Քաղաքական 11:15 07/11/2019 Հայաստան

Արևելյան գործընկերությունը՝ «բուֆերային փոս» մասնակից երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 4-6-ը Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ ԵՄ Արևելյան գործընկերության 10- ամյակին նվիրված հերթական նախարարական քննարկումը, որին մասնակցում էին գործընկերության մեջ ներառված վեց պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները։ Միջոցառմանը, որը հյուրընկալել էր Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող երկրներից Շվեդիան, քննարկվեց գործընկերության ձեռքբերումները և տեղի ունեցավ մտքերի փոխանակում ԵՄ ու գործընկեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարների մասին։

Թե ինչ ձեռքբերումներ ունի Արևելյան գործընկերությունը, ինչքանով են անցած տասնամյակին կյանքի կոչվել դրա հռչակված նպատակները, կան տարբերվող մոտեցումներ։

Գնահատականների դիապազոնը սկսվում է կատարյալ ձախողում որակավորումից և շարունակվում մինչև աննախադեպ հաջողությունների մասին բարձրաձայնումներով։ Ինչպես հաճախ է լինում, ճշմարտությունը ինչ-որ տեղ մեջտեղում է։ Ընդունված է ասել, որ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում յուրաքանչյուր երկիր ԵՄ-ից ստանում է այնքան, ինչքան որ ուզում է կամ այնքան, որքան որ արժանի է։ Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված գործընկեր վեց երկրներն ունեն տարբեր հավակնություններ. Ուկրաինան, Վրաստանը և նաև Մոլդովան խոսում են անդամակցության հեռանկարից, Հայաստանը փորձում է ողջամիտ հավասարկշռություն հաստատել ԵՄ և ՌԴ հետ հարաբերություններում, Ադրբեջանը հետաքրքրված է ավելի շատ էներգետիկ ոլորտի համագործակցությամբ, իսկ Բելառուսը Եվրոպայի հետ համագործակցության հնարավորությունը օգտագործում է որպես լծակ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Չնսեմացնելով բոլոր ձեռքբերումները, որ ունեցել են գործընկեր երկրները արդիականացման ու զարգացման առումով, եթե Արևելյան գործընկերությունը դիտարկենք զուտ աշխարհաքաղաքական, կամ այսպես ասած «բարձր քաղաքականության» տեսակետից, ապա աչքի է զարնում մի հետաքրքիր ու անտեսված փաստ։ Արևելյան գործընկերությունը ըստ էության «բուֆերային» պետությունների գործընկերություն է։ Պետություններ, որոնք ընկած են Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև, որոնց նկատմամբ երկու կողմերն էլ պայքարում են տիրապետություն հաստատելու՝ մեկը ավելի կոշտ, մյուսն ավելի փափուկ միջոցներով։

Շվեդիայից զատ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող մյուս երկիրը՝ Լեհաստանը, պատմության ընթացքում շատ է տառապել բուֆեր լինելու հանգամանքից: 18-րդ դարի վերջին Լեհաստանը երեք անգամ բաժանվել է մեծ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի միջև։ 1939թ. Լեհաստանը Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով հերթական անգամ բաժանվել է ԽՍՀՄ և հիտլերյան Գերմանիայի միջև։

Պատմական այս դառը փորձն աչքի տակ ունենալով՝ Լեհաստանը Արևելյան գործընկերությունն առաջ տանելով փորձում է աշխարհաքաղաքական բուֆերի գործառույթները փոխանցել հարևան երկրներին, ինչը, ելնելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններից, կարելի է ասել որոշակիորեն հաջողել է։ Ռուս-եվրոպական մրցապայքարը տեղափոխվել է Ուկրաինա, ինչը Լեհաստանի համար նվազ վնասով սցենարներից է։ Պատահական չէ նաև այն, որ Լեհաստանի համար անվտանգության հարցերով համար մեկ գործընկերը մնում է ԱՄՆ և ոչ թե Ֆրանսիան կամ Գերմանիան։

Բուֆերային երկրներ են նաև Հարավկովկասյան պետությունները ռուս-թուրքական, ինչպես նաև Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական մրցակցության տեսանկյունից։ Ի տարբերություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասում գուցե Եվրոպա-Ռուսաստան հակադրությունը պակաս լարված է, սակայն դա չփրկեց Վրաստանին տարածքային կորուստներից։

Եվ ինչքան էլ, որ ԵՄ ու գործընկեր երկրները փորձում են Արևելյան գործընկերությունը ներկայացնել որպես արժեքների վրա հիմնված գործակցություն, որն ուղղված է զարգացմանն ու ԵՄ համար ավելի բարենպաստ հարևանություն ունենալուն, Ռուսասատանի համար այն մնում է աշխարհաքաղաքական գործիք, որով Արևմուտքը փորձ է անում իր դիրքերն ամրացնել ռուսական «հետնաբակում»։ Այս մտայնության պայմաններում ռուսական կողմը նախապատվությունը տալիս է մրցակցության «կոշտ» միջոցներին, երբ զգում է բուֆերային պետություններից մեկի կորստի հավանականություն։ Կոշտ միջոցները ներառում են ռազմական գործողություններ, տարածքային վերաձևումներ, տնտեսական պատժամիջոցներ, «գազային» ճնշումներ և այլն։

Ուստի և Արևելյան գործընկերության զարգացման հաջորդ տասնամյակի համար պլաններ մշակելիս պետք է առանձնապես ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ գործընկեր երկրները դեռևս չեն կարող դուրս գալ «բուֆերային» փոսից, քանի որ դա չի ուզում ոչ Ռուսաստանը, և ինչքան էլ որ տարօրինակ չհնչի, ոչ էլ գործընկերության նախաձեռնող երկրներն ու ԵՄ-ն ընդհանրապես։ Բանն այն է, որ բուֆերից դուրս գալու երկու տարբերակ կա՝ անդամակցել ԵՄ-ին կամ միանալ Ռուսաստանի առաջնորդությամբ ստեղծված միավորումներին։ Երկու տարբերակն էլ եվրոպացիների համար այս պահին ընդունելի չէ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

10:03
Ծաղկունքում կանցկացվի լավաշի օր
Թոնիրների առկայությունը խոսում է հայերի նստակյաց և այս տարածքների գենետիկ պատկանելիության մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
«Իրատես». Պետական գերատեսչություններում միմյանց վրա «գործ տալու» սովորությունն անպատկերացնելի չափերի է հասել
«Իրատես» թերթը գրում է. «Պետական գերատեսչություններում միմյանց վրա «գործ տալու» սովորությունն անպատկերացնելի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Հրապարակ». Սամվել Եղիազարյանի ճակատագրով զբաղվում է Տիգրան Ավինյանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Քաղաքապետարանի աուդիտի բաժնի ԺՊ Սամվել Եղիազարյանը, որը մի քանի ամիս աշխատեց, ապա խախտումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Իրատես». Ծխելու դեմ օրենքն «Իմ քայլում» «կռիվ է գցել»
«Իրատես» թերթը գրում է. «Օրերս Ազգային ժողովում երկրորդ ընթերցմամբ ընդունված ծխելու մասին օրենքը բավական բուռն քննարկումների,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«Փաստ». Ռուսական շրջանակներում նոր «չիստկա» է սկսվում
«Փաստ» թերթը գրում է. «Օրերս տեղեկատվություն տարածվեց, որ ՌԴ իրավապահ համակարգում աշխատող հայազգի (և ոչ միայն) մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
«Ժողովուրդ». Դիմում եմ գրել, դուրս եմ եկել, շատ նորմալ, շատ բարիդրացիական ցտեսություն եմ ասել. Ալիկ Սարգսյան
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ՀՀ նախկին ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանը լքել է Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը և որոշել է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Հրապարակ». Եվս մի փաստ Սուրեն Պապիկյանի կյանքից
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Քանի որ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանի դատվածության մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
«Իրատես». Մի «նախկին» կազմակերպում է ընտրական գործընթաց, որպեսզի հեռացնի մյուս «նախկինին»
«Իրատես» թերթը գրում է. «Հանրաքվեն իրականացնելու համար կառավարությունը Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին կհատկացնի 2 միլիարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Փաստ». Մեկ անձի ամբիցիաների բավարարման համար կառավարությունը բոլորիս հաշվին մոտ 7,2 միլոն դոլար է տրամադրում
«Փաստ» թերթը գրում է. «Երեկ կառավարությունը որոշեց ապրիլի 5-ին կայանալիք հանրաքվեի կազմակերպման նպատակով հատկացնել 3 մլրդ 447...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Հրապարակ». Սասուն Խաչատրյանը՝ իրավաբանության և արդարադատության դեմ ոտնձգությունների առաջատար
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Երկու տարվա կտրվածքով մենք իրավաբանության և արդարադատության դեմ բազմաթիվ ոտնձգություններ ենք տեսել։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Իրատես». Արայիկ Հարությունյանի ու իր երբեմնի տեղակալ Հովհաննես Հովհաննիսյանի միջև «սև կատու» է անցել
«Իրատես» թերթը գրում է. «Մինչ այս պահն իշխանական ճամբարում ԵՊՀ ռեկտորի հարցում որոշակիություն չկա: Բանն այն է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
«Ժողովուրդ». Արցախում և Հայաստանում ներքին քննարկումներ են, թե է՛լ ովքեր կարող են ազատվել իրենց պաշտոններից. «թիրախում» է նաև Տիրան Խաչատրյանը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ փետրվարի 17-ին տեղի ունեցած խորհրդակցությունից հետո ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
Գերմանացի դիրիժորը տպավորված է Կամերային նվագախմբի և երգչախմբի կատարումներից
Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնը այսօր՝ ժամը 19:00 կներկայացնի բացառիկ համերգ, որի ընթացքում կհնչի Յոհան Սեբաստիան Բախի հանճարեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
Չինաստանի բանտերից մեկում 200 դատապարտյալ վարակվել է կորոնավիրուսով
Չինաստանում բանտերից մեկում արձանագրվել է կորոնավիրուսի զանգվածային վարակման դեպք։ ՏԱՍՍ-ի  հաղորդմամբ,  բանտը գտնվում է արևելյան...
Աղբյուր` Panorama.am
09:13
Արցախի դպրոցներում ու նախակրթարաններում դադարեցվել են պարապմունքները
Արցախի Հանրապետության բնակչության շրջանում վերին շնչուղիների սուր վարակի սեզոնային աճի գրանցման և համաճարակաբանական լարված իրավիճակի հետ կապված,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
Աշոտյանը՝ Փաշինյանի հարցազրույցի մասին. Հերթական անարժեք ширпотреб
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը մի քանի եզրահանգումներ է կատարել ու հրապարակել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Հանրային հեռուստատեսությանը տված...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
Շիրակի, Կոտայքի մարզերում, Արագածոտնի մարզի Աշտարակ, Թալին քաղաքներում մառախուղ է
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 21-ի ժամը 08:24-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:04
Անկախ Հայաստանում իրագործված ամենամասշտաբային շինարարական ծրագրերը
Խոշորամասշտաբ նախագծերն աշխատատեղեր ապահովելուց, տնտեսությունն աշխուժացնելուց բացի, նաև մեծ ազդեցություն են ունենում բնակչության ընդհանուր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Այսօրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 21-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
ՀՔԾ-ի անգործությունը կբողոքարկեմ. Արսեն Բաբայան
Իրավապաշտպան Արսեն Բաբայանը «Ֆեյսբուքի» իր էջում գրառում է կատարել  տեղեկացնելով, որ  պատրաստվում է բողոքարկել ՀՔԾ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
«Մեդիա պաշտպան»-ի կոչը. «Դադարեցնել նման արատավոր գերծելաոճը»
«Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունը տեղեկացել է, որ ՀՔԾ֊ն քրեական գործ է հարուցել Տարածքային կառավարման և ենթուկառուցվածքների նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
Իգոր Սարգսյանի հայցը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դեմ վարույթ է ընդունվել
Datalex դատական տեղեկատվական համակարգից տեղեկանում ենք, որ ՀՀ Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի ղեկավարի նախկին տեղակալ Իգոր Սարգսյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Լոնդոնում պատրաստ են ընդունել Օլիմպիադա-2020-ը
Ճապոնիան բացասաբար է արձագանքել բրիտանացու այդ հայտարարությանը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ
Հանրապետության տարածքում  փետրվարի  25-ին շրջանների զգալի մասում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային գոտում՝ ձյան, հովտային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Մարտին Վիեննայում տեղի կունենա «ՕՊԵԿ+» ձևաչափով հանդիպում
«ՕՊԵԿ»-ը հրավեր է ուղարկել անդամ երկրներին և նրանց դաշակիցներին մարտին «ՕՊԵԿ+» ձևաչափով  հանդիպում անցկացնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության պետը ներկայացրել է «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկի նորանշանակ պետին
Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության պետ, արդարադատության գեներալ-մայոր Արթուր Գոյունյանը, պետի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
2020 թվականի հունվարի 1-ից չաշխատող անձանց նպաստի իրավունքը կվերականգնվի՝ առանց նոր դիմում ներկայացնելու
2020 թ.-ի հունվարի 1-ից հետո մայրության նպաստ նշանակելու համար դիմումին կից ծննդօգնության պետական հավաստագիր չի պահանջվի: Միաժամանակ, մայրության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Ամբերդ և Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհները դեռ անորոշ ժամանակ փակ կլինեն
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 20-ի ժամը 19:40-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Ս. Վարդանանց տոնը՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում
Փետրվարի 20-ին Հայաստանյայց Առաքելական Ս. Եկեղեցին նշեց Ս. Վարդանանց տոնը: Այս առիթով, հանդիսապետությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
«Հասրաթյան-Մինասյան հիմնադրամի» հայտարարած մրցույթը մեծաքանակ հայտեր է ստացել
«Հասրաթյան-Մինասյան հիմնադրամն» ամփոփել է պատմագիտական հետազոտությունների իրականացման հայտերի ընդունման փուլը։ Ընդհանուր հաշվով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան
18:17 18/02/2020

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}