հայաստան բերված բանանում դեռ ոչինչ չեն գտել
Էկվադորից Ռուսաստան ներկրված բանանի խմբաքանակում սապատավոր ճանճեր հայտնաբերելուց ու Ռոսսելխոզնադզորի կողմից բարձրաձայնելուց հետո Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:44
Թրամփը Վաշինգտոնում այսօր հանդիպելու է Նեթանյահուի և Գանցի հետ․ Reuters
Երկուշաբթի օրը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Վաշինգտոնում հանդիպումներ կանցկացնի Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի և Իսրայելի կենտրոնամետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Չինաստանում՝ կորոնավիրուսի տարածման կետերում 140 ռուս կա
Չինական Հուբեյ նահանգում, որը թոքաբորբի բռնկման էպիկենտրոնն է, կա Ռուսաստանի 140 քաղաքացի, վարակվածների թվում ռուսներ չկան: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:22
Իրանի խորհրդարանը հայտնել է՝ ուկրաինական ինքնաթիռի «սև արկղերը» կմնան երկրում
Թեհրանի մերձակայքում վթարի ենթարկված ուկրաինական Boeing-737 ուղևորատար ինքնաթիռի սև արկղերը կմնան Իրանում և ապակոդավորվելու են Իրանի տարածքում:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:12
Հունվարի 29-ին Երևանում ու հինգ մարզերում հոսանք չի լինի
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 29-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Ավիավթարից զոհվել է ամերիկացի բասկետբոլիստ Կոբի Բրայանտը
Լեգենդար ամերիկացի բասկետբոլիստ Կոբի Բրայանտի  հետ ուղղաթիռում, որը կործանվել է  Կալիֆորնիայի հարավում, գտնվել է 9 մարդ: Ռիա նովոստիի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Թբիլիսիի օդանավակայանում կորոնովիրուսի հետ կապված հետազոտություններ են անցկացվում
Վրաստանի առողջապահության փոխնախարար Թամար Գաբունիան հայտարարել է, որ կորոնովիրուսի հետ կապված Վրաստանի օդանավակայաններում ուղևորների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
Արման Թաթոյան. Որևէ մեկն իրավունք չունի թիրախավորել ընտանեկան կյանքն ու առավել ևս երեխաների
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը խստորեն դատապարտել է Երևանի ավագանու անդամ Հենրիկ Հարթենյանի արարքը՝ կապված Հրայր Թովմասյանի դստեր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
ԱՆ խորհուրդները՝ կորոնավիրուսով չհիվանդանալու և դեպքերի ներկրումը ՀՀ կանխելու համար
Նոր կորոնավիրուսի (2019-nCoV) ի հայտ գալու հետ կապված համաճարակային իրավիճակը Չինաստանում դեռևս լարված է: Չինաստանում արձանագրվել է շուրջ 2000...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
Բանակի օրվա առիթով Սուրբ Պատարագ է մատուցվել և պարգևաբաշխություն կայացել
Նորին Սրբությունը հաստատել է, որ հայ հոգևորականը պատմության ընթացքում մշտապես եղել է իր զինվորի ու զորավարի կողքին թե՛ խաղաղ կյանքի պայմաններում և թե՛ պատերազմական իրավիճակներում:
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
Մալիում ահաբեկիչների հարձակման հետևանքով զոհեր կան
Մալիում զինվորական ճամբարի վրա հարձակման հետևանքով զոհվել է անվտանգության ուժերի 19 աշխատակից, 5-ը՝ վիրավորվել է։ Չարագործները հարձակում էին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
Նիգերիայում տենդից մոտ 30 մարդ է մահացել
Լասսա տենդից Նիգերիայի 11 նահանգում 29 մարդ է մահացել։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, արձանագրվել է հիվանդության 195 հաստատված դեպք։  Լասսան...
Աղբյուր` Panorama.am
09:09
Իրանում օդում բռնկված ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել
Օդում բռնկված ինքնաթիռը վթարային վայրէջք է կատարել Իրանում։ Լենտա.ռու կայքը, հղում անելով Mehr-ին, գրում է, որ ինքնաթիռը Գորգան քաղաքից թռել է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
ԱԳՆ. Այս պահի դրությամբ վարակվածների շրջանում ՀՀ քաղաքացիների մասին տեղեկատվություն չկա
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունից տեղեկացնում են, որ Չինաստանում ՀՀ դեսպանության կողմից շարունակ քայլեր են ձեռնարկվում Չինաստանի տարածքում...
Աղբյուր` Panorama.am
22:42
Վանեցյան. Իշխող կուսակցությունը պետք է քննարկի վարչապետի նոր թեկնածու առաջադրելու հարցը
«Կարծում եմ՝ երեկվա ասուլիսից ու այսօրվա գրիչի պատմությունից հետո իշխող կուսակցությունը, ազգային անվտանգության նկատառումներից ելնելով,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրեց երեկ Կապանում խոստացած ապացույցը
ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝  ասուլիսում իր մասին հնչեցրածը շինծու և իրականությանը չհամապատասխանող է որակել և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Արգելվել է կենդանական ծագման մթերքի և հումքի ներմուծումը Չինաստանից
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունից Կորոնավիրուսի մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու նպատակով, ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:57
Ագրեսիվ առաջնորդությունը վտանգներ է պարունակում. Արթուր Վանեցյան
«Հուզական, ագրեսիվ առաջնորդությունը վտանգներ է պարունակում և կարող է հանգեցնել խիստ անցանկալի հետևանքների: Երկրի անվտանգությունը վեր է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ե՞րբ է ի վերջո ոչնչացվելու վտանգավոր թափոնների հսկայական ժառանգությունը
ՄԱԿ-ի «Վտանգավոր թափոնների երկրից երկիր տեղափոխման նկատմամբ հսկողություն սահմանելու մասին» բազելյան կոնվենցիայով Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Հայաստանում հացի, ալյուրի արտադրությունն աճել է
Հայաստանում 2019 թվականի հունվար-նոյեմբերին 2,5%-ով աճել է հացի արտադրությունը։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեից տեղեկանում ենք, որ նշված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Չինաստանում միանգամից 2 հիվանդանոց կկառուցվի՝ կորոնավիրուսով վարակվածների համար
Չինական Ուհան քաղաքում կկառուցի  միանգամից երկու հիվանդանոց՝ նոր տեսակի կորոնավիրուսով վարակված հիվանդներին բուժելու համար: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
«Տուր ինձ հույս, միայն քո շնորհիվ ես կկարողանամ կրկին վերադառնալ կյանք». Վլադիմիր Վիսոցկու ծննդյան օրն է
Այսօր երգիչ-կատարող, պոետ և երգահան, դերասան Վլադիմիր Վիսոցկու ծննդյան օրն է: Վիսոցկին ծնվել է 1938թ. հունվարի 25-ին Մոսկվայում: Մանկությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Եվրոպայի ամենագեղեցիկ տատիկը Ռյազանի բնակիչ է
50-ամյա Եկատերինա Եղինան, ով ապրում է Ռյազանում, Բուլղարիայում անցկացվող գեղեցկության միջազգային մրցույթում դարձավ «Grandmama...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Հոսանքազրկում՝ Երևանում և 5 մարզերում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 29-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Մեկ օրում հանրապետությունում բացահայտվել է հանցագործության 45 դեպք, որից 2-ը՝ նախկինում կատարված
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` հունվարի 23-ից 24-ը Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Օդի ջերմաստիճանը 27-29-ի գիշերն աստիճանաբար կբարձրանա 8-10 աստիճանով
Հունվարի  26-30-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին՝ հյուսիս-արևմտյան՝ 5-10 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանը 26-ի գիշերը կնվազի 2-3, իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Գերմանիայի դաշնակիցը կոչ է արել վերացնել ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցները
Սաքսոնիայի վարչապետ և Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի դաշնակից Մայքլ Կրետչմերը կարծում է, որ Ռուսաստանի դեմ կիրառվող պատժամիջոցներն անիմաստ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Վարչապետը սորոսականների մասով՝ «դավաճանական կառույց»
Վարչապետն այսօրվա ասուլիսում անդրադարձավ նաև «Բաց հասարակություն-հիմնադրամներ»-ի գրասենյակի գործունեությանը։ Պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հրայր Թովմասյան. Այն, ինչ այսօր կատարվում է, այսօրով չի ավարտվելու
14:55 24/01/2020

Հրայր Թովմասյան. Այն, ինչ այսօր կատարվում է, այսօրով չի ավարտվելու

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}