Քաղաքական 13:24 20/11/2019 Տարածաշրջան

Վարդան Ոսկանյան. Իրանում ականատես կլինենք դրական փոփոխությունների և շատ ավելի մեծ ժողովրդավարացման գործընթացի

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հարևան Իրանում ավելի քան 100 մարդու մահվան պատճառ դարձած անհանգստությունների,  դրանց պատճառների, հնարավոր զարգացումների ու հետևանքների, ստեղծված իրավիճակում հայ-իրանական հարաբերությունների մասին Panorama.am-ը  զրուցել է իրանագետ Վարդան Ոսկանյանի հետ։

Panorama.am  -Բողոքի ակցիաները սկսեցին Իրանում բենզինի թանկացումից հետո։ Դա առի՞թ էր, թե՞...
Վարդան Ոսկանյան- Իրականում բենզինի գնի բարձացումն առիթ էր, իսկ պատճառն ԱՄՆ պատժամիջոցների հետևանքով Իրանից արտահանվող նավթի ծավալների կրճատումն է։ Գիտեք, որ այս երկրի բյուջեն զգալիորեն ձևավորվում է նավթի վաճառքից ստացված եկամուտներից, հետևաբար իրանական կառավարությունը եկամուտների կրճատման ֆոնին ստիպված է մտածել այլ ուղիներ՝ երկրի բյուջեն համալրելու ու սոցիալապես անապահով խավերի վիճակը կայուն պահելու համար։

Մյուս կողմից էլ՝ զուտ տնտեսագիտական տեսանկյունից նայելիս ակնհայտ է, որ  Իրանում բենզինը սուբսիդավորվում է պետության կողմից, և գները նման ցածր մակարդակում պահպանելն ուղղակի անհնար էր նաև սովորական պայմաններում։ Տեսեք, Իրանի նախորդ նախագահների իշխանության օրոք որոշ փոփոխություններ իրականցվել են, որպեսզի բենզինի գինը համապատասխանի դրա ինքնարժեքին, իսկ ջրի գին ունեցող բենզինով որևէ տնտեսություն  երկար շարունակել իր զարգացումը չի կարող։

Բայց կրկնեմ, հիմնական պատճառը ԱՄՆ-ի պատժամիջոցներն են, որոնք միտված են նաև նման սոցիալական բողոքի ալինքեր առաջացնել, որը, ըստ Միացյալ Նահանգների, կարող է բերել Իրանում վարչակարգի փոփոխության։

Panorama.am-Իրավիճակն այս պահին ինչպիսի՞ն է։ Խոսվում է նույնիսկ 200 սպանվածների մասին,  տեղական լրատվամիջոցները զոհերի մասի որևէ տեղեկություն հաղորդո՞ւմ են։
Վարդան Ոսկանյան-Զոհերի թվի վերաբերյալ որևէ հստակ ինֆորմացիա չկա։  «Ամնեսթի Ինթերնեշնլ»-ն է որոշ տվյալներ հրապարակել։ Բայց մենք չգիտենք, դրանք որքանո՞վ են ճշտված, որտե՞ղ և ե՞րբ են այդ զոհերը եղել։ Հիմա բավականին հանդարտ իրավիճակ է, բողոքի որևէ գործողություն չկա, համենայն դեպս դրա վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա։ Բայց պետք է նշել, որ Իրանում համացանցը դեռևս անջատված է։

Իրանի պետությունը կարողացավ կառավարել իրավիճակը։ Փորձ էր արվում այդ իրավիճակին տալ քաղաքական ու, որ ավելի վտանգավոր է՝ էթնիկական երանգներ, մասնավորապես շատ դեպքերում մենք տեսանք ապատեղեկատվություն ադրբեջանական լրատվամիջոցների  կողմից Թավրիզում զոհերի վերաբերյալ, քրդական լրատվամիջոցներն ու քրդական որոշ քաղաքական ուժեր էլ անընդհատ խոսում են մոտ երկու տասնյակից ավելի քուրդ զոհերի մասին։ Մյուս կողմից էլ Իրանի հարավում՝ արաբներով բնակեցված Խուժաստան նահանգում տեղի ունեցած ցույցերի արդյունքում արաբ անջատողական որոշ շրջանակներ պնդում են արաբ զոհերի մասին։

Դրանք անկնհայտ մեթոդաբանական գործողություններ են՝ ուղղված Իրանի ներսում էթնիկական պառակտում հրահրելուն՝ հաշվի առնելով այս երկրի բազմազգ ու բազմէթնիկ բնույթը։

Panorama.am-Միանշանա՞կ է, որ բողոքի ակցիաներն ունեին սոցիալական բնույթ։
Վարդան Ոսկանյան-Բնականաբար, բուն գործողություններ իրականացնողները հասարակ քաղաքացիներն էին, բայց տեղի ունեցան, հրահրվեցին  նաև անկարգություններ՝ բենզակայանի հրկիզումը, բանկերի կողոպուտը, դրանք անպատիժ մնալ չեն կարող։ Ցավոք սրտի, այդ անկարգությունները ճնշելու հետևանքով եղան զոհեր։

Panorama.am-Դուք խոսե՞լ եք իրանցի Ձեր գործընկերների հետ, ի՞նչ կանխատեսումներ ունեն։
Վարդան Ոսկանյան-Այո, խոսել եմ։ Իրականում մենք հաճախ ենք  ականատես լինում Իրանում նման բողոքի գործողությունների, նախկինում նույնիսկ ավելի բազմամարդ բողոքներ են եղել։ Իրանական վերլուծական շրջանակների գնահատմամբ, այս բողոքի գործողություններին մասնակցողների թիվը հասնում է մոտ հարյուր հազարի։ Դա ութսուն միլիոն բնակչություն ունեցող երկրի համար առանձնապես մեծ թիվ չէ։ Սակայն բողոքի գործողությունները բավականին մեծ տարածում են ունեցել՝ ընդգրկելով մոտ 22 իրանական նահանգ։ Սակայն իրանական որևէ քաղաք ամբողջովին կաթվածահար չի եղել այդ գործողությունների հետևանքով, դրանք ունեցել են տեղային բնույթ։

Panorama.am-Իրանում այս պահին առկա հանդարտությունը, Ձեր կարծիքով, տևակա՞ն կլինի։
Վարդան Ոսկանյան-Իրանի համար նման ակցիաները կարծեք թե դարձել են «սովորական»։ Իրանի իշխանությունները սովորել են նաև կառավարել այդ գործողությունները։ Մի կարևոր հատկանիշ էլ կուզեի շեշտել. Տեսեք՝ նույն Միացյալ Նահանգների ճնշումը ստիպում է, որ Իրանի ներսում իշխանությունները վախենան գնալու որոշակի զիջումների և առաջնայնությունը մշտապես տրվում է անվտանգությանը։ Սրանով պայմանավորված մենք Իրանում ականատես կլինենք նաև շատ ավելի դրական փոփոխությունների և շատ ավելի մեծ ժողովրդավարացման գործընթացի։

Որքան էլ պարադոքսալ լինի, Միացյալ Նահանգների գորոծողությունները բոլորովին հակառակ ազդեցությունն են թողնում։

Panorama.am-Հարևան երկրում տեղի ունեցող իրադարձությունների ֆոնին ո՞րը պետք է լինի Հայաստանի խոսքը, դերը։
Վարդան Ոսկանյան-Ակնհայտ է, որ Հայաստանի և Իրանի հարաբերությունների ամրապնդումը, ընդլայնումը բխում է մեր ազգային և պետական շահերից։ Հետևաբար յուրաքանչյուր անկայունություն Իրանի ներսում և լարվածություն այդ պետության շուրջ չի կարող բխել մեր շահերից։ Կարծում եմ, մենք պետք է շարունակենք գործակցել Իրանի հետ՝ փորձելով հնարավորինս արագ իրականացնել երկու պետությունների միջև առկա թե քաղաքական, թե տնտեսական  պայմանավորվածությունները։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

22:32
Վրաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսի առաջին դեպքը
Վրաստանի առողջապահության նախարար Էկատերինա Տիկարաձեն քիչ առաջ անցկացրած արտակարգ մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց, որ Վրաստանում արձանագրվել...
Աղբյուր` Panorama.am
22:27
«Այո»-ի տարբերանշան. Գումարը կբաշխվի բնօրինակը ստեղծողների միջև
ՔՊ կուսակցության հասարակայնության հետ կապերի համակարգող Վահագն Ալեքսանյանը Facebook-ի իր էջում գրել է. « Դե ինչ, ընկերներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Առաջիկա օրերին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ
Հանրապետության տարածքում փետրվարի  27-29-ը, մարտի 2-ի ցերեկը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Մարտի 1-ին շրջանների զգալի մասում, 2-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնը կհամալրվի երաժշտական նոր գործիքներով
ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունում Հայաստանում Ճապոնիայի դեսպանության և «Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի միջև Ճապոնիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 26-ի ժամը 17:00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Հանդես կգամ հայտարարությամբ. հանրաքվեի «Այո»-ի տարբերանշանի հեղինակ
Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի «Այո» քարոզչական կողմի տարբերանշանի հեղինակ Garoon գործակալության տնօրեն Ռաֆայել Դանիելյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Փաունդը մարզիկներին հորդորել է չմտածել մրցումները չեղյալ հայտարարելու մասին, խաղերը կկայանան
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի (ՄՕԿ) անդամ Ռիչարդ Փաունդը կարծում է, որ մինչև մայիսի վերջ պետք է վերացնել  բոլոր կասկածները ամառային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Հայաստանում ավելի քան 1 միլիոն մարդու աշխատավարձը կամ թոշակը կամ նպաստը բարձրացել է. Փաշինյան
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «2018 թվականի մայիսից մինչ օրս Հայաստանում ավելի քան 1 միլիոն մարդու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
«Քննադատությունը և դրա հիմք հանդիսացող ինֆորմացիան տեղ է հասել, շնորհակալ ենք»
ԱԺ «Իմ քայլ»-ը խմբակցության պատգամավոր Վահագն Թադևոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադառնալով «Այո» քարոզչական կողմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Անչափահասը ձերբակալվել է՝ մեկ այլ անչափահասի դիտավորությամբ ծանր մարմնական վնաս պատճառելու կասկածանքով
2020թ. փետրվարի 22-ին՝ ժամը 16:50-ին,  ոստիկանության Հրազդանի բաժնում «Հրազդան» ԲԿ-ից հաղորդում է ստացվել  այն մասին,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Զ.Մնացականյանը Պաղեստինի ԱԳ նախարարին ներկայացրել է ԼՂ խաղաղ կարգավորման գործընթացում Հայաստանի դիրքրքշումը
ՄԱԿ Մարդու իրավունքների խորհրդի 43-րդ նստաշրջանին մասնակցելու նպատակով Ժնևում գտնվող ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը   հանդիպել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Նման դեպքերում ամենավնասակար ազդեցությունը կարող է ունենալ խուճապը, որը պետք է հիմնովին բացառել.Իրանում ՀՀ դեսպան
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Արտաշես Թումանյանը հորդորել է խուճապ չտարածել կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Շարապովան հեռանում է մեծ սպորտից
Ռուս թենիսիստուհի Մարիա Շարապովան հեռացել է մեծ սպորտից։ Այս մասին նա գրել է «Vanity Fair»-ի իր հոդվածում։ Lenta.ru-ն գրում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Երկրի առաջին դեմքը պետք է զերծ մնա նախընտրական տրամաբանությունից բխող հայտարարություններից. Կ.Քոչարյան
Քաղաքական տեխնոլոգ  Կարեն Քոչարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել է բաց նամակ՝ ուղղված ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին:  ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Սիրողական բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիայի եվրոպական ֆորումը չեղարկվել է կորոնավիրուսի պատճառով
Սիրողական բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիայի եվրոպական ֆորումը, որ պետք է տեղի ունենար փետրվարի 29-ին Իտալիայում, չեղարկվել է կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Գագիկ Խաչատրյանը ևս 2 ամիս կմնա կալանքի տակ
ՊԵԿ նախկին նախագահ, ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի կալանքի ժամկետը երկարացվել է ևս երկու ամսով։ Այս մասին տեղեկացրել է ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Պետական իշխանության մարմիններում հաստիքների առավելագույն թիվն ավելացել է երկուսով
Պետական իշխանության մարմիններում հաստիքների առավելագույն թիվը ավելացել է։ Այս մասին տեղեկանում ենք Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Թեհրան-Երևան ինքնաթիռի 52 ուղևորի մոտ որևէ գանգատ կամ ջերմություն չի արձանագրվել
Այսօր աշխարհի առանձին երկրներում, մասնավորապես՝ Չինաստանում, նոր կորոնավիրուսային վարակով (CՕVID-19) պայմանավորված համաճարակային իրավիճակը դեռևս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
ԱԳ նախարարը հանդիպել է Ուզբեկստանի Օլի Մեջլիսի փոխխոսնակ Ակտամ Խաիտովի հետ
Ժնևում փետրվարի 26-ին տեղի է ունեցել ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հանդիպումը Ուզբեկստանի Օլի Մեջլիսի (խորհրդարան – խմբ.) փոխխոսնակ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Ոռոգման սեզոնի մեկնարկին ընդառաջ առկա խնդիրները
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տիգրան Գաբրիելյանը փետրվարի 26-ին կազմակերպել էր հանդիպում, որի հիմնական նպատակն էր քննարկել ոռոգման սեզոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Իրանից ՀՀ քաղաքացիներին բերող օդանավը 16:00-ին վայրէջք է կատարել. Ա.Ավագյան
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից ՀՀ քաղաքացիների առաջին խումբը հատուկ չվերթով վերադարձել է Հայաստան: «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
«Norma» ապրանքանիշը կվերսկսի արտադրությունը
ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը, պետական վերահսկողության արդյունքում հայտնաբերված սանիտարահիգիենիկ նորմերի խախտումների հիման վրա,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Երևանում մեկնարկել է Հայաստանի սպորտային մարմնամարզության առաջնությունը
Երևանում այսօր սկսվեց Հայաստանի սպորտային մարմնամարզության առաջնությունը, տեղեկացնում է ՀԱՕԿ-ը:  Կանայք մրցում են Հրանտ Շահինյանի, իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց ՀՀ-ում Ավստրալիայի դեսպանին
Փետրվարի 26-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունեց Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Պակիստանը մարել է ՌԴ-ին ունեցած 93,5 միլիոն դոլար պարտքը
Պակիստանը  վճարել է ՌԴ-ին ունեցած  93,5 միլիոն դոլար պարտքը, որը գոյացել էր  Խորհրդային Միության հետ առևտրի ընթացքում։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Հայկական ժանյակի բացառիկ նմուշները բրիտանական «Լեյս» ամսագրում
Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնում ցուցադրվող հայկական ժանյակի բացառիկ նմուշները տեղ են գտել Մեծ Բրիտանիայում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Մարինա Գրիգորյան. Խոջալուի օպերացիան Ստեփանակերտի բնակչության համար ապրելու, գոյությունը պաշտպանելու հնարավորություն էր
«Խոջալուի ռազմական օպերացիայի մասին խոսելիս շատ կարևոր է նշել, թե ինչ էր տեղի ունեցել մինչև այդ  և ինչո՞ւ էր հայկական կողմը ստիպված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Շիրակի մարզի 65-ամյա բնակչուհուն մեղադրանք է առաջադրվել՝ պոռնկությամբ զբաղվելուն առերևույթ նպաստելու համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի Շիրակի մարզային քննչական վարչությունում քննվող քրեական գործով պարզվել է, որ Շիրակի մարզի 65-ամյա բնակչուհին, աշխատելով նույն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Արվեստագետն առաջարկ է արել վարչապետին ու նախագահին
Սահակ Պողոսյանը նաև ֆլեշմոբ է հայտարարել:
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Արմինե Ադիբեկյան. Xocali.net կայքով մենք տասը տարի առաջ ուժգին հարված հասցրեցինք ադրբեջանական քարոզչամեքենային
«Տասը տարի առաջ մենք շատ ուժգին հարված հասցրեցինք ադրբեջանական քարոզչամեքենային Xocali.net կայքում բացահայտելով և հանրությանը հանձնելով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սերժ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց դատարանի դիմաց հավաքված իր աջակիցներին
16:42 25/02/2020

Սերժ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց դատարանի դիմաց հավաքված իր աջակիցներին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}