Տնտեսություն 12:00 11/11/2019 Հայաստան

ՀՀ պոտենցիալ աճը կարող է էականորեն խթանվել, բայց առաջընթացի արագությունը մինչ այժմ դանդաղ է․ հետազոտություն

Հայաստանի կառավարությունը վճռականորեն շարժվում է դեպի շատ անհրաժեշտ կառուցվածքային քայլերով, և մնում է տեսնել, թե արդյոք կա քաղաքական կամք՝  Հայաստանի տնտեսությունը վերջնականապես վերափոխելու համար։ Որոշ բարելավումներ արդեն նկատելի են։ Այս մասին ասվում է Barclays-ի հետազոտության մեջ։

Նշվում է, որ առավել ուշագրավ է ֆիսկալ՝ հարկաբյուջետային, կանոնների իրականացումը, որն օգնել է իջեցնել բյուջեի դեֆիցիտն ու պետական պարտքի մակարդակը: Ավելին, մայիսին Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ-IMF) hետ կնքված համաձայնագիրը  (IMF Stand-By Arrangement) կարևոր խարիսխ է բարեփոխումների համար և աջակցություն Հայաստանի արտաքին մնացած խոցելի կողմերի համար: Ասվում է, որ Fitch-ի հավանական վարկանիշային նորացումը նոյեմբերի 22-ին իր հաջորդ վերանայման ամսաթվին (Moody's-ի կողմից օգոստոսին նմանատիպ վարկանշավորումից հետո) կարող է դրական կատալիզատոր հանդիսանալ Հայաստանի համար:

Անդրադառնալով հարկաբյուջետային ճշգրտումներին՝ այն համարվում է ողջունելի, նշելով, որ Հայաստանի տնտեսությունը լավ զարգացել է, որին նպաստել է սպառողական ծախսերի աճը: 2019 թվականի առաջին կիսամյակում ՀՆԱ-ն ընդլայնվել է 6.9%-ով, որը բարձր է 2018թ․-ի միջին 5.2%-ից: Կան նաև նախանշաններ, որ արտահանման աճը վերականգնվում է  2018-ից հետո։

Չնայած առևտրի դեֆիցիտը փոքր-ինչ նվազել է, այլ հաշիվների վատթարացումը պատճառ է դարձել, որ ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտն ավելի ընդլայնվի, հասնելով ՀՆԱ-ի շուրջ 9,5%-ի, ինչը Հայաստանին խոցելի է դարձնում արտաքին ցնցումների դեպքում: Լավ նորությունն այն է, որ ԱՄՀ-ի (Stand-By Arrangement-SBA) 3 տարում 248 միլիոն դոլար արժողությամբ համաձայնագիրը  նման սցենարի դեպքում շատ անհրաժեշտ աջակցություն է: SBA-ը նախազգուշական է, ինչը նշանակում է, որ իշխանություններն անհրաժեշտության դեպքում կարող են դիմել՝ օգտագործելու վարկային գծի մի մասը: Բացի այդ, Հայաստանը համաձայնեցրել է Համաշխարհային բանկի հետ երկրի գործընկերության նոր շրջանակը, որը կարող է բացել 300-400մլն դոլարի ֆինանսավորումը մինչև 2023 թվականը:

Բացի արտակարգ իրավիճակներում արտաքին ֆինանսավորում տրամադրելուց, ԱՄՀ ծրագիրը նաև կարևոր խթան է բարեփոխումների համար: Հիմնադրամի տեխնիկական օգնությամբ Հայաստանը 2017 թվականի վերջին որոշ փոփոխություններ մտցրեց իր հարկաբյուջետային օրենքներում, որի արդյունքներն արդեն նկատելի են: Կառավարության պարտքի մակարդակի բարձրացման մի ժամանակահատվածից հետո այս կանոններով կառավարությանը խստացրեց հարկաբյուջետային քաղաքականությունը: Հայաստանի հարկային օրենսգիրքը սահմանում է, որ պետական պարտքի մակարդակը չպետք է գերազանցի ՀՆԱ-ի 60% -ը և ներառում է ավտոմատ շտկող մեխանիզմ, երբ պարտքերի մակարդակը մոտենում է այդ սահմանին: Ֆիսկալ կանոնների ուժի մեջ մտնելու արդյունքում անցած տարվա ընթացքում բյուջեի դեֆիցիտը կտրուկ նվազել է և այժմ տեղափոխվել է դեպի ավելցուկ (Նկար 2): Սա օգնել է իջեցնել պարտքի մակարդակը ՀՆԱ-ի մոտ  53%-ի մակարդակի, որը նվազել է 59% գագաթնակետից: Հատկանշական է, որ ծախսերի անկման մեծ մասը եկել է բյուջեի կապիտալ ծախսերի կտրուկ անկման գնով, ինչը վատ արդյունք է տալիս աճի համար:

Նշվում է, որ ՀՀ նոր կառավարության ռեֆորմիստական օրակարգը խթանում է Moody’s-ի վարկանիշային աղյուսակում բարձրացումը, որը օգոստոսին դրականից կայուն էր գնահատել արտոնյալ պարտքի հեռանկարը (B1-ից Ba3): Սրան կարող է հետևել Fitch-ի վարկանշավորումը, որը կհրապարակվի նոյեմբերի 22-ին, որտեղ Հայաստանը ներկայումս B+ մակարդակում է։

Այլ բարեփոխումների հարցում առաջընթացը որոշ չափով դանդաղ է եղել։ Ասվում է, որ նոր կառավարությունն այս տարվա սկզբին ընդունեց բարեփոխումների հավակնոտ ծրագիր, ինչը, անշուշտ, թվում է, որ կարող է զգալիորեն խթանել ՀՆԱ-ի հավանական աճը, եթե այն իրականացվի: Սակայն ասվում է, որ ծրագիրը բավականին մշուշոտ է՝ ճշգրիտ քայլերի մանրամասների հետ կապված, և մինչ այժմ առաջընթացը դանդաղ է եղել։

Կառավարության ծրագրի հիմնական ոլորտների առումով այն կենտրոնանում է Հայաստանում ինչպես տնտեսական, այնպես էլ քաղաքական համակարգի վերափոխման վրա․  երկրում ինստիտուտների և օրենքի գերակայության ամրապնդում, ինչպես նաև գործարար միջավայրի բարելավում և տնտեսական աճի խթանում:

Ասվում է, որոշակի բարդություններ են առաջացել բարեփոխումների իրականացման առումով, օրինակ, վարչապետ Փաշինյանը դանդաղել է Ստամբուլի կոնվենցիան վավերացնելու կամ Ամուլսարի ոսկու հանքավայրում խնդիրը լուծելու գործում, ինչը մասամբ կապվում է կառավարության կողմից ոչ պոպուլյար որոշումներ ընդունելու դժկամության հետ։ Նշվում է, որ Հայաստանի հասարակության պահպանողական մասը դեմ է Ստամբուլի կոնվենցիային, իսկ Ամուլսարի հանքավայրում աշխատանքները դադարել են՝ կապված բնապահպանական բողոքների պատճառով:

Ամուլսարի խնդրի հետ կապված ասվում է, որ, չնայած, վարչապետը հանդես է եկել  Լիդիանի (Ամուլսարի սեփականատիրոջ) պաշտպանությամբ, սակայն ոչինչ չի արվել բողոքի ցույցերը դադարեցնելու համար, այսինքն հանքը մնում է փակ: Նշվում է, որ սա առանցքային դեպք է, որը կարող է կարևոր հետևանքներ ունենալ Հայաստանում ներդրումներ կատարելու ընկերությունների պատրաստակամության վրա, և, հետևաբար, վարչապետ Փաշինյանի երկմտությունը գուցե ճիշտ ազդանշան չուղարկի:

Միևնույն ժամանակ, մինչդեռ անցած տարի բյուջեի դեֆիցիտի կրճատումը հուսադրող է, սակայն այն անհամաչափորեն պայմանավորված է եղել կապիտալ ծախսերի անկմամբ, ինչը հակասում է նրան, ինչ պետք է անի կառավարությունը, եթե ցանկանում է խթանել ներդրումները: Խոստումնալից է համարվում 2020 թվականի բյուջեի նախագիծը, քանի որ նախատեսվում է մեծացնել ենթակառուցվածքների և կապիտալ այլ ծախսերը, իսկ պաշտպանական ծախսերը նախատեսվում է նվազեցնել: Բայց մինչ այժմ հանրային ծրագրերի իրականացման արդյունքները չնչին են:

Ընդհանուր առմամբ, ասվում է, որ եթե քաղաքականությունն իրականացի, ապա Հայաստանի պոտենցիալ  աճը կարող է էականորեն խթանվել, բայց առաջընթացի արագությունը մինչ այժմ դանդաղ է եղել, քան սպասվում էր՝ հաշվի առնելով 2018 թվականի հեղափոխությունից հետո արագ վերափոխման մեծ հույսերը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:31
Դեկտեմբերի 7-11-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ
Հանրապետության տարածքում դեկտեմբերի 7-11-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 3-8 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Փրկարարներն ուղղել են իրանցի վարորդի բեռնատարի կցորդիչը
Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 11:12-ին, «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքի մաքսատան մոտակայքում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Ախալքալաքում նույնպես կլինեն ցույցեր
Վրաստանում ընդդիմությունն այսօրվանից բողոքի ցույցեր է անցկացնում շրջաններում: Առաջինը Վրաստանի երկրորդ ամենամեծ քաղաքում՝ Քութայիսում է:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
ՀՖՖ նախագահի պաշտոնում առաջադրվել է 3 թեկնածու
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան ասուլիսում հրապարակում է նախագահի և գործադիր կոմիտեի անդամների թեկնածուների անունները։ Դեկտեմբերի 23-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 6-ին՝ ժամը 18:30-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Մեծ քանակությամբ արգելված իրեր չնախատեսված խուզարկությունների արդյունքում
Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության անվտանգության ապահովման կառուցվածքային ստորաբաժանումների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Քաղաքապետի կաբինետի դուռը բաց է բոլորի համար. Հասմիկ Խաչունց
«Կամազներ՝ քաղաքապետարանին․ նվեր տված ձիու ատամները չե՞ն հաշվում» թեմայով քննարկման ընթացքում Երևանի ավագանու «Լույս»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
2020 թ. տարեսկզբին կշահագործվեն Երևանի թիվ 153 և Վանաձորի թիվ 7 դպրոցները
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունում այսօր քննարկվել են Ասիական զարգացման բանկի աջակցությամբ իրականացվող «ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ԱՊՀ համագործակցության տնտեսական խորհրդի 84-րդ նիստին
Աշխատանքային այցով Մոսկվայում գտնվող փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է Անկախ պետությունների համագործակցության տնտեսական խորհրդի 84-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
10 000 ՀՀ քաղաքացի սպասում է որևէ լուծման, որպեսզի կարողանա վերադառնալ հայրենիք
«Լուսավոր Հայաստան»-ը հայտարարություն է տարածել, որում մասնավորապես ասված է. ««Լուսավոր Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Քննարկվել է մինչև 2030 թվականը ԱՊՀ տնտեսական զարգացման ռազմավարության նախագիծը
Աշխատանքային այցով Մոսկվայում գտնվող փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է Անկախ պետությունների համագործակցության տնտեսական խորհրդի 84-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
ԼՂ հակամարտության համատեքստում պատերազմի հավանականությունը «եթե»-ից դարձել է «երբ»
Բրատիսլավայում եզրափակվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգարվորման հերթական բանակցային տարին։ Որևէ ճեղքում, որևէ լուրջ առաջընթաց չգրանցվեց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Պարտադիր սպանդանոցային մորթի անցման գործընթացը պետք է լինի սահուն ու անցնցում
Այսօր ՀՀ ԿԵ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի դահլիճում, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի աջակցությամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Մանրամասներ Էջմիածնում տեղի ունեցած սպանության փորձից
Նոյեմբերի 14-ին Էջմիածնի Վազգեն Սարգսյան փողոցից հրազենային վնասվածքներով «Վաղարշապատ» բժշկական կենտրոն տեղափոխվեց 27-ամյա մի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
«Կամք». Եվրոպացիներից շատ մեծ բան չենք պահանջում
Հայկական արժեքների պաշտպանության «Կամք» հասարակական նախաձեռնությունը Երևանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակի առջև ակցիա իրականացրեց ընդդեմ Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացման:
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Տնտեսագետ. 750 հազար դոլար ամանորյա միջոցառումներին տրամադրելը եղել է Փաշինյանի հրահանգով
Մոտ 20 տոկոս աղքատություն ունեցող Երևանի իշխանություններն այս տարի  278 մլն դրամ կամ 750 հազար դոլար կտրամադրեն ամանորյա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Բարսեղ Բեգլարյան. Համոզված եմ՝ առաջադրված մեղադրանքը կեղծ է
«Ֆլեշ» ՍՊԸ նախագահ Բարսեղ Բեգլարյանը տեղյակ չէ իր դեմ առաջադրված նոր մեղադրանքի մասին։ «Պաշտոնապես ինձ ոչ մեկ տեղյակ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
«Գործուղման մեկնած ԱԺ 77 պատվիրակություն և ընդդիմության 0 ներկայացուցիչ»
«Մեծամասնություն կազմող «Իմ Քայլ» դաշինքն ամենաբարձր մակարդակով խոսում է ժողովրդավարությունից, բայց  2019 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Հիվանդ մարդուն բանակ զորակոչելու դեպքեր եղել են. Փոխնախարար
«Եղե՞լ են դեպքեր, որ տարբեր հիվանդություններ ունեցող մարդիկ զորակոչվել են բանակ, հետո ինչ-որ խնդիրներ են առաջացել, նոր հայտնաբերվել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
ՊԵԿ. Հնարավորություն է ստեղծվում ներմուծել աջ ղեկով տրանսպորտային միջոցներ
դրանք ձախակողմյան ղեկային տեղաբաշխման փոխելու նպատակով
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
«Ա1+»-ը դատարանի միջոցով փորձում է վերականգնել կորցրած իրավունքները
«Ա1+»-ը դատական հայց է ներկայացրել ՀՀ կառավարության դեմ կորցրած իրավունքները վերականգնելու համար. «Ա1+»-ը զրկվել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
Սրբուհի Գալյան. Քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի նախագիծն այս տարի կուղարկվի վարչապետի աշխատակազմ
Ներկայում կատարվում են ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի նախագծի լրամշակման ու ամփոփման աշխատանքներ, որոնք ավարտելուց հետո այս տարի այն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
«Աննա Հակոբյանի խաղաղության աղավնին չի թառել Մեհրիբան Ալիևայի վրա». Կոնստանտին Տեր-Նակալյան
«Էդ ադրբեջանական փաստաթղթի հրապարակումից հետո առհասարակ ճիշտը բանակցություններից հրաժարվելն էր։ Որովհետև դա խայտառակ, նվաստացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:01
ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ պետական մրցանակին նվիրված Հատուկ ծրար է մարվել
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի նստավայրում երեկ տեղի է ունեցել Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Նորայր Մուրադյան. Սպիտակում 2200 ընտանիք տնակներում է ապրում
Սպիտակ քաղաքն այսօր ընդամենն ունի 35 հազար բնակչություն, հիմնականում երեխաները, կանայք և ծերերը: Լրագրողների հետ հանդիպմանը Սպիտակի երկրաշարժի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Զինծառայողին ինքնասպանության դրդողը կազատազրկվի մինչև 12 տարի ժամկետով
«Շատ ցավալի վիճակագրություն ունենք, բայց բանակում ինքնասպանության դեպքերը միայն հայաստանյան իրականությունում չեն։ Աշխարհի բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Շահագործման է հանձնվել «Ղալթախչի» երկաթուղային կայարանը
Շահագործման է հանձնվել «Ղալթախչի» երկաթուղային կայարանի էլեկտրակենտրոնացման համակարգի (ԷԿՀ) հենակետը, որն ավերվել էր 1988 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
ԱՆ-ն հերքում է «Պյեռլուիջի Կոլինա» անունով քաղաքացի երեխա չի որդեգրել
Արդարադատության նախարարությունը, անդրադառնալով դեկտեմբերի 6-ին Հայաստանի լրատվության միջոցներով հրապարակված ֆուտբոլային նախկին մրցավար,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Եղիշե Չարենցի՝ Արփենիկն ու Իզաբելլան
Բանաստեղծ Եղիշե Չարենցը շատ ճաշակով է եղել ոչ միայն գրականության, նաև կանանց ընտրության հարցում: Նա մշտապես շրջապատված է եղել գեղեցիկ կանանցով: Վառ վկայություն նրա երկու կանայք:
Աղբյուր` Panorama.am
14:51
Պարենի համաշխարհային գները նոյեմբերին աճել են
Մսամթերքը և բուսական յուղերը հանգեցրել են ՊԳԿ պարենային ապրանքների գնային ինդեքսի բարձրացմանը
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է
13:46 06/12/2019

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}