Հասարակություն 16:42 11/11/2019 Հայաստան

Երիտասարդ ֆիզիկոս. Եթե հենց այս պահին կառավարությունը քայլեր չձեռնարկի, վաղը ոչ մի գիտնական չենք ունենալու

«Հզոր գիտություն, հզոր Հայաստան» կարգախոսով առաջնորդվող երիտասարդ գիտնականները մտահոգված են՝ արդեն չորրորդ տարին է, որ գիտության ոլորտին պետական բյուջեով հատկացվող գումարները չեն ավելացվում։

«Այս տարի էլ բյուջեի նախագծով որևէ ավելացում չի նախատեսվել։ Այդ  ու ոլորտի բազմաթիվ այլ խնդիրների մասին մենք բարձրաձայնեցինք ԱԺ-ում պատգամավոր Հովհաննես Հովհաննիսյանի նախաձեռնած քննարկման ժամանակ»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց երիտասարդ ֆիզիկոս Հռիփսիմե Մկրտչյանը։

Քննարկմանը մասնակցել են երիտասրդ գիտնականներ Հայաստանի տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտներից ու բուհերից, նրանք բոլորն էլ հանդիպմնաը ներկայացել են «Հզոր գիտություն, Հզոր Հայաստան» գրությամբ շապիկներով։ Քննարկման մասնակիցներն օրենսդիր մարմնում նշել են նաև Երիտասարդ գիտնականների աջակցման ծրագրի հարցը, ցավում են, որ նման քննարկումը տեղի է ունենում բյուջեի նախագծի հաստատման փուլում։

Հիշեցնենք, որ բյուջեից այս ծրագրի իրականացման համար գումար է տրամադրվել, երիտասարդ գիտնականները բազմաթիվ հայտեր են ներկայացրել, սակայն գումարը հասցեատերերին տրամադրելու համար իրավական ընթացակարգ չեն գտնում։

«Փաստացի գումարը կա, արդեն նոյեմբեր ամիսն է, բայց այն չի ծախսվել, դա օրենքի խախտում է։ Ստացվում է, որ գումարը պետք է վերադարձվի բյուջե, իսկ երիտասարդ գիտնականները դրանից օգտվելու հնարավորությունից զրկված են եղել, մինչդեռ դա բավականին  արդյունավետ ծրագիր էր։ Մենք ամեն կերպ փորձեցինք ընդգծել, որ ինչքան գիտության մեջ մեծ ներդրումներ արվեն, այնքան պետությունը կհզորանա, սակայն չգիտեմ, այդ մեսիջը տեղ հասա՞վ, թե՞ ոչ»,-ասաց Մկրտչյանը։

Բարձրացված խնդիրներին հստակ պատասխաններ ներկա պատգամավորները չեն տվել, ասել են՝ գիտակցում են, կդիտարկեն։ Մինչ գիտակցումը վերածվի իրական քայլերի,  հայաստանցի շատ գիտնականներ զրկված են պետական աջակցությունից, հետ են մնում արտասահմանցի գործընկերներից,  հաճախ գնում են այլ երկրներից ստացած առաջարկների հետևից ու հաստատվում, աշխատում Հայաստանից դուրս։ Շատ դեպքերում էլ երիտասարդները գիտական խմբից հեռանում են դեռ աշխատանքը չավարտած, ինչն էլ ազդում է գիտական արտադրանքի արդյունքների ու որակի վրա։

Հռիփսիմե Մկրտչյանն ասում է՝ ինքը դեկտեմբերին հրավիրված  է  ԱՄՆ Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում կայանալիք  միջազգային կոնֆերանսին, որին մասնակցելու է 20 հազար գիտնական։ Հրավիրյալ երկու զեկույցներով նա հանդես է  գալու մոտ 1000 գիտնականի առաջ, սակայն թռիչքի համար գումարը չկար։

«Այս պահին գիտությունը, գիտնականի խնդիրները ետին պլան են մղվել։ Իշխանության փոփոխությունից հետո ոչինչ չի արվել։ Նախորդ իշխանության կողմից, ճիշտ է, ինչ-որ քայլեր արվել են, բայց երկու տարի շարունակ ոլորտի ֆինանսավորման ավելացում չէր եղել։ Հիմա էլ ասում են՝ գումար չկա, մենք էլ առաջարկում ենք, թող լինի թեմատիկ ֆինանսավորում, պետությունը թող պատվիրի, առաջարկներ ներկայացնի, առաջնահերթությունները նշի, գիտնականն էլ շարժվի ըստ դրանց»,-նշեց ֆիզիկոսը։

Նա խոստովանում է, բոլորովին վերջերս իր աշխատավարձն էլ ընդամենը 100 հազար դրամ էր։ Ֆինանսական խնդիրները հանգեցնում են ուղեղների արտահոսքին, ինչի հետևանքով Հայաստանում գիտնականի միջին տարիքը հասել է 65-ի։ Իրավիճակն ավելի վատ է կենսաբանության ու քիմիայի ոլորտներում։

«Սա նշանակում է, որ որոշ ժամանակ հետո մենք չենք ունենալու գիտնականներ, մարդիկ ու մասնագետներ, որոնք կպատրաստեն նորերին, չի լինի սերնդափոխություն։ Ես հիմա մտածում եմ լքել գիտությունը կամ էլ դրանով զբաղվել արտասահմանում, որովհետև ես իմ ստացած աշխատավարձով չեմ կարողանում հոգալ իմ ապրուստը։ Առաջնահերթ խնդիրը հենց ուղեղների արտահոսքը կասեցնել է, եթե կառավարությունն այդ ուղղությամբ հենց այս պահին անհապաղ քայլեր չձեռնարկի, մենք վաղը ոչ մի գիտնական չենք ունենալու, ոչ մեկ չի մնա ու այստեղ աշխատի միջին աշխատավարձից ցածր գումարով»,-խնդիրը ներկայացրեց երիտասարդ ֆիզիկոսը։

Գիտնականը հաշվել է.
2016-ին 12,5 մլրդ դրամ է հատկացվել գիտության ոլորտին
2017-ին՝  12,6 մլրդ դրամ 
2018-ին՝ 11,8 մլրդ դրամ 
2019-ին՝  12,3 մլրդ դրամ 
2020-ին՝  12,7 մլրդ դրամ։

Իրավիճակն առավել տխուր է դառնում, երբ այս թվերը համեմատում են հակառակորդ երկրի հատկացումների հետ՝ 2020 թվականի բյուջեով Ադրբեջանը նախատեսում է գիտական ծախսերի համար տրամադրել $113.9 մլն(193.7 մլն մանաթ), այս թիվը $33.7 մլն ( 57.4 մլն մանաթով)` 42,1%-ով ավելին է նախորդ՝ 2019-ին նախատեսված հատկացումից։




Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

16:54
Արսեն Թորոսյանը վնասում է՝ խախտելով երեխաների իրավունքները
Անձնական տվյալների պաշտպանության իրավունքը մարդու հիմնական իրավունքներից է.   յուրաքանչյուրը պետք է ունենա հնարավորություն պաշտպանելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Այգիս չորացել է՝ պոչանքի հետևանքով, պատրաստվում եմ դիմել դատարան. Ճոճկան գյուղի բնակիչ
Հայաստանում  էկոլոգիական  իրավունքի խախտման դեպքեր  հաճախ են հանդիպում, հատկապես այն  մարզերում, որտեղ ակտիվ է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Ռուսաստանում խնձորի գները բարձրացել են
Ռուսաստանում խնձորի մեծածախ գինն այս աշուն աճել է համեմատած 2018-ի նույն ժամանակահատվածի հետ: Այս մասին հայտնել են «NEO Center»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Մարդու կյանքի միջին տևողությունն առանց ժամանակակից բժշկության
Ավստրալացի գիտնականները պարզել են, որ ժամանակակից մարդիկ ավելի երկար են ապրում գիտության և բժշկության նվաճումների շնորհիվ, հաղորդում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա
Հանրապետության տարածքում՝ դեկտեմբերի 15-19-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 3-8 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Եղանակային վտանգի «դեղին» մակարդակ՝ Մոսկվայում
Մոսկվայում և Մոսկվայի մարզերում ուժեղ քամու և անբարենպաստ եղանակային պայմանների պատճառով հայտարարվում է եղանակային վտանգի «դեղին»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
«Պատգամ» հոբելյանական երեկո՝ նվիրված Սոս Սարգսյանի ծննդյան 90-ամյակին
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ «Սոս Սարգսյան» մշակութային հիմնադրամի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
«ՊՍԺ»-ն և «Յուվենտուսը» կարող են փոխանակել ֆուտբոլիստներ Պարեդեսին և Ջանին
Ֆրանսիական «ՊՍԺ» ֆուտբոլային ակումբը կարող է փոխանակել արգենտինացի կիսապաշտպան Լեանդրո Պարեդեսին իտալական «Յուվենտուսի»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Եվրոպայի «սև օրերը»՝ ըստ Ռուսաստանի
ԱՄՆ-ի կողմից հրթիռի փորձարկումը, որն արգելված է «Միջանկյալ և կարճ հեռահարության հրթիռների վերացման մասին պայմանագրով», կարող է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Առցանց սեռական հանցագործությունների թիվն աճել է 450% -ով
Ծանոթության անվճար համակարգերը չեն ստուգում օգտատերերի քրեական պատմությունները, և այնտեղ կարողանում են գրանցվել նաև «մոլագարները»։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Անքնություն առաջացնող մթերքները
Ածխաջրի մեծ պաշար պարունակով մթերքը կարող է առաջացնել անքնություն։ Այս մասին գրում է «Ռիա»-ն՝ հղում տալով MedicalXpress-ին։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Տիչինա և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկում վրաերթի ենթարկվածի վիճակը կայուն ծանր է
Դեկտեմբերի 14-ին, ժամը 13:42-ին, «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Տիչինա և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Իհարկե, կա սեղանին դրված փաստաթուղթ, այն խոստումների դիմաց տարածքային զիջումների մասին է. Շահնազարյան
«Ես վստահ եմ, որ արցախյան հարցի բանակցային սեղանին կա փաստաթուղթ, ավելին՝ այն խոստումների դիմաց տարածքային զիջումներ անելու մասին է: Երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Վրաստանի ՄԻՊ. Քաղաքացիներին ստիպում են մասնակցել է «Վրացական երազանք»-ի հանրահավաքին
Վրաստանի տարբեր շրջանների բնակիչներին ստիպում են մասնակցել իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության հանրահավաքին։  Ճնշումների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Խաչատուր Սուքիասյան. Բոլորն են ճանաչում թե՛ ինձ, թե՛ իրեն
Գործարար Խաչատուր Սուքիասյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ արձագանքել է ՀՖՖ նախկին նախագահ, Բջնի գործարանի սեփականատեր Ռուբեն Հայրապետյանի՝ երեկ տված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Սուդանի նախկին նախագահին ազատազրկել են
Սուդանի դատարանի որոշմամբ,  նախկին նախագահ 75-ամյա Օմար ալ-Բաշիրը մեղավոր է ճանաչվել կոռուպցիայի համար և դատապարտվել երկու տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
2014-ի ռազմական հեղաշրջումից ի վեր Թաիլանդում անցկացվում է առաջին խոշոր հանրահավաքը
Ընդդիմադիր կուսակցության 1000-ավոր աջակիցներ այսօր հավաքվել էին Բոնգկոկի կենտրոնում։ Այս մասին հայտնում է «ՏԱՍՍ» գործակալությունը։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Ուզբեկստանը ավտոբուսային կապ կստեղծի Մոսկվայի հետ
«Ուզավտոտրանս սերվիս» ընկերությունը Մոսկվայի հետ կսկսի կանոնավոր ավտոբուսային ծառայություն: Այս մասին, gazeta.ru-ի փոխանցմամբ, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՀԽ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ են ընտրել
Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ Հանրային խորհրդի պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի նիստ, որի օրակարգում հանձնաժողովի նախագահի ընտրության հարցն էր:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Բացահայտվել է վճարային տերմինալի գողության դեպքը
Գողությունը կատարել է Դալար գյուղի բնակիչ 37-ամյա տղամարդը
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Մեկ ու կես տարում ծայրահեղ վնաս է կրել Արցախի սուբյեկտայնությունը. Էլիբեգովա
«Քարոզչական պատերազմը, և Նժդեհի շուրջ ծավալվող ադրբեջանական քարոզչական հարվածը բոլոր հարթակներում է գնում՝ և՛ պաշտոնական, և՛ փորձագիտական,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:34
Սանկտ Պետերբուրգում հիստերիայի մեջ ընկած կնոջից հեռացրել են երեխաներին
Ռուսաստանի Սանկտ  Պետերբուրգ քաղաքի մի բնակչուհի քիչ էր մնացել, որ պատուհանից դուրս նետեր երկու տարեկան երեխային։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
«Միսս Տիեզերք»-ի հայաստանցի մասնակիցն ահազանգում է՝ իրեն սպառնում են
«Միսս Տիեզերք» գեղեցկության միջազգային մրցույթի հայաստանցի մասնակից Դայանա Դավթյանն ահազանգում է՝  մրցույթի «ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Պետական ինստիտուտները մատնված են անգործության, որովհետև հոգնել են հիմար որոշումներից. Բեքարյան
«Մենք այս պահին գործ ունենք մեկ անձի քմահաճույքի և դրա ապահովման անորակ գործընթացի հետ»,- այս մասին Արցախի հարցի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
«Սևան» ՔԿՀ-ում կանխվել է թմրամիջոցների իրացումը
Դեկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 00։40-ի սահմաններում, ԱՆ «Սևան» քրեակատարողական հիմնարկի հարակից տարածքից կատարվել է պոլիէթիլենային...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Ստեփան Դանիելյան. Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների է պետք պատրաստվել
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանի համոզմամբ,  պետք է պատրաստվել արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների։ «2020 թիվը կարևոր տարի է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Նարինե Դիլբարյան. Խորհրդարանը չի կարողանում ամբողջ ծավալով լուծել հարցերը
Առկա է քաղաքական օրակարգը փոխելու հրամայական։ Հեղափոխության օրակարգը պաշտպանող միավորների և անհատների մասնակցությամբ հավաքում հայտարարեց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Հայաստանի ղեկավարի շուրթերից լեգիտիմացվում է Արցախի ադրբեջանական համայնքը. Ղազինյան
«Արցախի հարցի շուրջ տագնապ կա, և դրա համար հիմք է հանդիսացել Հայաստանի նոր իշխանությունների չունեցած ռազմավարությունը» ,- այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Արման Բաբաջանյան. Ներկա իշխանավորները հեղափոխությունը փոշիացնողներ են
«Անվերապահորեն մերժում ենք նախկիններին, բայց միաժամանակ մտահոգված ենք գործող իշխանությունների կողմից վարվող...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Քաղաքագետ. Սենատում բանաձևի ընդունման հարցում Հայաստանի իշխանությունները մասնակցությունը գրեթե զրոյական է եղել
12:18 13/12/2019

Քաղաքագետ. Սենատում բանաձևի ընդունման հարցում Հայաստանի իշխանությունները մասնակցությունը գրեթե զրոյական է եղել

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}