Քաղաքական 11:15 07/11/2019 Հայաստան

Արևելյան գործընկերությունը՝ «բուֆերային փոս» մասնակից երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 4-6-ը Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ ԵՄ Արևելյան գործընկերության 10- ամյակին նվիրված հերթական նախարարական քննարկումը, որին մասնակցում էին գործընկերության մեջ ներառված վեց պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները։ Միջոցառմանը, որը հյուրընկալել էր Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող երկրներից Շվեդիան, քննարկվեց գործընկերության ձեռքբերումները և տեղի ունեցավ մտքերի փոխանակում ԵՄ ու գործընկեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարների մասին։

Թե ինչ ձեռքբերումներ ունի Արևելյան գործընկերությունը, ինչքանով են անցած տասնամյակին կյանքի կոչվել դրա հռչակված նպատակները, կան տարբերվող մոտեցումներ։

Գնահատականների դիապազոնը սկսվում է կատարյալ ձախողում որակավորումից և շարունակվում մինչև աննախադեպ հաջողությունների մասին բարձրաձայնումներով։ Ինչպես հաճախ է լինում, ճշմարտությունը ինչ-որ տեղ մեջտեղում է։ Ընդունված է ասել, որ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում յուրաքանչյուր երկիր ԵՄ-ից ստանում է այնքան, ինչքան որ ուզում է կամ այնքան, որքան որ արժանի է։ Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված գործընկեր վեց երկրներն ունեն տարբեր հավակնություններ. Ուկրաինան, Վրաստանը և նաև Մոլդովան խոսում են անդամակցության հեռանկարից, Հայաստանը փորձում է ողջամիտ հավասարկշռություն հաստատել ԵՄ և ՌԴ հետ հարաբերություններում, Ադրբեջանը հետաքրքրված է ավելի շատ էներգետիկ ոլորտի համագործակցությամբ, իսկ Բելառուսը Եվրոպայի հետ համագործակցության հնարավորությունը օգտագործում է որպես լծակ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Չնսեմացնելով բոլոր ձեռքբերումները, որ ունեցել են գործընկեր երկրները արդիականացման ու զարգացման առումով, եթե Արևելյան գործընկերությունը դիտարկենք զուտ աշխարհաքաղաքական, կամ այսպես ասած «բարձր քաղաքականության» տեսակետից, ապա աչքի է զարնում մի հետաքրքիր ու անտեսված փաստ։ Արևելյան գործընկերությունը ըստ էության «բուֆերային» պետությունների գործընկերություն է։ Պետություններ, որոնք ընկած են Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև, որոնց նկատմամբ երկու կողմերն էլ պայքարում են տիրապետություն հաստատելու՝ մեկը ավելի կոշտ, մյուսն ավելի փափուկ միջոցներով։

Շվեդիայից զատ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող մյուս երկիրը՝ Լեհաստանը, պատմության ընթացքում շատ է տառապել բուֆեր լինելու հանգամանքից: 18-րդ դարի վերջին Լեհաստանը երեք անգամ բաժանվել է մեծ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի միջև։ 1939թ. Լեհաստանը Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով հերթական անգամ բաժանվել է ԽՍՀՄ և հիտլերյան Գերմանիայի միջև։

Պատմական այս դառը փորձն աչքի տակ ունենալով՝ Լեհաստանը Արևելյան գործընկերությունն առաջ տանելով փորձում է աշխարհաքաղաքական բուֆերի գործառույթները փոխանցել հարևան երկրներին, ինչը, ելնելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններից, կարելի է ասել որոշակիորեն հաջողել է։ Ռուս-եվրոպական մրցապայքարը տեղափոխվել է Ուկրաինա, ինչը Լեհաստանի համար նվազ վնասով սցենարներից է։ Պատահական չէ նաև այն, որ Լեհաստանի համար անվտանգության հարցերով համար մեկ գործընկերը մնում է ԱՄՆ և ոչ թե Ֆրանսիան կամ Գերմանիան։

Բուֆերային երկրներ են նաև Հարավկովկասյան պետությունները ռուս-թուրքական, ինչպես նաև Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական մրցակցության տեսանկյունից։ Ի տարբերություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասում գուցե Եվրոպա-Ռուսաստան հակադրությունը պակաս լարված է, սակայն դա չփրկեց Վրաստանին տարածքային կորուստներից։

Եվ ինչքան էլ, որ ԵՄ ու գործընկեր երկրները փորձում են Արևելյան գործընկերությունը ներկայացնել որպես արժեքների վրա հիմնված գործակցություն, որն ուղղված է զարգացմանն ու ԵՄ համար ավելի բարենպաստ հարևանություն ունենալուն, Ռուսասատանի համար այն մնում է աշխարհաքաղաքական գործիք, որով Արևմուտքը փորձ է անում իր դիրքերն ամրացնել ռուսական «հետնաբակում»։ Այս մտայնության պայմաններում ռուսական կողմը նախապատվությունը տալիս է մրցակցության «կոշտ» միջոցներին, երբ զգում է բուֆերային պետություններից մեկի կորստի հավանականություն։ Կոշտ միջոցները ներառում են ռազմական գործողություններ, տարածքային վերաձևումներ, տնտեսական պատժամիջոցներ, «գազային» ճնշումներ և այլն։

Ուստի և Արևելյան գործընկերության զարգացման հաջորդ տասնամյակի համար պլաններ մշակելիս պետք է առանձնապես ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ գործընկեր երկրները դեռևս չեն կարող դուրս գալ «բուֆերային» փոսից, քանի որ դա չի ուզում ոչ Ռուսաստանը, և ինչքան էլ որ տարօրինակ չհնչի, ոչ էլ գործընկերության նախաձեռնող երկրներն ու ԵՄ-ն ընդհանրապես։ Բանն այն է, որ բուֆերից դուրս գալու երկու տարբերակ կա՝ անդամակցել ԵՄ-ին կամ միանալ Ռուսաստանի առաջնորդությամբ ստեղծված միավորումներին։ Երկու տարբերակն էլ եվրոպացիների համար այս պահին ընդունելի չէ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:17
ՊԵԿ-ն ուժեղացված հսկողություն է գյուղատնտեսական նև բժշկական ապրանքների արտահանման նկատմամբ
Սահմանափակվել է ԵՏՀ և պարետի որոշումներով սահմանված ապրանքների արտահանումը
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Ռուսաստանում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 9035 դեպք
Ռուսաստանում կորոնավիրուսով հայտնաբերված դեպքերի ամենօրյա աճը կազմել է 9035, որից 40.1%-ը չունեն հիվանդության կլինիկական դրսևորումներ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Ադրբեջանի սանձազերծած ագրեսիայի պատասխանը լինելու է ավելի քան համարժեք և ուժգին. Մակունց
«Այսօր Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը սպառնալից հայտարարություն է արել, որտեղ, ըստ էության, նա խոստովանել է, որ 2016...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորել է Փաշինյանին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ծննդյան օրվա առթիվ շնորհավորական ուղերձ է  հղել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը:  Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
Շիրակում կորոնավիրուսով 24 հիվանդ ինքնամեկուսացած է տանը
Հունիսի 1-ի դրությամբ Գյումրու ինֆեկցիոն հիվանդանոցում կորոնավիրուսով 81 հիվանդ է բուժվում, 22-ը Շիրակի մարզի բնակիչ է։ Կորոնավիրուսից առողջացել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
2020թ․ ադրբեջանական բանկերի ակտիվները նվազել են 4․4 տոկոսով, եկամուտները՝ 2․2 անգամ
2020թ․ մայիսի 30-ի դրությամբ ադրբեջանական բանկերի ընդհանուր ակտիվները կազմել են 31 մլրդ 272․8 մլն մանաթ (շուրջ 53 մլրդ 4 մլն ԱՄՆ դոլար)։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Հոգեկան առողջության պահպանման կենտրոնում արձանագրվել են կորոնովիրուսի դեպքեր
Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոնում արձանագրվել է կորոնովիրուսային հիվանդության 8 դեպք, որոնցից 1-ը պացենտների շրջանում, իսկ 7-ը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
ՔԿ. Քաջարանի բնակչին առևանգելու գործով 3 անձ կալանավորվել է
Քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում՝ Քաջարանի բնակչին առևանգելու և այլ դեպքերի առթիվ հարուցված, մեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
ԱՄՆ կողմից ֆինանսավորված բիոլաբորատորիաները Հայաստանում․ ի՞նչն է անհանգստացնում Մոսկվային և Պեկինին
Վերջին շրջանում լայն տարածում են գտել Հայաստանում Ամերիկյան կենսաբանական լաբորատորիաների գործունեության նպատակների շուրջ մտավախությունները,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:21
Արցախում կորոնավիրուսը հաստատվել է ևս 3 քաղաքացու մոտ
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունից ստացված տեղեկատվության համաձայն, նոր կորոնավիրուսի վարակը հաստատվել է ևս 3 քաղաքացու մոտ:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Իսրայելի ոստիկանությունը սպանել է աուտիկ պաղեստինցի տղամարդուն
Իսրայելական ոստիկանությունը Երուսաղեմում գնդակահարել և սպանել է աուտիկպաղեստինցու՝ սխալմամբ կարծելով, որ նա զինված է։ Այս քայլը մեծ զայրույթ ու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Տիգրան Աբրահամյան.Այս փուլում «թեժությունը» դեռևս քարոզչական հարթությունում է
«Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի՝ ուժի կիրառման հարցի օրակարգային լինելու մասին հարցազրույցին երեկ հաջորդեց Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:06
Ուկրաինան հայտարարել է թռիչքների վերսկսման մասին
Հունիսի 15-ից Ուկրաինան կվերսկսի միջազգային և ներքին չվերթները: Այս մասին, Gazeta-ի հաղորդմամբ, հայտարարել է երկրի ենթակառուցվածքների նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
Իշխանությունն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց սահմանադրական հանրաքվեն չեղարկելու նախագիծը
Խորհրդարանը շարունակում է նախորդ շաբաթ սկսված հերթական նիստը։ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
01.06.2020. Մեկ օրում կորոնովիրուսով 13 հիվանդ է մահացել
ԱՆ Հիվանդությունների վերահսկման ու կանխարգելման կենտրոնի հրապարակած տվյալների համաձայն, նախորդ օրվա ընթսացքում կորոնովիրուսով 13 հիվանդ է ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
Վրաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակման 11 նոր դեպք
Վրաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակման 11 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը, վրացական Առաջին ալիքի հաղորդմամբ, քիչ առաջ թարմացվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
Անի Սամսոնյան. Դուք կին գործչի զգեստապահարանից նրա նախկին ամուսնու ձախորդության կմախքը փորփրող վարչապետ եք
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Անի Սամսոնյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել է պատասխան՝ ուղղված վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:47
Փլուզում Հաղարծին գյուղում
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն մայիսի 31-ին, ժամը 16։33-ին  տեղեկություն է ստացվել, որ Հաղարծին գյուղ տանող կամրջի հենապատը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
30 րոպեում խորհրդարանը երկրորդ անգամ 20 րոպե ընդմիջման գնաց
Խորհրդարանը շարունակում է նախորդ շաբաթ սկսված հերթական նիստը։ Կառավարության կողմից ներկայացված «Ոստիկանության մասին օրենքում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:38
Ով ո՞ւմ է ծառայում
Վերջին շրջանի մի շարք  իրադարձություններ ակնառու են դարձնում մեր հանրապետության  գահավիժման աստիճանը, իրավապահ կառույցների անհամարժեք...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
Կորոնավիրուսը «շրջում» էր Եվրոպայում դեռևս աշնանը
Կորոնավիրուսը կարող էր շրջել Եվրոպայում շատ առաջ, քան ամբողջ աշխարհը կիմանար այդ մասին: Այս կարծիքին է  Փարիզի հիվանդանոցի վերակենդանացման...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Հնդկաստանն արտաքսել է Պակիստանի դեսպանատան աշխատակիցներին՝ «լրտեսության» պատճառով
Նյու Դելիում աշխատող պակիստանյան երկու պաշտոնյաներին 24 ժամ է տրվել՝ Հնդկաստանը լքելու համար՝ «լրտեսական գործունեությանը»...
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Նիստի մեկնարկին խորհրդարանը գնաց 20 րոպե ընդմիջման
Խորհրդարանը շարունակում է նախորդ շաբաթ սկսված հերթական նիստը։ Գրանցվել է 109 պատգամավոր։ Նիստի մեկնարկին քվեարկության դրվեցին նախորդ շաբաթ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
ՊՍԺ-ն կպայքարի Պոլ Պոգբայի համար
Ֆրանսիայի չեմպիոն Պարի-Սեն-Ժերմենը մտադիր է ձեռք բերել «Մանչեսթր Յունայթեդի» կիսապաշտպան Պոլ Պոգբային։ 27-ամյա ֆուտբոլիստը դեմ չէ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:04
Նյու Յորքի քաղաքապետի աղջկան բողոքի ակցիայի ժամանակ բերման են ենթարկել
Նյու Յորքի քաղաքապետ  Բիլ դե Բլազիոյի դուստրը շաբաթ քաղաքում բողոքի ակցիայի ընթացքում բերման է ենթարկվել։ Ռիա նովոստիի հաղորդմամբ, այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:59
Ցույցերը հասել են Սպիտակ տուն. գործի է դրվել Ազգային գվարդիան
Մինեսոտայի նահանգապետը դիմել է Ազգային գվարդիայի օգնությանը՝ աֆրոամերիկացի Ջորջ Ֆլոյդի մահվան պատճառով սկսված ցույցերը կասեցնելու նպատակով:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
Փաշինյանի ու նրա ընտանիքի անդամների մոտ կորոնավիրուս է հաստատվել
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կորոնավիրուսի թեստը դրական է։  ուղիղ եթերում նա հայտարարեց, որ հիվանդությունը հաստատվել է նաև իր ընտանքիի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
Քաղաքացիների 75 տոկոսը դժգոհ են կառավարության աջակցության ծրագրերից
«Ժողովրդի ձայն» փորձագիտական ակումբը հարցումն անցկացվել է 18-ից բարձր 1700 ՀՀ քաղաքացիների շրջանում սոցցանցերի միջոցով:
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
Բայդենն անցել է Թրամփից
Գալիք նախագահական ընտրություններում դեմոկրատական կուսակցության ամենահավանական թեկնածու, նախկին փոխնախագահ Ջո Բայդենն հարցումների արդյունքում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է Սարհատ Պետրոսյանի մայրը
Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է Կադաստրի պետական կոմիտեի նախկին նախագահ Սարհատ Պետրոսյանի մայրը՝ Ռուբինա Ղազարյանցը։ Մահազդն իր ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Հայաստանում մարդը պետք է լավ ապրի, սա է իմ երազանքը
18:36 30/05/2020

Արթուր Վանեցյան. Հայաստանում մարդը պետք է լավ ապրի, սա է իմ երազանքը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}