Քաղաքական 11:15 07/11/2019 Հայաստան

Արևելյան գործընկերությունը՝ «բուֆերային փոս» մասնակից երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 4-6-ը Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ ԵՄ Արևելյան գործընկերության 10- ամյակին նվիրված հերթական նախարարական քննարկումը, որին մասնակցում էին գործընկերության մեջ ներառված վեց պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները։ Միջոցառմանը, որը հյուրընկալել էր Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող երկրներից Շվեդիան, քննարկվեց գործընկերության ձեռքբերումները և տեղի ունեցավ մտքերի փոխանակում ԵՄ ու գործընկեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարների մասին։

Թե ինչ ձեռքբերումներ ունի Արևելյան գործընկերությունը, ինչքանով են անցած տասնամյակին կյանքի կոչվել դրա հռչակված նպատակները, կան տարբերվող մոտեցումներ։

Գնահատականների դիապազոնը սկսվում է կատարյալ ձախողում որակավորումից և շարունակվում մինչև աննախադեպ հաջողությունների մասին բարձրաձայնումներով։ Ինչպես հաճախ է լինում, ճշմարտությունը ինչ-որ տեղ մեջտեղում է։ Ընդունված է ասել, որ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում յուրաքանչյուր երկիր ԵՄ-ից ստանում է այնքան, ինչքան որ ուզում է կամ այնքան, որքան որ արժանի է։ Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված գործընկեր վեց երկրներն ունեն տարբեր հավակնություններ. Ուկրաինան, Վրաստանը և նաև Մոլդովան խոսում են անդամակցության հեռանկարից, Հայաստանը փորձում է ողջամիտ հավասարկշռություն հաստատել ԵՄ և ՌԴ հետ հարաբերություններում, Ադրբեջանը հետաքրքրված է ավելի շատ էներգետիկ ոլորտի համագործակցությամբ, իսկ Բելառուսը Եվրոպայի հետ համագործակցության հնարավորությունը օգտագործում է որպես լծակ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Չնսեմացնելով բոլոր ձեռքբերումները, որ ունեցել են գործընկեր երկրները արդիականացման ու զարգացման առումով, եթե Արևելյան գործընկերությունը դիտարկենք զուտ աշխարհաքաղաքական, կամ այսպես ասած «բարձր քաղաքականության» տեսակետից, ապա աչքի է զարնում մի հետաքրքիր ու անտեսված փաստ։ Արևելյան գործընկերությունը ըստ էության «բուֆերային» պետությունների գործընկերություն է։ Պետություններ, որոնք ընկած են Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև, որոնց նկատմամբ երկու կողմերն էլ պայքարում են տիրապետություն հաստատելու՝ մեկը ավելի կոշտ, մյուսն ավելի փափուկ միջոցներով։

Շվեդիայից զատ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող մյուս երկիրը՝ Լեհաստանը, պատմության ընթացքում շատ է տառապել բուֆեր լինելու հանգամանքից: 18-րդ դարի վերջին Լեհաստանը երեք անգամ բաժանվել է մեծ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի միջև։ 1939թ. Լեհաստանը Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով հերթական անգամ բաժանվել է ԽՍՀՄ և հիտլերյան Գերմանիայի միջև։

Պատմական այս դառը փորձն աչքի տակ ունենալով՝ Լեհաստանը Արևելյան գործընկերությունն առաջ տանելով փորձում է աշխարհաքաղաքական բուֆերի գործառույթները փոխանցել հարևան երկրներին, ինչը, ելնելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններից, կարելի է ասել որոշակիորեն հաջողել է։ Ռուս-եվրոպական մրցապայքարը տեղափոխվել է Ուկրաինա, ինչը Լեհաստանի համար նվազ վնասով սցենարներից է։ Պատահական չէ նաև այն, որ Լեհաստանի համար անվտանգության հարցերով համար մեկ գործընկերը մնում է ԱՄՆ և ոչ թե Ֆրանսիան կամ Գերմանիան։

Բուֆերային երկրներ են նաև Հարավկովկասյան պետությունները ռուս-թուրքական, ինչպես նաև Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական մրցակցության տեսանկյունից։ Ի տարբերություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասում գուցե Եվրոպա-Ռուսաստան հակադրությունը պակաս լարված է, սակայն դա չփրկեց Վրաստանին տարածքային կորուստներից։

Եվ ինչքան էլ, որ ԵՄ ու գործընկեր երկրները փորձում են Արևելյան գործընկերությունը ներկայացնել որպես արժեքների վրա հիմնված գործակցություն, որն ուղղված է զարգացմանն ու ԵՄ համար ավելի բարենպաստ հարևանություն ունենալուն, Ռուսասատանի համար այն մնում է աշխարհաքաղաքական գործիք, որով Արևմուտքը փորձ է անում իր դիրքերն ամրացնել ռուսական «հետնաբակում»։ Այս մտայնության պայմաններում ռուսական կողմը նախապատվությունը տալիս է մրցակցության «կոշտ» միջոցներին, երբ զգում է բուֆերային պետություններից մեկի կորստի հավանականություն։ Կոշտ միջոցները ներառում են ռազմական գործողություններ, տարածքային վերաձևումներ, տնտեսական պատժամիջոցներ, «գազային» ճնշումներ և այլն։

Ուստի և Արևելյան գործընկերության զարգացման հաջորդ տասնամյակի համար պլաններ մշակելիս պետք է առանձնապես ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ գործընկեր երկրները դեռևս չեն կարող դուրս գալ «բուֆերային» փոսից, քանի որ դա չի ուզում ոչ Ռուսաստանը, և ինչքան էլ որ տարօրինակ չհնչի, ոչ էլ գործընկերության նախաձեռնող երկրներն ու ԵՄ-ն ընդհանրապես։ Բանն այն է, որ բուֆերից դուրս գալու երկու տարբերակ կա՝ անդամակցել ԵՄ-ին կամ միանալ Ռուսաստանի առաջնորդությամբ ստեղծված միավորումներին։ Երկու տարբերակն էլ եվրոպացիների համար այս պահին ընդունելի չէ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:36
Հայաստանում կյանքի տևողությունը աճել է 7.1 տարով. ՄԱԶԾ
Հայաստանի գենդերային անհավասարության համաթվով 162 երկրների թվում 57-րդն է
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Կազանի դպրոցի ուսուցիչները աշակերտների ծնողների հաշվին արձակուրդի են մեկնել Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Թիվ 19 էլիտար կազանյան գիմնաստիկայի դպրոցի  ուսուցիչները՝ աշակերտների  ծնողների հաշվին, արձակուրդի են մեկնել Արաբական Միացյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 9-ին՝ ժամը 20:00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Քննարկվել են պղնձաձուլարանի կառուցման նախագծին վերաբերող հարցեր
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունում այսօր քննարկվել է վերամշակող արդյունաբերության  կազմակերպմանը վերաբերող...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Թուրքիայում PKK-ի հարձակման հետևանքով թուրք ուժայիններ են սպանվել
Թուրքիայի հարավարևելյան Շըրնաք նահանգի Իդիլ շրջանում ինքնաշեն պայթուցիկի գործադրման հետևանքով 2 թուրք ուժային է սպանվել, 7-ը` վիրավորվել, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Խաղային ոլորտի միջազգային փորձագետները ուսումնասիրել են ՀՀ-ում ինտերակտիվ խաղային ոլորտը
ՀՀ ՊԵԿ նախագահի տեղակալ Միքայել Փաշայանն ընդունել է Պետական եկամուտների կոմիտեի հրավերով Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվող խաղային ոլորտի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
«Մանչեսթեր Սիթիի» երկրպագուին ձերբակալել են ռասիզմի համար
«Մանչեսթեր Սիթիի» երկրպագուն ձերբակալվել է «Մանչեսթեր Յունայթեդի» դեմ խաղի ժամանակ ռասիզմի դրսևորման համար։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Ոստիկանները բացահայտեցին օրերս զենքի սպառնալիքով կատարված ավազակային հարձակումները
Նոյեմբերի 30-ից մինչև դեկտեմբերի 6-ը Երևանում, Կոտայքի և Արմավիրի մարզերում 5 ավազակային հարձակում էր կատարվել: Հարուցվել էին քրեական գործեր:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Լոնդոնի գլխավոր տոնածառը ծաղրի առարկա է դարձել սոցիալական ցանցերում
Տոնական ծառը, որը  տեղադրված է  Բրիտանիայի  Թրաֆալգարյան  հրապարակում, Լոնդոնի բնակիչների կողմից կոչվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Դեմ դիմաց դուրս գալուց լռում է. Էրդողանը՝ Մակրոնին
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի ու Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հեռակա բանավեճը շարունակվում է, գրում է  ermenihaber-ը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Պատանի սամբիստները 2 մեդալ են նվաճել ԵԱ-ում
Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում տեղի ունեցած սամբոյի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում Հայաստանի ներկայացուցիչները նվաճել են 2 մեդալ:Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Պոլսո հայոց պատրիարքարանը՝ ընտրությունների մասին
Պոլսի հայոց պատրարքարանը հանդես է եկել պատրիարքական ընտրությունների գործընթացի վերաբերյալ մամլո հաղորդագրությամբ, տեղեկացնում է ermenihaber-ը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Ընդլայնվում է ԱԻՆ-զբոսաշրջություն համագործակցությունը
Դեկտեմբերի 9-ին ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունում կայացավ ԱԻ նախարար Ֆելիքս Ցոլակյանի հանդիպումը Լեռնային զբոսաշրջության ոլորտի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Հայտնաբերվել է արյան քաղցկեղի դեմ պայքարի միջոց.Լենտա.ռու
Տեխասի և Ֆլորիդայի համալսարանների գիտնականները հայտնաբերել են անվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներ, որոնք պայքարում են մեծահասակների ու երեխաների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Լևոն Արոնյանը պարտվեց Մագնուս Կարլսենին և գրավեց չորրորդ տեղը
Շախմատի Հայաստանի հավաքականի առաջատար Լևոն Արոնյանը Լոնդոնում ավարտված Grand Chess Tour-ի եզրափակիչ փուլի երրորդ տեղի համար մրցամարտում պարտվել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Լիդիանը դեֆոլտի նախազգուշացում է տվել՝ դեկտեմբերի 20-ի վերջնաժամկետով
Հայկական բնապահպանական ճակատ (ՀԲՃ) կամավորական նախաձեռնությունը հաղորդագրություն է տարածել՝ տեղեկացնելով, որ Լիդիան ընկերության սահմանած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Ուժ կա, խելք պետք չէ
Երևի թե արդեն պետք է դադարենք զարմանալ մեր երկրում կատարվող իրադարձություններից, և որպես իրողություն ընդունենք այն երևույթը, որ բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Մանկապարտեզներում սննդամթերքը մատակարարվել է խախտումներով
ՀՀ ԿԵ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի աշխատակիցները, հանրակրթական հաստատություններում իրականացվող շարունակական վերահսկողության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Իրականացվելու է զորակոչիկների ընտրություն
Ձմեռային զորակոչի շրջանակներում շարքային կազմի պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչի ենթակա քաղաքացիներին զինված ուժերի պատվո պահակային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
«Շոկոլադի բանկ». Մանուկներին, ովքեր չեն ստանում նվերներ Ձմեռ Պապից
Նոր տարվա կապակցությամբ  արդեն 5-րդ անգամ Հայ օգնության ֆոնդը   և «Այո»-ն իրականցնում են  «Շոկոլադի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Հ1-ից ազատված լրագրողների հայցը դատարանը բավարարել է
Հանրային հեռուստաընկերության՝ աշխատանքից ազատված երկու լրագրողների՝  Լիանա Կարապետյանի ու Սիրանուշ Մուրադյանի ներկայացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
ՎիվաՍել-ՄՏՍ. Արևային էներգիայով ջեռուցում՝ Ծովակ գյուղի մանկապարտեզում
Գեղարքունիքի մարզին բնորոշ խիստ կլիման, Ծովակ գյուղի մանկապարտեզին չնախատեսված ծախսերի կամ ժամանակավոր լուծման է պարտադրում: Երեք մասնաշենքով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Պետք է բոլոր ծխողները դառնան վտարանդի. Հրաչյա Հակոբյան
«Դուք չունեք որևէ թիվ ներկայացրած, թե ովքեր են ծխում, որ սեռա-տարիոքային խումբն է ավելի շատ ծխում, որտեղ են ավելի շատ ծխում՝ մարզերում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Քաղաքացիները համատիրության վճարումները կկատարեն բանկային հաշվին
«Այսօր մեր համատիրությունները գտնվում ենք խայտառակ վատ վիճակում՝ ինչպես դրամահավաքության, այնպես էլ կառավարման իմաստով։ Մենք ունենք...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Աշոտ Մելիքյան. Հետհեղափոխական Հայաստանին հարիր չէ
Լրագրողների դժգոհություններն ավելացել են պետական մարմիններից տեղեկություններ ստանալու առումով: «Կոռուպցիայի դեմ պայքարը՝ հանուն կայուն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Փոխոստիկանապետերը ցանկություն են հայտնել հանդիպել Ամուլսարի պահապանների հետ
«ԴԵՄ ԵՄ ԱՄՈՒԼՍԱՐՈՒՄ ՀԱՆՔԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆԸ» նախաձեռնության անդամ Շիրակ Բունիաթյանը տարածել է հայտարարություն՝ տեղեկացնելով, որ երեկ`...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Ադրբեջանին՝ աղերս չունենաք
Բրատիսլավայում իրավիճակի, հատկապես՝ ԱԳ նախարարների հայտարարությունների արձագանքները ֆեյսբուքում մոնիտորինգելիս, հանդիպեցինք կարծիքի, ավելի ճիշտ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Ծխելն արգելող օրենքին կարո՞ղ է մարիխուանայի օրինականացումը հաջորդել. Պատգամավոր
Նարգիլեն ուղղակի թոքախտի բուն է.Նաիրա Զոհրաբյան
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
7-ամյա Տիգրանն օգնության կարիք ունի
7-ամյա Տիգրան Սարգսյանը մեկ տարի է ծանրալսություն ունի, ստուգումներ է անցել:  ՄՌՏ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ երեխայի մոտ ուռուցք է,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է
13:46 06/12/2019

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}