Հասարակություն 09:00 07/12/2019 Հայաստան

31 տարի. Չսպիացած վերք

1988 թվական դեկտեմբերի 7. ժամը 11 անց 41րոպե 22,7 վայրկյան. ցնցվեցին Հայաստանի հյուսիսային շրջանները: Երկրաշարժը ընդգրկել է Հայաստանի տարածքի մոտ 40 տոկոսը, ուր ապրում էր 1 միլիոն մարդ: Ուղիղ 31 տարի է անցել Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի ու ավերիչ երկրաշարժից։ 

Ուժգնությունն էպիկենտրոնում գնահատվել է 10 բալ: Ավերման գոտին, որտեղ երկրաշարժի ուժգնությունը կազմել է 8 բալ և ավելին, ընդգրկել է երեք հազար քառ. կմ տարածություն: Տուժել են 21 քաղաք և շրջան, 342 գյուղ: Անօթևան են մնացել 514 հազար մարդ: Տարբեր աստիճանի վնասվածքներ են ստացել մոտ 20000 մարդ, որոնցից հոսպիտալացվել են 12500 մարդ, զոհվել է 25000 մարդ: Զոհեր շատ են եղել հատկապես Գյումրիում (մոտ 15-17 հազար մարդ) և Սպիտակում (4 հազար մարդ):

Ավերվել է ՀՀ-ի ամբողջ բնակֆոնդի 17 տոկոսը, դադարել են գործել 170 արդյունաբերական ձեռնարկություն, մեծ վնաս է հասցվել գյուղերին և ագրոարդյունաբերական համալիրին: Մեծ վնաս է հասցվել նաև ճարտարապետական, պատմական, արվեստի հուշարձաններին, տուժել է ժողկրթության 917 օջախ: Երկրաշարժի հետևանքով զանգվածային վնասվածքների և փլուզումների են ենթարկվել հազարավոր շինություններ:

Ազգաբնակչության և փրկարարների ջանքերով փլատակներից, զոհված կամ կենդանի, հանվել է ավելի քան 45000 մարդ, հոսպիտալացվել 12500 մարդ:

1988թ. դեկտեմբերի 7-ի Սպիտակի երկրաշարժի նման ավերիչ ուժի երկրաշարժեր երկրագնդի վրա, միջին հաշվով, տարեկան լինում են 15-20 հատ: Ինչպես ամեն մի ուժեղ երկրաշարժ, այնպես էլ Սպիտակի երկրաշարժը, ունի իր որոշակի առանձնահատկությունները:

Վնասների հիմնական պատճառներն են`
1. Հանրապետության ողջ տարածքում թերագնաատված էր սեյսմիկ վտանգը, քանի որ մասնագետների կողմից այդ գոտու սեյսմիկ վտանգը գնահատված էր 7-8 բալ և դա այն դեպքում, երբ 1988թ երկրաշարժի ուժգնությունը Սպիտակում գնահատվեց 10, Ստեփանավանում` 9, Վանաձորում` 8-9 բալ:
2. Աղետի հետևանքներն ուսումնասիրող հատուկ կառավարական հանձնաժողովը հայտնաբերել է, որ թույլ էին տրված որոշակի սխալներ շենքերի և կառույցների նախագծման ժամանակ: Այսինքն` խախտված էին սեյսմակայուն շինարարության չափանիշներն ու կանոնները:
3. Ցածր է եղել շինարարության որակը: Կոպտորեն խախտվել է շինարարության տեխնոլոգիան, շինանյութերը չեն համապատասխանել պետստանդարտին:
4. Երկրաշարժի ժամանակ Գյումրի քաղաքի տարածքում գետնի տատանման գերակշռող պարբերության մեծությունը կազմել է մոտավորապես 0,4-0,8 վրկ., որը շատ մոտ է բարձրահարկ շենքերի հիմնական ձևերի սեփական տատանումների պարբերությունների մեծություններին: Նման դեպքերում առաջ են գալիս, այսպես կոչված, ռեզոնանսային անցանկալի երևույթներ` բերելով տատանումների ամպլիտուդաների աճին և շատ հաճախակի շենքերի փլուզմանը:
5. Երկրաշարժի տևողությունը (մինևչ 5 րոպե) և կրկնվող ցնցման փաստը, որի դեպքում շինությունների մեծամասնությունը չհասցրեցին «վերականգնվել» հիմնական ցնցումից:
6. Տատանումների ուղղահայաց բաղադրիչների զգալիությունը:
7. Թերագնահատվել է տարածքի սեյսմիկ վտանգը, հաշվի չեն առնվել տեղանքի ինժեներա-երկրաբանական պայմանների առանձնահատկությունները:
8. Շատ զոհերի պատճառ դարձան փրկարական աշխատանքների ձգձգումն ու ոչ ժամանակին կազմակերպումը:
9. Ազգաբնակչության համապատասխան հմտությունների և իրազեկման բացակայությունը էքստրեմալ պայմաններում:

Երկրաշարժից անմիջապես հետո տարբեր երկրներից հումանիտար օգնության բեռներով Հայաստան էին գալիս օդանավեր, գնացքներ, ավտոմեքենաների շարասյուններ։ Համակողմանի օգնությանը մասնակցում էին աշխարհի 113 երկրներ, բազմաթիվ միջազգային կազմակերպություններ։ Վրաստանից, Ռուսաստանից, Ուկրաինայից, Ղաղախստանից և ԽՍՀՄ մյուս Հանրապետություններից Հայաստան էին ժամանել հազարավոր փրկարարներ, բժիշկներ, շինարարներ և այլ մասնագետներ։ Նրանք իրենց հետ բերում էին սննդամթերք, բժշկական սարքավորումներ, դեղորայք, վրաններ, շինարարական տեխնիկա և այլն։ 

Մինչ օրս երկրաշարժի հասցրած վնասն ամբողջությամբ վերականգնված չէ, աղետի գոտի հասկացությունը վերացված չէ. կան ընտանիքներ, որոնք դեռ շարունակում են բնակվել  վագոն-տնակներում՝ սպասելով, թե երբ պետք է իրենց բնակարան ստանալու հերթը հասնելու։ Այս ուղղությամբ արդեն մեկ տասնամյակից ավելի աշխատանք է տարվում։  Երկրաշարժի ժամանակ տուծաժները դժվարությամբ են հիշում չարաբաստիկ այդ օրն ու աչքերին արցունքներով խոսում այն մասին, թե ինչ են ապրել, ինչի են ականատես եղել երկրաշարժից հետո։ 

«Մի ոտքս անշարժացած էր, քարի տակ էր մնացել, երեխայի ու պանելի մեջտեղում մի ձեռքս եմ դրել։ Երեխան մնացել էր երկու շապիկով, մի ձեռքս էլ դրել էի թոքերին, որ չմրսի։ Այդ ժամանակ Մարիամը մոտ երեք ու կես ամսական էր։ Դեկտեմբերի 12-ին դարձավ չորս ամսական, դեկտեմբերի 14-ին մեզ փլատակներից հանեցին։ 7 օր 6 ժամ 40 րոպե մնացել ենք պանելների տակ։ Երբ դուրս եկա, մազերս ամբողջությամբ սպիտակած էին»,-Panorama.am-ին մեկ տարի առաջ պատմել էր  Էմմա Հակոբյանը։

 

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:43
Արման Աբովյան. Սադրիչները պետք է ձերբակալվեն
«Մենք իրավապահ մարմիններին հորդորում ենք անհապաղ արձագանքել: Հակառակ դեպքում, այս ամենը կարող է հանգեցնել անկանխատեսելի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:39
Արամ Վարդևանյան. ԲՀԿ նախընտրական շտաբի վրա խուլիգանական հարձակումը զարհուրելի է
«Հայաստան» դաշինքի պաշտոնական ներկայացուցիչ Արման Վարդևանյանը, արձագանքելով Մալաթիա-Սեբաստիա  վարչական շրջանում ԲՀԿ շտաբի վրա...
Աղբյուր` Panorama.am
22:30
ՄԻՊ խոսնակ. Այդ մարդիկ խաբեությամբ օգտագործում են ՄԻՊ գրասենյակի հեղինակությունը
Այսօր Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ են ստացվել ահազանգեր:ՄԻՊ գրասենյակի խոսնակ Նունե Հովսեփյանը մանրամասնում է, որ անհայտ անձինք...
Աղբյուր` Panorama.am
22:24
Փոխանցեք բոլորին,որ «Հայաստան» դաշինքը գալիս է ուժեղ Հայաստան կառուցելու․ Ռոբերտ Քոչարյան
«Հերոս» , «հերոս» ահա այս վանկարկումներով Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում  դիմավորեցին «Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
21:57
Արթուր Վանեցյան. Հիմա կապիտուլյանտի խմբակի անդամները փորձում են արտահոսքերով մաքրել իրենց անունը
«Երևի թե ամենալավը ես գիտեմ, թե իշխանությունը զավթած խմբակը, որը պատահաբար հայտնվել է մեր պետական կառավարման ղեկին, ի՞նչ է կատարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:54
Հայաստանին և հայ ժողովրդին անհրաժեշտ է ազգային իշխանություն․ Իշխան Սաղաթելյան
Հայաստանին և հայ ժողովրդին անհրաժեշտ է ազգային իշխանություն,որը պետք է ունենա ազգային գաղափարախոսություն և հիմք դնի ազգային պետության։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:40
Քաղաքական գովազդի բովանդակությունը չի ուսումնասիրվի․Հ1
Առաջին ալիքի հանրային կապերի բաժինը հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է․ «Հանրային հեռուստաընկերությունը նախընտրական...
Աղբյուր` Panorama.am
21:33
Վարդևանյան․Հեռացող իշխանությունը ցուցում է տվել քրեական հետապնդում հարուցել Ավշարի համայնքապետի նկատմամբ
Հայաստան դաշինքի ներկայացուցիչ Արամ Վարդևանյանը ֆեյսբուքում գրում է․ «Հենց նոր տեղեկացա, որ Ավշար համայնքում այսօրվա խայտառակ հավաքից...
Աղբյուր` Panorama.am
21:24
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը դարձել է քաղաքական իշխանության գործիք․ Արփինե Հովհաննիսյան
Այսօր ՀՀ-ում մենք կարող ենք խոսել ոչ թե կոռուպցիայի դեմ պայքարի, այլ կոռուպցիայի դեմ պայքարի իմիտացիայի մասին։ Այս մասին  Հայաստան դաշինքի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Դուք կվստահե՞ք սովորական մեքենայի ղեկ մեկին, որը հարբեցող է և անհավասարակշիռ․ Անդրանիկ Թևանյան
«Նոյեմբերի 9-ից հետո, խայտառակ կապիտուլյացիայից հետո դուրս ենք եկել պայքարի՝ վանկարկելով հետևյալ կոչը՝ «Հայաստանն առանց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
3 տարում այսքան վնաս տալ սեփական երկրին` նույնիսկ թշնամին է ապշած. Սարգիս Գրիգորյան
«Ատում եմ քո անտանելի աղմուկը, որ քաոս, թշնամանք, վիրավորանք, մահ ու սարսափ բերեց մեր երկրին»
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Մենք առաջարկում ենք մարդկանց քաշքշուկների մեջ չգցել. Արփինե Հովհաննիսյան
«Այսօր կոռուպցիայի կանխարգելման մարմնի նշանակումը քաղաքական  է, այդ պատճառով նույնիսկ բուռն ցանկության դեպքում չեն կարող պատշաճ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Ընտրելով №24-ին բերելու ենք Հայաստանին արժանապատվություն․ Արծվիկ Մինասյան
Արմավիրը հայ ժողովրդի պայքարի խորհրդանիշն է ՝ իր Սարդարապատով։ Այս մասին  Արմավիրում ընթացող «Հայաստան» դաշինքի քարոզարշի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում տեղի է ունենում «Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը
Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում տեղի է ունենում «Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը՝ Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորությամբ։ Հանրահավաքն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Հայաստանն այսօր նման է մի տան, որի դուռն ու պատուհանը չկա․ Վահե Հակոբյան
«Հայաստանն այսօր նման է մի տան, որի դուռն ու պատուհանը չկա, և ցանկացած մեկը կարողանում է ներխուժել այդ տուն ու ամեն ինչից օգտվել։ Իսկ երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Ողջունում եմ մեր եզդի եղբայրներին․Մենք իրար պետք է լավ ճանաչենք․ Ռոբերտ Քոչարյան
Ողջունում եմ մեր եզդի եղբայրներին։ Այս մասին Արմավիրում ընթացող «Հայաստան» դաշինքի քարոզարշի ընթացքում դիմելով եզդի համայնքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Գրաքննումն արգելվում է. ՀՌԱՀ-ը Հ1-ին հորդորել է իրականացնել ստանձնած պայմանագրային պարտավորությունները
Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովը պատասխանել է Հանրային հեռուստաընկերությանը հուզող հարցերին, որոնք վերաբերում են կուսակցությունների և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Ժամացույցի պես աշխատող պետական համակարգը պետք է աննկատ լինի․ Ռոբերտ Քոչարյան
«Լավ աշխատող կառավարությունն այն կառավարությունն է, որի մասին մարդիկ չեն էլ լսում»,- Էջմիածնում քարոզարշավի ժամանակ ասաց ՀՀ երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
«Արարատ-Արմենիան» նոր գլխավոր մարզիչ ունի
Երևանի «Արարատ-Արմենիա» ֆուտբոլային ակումբը նոր գլխավոր մարզիչ ունի:Այս մասին հայտնում է ակումբի մամուլի ծառայությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Ունեմ այդ կարողությունը և կա թիմ, որն ի վիճակի է այդ պատասխանատվությունն իր վրա վերցնելու․ Ռոբերտ Քոչարյան
Այսօր ամբողջ օրը ձեր մարզում եմ և կարող եմ ասել, որ հիմա շատ ավելի լավ եմ պատկերացնում,թե ինչի համար եմ առաջադրվում։ Այս մասին Արմավիրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Պարզաբանում․ վերջին 1-1․5 ամսում ՀՀ ոստիկանության պետի կողմից պարգևատրվել է ոստիկանության մեկ ծառայող
ՀՀ ոստիկանությունից պարզաբանում են․ «Սոցիալական ցանցում և լրատվական կայքերում տեղեկություն է տարածվում, իբր ՀՀ ոստիկանության պետը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
«ՊԱՏԻՎ ՈՒՆԵՄ» դաշինքի նախընտրական քարոզարշավը Վանաձորում ավարտվել է երթով
«ՊԱՏԻՎ ՈՒՆԵՄ» դաշինքի նախընտրական քարոզարշավը Վանաձորում ավարտվել է երթով: Ինչպես հայտնում  են դաշինքից, Լոռու մարզում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Ժողովուրդ, մենք ձեզ բերելու ենք ջուր․ Վահե Հակոբյանը՝ արմավիրցիներին
Այս չարիքի մասին չեմ ուզում խոսել, քանի որ նրանք արդեն անցյալում են։ Այս մասին Արմավիրում ընթացող «Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Հունիսի 18-ին նախատեսված է հակադիր քաղաքական ուժերի հանրահավաքները ՝ նույն վայրում
Հունիսի 18-ին ժամը ՝ 19․00-ին, Հանրապետության հրապարակում տեղի է ունենալու «Հայաստան» դաշինքի ամփոփիչ հանրահավաք։ Դաշինքն ամփոփելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Իրանի խորհրդարանի զեկույց․ Հայաստանով միջանցքի գործարկումով Թուրքիան ջանալու է հայ-իրանական սահմանը վերածել գործնականում անօգուտ սահմանի
Իրանի խորհրդարանի հետազոտական կենտրոնը «Հայաստանի ու Ադրբեջանի պատերազմն ու Իրանի իսլամական հանրապետության ազգային շահերը» թեմայով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
67-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է՝ 7-ամյա աղջնակի նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ կատարելու կասկածանքով
Հունիսի 12-ին Արմավիրի մարզի բնակչուհին հաղորդում է տվել այն մասին, որ ամուսնու 67-ամյա ազգականը, օգտվելով իր մանկահասակ՝ 2014թ. հունիսի 21-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Ուսհաստատություններում արգելվում է իրականացնել քաղաքական գործունեություն կամ քարոզչություն. ԿԳՄՍՆ
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը բոլոր քաղաքական ուժերին, ուսումնական հաստատությունների ղեկավարներին և աշխատակիցներին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Կենտրոնամետ Դեմոկրատների Միջազգային Միությունը (CDI), իր սատարումն է հայտնել ՀՀԿ-ին
Համաշխարհային ամենախոշոր քաղաքական ընտանիքներից մեկը՝ Կենտրոնամետ Դեմոկրատների Միջազգային Միությունը (CDI), իր սատարումն է հայտնում Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
«Converse4Women»՝ համապարփակ աջակցություն Կոնվերս բանկի կին վարկառուներին
Կոնվերս Բանկը Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկի հետ կնքված վարկային պայմանագրի ներքո  ներգրավել է վարկային միջոցների հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Առուշ Առուշանյանին մեղադրանք է առաջադրվել
«ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում իրականացված մեծածավալ քննչական և դատավարական այլ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}