Համացանց 14:12 07/11/2019 Հայաստան

Այստեղ վախենալու առիթը ոչ թե սատանային անիմաստ ծեսերով կենդանացնելու մեջ է

Բանասիրական գիտությունների թեկնածու Ծովինար Խաչատրյանը գրել է. «Հայաստանում արհեստական բանականության ստեղծածն ավելի հանդուրժողական է ընդունվում, քան` բանականության տերերի երկունքը

Դանթեի «Աստվածային կատակերգությանը» 400 տարի պահանջվեց հանրաճանաչ դառնալու համար, Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտը» 20 տարում հայտնի դարձավ Եվրոպային, Գյոթեին բախտն ավելի ժպտաց, նրա «Երիտասարդ Վերթերի տառապանքները» ընդամենը 5 տարում հանրահռչակվեց: Հարցը ժամանակը տարածությունը ու տեխնոլոգիաները չեն միայն, հարցը իրական արվեստ ստեղծելն է: Վիճակագրությունը փաստում է, որ յուրաքանչյուր տարվա ընթացքում աշխարհի մասշտաբով ստեղծված գրականության 80 տոկոսն ավելորդ է, իսկ 20 տարին մեկ մոռացվում է գրականության 99 տոկոսը: Վեր կանգնել է պետք պահի թելադրանքից, կամ առնվազն պետք է պահը թելադրող դառնալ, այլապես պրիմիտիվիզմը կուտի մեզ, ինչպես ժամանակին Անգլիայում ոչխարները կերան մարդկանց:

Զարմանալի կլիներ, որ հետհեղափոխական Հայաստանում արվեստի վերաբերյալ պատկերացումներն ու մոտեցումները մնային նույնը: Հեղափոխություններն են սնում արվեստը, սկզբում ժխտողականության անդառնալի հարվածներ են հասցվում մինչ այդ պահը եղածին, հետո գալիս է անորոշության, հետո ինքնագտնման կամ մոռացումի շրջանը: Սա արվեստի ստեղծման ու պատմական զարգացման կանոնն է, ժամանակ առ ժամանակ այն նորություն է ուզում, հետո մարսում ու անցնում առաջ: Մեր դեպքում սակայն չհաջողելու ինդեքսը շատ կանխատեսելի է ու որոշված: Պոստմոդեռնիստական աշխարհում անլուրջ ու տափակ ֆուտուրիստական գործերին ձեռք մեկնելը կարող է վտանգավոր լինել ոչ միայն այժմրոպեական քարկոծումների, այլև տենդենց դառնալու համար: Պատկերացնում եք մեկ դար առաջ ստեղծվել ու որոշակի կարճ կյանք է ապրել Ֆուտուրիզմը: Եթե ընդունենք, որ ֆուտուրիստների գլխավոր առաքելությունն ու նոր խոսքը համարվում էր շարժումը, իսկ ֆուտուրզմ բառը ոնց էլ թարգմանես կապ ունի ապագայի հետ, կարելի է ասել, որ շարժում սիրողները նաև անհամբեր էին ապագայի հարցում: Հետաքրքիր է, որ ֆուտուրիստների համար ժամանակը, ավելի ստույգ ապագան, ոչ թե տիեզերական ժամանակի հավերժության մի ծիրում թաքնված շատ հեռու մի բան էր, այլ արագ եկող ու արագ փոփոխություններ բերող մոտալուտ ապառնի: Այլ խոսքով` ֆուտուրիստները վստահ էին, որ հենց իրենց կենդանության օրոք կարող են տեսնել այդ ապագան:

Փաստորեն իրենց ժամանակին անլուրջ ընդունված ֆուտուրիստների համար մեկ դարը մոտավորապես ապագայի երկու սերունդ էր պարունակում ու այսօր նրանց «գերհզոր» տեսությունը որոշ մարդկանց թեթև ձեռքով հավասարացվում է զրոյի: Մի քանի բան ապացուցվեց, որ ամեն մոռացված հին չէ, որ կարող է նորացվել և Հայաստանը ոչ մի աղերս չունի չի էլ ունեցել ֆուտուրիզմի հետ, այն այստեղ անելիք չի ունեցել ու չի էլ կարող ունենալ: Այստեղ ուղղակի պետք է կանգ առնել ու հիշել, որ պոստմոդեռնիստական աշխարհում նախորդ դարի հետհեղափոխական բոլոր փուլերն անցնելու կարիք չկա: Ժամանակակից աշխարհը և իմաստուն հայ ժողովուրդը հաստատ կհամբուրեր այն ճակատը, ում կհաջողվեր այնպիսի պատվաստանյութ գտնել, որը միաժամանակ թույլ տար արագ ու անցավ վարակվել հետհեղափոխական փուլային հոսանքներով ու գտնել նոր ուղղություն, որը մգլած չէր լինի ու իր թարմությամբ հեռու կվաներ բոլոր տեսակի, անգամ մուտացիաների ենթարկված ընդդիմադիր ցեցերին:

Չկա այսօր նման բան: Երկու գիրք ավել կարդացածները իրենց արտոնում են անբարոյականության ու արժեդավության նոր սկզբունքներ, երկու գիրք պակաս կարդացածները փորձում են չհամակարգված պայքար մղել նրանց դեմ, իսկ երկու ձմեռ դպրոց գնացածները ինչպես միշտ բոլոր չհասկացած բաների անունը սատանա են դնում ու խաչակնքվում: Ստացվում է, որ մեր հայրենիքում արհեստական բանականության ստեղծածն ավելի լավ ու հանդուրժելի ընդունվեց, քան իրական բանակության տերերինը:

Այստեղ վախենալու առիթը ոչ թե սատանային անիմաստ ծեսերով կենդանացնելու մեջ է, այլ ընդունելու, որ չի կարող իշխանությունը լինել մոդեռնիզմի վերջին փուլում, իսկ լայն հասարակությանը մեղադրել պրիմիտիվիզմը մինիմալիզմից չզատելու ապաշնորհության մեջ: Վտանգը սեփական ժողովրդի հետ վերևից ու անհասկանալի լեզվով խոսելն է ու անբովանդակ տգիտությունը միայն ընտրյալներին հասկանալի հնացած թեզով փաթեթավորելը: Ինքնանպատակ յուրաքանչյուր գործ հակադրության է արժանանալու, ինչպես ժամանակին շատ արագ մաղվեցին հակահերոս, հակավեպ ու դեկադանսը դրոշակ դարձրածները: Շատ հաճախ գրական հերոսներին մարդիկ գտնում են այնպիսի անսպասելի վայրերում, որտեղ հենց նրանց ու հեղինակի հաշիվները մաքրվել էին...»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:04
Դուք ազգակցական կապ ունե՞ք Նիկոլ Փաշինյանի հետ. հարց Արամայիս Փաշինյանին
Բարձրագույն դատական խորհուրդը Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում առաջարկել է Արամայիս Փաշինյանի թեկնածությունը: ԱԺ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:46
Արթուր Ալեքսանյան. Ցավալի է գիտակցել, որ այդքան վաղ տարիքում երեխաների սնուցումը պատշաճ չի կազմակերպվում
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն այսօր հայտարարել է Օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի եռակի, Եվրոպայի քառակի չեմպիոն հունահռոմեական ոճի ըմբիշ՝ Արթուր Ալեքսանյանին Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Մեր գերդաստանում բացի ինձնից որևէ պաշտոնատար անձ չկա. Նարեկ Համբարձումյան
Կոռուպցայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում ԲՀԿ կողմից առաջադրված թեկնածու Նարեկ Համբարձումյանից ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Կոռուպցիայի նկատմամբ զրո հանդուրժողականություն. Հայկուհի Հարությունյան
«Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի թեկնածու լինելուն մեծ պատասխանատվությամբ եմ վերաբերվում, քանի որ քաջ գիտակցում եմ, թե...
Աղբյուր` Panorama.am
15:24
Վախեր
Վախն է գերիշխում մեր երկրում․․․ ներքևները վախենում են վերևներից, վերինները՝ ներքևներից, ավանդապաշտները՝ սեռաշեղվածներից, այլասերվածները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:22
«Կա՛մ Հայկ Մարությանը կոռուպցիայի մեջ է, կա՛մ Տարոն Մարգարյանը կոռուպցիայի մեջ չէր»
Երևանի ավագանու «Լույս» դաշինքի անդամներ Անի Խաչատրյանն ու Թեհմինա Վարդանյանն այսօր լրագրողներին ներկայացրին 2020 թվականի Երևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:14
400 երիտասարդներ ՀՀ-ից և Արցախից Երիտասարդության և ուսանողության տոները նշեցին «Հաղթանակած» նախաձեռնության հետ
Կայացել է «Հաղթանակած ուղի» խորագիրը կրող համահայկական երիտասարդական համաժողով
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Լաշա Թալախաձեն միանգամից 3 ոսկե մեդալ է նվաճել
Աշխարհի լավագույն ծանրորդ Լաշա Թալահաձեն Թուրքիայում Նաիմ Սուլեյմանօղլուի (աշխարհի եռակի չեմպիոն) անվամբ միջազգային մրցաշարում նվաճել է երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Իրավապաշտպան. Սարսափելին այն է, թե ինչպես են նոր իշխանություններն ուշանում այս ոլորտում փոփոխությունների հետ կապված
«Մենք կարող է ունենանք շատ լավ օրենսդրություն, կոնվենցիաների միանանք, բայց եթե հանցագործը չի պատժվում, մյուս պոտենցիալ հանցագործների մոտ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Դատավորները թիրախավորված են իշխանության մյուս ճյուղերի կողմից, ինչը նպաստում է դատավորի կոչման հեղինակազրկմանը. Դավիթ Բալայան
ՀՀ դատական համակարգի շուրջ ստեղծված մթնոլորտի, բարեփոխումների մասին «Փաստինֆո»-ի հարցերին է պատասխանել Երևանի ընդհանուր իրավասության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Ռոբերտ Քոչարյանի ֆրանսիացի փաստաբանը նամակ է գրել Մակրոնին
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ֆրանսիացի փաստաբան Սևակ Թորոսյանը նամակ է գրել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին։ «Ես գրեցի այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
«Վրացական երազանքը» հրաժարվում է քննարկել ցուցարարների պահանջը
«Ընտրություններին մնացել է 1 տարուց պակաս: Ըստ այդմ, մենք այլևս չենք պատրաստվում քննարկել ընտրական համակարգին վերաբերող որևէ նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Թուրքիան ե՞րբ պատրաստ կլինի շահագործել S-400-ները
Ռուսաստանի կողմից Թուրքիային մատակարարված S-400 զենիթահրթիռային համակարգերը կսկսեն գործարկվել 2020թ.-ի գարնանը։ Այդ մասին հայտնել է Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Ավետիք Էլոյանը պատրաստվում է դատի տալ Սարհատ Պետրոսյանին. Տիգրան Ավինյան
«Ավետիք Էլոյանը պատրաստվում է դատարան դիմել Սարհատ Պետրոսյանի հայտարարության առնչությամբ»,-այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Շաթիրյանը պատգամավորի հարցն ինտրիգային համարեց
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում «Իմ քայլը» խմբակցության առաջադրած թեկնածու Էդգար Շաթիրյանից պատգամավոր Արման...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Գերմանիան կոչ է անում պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ
Գերմանիայում  ընդդիմադիր ուժ համարվող «Կանաչների կուսակցությունը» կոչ է արել պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:10
ՀՅԴ երիտասարդները վերսկսել են նստացույցը
Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մոտ կրկին վերսկսվել է ՀՅԴ Երիտասարդական միության անդամների, ուսանողների նստացույցը: ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Երևանի երկու բնակիչ կեղծ 100 դոլարանոցներ են իրացրել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ավարտվել է կեղծ թղթադրամներ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:04
Հայտարարագրման ենթակա թանկարժեք գույքի գումարային շեմը չափազանց բարձր է. Էդգար Շաթիրյան
«Իմ քայլը» խմբակցությունը Կոռուպցայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում առաջադրել է Էդգար Շաթիրյանի թեկնածությունը։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Լուկաշենկոյի հետ տարբեր առիթների ներկայացած 22-ամյա Միսս-Բելառուսը պատգամավոր է դարձել
«Միսս Բելառուս-2018» տիտղոսին արժանացած Մարիա Վասիլևիչն ընտրվել է Բելառուսի Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Մարիա Վասիլևիչը 22 տարեկան է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Զինվորական ճտքավոր կոշիկների հարմարավետության և որակի բարձրացման վերաբերյալ քննարկում Պն-ում
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի հրամանով ստեղծված հանձնաժողովն օրերս, ՀՀ ԶՈՒ թիկունքի պետ-վարչության պետ, գնդապետ Ռ.Մարգարյանի գլխավորությամբ, կազմակերպել և...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Սևակ Թորոսյան. Դատավորը պետք է հիշի, ինքը պատերազմում զինվոր է
Հայաստանում մարդու իրավունքների հետ կապված շատ մեծ խնդիրներ կան։ Այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը հայտարարեց Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Մերձավան գյուղում վաղը ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
ՅՈՒՆԻՍԵՖ. Ծայրահեղ աղքատության մեջ ապրող շատ ու շատ երեխաներ դեռ մնում են անտեսված
Երեխաների իրավունքների մասին կոնվենցիայի ընդունումից ի վեր՝ աշխարհի երեխաների կյանքում հսկայական ձեռքբերումներ են գրանցվել: Այնուամենայնիվ,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Համալսարանական նյարդավիրաբույժները բարդ վիրահատությամբ կանխել են կաթվածի ռիսկը
Հիվանդի վիճակը լավ է, նա շուտով կվերադառնա իր բնականոն կյանքին։
Աղբյուր` Panorama.am
13:23
Իրանը դատապարտում է ԱՄՆ-ին՝ « խռովարար» ցուցարարներին աջակցելու համար
Իրանը, նախօրեին տարածած հայտարարության մեջ, դատապարտել է Միացյալ Նահանգներին՝ խռովարար ցուցարարներին աջակցելու համար՝ Իսլամական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Դատախազություն. Բացահայտվել է փաստաթղթեր կեղծելու դեպք՝ դեղերի ձեռքբերման պետական գնման մրցույթում
Առողջապահության նախարարությունից ՀՀ գլխավոր դատախազությանն են փոխանցվել նախարարության կարիքների համար դեղերի կոնկրետ խմբաքանակի ձեռքբերման...
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Gallup. Հայաստանն ամենաանվտանգ երկրների ցանկում է՝ Շվեյցարիայի ու Ֆինլանդիայի միջև
Gallup-ը հրապարակել է «Համաշխարհային օրենք և կարգ» 2019 թվականի զեկույցը, որում ներկայացվում են, թե տարվա ընթացքում որ երկրներն ինչ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:45
Մովսես Հակոբյանն ազատվել է պաշտոնից
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Մովսես Հակոբյանն ազատվել է գլխավոր ռազմական տեսուչի պաշտոնից։ «Ղեկավարվելով «Հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Ես շատ մեծ հույսեր եմ կապում կանխիկի շրջանառության կարգավորման հետ. թեկնածու
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի պաշտոնում Կառավարության կողմից  առաջադրված թեկնածու Լիլիթ Ալեքսանյանից «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վիկտոր Սողոմոնյան. Մեկ ու կես տարվա ընթացքում ջարդուփշուր եղան մի քանի առասպելներ
15:28 15/11/2019

Վիկտոր Սողոմոնյան. Մեկ ու կես տարվա ընթացքում ջարդուփշուր եղան մի քանի առասպելներ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}