Քաղաքական 11:15 07/11/2019 Հայաստան

Արևելյան գործընկերությունը՝ «բուֆերային փոս» մասնակից երկրների համար

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 4-6-ը Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ ԵՄ Արևելյան գործընկերության 10- ամյակին նվիրված հերթական նախարարական քննարկումը, որին մասնակցում էին գործընկերության մեջ ներառված վեց պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները։ Միջոցառմանը, որը հյուրընկալել էր Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող երկրներից Շվեդիան, քննարկվեց գործընկերության ձեռքբերումները և տեղի ունեցավ մտքերի փոխանակում ԵՄ ու գործընկեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարների մասին։

Թե ինչ ձեռքբերումներ ունի Արևելյան գործընկերությունը, ինչքանով են անցած տասնամյակին կյանքի կոչվել դրա հռչակված նպատակները, կան տարբերվող մոտեցումներ։

Գնահատականների դիապազոնը սկսվում է կատարյալ ձախողում որակավորումից և շարունակվում մինչև աննախադեպ հաջողությունների մասին բարձրաձայնումներով։ Ինչպես հաճախ է լինում, ճշմարտությունը ինչ-որ տեղ մեջտեղում է։ Ընդունված է ասել, որ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում յուրաքանչյուր երկիր ԵՄ-ից ստանում է այնքան, ինչքան որ ուզում է կամ այնքան, որքան որ արժանի է։ Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված գործընկեր վեց երկրներն ունեն տարբեր հավակնություններ. Ուկրաինան, Վրաստանը և նաև Մոլդովան խոսում են անդամակցության հեռանկարից, Հայաստանը փորձում է ողջամիտ հավասարկշռություն հաստատել ԵՄ և ՌԴ հետ հարաբերություններում, Ադրբեջանը հետաքրքրված է ավելի շատ էներգետիկ ոլորտի համագործակցությամբ, իսկ Բելառուսը Եվրոպայի հետ համագործակցության հնարավորությունը օգտագործում է որպես լծակ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Չնսեմացնելով բոլոր ձեռքբերումները, որ ունեցել են գործընկեր երկրները արդիականացման ու զարգացման առումով, եթե Արևելյան գործընկերությունը դիտարկենք զուտ աշխարհաքաղաքական, կամ այսպես ասած «բարձր քաղաքականության» տեսակետից, ապա աչքի է զարնում մի հետաքրքիր ու անտեսված փաստ։ Արևելյան գործընկերությունը ըստ էության «բուֆերային» պետությունների գործընկերություն է։ Պետություններ, որոնք ընկած են Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև, որոնց նկատմամբ երկու կողմերն էլ պայքարում են տիրապետություն հաստատելու՝ մեկը ավելի կոշտ, մյուսն ավելի փափուկ միջոցներով։

Շվեդիայից զատ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնող մյուս երկիրը՝ Լեհաստանը, պատմության ընթացքում շատ է տառապել բուֆեր լինելու հանգամանքից: 18-րդ դարի վերջին Լեհաստանը երեք անգամ բաժանվել է մեծ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի միջև։ 1939թ. Լեհաստանը Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով հերթական անգամ բաժանվել է ԽՍՀՄ և հիտլերյան Գերմանիայի միջև։

Պատմական այս դառը փորձն աչքի տակ ունենալով՝ Լեհաստանը Արևելյան գործընկերությունն առաջ տանելով փորձում է աշխարհաքաղաքական բուֆերի գործառույթները փոխանցել հարևան երկրներին, ինչը, ելնելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններից, կարելի է ասել որոշակիորեն հաջողել է։ Ռուս-եվրոպական մրցապայքարը տեղափոխվել է Ուկրաինա, ինչը Լեհաստանի համար նվազ վնասով սցենարներից է։ Պատահական չէ նաև այն, որ Լեհաստանի համար անվտանգության հարցերով համար մեկ գործընկերը մնում է ԱՄՆ և ոչ թե Ֆրանսիան կամ Գերմանիան։

Բուֆերային երկրներ են նաև Հարավկովկասյան պետությունները ռուս-թուրքական, ինչպես նաև Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական մրցակցության տեսանկյունից։ Ի տարբերություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասում գուցե Եվրոպա-Ռուսաստան հակադրությունը պակաս լարված է, սակայն դա չփրկեց Վրաստանին տարածքային կորուստներից։

Եվ ինչքան էլ, որ ԵՄ ու գործընկեր երկրները փորձում են Արևելյան գործընկերությունը ներկայացնել որպես արժեքների վրա հիմնված գործակցություն, որն ուղղված է զարգացմանն ու ԵՄ համար ավելի բարենպաստ հարևանություն ունենալուն, Ռուսասատանի համար այն մնում է աշխարհաքաղաքական գործիք, որով Արևմուտքը փորձ է անում իր դիրքերն ամրացնել ռուսական «հետնաբակում»։ Այս մտայնության պայմաններում ռուսական կողմը նախապատվությունը տալիս է մրցակցության «կոշտ» միջոցներին, երբ զգում է բուֆերային պետություններից մեկի կորստի հավանականություն։ Կոշտ միջոցները ներառում են ռազմական գործողություններ, տարածքային վերաձևումներ, տնտեսական պատժամիջոցներ, «գազային» ճնշումներ և այլն։

Ուստի և Արևելյան գործընկերության զարգացման հաջորդ տասնամյակի համար պլաններ մշակելիս պետք է առանձնապես ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ գործընկեր երկրները դեռևս չեն կարող դուրս գալ «բուֆերային» փոսից, քանի որ դա չի ուզում ոչ Ռուսաստանը, և ինչքան էլ որ տարօրինակ չհնչի, ոչ էլ գործընկերության նախաձեռնող երկրներն ու ԵՄ-ն ընդհանրապես։ Բանն այն է, որ բուֆերից դուրս գալու երկու տարբերակ կա՝ անդամակցել ԵՄ-ին կամ միանալ Ռուսաստանի առաջնորդությամբ ստեղծված միավորումներին։ Երկու տարբերակն էլ եվրոպացիների համար այս պահին ընդունելի չէ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:03
Մղարթի ոսկու հանքավայրը շահագործվել է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների խախտմամբ. նախարար
Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանի անունից սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախաղ Արթուր Դավթյանին ուղարկվել է գրություն, որը վերաբերվում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:51
Ավիաընկերություններ, որոնցով ճամփորդելիս պարտադիր է ՊՇՌ հետազոտության պատասխանի առկայությունը
«Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանը հրապարակել է այն ավիաընկերությունների ցանկը, որոնցով ճամփորդելիս պարտադիր է ՊՇՌ հետազոտության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի գործունեության հաշվետվությունը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ այսօր քննարկվել է Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի 2019թ. գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Ռուսական բազայի հրամանատարն է փորձում թելադրել, թե ինչ կարգով քննել Ա. Ռագիլդեևի գործով դատական նիստերը. ՀՔԱՎ
նա ալկոհոլի ազդեցության տակ դաժան ծեծի էր ենթարկել գյումրեցի Ջուլիետա Ղուկասյանին, դիտավորությամբ բազմաթիվ հարվածներ հասցրել կնոջ գլխին ու մարմնի տարբեր մասերին, ապա՝ դիմել փախուստի:
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Սոցապի աշխատակիցները ծրագրերում ներգրավվել են 900-1100 անձ, որոնց տվյալները չեն համապատասխանել չափորոշիչներին
Քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության կոռուպցիոն և տնտեսական հանցագործությունների դեմ պայքարի վարչության ծառայողները բացահայտել են նախկինում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Հանրային հեռուստաընկերությունը չի անդրադարձել կառավարության շենքի մոտ Ռուսաստան մեկնել ցանկացողների բողոքի ակցիային․ «Մեդիա պաշտպան»
Հանրային հեռուստաընկերությունը սեպտեմբերի 22-ին չի անդրադարձել կառավարության շենքի մոտ Ռուսաստան մեկնել ցանկացողների բողոքի ակցիային։ Երեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի վնաս
Քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության կոռուպցիոն և տնտեսական հանցագործությունների դեմ պայքարի վարչության ծառայողները բացահայտել են նախկինում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Շատ մեծ դժվարությամբ ստացա ՀՀ առողջապահության նախարարության պատասխանը. Ղազինյան
ՀՀ առողջապահության նախարարությունը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը նոր կորոնավիրուսի հետ կապված ոչինչ չի հորդորել. . .
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Փաշինյանը շնորհակալություն է հայտնել չինական կողմին մեր երկրին 200 շտապ օգնության ավտոմեքենաներ նվիրաբերելու համար
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում Չինաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիան Էրլունին, ով ավարտում է դիվանագիտական առաքելությունը մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Մարուքյանը դիմել է Սուրեն Պապիկյանին
Սիրելի՛ քաղաքացիներ,տեղեկացնում եմ, որ քիչ առաջ դիմել եմ ՀՀ ՏԿԵ նախարար Սուրեն Պապիկյանին՝ հետևյալ խնդրի առնչությամբ։Ինձ են դիմել բազմաթիվ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
ԱՄՆ-ը նախատեսում է Միջազգային տիեզերակայան հասցնել իր զուգարանը
ԱՄՆ արտադրության առաջին զուգարանը նախատեսվում է հոկտեմբերին հասցնել Միջազգային տիեզերակայան (ՄՏԿ) և այն ավելի լավը կլինի, քան ռուսական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Մարիա Զախարովան կոչ է անում հիմք ընդունել ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական հայտարարությունը
Տեղեկատվության ստուգման կենտրոնը տարածել է հայտարարություն, որում ասված է. «Ադրբեջանական լրատվական կայքերը տեղեկություն են տարածել, թե...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Նախորդ տարվա համեմատ 60.7 %-ով նվազել է մեքենաների ներկրումը
2020 թվականի հուլիսի ամփոփված վիճակագրական տվյալներով Հայաստանից արտահանման ծավալները կրճատվել է 6.4 %-ով: Պակաս է արտահանվել 92 մլրդ դրամի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
«Հռոմի պապի ընտրությունների պես է երևի պետք անել». Հրայր Թովմասյան
«Հռոմի պապի ընտրությունների պես է երևի պետք անել՝ երբ վերևից բաց, սպիտակ ծուխ լինի, ուրեմն՝ ընտրվել է»,- լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
«Հին Երևան» ծրագիրը մայրաքաղաքի կայուն զարգացման առանցքային բաղադրիչներից է. Վարագ Սիսեռյան
Սեպտեմբերի 23-ին փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գրասենյակի ղեկավար Վարագ Սիսեռյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել «Հին Երևան»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Փաշինյանի աշխատակազմը 43 մլն դրամ է տվել կասկածելի մի ընկերության, որն աշխատակիցներ չունի. Politik.am
Politik.am-ը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման ավելի քան 2,5 տարվա ընթացքում բազմաթիվ են եղել դեպքերը, երբ կառավարությունը կամ պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Մայր Թատրոնը հանդիսատեսի դատին կհանձնի Ջ. Բոկաչչոյի «Դեկամերոն»-ը
Մայր թատրոնի 99-րդ թատերաշրջանի մեկնարկը կտրվի բացօթյա ներկայացման պրեմիերայով։ Հանդիսատեսի դատին կհանձնվի Ջ. Բոկաչչոյի «Դեկամերոն»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Առողջապահության նախարարությունը սարքել են մեկ մարդու քինախնդրության «դուքյան». պատգամավոր
Առողջապահության նախարարությունը սարքել են մեկ մարդու քինախնդրության «դուքյան»։ Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
ՍԴ-ն այսօր նախագահ չընտրեց
ՍԴ նիստը կշարունակվի վաղը
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Հորը և որդուն մեղադրանք է առաջադրվել՝ ոստիկանների նկատմամբ բռնություն գործադրելու համար
Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով իրականացված ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Վարչապետը փոխել է Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի ներկայացուցչին
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ստորագրել է ՀՀ վարչապետի 2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ի n 974-ա որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին որոշումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Գնացել են թալան անելու, ես ներողություն խնդրե՞մ. զոհվածի այրին՝ Մարտի 1-ի զոհերի իրավահաջորդներին
«Հայցվոր կողմը միշտ էլ պատշաճ ծանուցվում է, բայց չի ներկայանում նիստերին»,- այսօր Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Էրեբունու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Ամերիաբանկ. Հաճախորդները կարող են հետևել SWIFT միջազգային փոխանցումների ընթացքին Օնլայն/Մոբայլ բանկինգի միջոցով
Ամերիաբանկն ընդլայնել է իր թվային ծառայությունների շրջանակը ևս մեկ հարմարավետ գործիքով՝ հնարավորություն տալով իր հաճախորդներին հետևելու SWIFT...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Արսեն Ջուլֆալակյանին փոխարինողը
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն այսօր հերթական նիստում մանդատ է հանձնել «Իմ քայլը» խմբակցության նոր պատգամավորին։  ԿԸՀ-ն,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
ՊԵԿ քննչական վարչությունը բացահայտել է կանխամտածված սնանկության դեպք
Քաղաքացի  Է. Ս-ն  շահույթ ստանալու նպատակով այդ ընկերությունների անվամբ 2019-2020 թվականների ընթացքում կազմակերպել ու ղեկավարել է ԵԱՏՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Վարդան Ոսկանյանը՝ «Հայրենիք» կուսակցության հանրային կապերի հարցերով խորհրդական
Այսօր կայացել է «Հայրենիք» կուսակցության խորհրդի նիստը, որի ընթացքում քննարկվել են ներկուսակցական և երկրի ներքաղաքական իրավիճակին ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
ԱԿԲԱ Բանկը Մեղրիում նոր մասնաճյուղ է գործարկել
ԱԿԲԱ Բանկը Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքում գործարկել է Բանկի 61-րդ՝ «Մեղրի» մասնաճյուղը: Նորաբաց մասնաճյուղը կտրամադրի ԱԿԲԱ Բանկի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Տնտեսագետ. Ներդրողները խուսափում են երկարաժամկետ ներդրումներ անել ՀՀ տնտեսության մեջ
«Եթե չհաշվենք ճգնաժանային իրավիճակը, անցած տարվա վիճակով էլ ներդրումների հոսքերը Հայաստանում նվազել են, ինչը շատ լուրջ խնդիր է մեզ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Տանկիստներն անցել են մեքենավարման պարապմունք
5-րդ զորամիավորման տանկային ստորաբաժանումների զինծառայողները սեպտեմբերի 22-ին անցկացրել են մեքենավարման պարապմունք: Այս մասին տեղեկանում ենք ՊՆ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Խաղողի գինը եղել ա 170 դրամ Քոչարյանի ժամանակ, բա ի՞նչ եղավ հիմա էդ գինը․ խաղողագործ
15:43 17/09/2020

Խաղողի գինը եղել ա 170 դրամ Քոչարյանի ժամանակ, բա ի՞նչ եղավ հիմա էդ գինը․ խաղողագործ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}