Քաղաքական 10:38 13/11/2019 Հայաստան

Հայերը Ստամբուլից թռչում են Նյու Յորք՝ մասնակցելու թուրքական քարոզչությանը

Զարմանալի է, թե ինչեր է անում Թուրքիայի կառավարությունը՝ Պոլսո հայ հոգևորականությանը և աշխարհիկ մարդկանց իր քարոզչական արշավում ընդգրկելու համար։

2019 թ. նոյեմբերի 5-ին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի Հաղորդակցության գրասենյակը ցուցահանդես է կազմակերպել Նյու Յորքում՝ ներկայացնելով Արևմտյան Հայաստանի (ներկայիս արևելյան Թուրքիա) Աղթամար կղզում, Վանա լճի ափին գտնվող հայկական Սուրբ Խաչ եկեղեցու լուսանկարները։

Ցուցահանդեսի բացմանը ներկա էր ոչ միայն Նյու Յորքում Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոս Ալփեր Աքթաշը, այլ որքան էլ զարմանալի էր, մասնակցում էին մի շարք հայ ղեկավարներ, ինչպես նաև Ստամբուլից ժամանած քրիստոնյա այլ հոգևորականներ։ Մասնակիցների թվում էին Պոլսո Հայոց պատրիարքի տեղապահ Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանը, Պոլսո հոգևորական Շիրվան Միրզոյանը, Պոլսո Սամաթիայի Ս. Գևորգ եկեղեցու թաղային խորհրդի ատենապետ Եսայի Դեմիրը, Ծնունդ Ս․ Աստվածածին եկեղեցու ատենապետ Մեսութ Օզդեմիրը, Պոլսո Գուզգունջուկի Ս․ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ատենապետ Էդուարդ Այվազյանը, Պոլսո Սուրբ Գրոց միության Թուրքիայի մասնաճյուղի տնօրեն Թամար Քարասուն, «Լույս» երկշաբաթաթերթից Արամ Քուրանը, Պոլսո հայկական Սուրբ Փրկիչ հիվանդանոցի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Պետրոս Շիրինօղլուն և նրա կինը, Թուրքիայի ազգային փոքրամասնությունների համայնքի հիմնադրամի ներկայացուցիչ Մորիս Լևին, Ասորական հնագույն եկեղեցու հիմնադրամի նախագահ Սայիթ Սուշինը, Ամերիկյան հունական ուղղափառ եկեղեցու արքեպիսկոպոս Էլպիդոֆորոս Լամբրինիադիսը, և հայկական ու թուրքական համայնքների մի շարք ներկայացուցիչներ: Ես ուրախ եմ, որ Միացյալ Նահանգների Հայ Եկեղեցու հոգևորականներից որևէ մեկը չմասնակցեց Նյու Յորքում ցուցահանդեսի բացման արարողությանը:

Թեև հասկանալի է, որ հաշվի առնելով Միացյալ Նահանգների և Թուրքիայի միջև առկա լարված հարաբերությունները, Թուրքիայի կառավարությունը կցանկանար ԱՄՆ-ում քարոզարշավ իրականացնել՝ իր արատավորված կերպարի բարելավման նպատակով, սակայն առավել քան անընդունելի է հայ աշխարհիկ անձանց և հոգևորականության, ինչպես նաև ասորի ու հույն  ղեկավարների մասնակցությունը։ Կարելի է արդարացնել Պոլսո ղեկավարների մասնակցությունը, հաշվի առնելով, որ նրանք պատանդ են կեղեքիչ թուրքական վարչակարգի ձեռքում։ Եպիսկոպոս Մաշալյանի դեպքում, այնուամենայնիվ, հնարավոր է, որ նա հոժարակամ է եկել, հաշվի առնելով, որ նա Թուրքիայում Հայոց պատրիարքի աթոռի համար դեկտեմբերին կայանալիք ընտրություններում երկու թեկնածուներից մեկն է։ Եպիսկոպոսը լավ գիտի, որ Թուրքիայի կառավարության ցանկությանն ընդդիմանալը կարող է նրա վրա շատ թանկ նստել, զրկվելով Պատրիարքարանի աթոռից։

Չնայած Էրդողանի կառավարության խիստ ցանկությանը՝ քարոզչություն իրականացնել ԱՄՆ-ում, այն չկարողացավ օգտվել այդ հնարավորությունից։ Թուրքիան մեծ ծախսեր արեց Սուրբ Խաչ եկեղեցու 88 լուսանկարները Նյու Յորք բերելու, ցուցահանդեսի դահլիճ վարձելու համար Մանհեթենում, Ստամբուլից Նյու Յորք մեկ տասնյակից ավելի հյուրեր տեղափոխելու և տեղավորելու համար, ինչպես նաև Սուրբ Խաչ եկեղեցու մասին պատմող՝ «Հայտնի են դառնում Անատոլիայի թաքնված հուշարձանները․ Աքդամար» ֆիլմը նկարահանելու համար, որը ցուցադրվեց ցուցահանդեսում։ Այնուամենայնիվ, Թուրքիայի կողմից վարձու ամերիկյան բարձր վարձատրվող լոբբիստական ընկերություններին չէին խնդրել կամ նրանց չէր հաջողվել ամերիկյան լրատվամիջոցներով տարածել ցուցահանդեսի մասին քարոզչությունը։ Երկրորդ, Թուրքիայի կառավարությունը չէր մտածել ցուցահանդեսի բացումը հետաձգել մեկ շաբաթով, որպեսզի Էրդողանը, որն այս շաբաթ կլինի ԱՄՆ-ում, կարողանար մասնակցել ժապավենը կտրելու պաշտոնական արարողությանը։ Սեպտեմբերին Էրդողանը ներկա էր գտնվել Նյու Յորքում աշխարհահռչակ պոլսահայ լուսանկարիչ Արա Գյուլերի լուսանկարների ցուցահանդեսի բացմանը, որը ևս հովանավորվել էր Թուրքիայի կառավարության կողմից։

Ահա այն պատճառները, թե ինչու եմ Սուրբ Խաչ եկեղեցու լուսանկարների ցուցահանդեսը համարում թուրքական քարոզչության դրսևորում.

1)  Թուրքական կառավարությունը Սուրբ Խաչը հռչակել էր թանգարան, ոչ թե եկեղեցի, արտոնելով հայերին այնտեղ պատարագ մատուցել տարին մեկ անգամ՝ հատուկ թույլտվությամբ։ Նյու Յորքում ցուցահանդես կազմակերպելու փոխարեն շատ ավելի կարևոր կլիներ Սուրբ Խաչը թողնել որպես եկեղեցի, այլ ոչ թե թանգարան։ Ի՞նչու են հայ և մյուս հոգևորականները նշում թանգարանի ցուցահանդեսի բացումը։ Եթե նրանք մի փոքր արիություն ունենային, կհրաժարվեին մասնակցել ցուցահանդեսի բացմանը, մինչև այն նորից չվերածեին եկեղեցու, որի կառուցումը Հայոց թագավոր Գագիկ Արծրունու հովանավորությամբ ավարտվել է 921 թվականին։ Այցելուները նույնիսկ ստիպված են վճարել «թանգարան» մուտք գործելու համար:
2)  2007 թ․Սուրբ Խաչ տաճարի վերանորոգումից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը թույլ չտվեց խաչ տեղադրել եկեղեցու գմբեթին՝ պատճառաբանելով, որ այն չափազանց ծանր է գմբեթի համար: Ի վերջո, շատ քննադատություններից հետո, Թուրքիայի կառավարությունը 2010-ին թույլատրեց խաչ տեղադրել Սուրբ Խաչ տաճարի վերևում:

3)  Թուրքիայի կառավարությունը թուրքացրել է կղզու անվանումը՝ այն Աղթամարից փոխելով Աքդամարի (որը թուրքերեն նշանակում է «Սպիտակ երակ»)։

4)  Իր ելույթում, եպիսկոպոս Մաշալյանը գովաբանեց նախագահ Էրդողանին՝ Նյու Յորքում այս ցուցահանդեսը բացելու համար․ «Նախագահի առաջնորդությամբ, հատուկ ուշադրություն և հետաքրքրություն է ցուցաբերվել Աքդամար եկեղեցուն․․․ Սա թուրք և հայ ժողովուրդների միջև դժվարությունները հաղթահարելու համար մի մշակութային նախաձեռնություն է, ինչպես նաև բարի կամքի վրա հիմնված կամուրջ` ավել լավ ապագայի և փոխըմբռնման համար»։

5)  Ստամբուլի հայկական Սուրբ Փրկիչ հիվանդանոցի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Պետրոս Շիրինօղլուն հայտարարեց, որ «Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը մեծ ջանքեր է գործադրել փոքրամասնությունների համայնքների համար... Մենք կցանկանայինք երախտագիտությունն արտահայտել նրան իր ցուցաբերած բոլոր օգնությունների համար և [նախագահի] Հաղորդակցության գրասենյակին այս ցուցահանդեսի համար»։ 

6)  Ամերիկյան հունական ուղղափառ եկեղեցու արքեպիսկոպոս Էլպիդոֆորոս Լամբրինիադիսը ուժեղացրեց թուրքական քարոզչությունը՝ ընդգծելով ցուցահանդեսում ներկայացված լուսանկարների նշանակությունը՝ Թուրքիայում քրիստոնյա փոքրամասնությանը ցուցաբերվող կարևորությունը ցույց տալու առումով, ասելով․ «Թուրքիան ընթանում է ճիշտ ուղղությամբ, և լավ է այս մասին պատմել ամբողջ աշխարհին»:

7)  Նախագահ Էրդողանն անցյալ շաբաթ հպարտությամբ ասաց թուրքական լրատվամիջոցներին, որ Թուրքիայի փոքրամասնության խմբերի 17 ներկայացուցիչներ այժմ գտնվում են Նյու Յորքում՝ «Աքդամար եկեղեցու» լուսանկարների ցուցահանդեսի համար:

Եթե Թուրքիայի կառավարությունը իսկապես անկեղծ էր Աղթամարում գտնվող հայկական եկեղեցուն աջակցելու համար, ապա ինչո՞ւ վերջերս թույլ տվեց մի խումբ ադրբեջանցիների այցելել եկեղեցի և պնդել, որ դա կովկասյան ալբանական քրիստոնեական եկեղեցի է: Սա հերթական սուտ է, որ Ադրբեջանի կառավարությունը օգտագործում է Ադրբեջանում գտնվող բոլոր պատմական հայկական եկեղեցիները ներկայացնելու համար: Ադրբեջանցի այցելուները Սուրբ Խաչ եկեղեցու ներսում ծածանեցին ադրբեջանական և թուրքական դրոշները, մինչ «ադրբեջանցի մի քահանա» իբր թե աղոթքներ էր անում։ Եկեղեցու դռան առաջ ադրբեջանցի ներկայացուցիչը հայերին մեղադրեց Ադրբեջան ներխուժելու և վանդալիզմի մեջ։ Թուրքական կառավարությունը պետք է ներողություն խնդրի հայերից` նման բացահայտ սուտ թույլատրելու համար․․․

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Դաշնակահարուհի Եվա Գևորգյանը ելույթ կունենա Հայաստանում
Նրա հետ բեմում լինելու են նաև Արմեն Բաբախանյանը և Փում Փրոմըչարթը:
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
5,3 մլն եվրո՝ վտանգավոր թափոնների կառավարմանը
քաղաքապետն ու ԵՄ դեսպանը հուշագիր են ստորագրել
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Մերկելը ցանկանում է ԵՄ դիրքորոշումը՝ Huawei 5G մուտքի վերաբերյալ
Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը ցանկանում է, որ իր «Քրիստոնեա-դեմոկրատական միություն» և «Քրիստոնեա-սոցիալիստական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Շահումյանի շրջանում առկա է 13 գործող և կառուցվող ՓՀԷԿ, որոնց կառուցման աշխատանքներն իրականացվում են օրենքի սահմաններում
ԱՀ բնապահպանության և բնական ռեսուրսների նախարարությունը հայտարարություն է տարածել՝ անդրադառնալով օրերս աղմուկ առաջացրած Արցախի շրջանում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Թեժ իրավիճակ Արարատի մարզում, ցուցարարները հանդիպել են մարզպետին և պատգամավորներին
«Կկառուցեն սպանդանոցներ, որոնք կծածկեն  հանրապետության տարածքը, այս պահին չունենք այդքան քանակ: Կա խնդիր»,- դեռ միտքը չավարտած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Ռուսաստանը 120-ից ավելի զենիթային հրթիռ է փոխանցել է Թուրքիային S-400-ի համար
Ռուսաստանը Թուրքիային մատակարարել է 120-ից ավելի զենիթային հրթիռ Անկարայի կողմից գնված ռուսական S-400 ՀՕՊ համակարգերի համար։ Այդ մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Բրիտանիայում թողարկվել է Queen խմբին նվիրված մետաղադրամ
Մեծ Բրիտանիայի դրամահատարանը թողարկել է հուշադրամ՝ ի պատիվ Queen խմբի: Այս մասին Twitter- ում հաղորդել է Բրիտանիայի դրամահատարանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Մադոննան համերգից մեկ ժամ առաջ չեղարկել է այն
Լիսաբոնում համերգից մեկ ժամ առաջ Մադոննան չեղարկել է իր համերգը: kulturomania.ru կայքը, հղում անելով The Independent-ին, գրում է, որ համերգը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
Իրապես հայրենասեր մարդն իր մասին չի սիրում խոսել. Սարգիս Ստեփանյան
ԶՈՒ սպա, մայոր Սարգիս Ստեփանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ խոսելով ամերիկահայ հասարակական գործիչ, Բաքվից փախստական Աննա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Բեռլինում ԹՈՒՄՈ կենտրոն կհիմնադրվի
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնում մասնակցել է Բեռլինի Թումո կենտրոնի հիմնադրման վերաբերյալ պայմանագրի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Թուրքիայի իշխող կուսակցությունը կադրային պակասը կարող է լրացնել ազգայնական կուսակցությունից
Թուրքիայում իշխող «Արդարություն և զարգացում» (AKP-ԱԶԿ) կուսակցությունը նահանգային կառույցներում վերջերս կադրերի պակաս է ունենում,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ավարտվեցին Հայաստանի տղամարդկանց և կանանց բարձրագույն խմբի առաջնությունները
Երևանի Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տանն  ավարտվեցին Հայաստանի տղամարդկանց և կանանց  բարձրագույն խմբի առաջնությունները: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Տոկիոյի ծովածոցում տեղադրվել է օլիմպիական խաղերը խորհրդանշող հարթակը
Տոկիոյի ծովածոցում տեղադրվել է  օլիմպիական խաղերը խորհրդանշող հարթակը` հինգ օղակներով, տեղեկացնում է ՀԱՕԿ-ը: Կառույցն ունի շուրջ  32...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Հապճեպ որոշումները ձեռնտու են խոշոր գործարարներին, որոնք գերիշխող դիրքով պայմանավորված կարող են գներ թելադրել.Դանիելյան
ԲԴԽ նախկին անդամ, արդարադատության նախկին նախարար Գևորգ Դանիելյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Կոնկրետ սպանդանոցների առիթով եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
ԵՄ-ն բազմակողմանի աջակցություն է հայտնել արդարադատության ոլորտում բարեփոխումներ իրականացնելու Հայաստանի հանձնառությանը
Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանն այսօր ընդունել է  Եվրոպական հանձնաժողովի Հարևանության հարցերով գլխավոր տնօրինության Հայաստանի,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Հայտնաբերվել են սփայս տեսակի թմրամիջոցի նմանվող, սպիտակ, փոշենման զանգվածներ
Հունվարի 21-ին՝ ժամը 12։30-ի սահմաններում, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները, իրացնելով ստացված օպերատիվ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
«Իմ քայլի» պատգամավորը խրատում է Շիրակի մարզպետին
«Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Նազելի Բաղդասարյանը Խորհրդարանում  անդրադառնալով  «Գյումրու մոր և մանկան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
«Կենսունակ ժառանգություն». անդրադարձ հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգությանը
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո գործող Հարավարևելյան Եվրոպայի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության Սոֆիայի տարածաշրջանային կենտրոնի նախաձեռնությամբ և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը պարգևատրել է ԱԻՆ աշխատակիցներին
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրամանագրով ԱԻՆ «Ճգնաժամային կառավարման պետական ակադեմիա» ՊՈԱԿ-ի ռեկտոր, փ/ծ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Այս խորհրդարանը քաղաքական բովանդակություն չունի. Զոհրաբյան
«Այս խորհրդարանը քաղաքական բովանդակություն չունի»,- Աժ ամբիոնից հայտարարեց ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Մանե Թանդիլյանի մտահոգությունը, Սուրեն Գրիգորյանի հորդորն ու վերջինս Աշոտյանի հետ նմանեցնելը
Այսօր Ազգային ժողովում «Բանկային գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին որոշման նախագծի քննարկման ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Հենրիխ Մխիթարյանը շնորհավորանքներ է ստանում
Այսօր Հայաստանի հավաքականի ավագ Հենրիխ Մխիթարյանը նշում է իր 31-ամյակը:
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Արտակ Դավթյան. ԶՈւ-ին մատակարարվող բոլոր ապրանքատեսակները պարտադիր անցնելու են լաբորատոր փորձաքննություն
Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանը ՊՆ վարչական համալիրում հանդիպել է զինված ուժերի հետ համագործակցող մատակարար...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Աբաս Զոհուրին՝ ՀՀ-ում Իրանի դեսպան
Հայաստանում Իրանի նորանշանակ դեսպան Աբաս Զոհուրին և 12 այլ դեսպաններ հունվարի 21-ին հանդիպել են Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանիի հետ դեսպանընկալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Թրամփ. Հիմա մենք տիեզերքում առաջինն ենք
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը  ժամանել է Շվեյցարիա՝ Դավոսում տնտեսական ֆորումին մասնակցելու, որպեսզի «ԱՄՆ հետ տանի հարյուր միլիարդավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Զինվորական ծառայության են մեկնել Վայոց Ձորի մարզի զինակոչիկները
Եղեգնաձորի «Սուրբ Աստվածածին» եկեղեցում հունվարի 20-ին մատուցվել է Սբ. Պատարագ, որին մասնակցել են ձմեռային զորակոչի շրջանակում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
Սիրով և գործընկերաբար ձեզ զգուշացնում եմ՝ չանեք նման բան. Մարուքյանը՝ իշխանությանը
«Երևանի քաղաքապետարանի կոմունալ բաժնի պետը, լինելով մրցութային հանձնաժողովի ղեկավար, անցկացրել է իր քրոջորդուն»,- խորհրդարանում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Ներողություն եմ խնդրում ՀՀ քաղաքացիներից այսօր այս շենքում կատարվածի համար. Մխիթար Հայրապետյան
«Ես ինձ գենետիկորեն անհամատեղելի եմ զգում պառլամենտում բռունցքներով հարցեր լուծող պատգամավորների հետ»,- այսօր խորհրդարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Թավադյանի վերաբերյալ որոշման հրապարակումից հետո դատարանի բակում վնգստոցների ձայնագրություն միացվեց
Վերաքննիչ քրեական դատարանը հրապարակեց «5-րդ ալիք» հեռուստաընկերության սեփականատեր Արմեն Թավադյանի պաշտպանների բողոքի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Թող որևէ մեկը համարձակվի անկարգություններով մեզ սպառնալ. Ռուստամ Բադասյան
«Թե  ես, թե արդարադատության նախարարության բոլոր տեղակալներն ուղղակի կաշվից դուրս ենք գալիս, որպեսզի «Բարգավաճ Հայաստան» և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան
12:01 27/12/2019

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}