Հասարակություն 09:00 07/12/2019 Հայաստան

31 տարի. Չսպիացած վերք

1988 թվական դեկտեմբերի 7. ժամը 11 անց 41րոպե 22,7 վայրկյան. ցնցվեցին Հայաստանի հյուսիսային շրջանները: Երկրաշարժը ընդգրկել է Հայաստանի տարածքի մոտ 40 տոկոսը, ուր ապրում էր 1 միլիոն մարդ: Ուղիղ 31 տարի է անցել Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի ու ավերիչ երկրաշարժից։ 

Ուժգնությունն էպիկենտրոնում գնահատվել է 10 բալ: Ավերման գոտին, որտեղ երկրաշարժի ուժգնությունը կազմել է 8 բալ և ավելին, ընդգրկել է երեք հազար քառ. կմ տարածություն: Տուժել են 21 քաղաք և շրջան, 342 գյուղ: Անօթևան են մնացել 514 հազար մարդ: Տարբեր աստիճանի վնասվածքներ են ստացել մոտ 20000 մարդ, որոնցից հոսպիտալացվել են 12500 մարդ, զոհվել է 25000 մարդ: Զոհեր շատ են եղել հատկապես Գյումրիում (մոտ 15-17 հազար մարդ) և Սպիտակում (4 հազար մարդ):

Ավերվել է ՀՀ-ի ամբողջ բնակֆոնդի 17 տոկոսը, դադարել են գործել 170 արդյունաբերական ձեռնարկություն, մեծ վնաս է հասցվել գյուղերին և ագրոարդյունաբերական համալիրին: Մեծ վնաս է հասցվել նաև ճարտարապետական, պատմական, արվեստի հուշարձաններին, տուժել է ժողկրթության 917 օջախ: Երկրաշարժի հետևանքով զանգվածային վնասվածքների և փլուզումների են ենթարկվել հազարավոր շինություններ:

Ազգաբնակչության և փրկարարների ջանքերով փլատակներից, զոհված կամ կենդանի, հանվել է ավելի քան 45000 մարդ, հոսպիտալացվել 12500 մարդ:

1988թ. դեկտեմբերի 7-ի Սպիտակի երկրաշարժի նման ավերիչ ուժի երկրաշարժեր երկրագնդի վրա, միջին հաշվով, տարեկան լինում են 15-20 հատ: Ինչպես ամեն մի ուժեղ երկրաշարժ, այնպես էլ Սպիտակի երկրաշարժը, ունի իր որոշակի առանձնահատկությունները:

Վնասների հիմնական պատճառներն են`
1. Հանրապետության ողջ տարածքում թերագնաատված էր սեյսմիկ վտանգը, քանի որ մասնագետների կողմից այդ գոտու սեյսմիկ վտանգը գնահատված էր 7-8 բալ և դա այն դեպքում, երբ 1988թ երկրաշարժի ուժգնությունը Սպիտակում գնահատվեց 10, Ստեփանավանում` 9, Վանաձորում` 8-9 բալ:
2. Աղետի հետևանքներն ուսումնասիրող հատուկ կառավարական հանձնաժողովը հայտնաբերել է, որ թույլ էին տրված որոշակի սխալներ շենքերի և կառույցների նախագծման ժամանակ: Այսինքն` խախտված էին սեյսմակայուն շինարարության չափանիշներն ու կանոնները:
3. Ցածր է եղել շինարարության որակը: Կոպտորեն խախտվել է շինարարության տեխնոլոգիան, շինանյութերը չեն համապատասխանել պետստանդարտին:
4. Երկրաշարժի ժամանակ Գյումրի քաղաքի տարածքում գետնի տատանման գերակշռող պարբերության մեծությունը կազմել է մոտավորապես 0,4-0,8 վրկ., որը շատ մոտ է բարձրահարկ շենքերի հիմնական ձևերի սեփական տատանումների պարբերությունների մեծություններին: Նման դեպքերում առաջ են գալիս, այսպես կոչված, ռեզոնանսային անցանկալի երևույթներ` բերելով տատանումների ամպլիտուդաների աճին և շատ հաճախակի շենքերի փլուզմանը:
5. Երկրաշարժի տևողությունը (մինևչ 5 րոպե) և կրկնվող ցնցման փաստը, որի դեպքում շինությունների մեծամասնությունը չհասցրեցին «վերականգնվել» հիմնական ցնցումից:
6. Տատանումների ուղղահայաց բաղադրիչների զգալիությունը:
7. Թերագնահատվել է տարածքի սեյսմիկ վտանգը, հաշվի չեն առնվել տեղանքի ինժեներա-երկրաբանական պայմանների առանձնահատկությունները:
8. Շատ զոհերի պատճառ դարձան փրկարական աշխատանքների ձգձգումն ու ոչ ժամանակին կազմակերպումը:
9. Ազգաբնակչության համապատասխան հմտությունների և իրազեկման բացակայությունը էքստրեմալ պայմաններում:

Երկրաշարժից անմիջապես հետո տարբեր երկրներից հումանիտար օգնության բեռներով Հայաստան էին գալիս օդանավեր, գնացքներ, ավտոմեքենաների շարասյուններ։ Համակողմանի օգնությանը մասնակցում էին աշխարհի 113 երկրներ, բազմաթիվ միջազգային կազմակերպություններ։ Վրաստանից, Ռուսաստանից, Ուկրաինայից, Ղաղախստանից և ԽՍՀՄ մյուս Հանրապետություններից Հայաստան էին ժամանել հազարավոր փրկարարներ, բժիշկներ, շինարարներ և այլ մասնագետներ։ Նրանք իրենց հետ բերում էին սննդամթերք, բժշկական սարքավորումներ, դեղորայք, վրաններ, շինարարական տեխնիկա և այլն։ 

Մինչ օրս երկրաշարժի հասցրած վնասն ամբողջությամբ վերականգնված չէ, աղետի գոտի հասկացությունը վերացված չէ. կան ընտանիքներ, որոնք դեռ շարունակում են բնակվել  վագոն-տնակներում՝ սպասելով, թե երբ պետք է իրենց բնակարան ստանալու հերթը հասնելու։ Այս ուղղությամբ արդեն մեկ տասնամյակից ավելի աշխատանք է տարվում։  Երկրաշարժի ժամանակ տուծաժները դժվարությամբ են հիշում չարաբաստիկ այդ օրն ու աչքերին արցունքներով խոսում այն մասին, թե ինչ են ապրել, ինչի են ականատես եղել երկրաշարժից հետո։ 

«Մի ոտքս անշարժացած էր, քարի տակ էր մնացել, երեխայի ու պանելի մեջտեղում մի ձեռքս եմ դրել։ Երեխան մնացել էր երկու շապիկով, մի ձեռքս էլ դրել էի թոքերին, որ չմրսի։ Այդ ժամանակ Մարիամը մոտ երեք ու կես ամսական էր։ Դեկտեմբերի 12-ին դարձավ չորս ամսական, դեկտեմբերի 14-ին մեզ փլատակներից հանեցին։ 7 օր 6 ժամ 40 րոպե մնացել ենք պանելների տակ։ Երբ դուրս եկա, մազերս ամբողջությամբ սպիտակած էին»,-Panorama.am-ին մեկ տարի առաջ պատմել էր  Էմմա Հակոբյանը։

 

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:24
Քաղաքապետարանը չունի նման օգնություն բաժանելու պարտականություն.Դիանա Գասպարյան
Մինչ էջմիածնեցիները  «գրոհում են» քաղաքապետարան՝ պարենի տոպրակները ստանալու համար, քաղաքապետարանի անվտանգության աշխատակիցներն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
ԱՄՆ-ում գործազրկության նպաստի դիմումների քանակը երեք շաբաթում հասել է 16,8 միլիոնի. «Ինտերֆաքս»
«Անցյալ շաբաթ Միացյալ Նահանգներում գործազրկության նպաստ ստանալու համար դիմած ամերիկացիների թիվը 6.606 միլիոն է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Ո՞վ է ինձ գումար տվել,այդ ու՞մ միջոցով եմ ստացել ձեր նշած գումարը.Ամիրյան
ՀՀ Մշակույթի նախկին նախարար Արմեն Ամիրյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է իր դեմ հարուցված քրեական գործին։ Նա մասնավորապես գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Փաստաբանների Պալատի հեռավար հարթակով կազմակերպած վերապատրաստման դասընթացին մասնակցել է 253 փաստաբան
Փաստաբանների պալատը 2020 թվականին ապրիլի 9-ին կազմակերպել է հեռավար դասընթաց «Դեոնթոլոգիա և մասնագիտական կարգավիճակ» թեմայով, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Պաշտոնեական անփութության հետևանքով պետությանը պատճառվել է ավելի քան 36 մլն. ՀՀ դրամի վնաս
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում քննվող քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Արմեն Գևորգյանը ռիսկերի երեք խումբ է առանձնացրել
Tert.am-ն ներկայացրել է ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հեղինակային հոդվածը, որում նա ներկայացնում է ռիսկերի երեք խումբ՝ միաժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
ԵԱՏՄ երկրները 14 օրվա ընթացքում պետք է լուծումներ գտնեն գազի գնի, սակագնի և շրջանառության մասով
ԵԱՏՄանդամ  երկրների էներգետիկայի նախարարությունները պետք է երկու շաբաթվա ընթացքում  մշակեն  մոտեցումներ ՝ գազի գինի  ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Ձեռնարկված քրեական հետապնդումը և ընտրված բիրտ գործիքակազմը իրավական չէ. Արթուր Գևորգյան
ԱԺ նախկին պատգամավոր Արթուր Գևորգյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է, որ տեղեկացված չի եղել իր դեմ քրեական գործ հարուցված լինելու մասին: ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Մարզիչների խորհուրդներով սաները մարզվում են իրենց ամառանոցներում, տնամերձներում
Կորոնավիրուսը իր կամքն է թելադրում նաև Ֆրանսիայում։ Այս մասին հեռակապով ասել է Հայաստանի աթլետիկայի ֆեդերացիայի նախագահ, Եվրոպայի հեռացատկի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Նախագահ Արմեն Սարգսյանն անպայման դիրքորոշումը կարտահայտի Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմի դիմումի վերաբերյալ
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի աշխատակազմն ապրիլի 8-ին ստացել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների դիմումը: 168.am-ի հարցին ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Վախենում եմ, որ գործ ունենք կատարյալ ապատեղեկատվության հետ.Բագրատյան
Ֆեյսբուքյան էջում  նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանն անդրադարձել է վերջին տարիներին ՀՀ պետական բյուջեի դինամիկային: և այս առումով մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Ապրիլի 1-8 ընկած ժամանակահատվածում ուղարկվել է ավելի քան 10,000 նամակ
Հայկական միասնական կենտրոնը տեղեկացնում է, որ  www.e-request.am-ով ապրիլի 1-8 ընկած ժամանակահատվածում ուղարկվել է ավելի քան 10,000 նամակ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
«Ալեքս տեքստիլ»-ը, դժգոհող աշխատակիցներն ու օրենսդրական բացը
«Ալեքս տեքստիլ» ընկերության աշխատակիցը Panorama.am-ի հետ զրույցում հայտնեց, գործատուն մարտ ամսվա աշխատավարձը հրաժարվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Հրաձգության շարժվող թիրախ մրցաձևի աշխարհի առաջնությունը կկայանա 2021թ-ին
Հրաձգության շարժվող թիրախ մրցաձևի  աշխարհի առաջնությունը պետք կայանար  Ֆրանսիայի Շատոր քաղաքում,  հունիսի 9 -19 –ը։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Օրավարձով աշխատող ՀՀ քաղաքացիները միանշանակ պետք է ստանան աջակցություն. ԲՀԿ երեք փաթեթները
«Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանը  ֆեկսբուքյան էջում  ներկայացրել է «Բարգավաճ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Հայաստանը մեկն է այն երկրներից, որոնք, ունենալով անձնական տվյալների պաշտպանության բավականին բարձր մակարդակ.Բադասյան
Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը Ռուսաստանի Դաշնության արդարադատության նախարարի հրավերով ապրիլի 10-ին մասնակցել է հեռավար կարգով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Ցիտրուսային որոշ մրգեր թանկացել են, իսկ ալյուրի գինը նվազել է 5 դրամով. Գևորգյան
«ՏՄՊՊՀ-ն դեռևս ուսումնասիրությունը չի ավարտել, ուստի «Յուքոմի» և «Բիլայնի» համակենտրոնացումը թույլ տալու կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Ապարան քաղաքում ձյուն է տեղում
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 10-ի ժամը 16:45-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
«Թեստավորումը պարզունակ, մատից արյուն վերցնելու պրոցես չէ». Արսեն Թորոսյան
Կառավարության մամուլի սրահում առողջապահության նախարարին հարց ուղղվեց, թե ինչու են քիչ արվում թեստավորումները: Արսեն Թորոսյանը նկատեց, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
COVID-19 բացված հաշվին փոխանցվել է մոտ 887 մլն դրամ
Ֆինանսների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ 17.03.2020թ. գանձապետարանում բացված «Ֆիզիկական անձանց և կազմակերպությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Օլիմպիական խաղերի կազմկոմիտեն չի բացառում կորոնավիրուսի ազդեցությունը 2021-ի Խաղերի վրա
Կորոնավիրուսի պանդեմիան հնարավոր է ազդեցություն թողնի 2021 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի վրա։ Վեստի.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Սյունիքի մարզում կվերականգնվի Դաստակերտ-Նժդեհ-Ցղունի 5.2 կմ երկարությամբ ճանապարհահատվածը
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Ճանապարհային դեպարտամենտը Կենսական նշանակության ճանապարհային ցանցի բարելավման երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Սոցնախ. Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման՝ հղի կանանց ուղղված ծրագրով վճարումները սկսված են
Այսօրվանից մեկնարկել է Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 7-րդ միջոցառման շահառուների համար վճարումների գործընթացը: Աշխատանքի և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Հայկ Ալումյան․ Գուցե զուգադիպություն է, բայց ավելի քիչ հավանական է
«Նիկոլ Փաշինյանի դեմ հայցադիմումը տեղ հասավ, նույն օրը պարոն Քոչարյանին հիվանդանոցից քրեակատարողական հիմնարկ տեղափոխեցին»
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Արցախում գրանցվել են կորոնավիրուսի նոր դեպքեր
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունից փոխանցում են, որ օրվա ընթացքում թեստավորված անձանից երկուսի մոտ COVID-19 հետազոտման թեստի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազը հիմք չի տեսել Ռուսաստանի հետ Թրամփի կապերը հետաքննելու համար
«ԱՄՆ արդարադատության նախարար, գլխավոր դատախազ Ուիլյամ Բարը կարծում է, որ հիմք չկա հետաքննություն սկսել Ռուսաստանի և ԱՄՆ ներկայիս նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
ՃՈ-ն հրապարակել է Արշակունյաց -Գարեգին Նժդեհ խաչմերուկում երթևեկության քարտեզը
Տրանսպորտային միջոցների երթևեկության հապաղումներից և հնարավոր խցանումներից խուսափելու նպատակով 2020 թվականի ապրիլի 10-ից Երևան քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Ա. Թորոսյանը հայտնեց , որ արտակարգ դրությունը երկարացնելու առաջարկ է ներկայացնելու կառավարությանը
«Քանի մանկահասակ կամ դպրոցահասակ երեխա կա վարակված, այդ թիվը չեմ կարող հայտնել և համաճարակաբանական  տեսանկյունից որևէ նշնակություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Մարուքյան. Ամբողջ ՀՀ տարածքում արտակարգ դրությունը երկարաձգումն օրենքով այլևս անհնար է
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Մամուլում լուրեր են շրջանառվում այն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:49
Հելսինկյան կոմիտեն իրականացնում է խորհրդատվություն՝ աշխատանքային հարաբերությունների խախտումների վերաբերյալ
Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեն իրականացնում է խորհրդատվություն և աջակցություն` աշխատանքային հարաբերությունների հնարավոր խախտումների վերաբերյալ,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}