Տնտեսություն 12:00 11/11/2019 Հայաստան

ՀՀ պոտենցիալ աճը կարող է էականորեն խթանվել, բայց առաջընթացի արագությունը մինչ այժմ դանդաղ է․ հետազոտություն

Հայաստանի կառավարությունը վճռականորեն շարժվում է դեպի շատ անհրաժեշտ կառուցվածքային քայլերով, և մնում է տեսնել, թե արդյոք կա քաղաքական կամք՝  Հայաստանի տնտեսությունը վերջնականապես վերափոխելու համար։ Որոշ բարելավումներ արդեն նկատելի են։ Այս մասին ասվում է Barclays-ի հետազոտության մեջ։

Նշվում է, որ առավել ուշագրավ է ֆիսկալ՝ հարկաբյուջետային, կանոնների իրականացումը, որն օգնել է իջեցնել բյուջեի դեֆիցիտն ու պետական պարտքի մակարդակը: Ավելին, մայիսին Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ-IMF) hետ կնքված համաձայնագիրը  (IMF Stand-By Arrangement) կարևոր խարիսխ է բարեփոխումների համար և աջակցություն Հայաստանի արտաքին մնացած խոցելի կողմերի համար: Ասվում է, որ Fitch-ի հավանական վարկանիշային նորացումը նոյեմբերի 22-ին իր հաջորդ վերանայման ամսաթվին (Moody's-ի կողմից օգոստոսին նմանատիպ վարկանշավորումից հետո) կարող է դրական կատալիզատոր հանդիսանալ Հայաստանի համար:

Անդրադառնալով հարկաբյուջետային ճշգրտումներին՝ այն համարվում է ողջունելի, նշելով, որ Հայաստանի տնտեսությունը լավ զարգացել է, որին նպաստել է սպառողական ծախսերի աճը: 2019 թվականի առաջին կիսամյակում ՀՆԱ-ն ընդլայնվել է 6.9%-ով, որը բարձր է 2018թ․-ի միջին 5.2%-ից: Կան նաև նախանշաններ, որ արտահանման աճը վերականգնվում է  2018-ից հետո։

Չնայած առևտրի դեֆիցիտը փոքր-ինչ նվազել է, այլ հաշիվների վատթարացումը պատճառ է դարձել, որ ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտն ավելի ընդլայնվի, հասնելով ՀՆԱ-ի շուրջ 9,5%-ի, ինչը Հայաստանին խոցելի է դարձնում արտաքին ցնցումների դեպքում: Լավ նորությունն այն է, որ ԱՄՀ-ի (Stand-By Arrangement-SBA) 3 տարում 248 միլիոն դոլար արժողությամբ համաձայնագիրը  նման սցենարի դեպքում շատ անհրաժեշտ աջակցություն է: SBA-ը նախազգուշական է, ինչը նշանակում է, որ իշխանություններն անհրաժեշտության դեպքում կարող են դիմել՝ օգտագործելու վարկային գծի մի մասը: Բացի այդ, Հայաստանը համաձայնեցրել է Համաշխարհային բանկի հետ երկրի գործընկերության նոր շրջանակը, որը կարող է բացել 300-400մլն դոլարի ֆինանսավորումը մինչև 2023 թվականը:

Բացի արտակարգ իրավիճակներում արտաքին ֆինանսավորում տրամադրելուց, ԱՄՀ ծրագիրը նաև կարևոր խթան է բարեփոխումների համար: Հիմնադրամի տեխնիկական օգնությամբ Հայաստանը 2017 թվականի վերջին որոշ փոփոխություններ մտցրեց իր հարկաբյուջետային օրենքներում, որի արդյունքներն արդեն նկատելի են: Կառավարության պարտքի մակարդակի բարձրացման մի ժամանակահատվածից հետո այս կանոններով կառավարությանը խստացրեց հարկաբյուջետային քաղաքականությունը: Հայաստանի հարկային օրենսգիրքը սահմանում է, որ պետական պարտքի մակարդակը չպետք է գերազանցի ՀՆԱ-ի 60% -ը և ներառում է ավտոմատ շտկող մեխանիզմ, երբ պարտքերի մակարդակը մոտենում է այդ սահմանին: Ֆիսկալ կանոնների ուժի մեջ մտնելու արդյունքում անցած տարվա ընթացքում բյուջեի դեֆիցիտը կտրուկ նվազել է և այժմ տեղափոխվել է դեպի ավելցուկ (Նկար 2): Սա օգնել է իջեցնել պարտքի մակարդակը ՀՆԱ-ի մոտ  53%-ի մակարդակի, որը նվազել է 59% գագաթնակետից: Հատկանշական է, որ ծախսերի անկման մեծ մասը եկել է բյուջեի կապիտալ ծախսերի կտրուկ անկման գնով, ինչը վատ արդյունք է տալիս աճի համար:

Նշվում է, որ ՀՀ նոր կառավարության ռեֆորմիստական օրակարգը խթանում է Moody’s-ի վարկանիշային աղյուսակում բարձրացումը, որը օգոստոսին դրականից կայուն էր գնահատել արտոնյալ պարտքի հեռանկարը (B1-ից Ba3): Սրան կարող է հետևել Fitch-ի վարկանշավորումը, որը կհրապարակվի նոյեմբերի 22-ին, որտեղ Հայաստանը ներկայումս B+ մակարդակում է։

Այլ բարեփոխումների հարցում առաջընթացը որոշ չափով դանդաղ է եղել։ Ասվում է, որ նոր կառավարությունն այս տարվա սկզբին ընդունեց բարեփոխումների հավակնոտ ծրագիր, ինչը, անշուշտ, թվում է, որ կարող է զգալիորեն խթանել ՀՆԱ-ի հավանական աճը, եթե այն իրականացվի: Սակայն ասվում է, որ ծրագիրը բավականին մշուշոտ է՝ ճշգրիտ քայլերի մանրամասների հետ կապված, և մինչ այժմ առաջընթացը դանդաղ է եղել։

Կառավարության ծրագրի հիմնական ոլորտների առումով այն կենտրոնանում է Հայաստանում ինչպես տնտեսական, այնպես էլ քաղաքական համակարգի վերափոխման վրա․  երկրում ինստիտուտների և օրենքի գերակայության ամրապնդում, ինչպես նաև գործարար միջավայրի բարելավում և տնտեսական աճի խթանում:

Ասվում է, որոշակի բարդություններ են առաջացել բարեփոխումների իրականացման առումով, օրինակ, վարչապետ Փաշինյանը դանդաղել է Ստամբուլի կոնվենցիան վավերացնելու կամ Ամուլսարի ոսկու հանքավայրում խնդիրը լուծելու գործում, ինչը մասամբ կապվում է կառավարության կողմից ոչ պոպուլյար որոշումներ ընդունելու դժկամության հետ։ Նշվում է, որ Հայաստանի հասարակության պահպանողական մասը դեմ է Ստամբուլի կոնվենցիային, իսկ Ամուլսարի հանքավայրում աշխատանքները դադարել են՝ կապված բնապահպանական բողոքների պատճառով:

Ամուլսարի խնդրի հետ կապված ասվում է, որ, չնայած, վարչապետը հանդես է եկել  Լիդիանի (Ամուլսարի սեփականատիրոջ) պաշտպանությամբ, սակայն ոչինչ չի արվել բողոքի ցույցերը դադարեցնելու համար, այսինքն հանքը մնում է փակ: Նշվում է, որ սա առանցքային դեպք է, որը կարող է կարևոր հետևանքներ ունենալ Հայաստանում ներդրումներ կատարելու ընկերությունների պատրաստակամության վրա, և, հետևաբար, վարչապետ Փաշինյանի երկմտությունը գուցե ճիշտ ազդանշան չուղարկի:

Միևնույն ժամանակ, մինչդեռ անցած տարի բյուջեի դեֆիցիտի կրճատումը հուսադրող է, սակայն այն անհամաչափորեն պայմանավորված է եղել կապիտալ ծախսերի անկմամբ, ինչը հակասում է նրան, ինչ պետք է անի կառավարությունը, եթե ցանկանում է խթանել ներդրումները: Խոստումնալից է համարվում 2020 թվականի բյուջեի նախագիծը, քանի որ նախատեսվում է մեծացնել ենթակառուցվածքների և կապիտալ այլ ծախսերը, իսկ պաշտպանական ծախսերը նախատեսվում է նվազեցնել: Բայց մինչ այժմ հանրային ծրագրերի իրականացման արդյունքները չնչին են:

Ընդհանուր առմամբ, ասվում է, որ եթե քաղաքականությունն իրականացի, ապա Հայաստանի պոտենցիալ  աճը կարող է էականորեն խթանվել, բայց առաջընթացի արագությունը մինչ այժմ դանդաղ է եղել, քան սպասվում էր՝ հաշվի առնելով 2018 թվականի հեղափոխությունից հետո արագ վերափոխման մեծ հույսերը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:59
Իշխանյան. Փաշինյանը գերազանցել կամ գերազանցում է նախորդ բոլոր գործիչների ռեկորդները
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է. «Այն որ քաղաքական, պետական գործիչները ողջ աշխարհում և բոլոր ժամանակներում, մեղմ ասած ճշմարտախոս...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Հարյուրավոր գիտնականներ ասում են՝ կորոնավիրուսը օդակաթիլային է ու դիմել են ԱՀԿ-ին՝ վերանայելու առաջարկությունները
Հարյուրավոր գիտնականներ ասում են, որ կան ապացույցներ այն մասին, որ օդի փոքր մասնիկներում նոր կորոնավիրուսը կարող է վարակել մարդկանց և կոչ են...
Աղբյուր` Panorama.am
11:47
Հայաստանյան հրատարակչությունները համացանցում տարածում են «Մի՛ սպանիր վաղվա գիրքը» կոչով լուսանկարներ
Հայաստանյան առաջատար հրատարակչությունները սոցիալական հարթակները ողողել են «Մի՛ սպանիր վաղվա գիրքը» կոչով լուսանկարներով։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Բռնություն՝ ոստիկանության ծառայողների նկատմամբ. մեկ անձ ձերբակալվել է
Բագրատունյաց պողոտայում ծառայություն հուլիսի 5-ին՝ ժամը 18:45-ի սահմաններում  իրականացնող ոստիկաններին է մոտեցել «Օպել Աստրա»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի երկու նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի երկու նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը թարմացվել է կառավարության կողմից ստեղծված  stopcov.ge հատուկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Հարություն Մեսրոբյան. Թե ինչու չի հաջողվում ստեղծել հզոր, մրցունակ և արդար հայկական պետություն
ՀՀ հանրային խորհրդի նախկին անդամ, կառավարման փորձագետ Հարություն Մեսրոբյանը գրում է՝ նորագույն պատմության ընթացքում մեզ չի հաջողվում ստեղծել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
Քիմ Քարդաշյանի ամուսին Քանիե Ուեսթն առաջադրել է իր թեկնածությունը ԱՄՆ-ի նախագահի ընտրություններում
Տեսլա էլեկտրական մեքենաներ արտադրող ընկերրության տնօրեն Էլոն Մասքն արդեն աջակցություն է հայնտել Ուեսթին
Աղբյուր` Panorama.am
11:21
Մահացել է իտալացի կոմպոզիտոր Էննիո Մորրիկոնեն
91 տարեկանում մահացել է իտալացի հայտնի կոմպոզիտոր Էննիո Մորրիկոնեն։ «Գազետա.ռու»-ն գրում է, որ կոմպոզիտորն առավել հայտնի է որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
Փաստաբան. Մերժվեց Միքայել Մինասյանին կալանավորելու երկրորդ միջնորդությունը
Կարող եմ ասել միայն, որ այն ավելի ապօրինի և անհիմն էր, քան նախորդ միջնորդությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
Ինչ նորմեր պետք է պաշտպանել ծովում հանգստանալիս. Վրաստանի ԱՆ հանձնարարականները
Վրաստանի առողջապահության նախարարությունը նոր կորոնավիրուսով առաջացած վարակի կապակցությամբ ընդհանուր հանձնարարականներ է մշակել ծովափում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:57
Եվրամիությունում կորոնավիրուսային վարակի երկրորդ ալիք է
Համաճարակի երկրորդ ալիքն է սկսվել ԵՄ-ում։ Ներկայումս Իսպանիայում կարանտինացված է գրեթե երեք հարյուր հազար մարդ: Այս մասին գրում է Euronews-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
Ինչպես մի առիթով արդարացիորեն նշեց Փաշինյանը, իրենք այլևս կորցնելու բան չունեն. Ղազինյան
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Արթուր Ղազինյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Ես չգիտեմ, սրանք կհասցնե՞ն «Հայ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Կառավարության թերացումները ստիպեցին, որ ներքին տուրիզմը գործի «ջունգլիի օրենքներով»
Կորոնավիրուսային համավարակի հետևանքով տնտեսության կրած վնասները առավելապես նկատելի են զբոսաշրջության ոլորտում, քանի որ մարտ ամսից սկսած արտագնա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:38
Կորցրած «ծովից-ծովի» շարքից․․․
Հայաստանը հիմա նման է մի հսկայական երկաթե կոնստրուկցիայի, որի ամրությունն ապահովող բոլոր մասերը երկու տարի շարունակ թուլացրել-շարքից հանել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Պուտինի զարմիկն ընտրվել է «Ժողովուրդն ընդդեմ կոռուպցիայի» կուսակցության ղեկավար
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի զարմիկը, Անվտանգության դաշնային ծառայության նախկին աշխատակից և գործարար Ռոման Պուտինն ընտրվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:26
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է Նուրսուլթան Նազարբաևին
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ղազախստանի Հանրապետության առաջին նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևին՝ ծննդյան օրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Ինչպես է գերմանացի քաղաքապետը կեսգիշերով եկել շնորհավորելու Ժանն Բարսեղյանին
Ստրասբուրգի ավագանու ընտրություններին մեծ հետաքրքրությամբ հետևել են սահմանակից Գերմանիայի Քեհլ քաղաքում, որի տեղական բոլոր ԶԼՄ-ներն արդրադարձել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Ֆրանսիայի նախկին վարչապետի նկատմամբ հետաքննություն` կորոնավիրուսային ճգնաժամի կառավարման պատճառով
Ֆրանսիայի նախկին վարչապետ Էդուարդ Ֆիլիպը հետաքննվում է Ֆրանսիայի բարձրագույն դատարանի կողմից՝ COVID-19 ճգնաժամի կառավարման պատճառով: Ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
10:06
Չալաբյան. Սա վտանգավոր դիվերսիա է մեր արժեքահամակարգի նկատմամբ
Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմությունը տարալուծելով՝ նպատակ է դրվում հայ երեխայի գիտակցությունից հանել եկեղեցու կարևորությունը, և փոխարինել այն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Հռոմի պապն աջակցում է ՄԱԿ-ի ԱԽ նախաձեռնությանը՝ «կորոնավիրուսային» հրադադարի մասին
Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը սատարում է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևին, որով կոչ է արվում հրադադար հաստատել բոլոր կոնֆլիկտների գոտիներում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
Հենրիխ Մխիթարյանը՝ գոլի հեղինակ
Իտալիայի առաջնության 30-րդ տուրում նախօրեին «Ռոման» հյուրընկալվել էր  «Նապոլիին»։ Խաղն ավարտվել է 1։2 հաշվով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Թրամփը խոստացել է շարունակել սոցիալիզմի դեմ պայքարը Վենեսուելայում
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ իր երկիրը կշարունակի պայքարել Մադուրոյի սոցիալիստական ռեժիմի դեմ։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
Արենի, Չիվա և Պռինդ գյուղերի միջնամասում բռնկված հրդեհը մեկուսացված է
հրդեհաշիջման աշխատանքներին ներգրավվել են 29 փրկարար ծառայող
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
Երկրաշարժ Մարմարաշենից 6 կմ հարավ-արևելք
Հուլիսի 6-ին, տեղական ժամանակով ժամը 06։17-ին (Գրինվիչի ժամանակով` ժամը 05:31-ին) ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
Նիդեռլանդներում անձը հաստատող փաստաթղթերում սեռը չի նշվի
Նիդեռլանդներում որոշել են հրաժարվել անձը հաստատող փաստաթղթերում սեռը նշելուց։ Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ, երկրի կրթության, մշակույթի և գիտության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
ԱԻՆ. Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման բարձր ինտեսիվությունը պահպանվում է
ԱԻ նախարարությունից զգուշացնում են՝ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ինտեսիվությունը սպասվում է նորմայից բարձր: Խորհուրդ է տրվում ժամը 11:00-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
ՍԱՏՄ. Տնտեսվարողներն առավել կարգապահ են Տավուշում
Կորոնավիրուսի տարածումը կանխելու նպատակով ԱԱՏՄ դիտարկումները փաստում են՝ Գեղարքունիքի մարզում բիզնեսը ստուգումների առաջին օրերի համեմատ առավել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
«Մաթեմատիկա» առարկայից քննություն է հանձնում ավելի քան 5000 դիմորդ
Այսօր միասնական ամենամեծ քննությունն է «Մաթեմատիկա» առարկայից: Հայտագրվածների ընդհանուր թիվը 5412 է: 47 քննական կենտրոնից գործում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Միքայել Մինասյան. 89+1 դատվողները
Սուրբ Աթոռում ՀՀ նախկին արտակարգ և լիազոր դեսպան Միքայել Մինասյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Օրենքը, որը պատրաստվում է ստորագրել...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}