Հասարակություն 20:36 09/12/2019 Աշխարհում

Հայաստանում կյանքի տևողությունը աճել է 7.1 տարով. ՄԱԶԾ

Անհավասարությունը խորը արմատավորված է մեր հասարակությունների, տնտեսությունների և քաղաքականության մեջ։ Այս մասին մանրամասն ներկայացված է ՄԱԶԾ հայաստանյան գրասենյակի տարածած հաղորդագրության մեջ:

Չնայած այն էական ձեռքբերումներին, որ գրանցվել են առողջապահության, կրթության ոլորտներում, ինչպես նաև մարդկանց կենսամակարդակի բարձրացման մեջ, շատերի հիմնական կարիքները դեռ մնում են չլուծված՝ ազդելով հասարակությունների վրա և թուլացնելով մարդկանց վստահությունը կառավարության, տարբեր հաստատությունների և միմյանց հանդեպ։ Սակայն հնարավոր է դեռ գործել, որը կլինի ավելին, քան պարզապես վերաբաշխում, տնտեսական և քաղաքական ուժերի տարանջատում և տնտեսական հավասար մրցակցության ապահովում։

Անհրաժեշտ է իրականացնել շարունակական միջոցառումներ հիմնական կարիքները բավարարելու համար, միաժամանակ վերացնելով հաջորդ սերնդի մարդկային զարգացման անհավասարությունները: Սրանք են «Եկամտից առավել, միջինից առավել, առավել քան ներկան․ մարդկային զարգացման անհավասարությունները 21-րդ դարում» (Beyond income, beyond averages, beyond today: Inequalities in human development in the 21st century) խորագրով 2019թ․ Մարդկային զարգացման զեկույցի (ՄԶԶ) հիմնական բացահայտումները, որ ներկայացվեցին ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի, Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Շոմբի Շարփի, Հայաստանում ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) մշտական ներկայացուցիչ Դմիտրի Մարիյասինի, ինչպես նաև կառավարության, դիվանագիտական համայնքի, միջազգային կազմակերպությունների, քաղաքացիական հասարակության և լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։

«Իհարկե կա տնտեսական անհավասարություն, բայց կա նաև անհավասարություն մարդկային զարգացման հիմնական տարրերի մեջ, որոնցից են առողջությունը, կրթությունը, արժանապատվությունը և հարգանքը մարդու իրավունքների նկատմամբ։ Վերջիններս չեն կարող բացահայտվել հաշվի առնելով միայն առանձին եկամտային և հարստության անհավասարությունները։ Վերլուծությունը պետք է դիտարկի անհավասարության դրսևորումները ամբողջ բնակչության համար՝ տարբեր վայրերում և ժամանակի ընթացքում։ Եվ անհավասարության նոր դրսևորումները որոշիչ կլինեն այսօրվա երիտասարդների և նրանց երեխաների կյանքի համար, որոնք առնչվում են 21-րդ դարի երկու հիմնական մարտահրավերների հետ՝ կլիմայի փոփոխություն և տեխնոլոգիական փոխակերպումներ»,- ասաց Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Դմիտրի Մարիյասինը։ 

2019թ․ ՄԶԶ-ն ներկայացնում է 2018թ․ Մարդկային զարգացման համաթիվը (ՄԶՀ) 189 երկրների և ՄԱԿ-ի կողմից ճանաչված տարածքների համար։ ՄԶՀ-ն ամփոփ միջոց է մարդկային զարգացման երեք հիմանական հարթություններում երկարաժամկետ առաջընթացը գնահատելու համար․ երկարատև և առողջ կյանք, որը չափվում է կյանքի տևողությամբ, գիտելիքի մատչելիություն և արժանապատիվ կենսամակարդակ։ Ճիշտ չէ համեմատել արժեքներն ու դասակարգումները նախկինում հրապարակված զեկույցների տվյալների հետ,  քանի որ հիմքում ընկած տվյալները փոփոխվում են, թարմացվում և հարմարեցվում նպատակակետերին: 

2018թ․ Հայաստանի ՄԶՀ-ի ցուցանիշը 0․760 է, որի շնորհիվ երկիրը դասակարգվում է մարդկային զարգացման բարձր սանդղակում՝ զբաղեցնելով 81-րդ տեղը 189 երկրների և տարածքների շարքում։ 1990-ից մինչև 2018թթ․, Հայաստանի ՄԶՀ-ի ցուցանիշը աճել է 0.633-ից մինչև 0.760, որը կազմում է 20 տոկոս աճ, կյանքի տևողությունը աճել է 7.1 տարով, ակնկալվող դպրոցական տարիներն աճել են 2.3 տարով, մինչդեռ երկրի  Համախառն ազգային եկամուտը մեկ շնչի հաշվով 1990-2018թթ․ ընթացքում աճել է մոտ 157․7 տոկոսով։

2018թ․ Հայաստանի 0.760 ՄԶՀ-ն բարձր է 0.750 միջին ցուցանիշ ունեցող այն երկրներից, որոնք գտնվում են մարդկային զարգացման բարձր սանդղակում և ցածր է 0.779 միջին արժեքից Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի երկրների համեմատ: Ադրբեջանը և Վրաստանը հանդիսանում են Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի այն երկրներից, որոնք մոտ են կանգնած Հայաստանի 2018թ․ ՄԶՀ դասակարգմանը և ունեն որոշ չափով նույնաքանակ բնակչություն:

Վերջիններս դասակարգվում են համապատասխանաբար 87-րդ և  70-րդ տեղերում: Թուրքիան և Իրանը դասակարգվում են 59-րդ և 65-րդ տեղերում, մինչդեռ Ռուսաստանի Դաշնությունը դասակարգվում է 49-րդ տեղում:

2010թ․-ին ներկայացվեց Անհավասարության շտկմամբ մարդկային զարգացման համաթիվը,  որը ՄԶՀ-ն  է՝ հանած անհավասարությունները։ Անհավասարության շտկմամբ մարդկային զարգացման համաթիվը Հայաստանի համար 2018թ․ կազմում է 0.685, արձանագրվել է 9.9 տոկոս կորուստ ՄԶՀ չափման ցուցանիշների բաշխման անհավասարության պատճառով: Ադրբեջանի և Վրաստանի մոտ արձանագրվել է համապատասխանաբար 9.4 և 12.0 տոկոսի կորուստ: Բարձր ՄԶՀ ունեցող երկրների միջին կորուստը անհավասարության հանման դեպքում 17.9 տոկոս է, իսկ Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի համար՝ 11․7 տոկոս:  

Վերարտադրողական առողջությանը, հզորացմանն ու տնտեսական գործունեությանը վերաբերող գենդերային անհավասարության տեսանկյունից Հայաստանի գենդերային անհավասարության համաթվի արժեքը կազմում է 0․259, որը 162 երկրների թվում 57-րդն է։ Խորհրդարանական տեղերի 18.1 տոկոսը կանայք են զբաղեցնում, իսկ չափահաս կանանց 96.9 տոկոսն առնվազն ստացել է միջնակարգ կրթություն՝ համեմատած տղամարդկանց 97.6 տոկոսի։ Յուրաքանչյուր 100,000 ծնունդի դիմաց 25.0 կին մահանում է հղիության հետ կապված բարդություններից, իսկ դեռահասների ծնելիության մակարդակը կազմում է 21.5 ծնունդ 15-19 տարեկան յուրաքանչյուր 1,000 կնոջ համար: Աշխատաշուկայում կանանց մասնակցությունը 49.6 տոկոս է, համեմատած տղամարդկանց 69.9 տոկոսի։ Ի համեմատություն՝ Ադրբեջանը և Վրաստանը  դասակարգման սանդղակում զբաղեցնում են համապատասխանաբար 70-րդ և  75-րդ տեղերը:

2018թ․ ՄԶՀ  համաշխարհային վարկանիշում առաջատար հնգյակը  կազմում են Նորվեգիան, Շվեյցարիան, Իռլանդիան, Գերմանիան և Հոնկոնգը։ Նվազագույն ՄԶՀ վարկանիշ ունեն Բուրունդին, Հարավային Սուդանը, Չադը, Կենտրոնական Աֆրիկայի Հանրապետությունը, և Նիգերը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:24
Քաղաքապետարանը չունի նման օգնություն բաժանելու պարտականություն.Դիանա Գասպարյան
Մինչ էջմիածնեցիները  «գրոհում են» քաղաքապետարան՝ պարենի տոպրակները ստանալու համար, քաղաքապետարանի անվտանգության աշխատակիցներն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
ԱՄՆ-ում գործազրկության նպաստի դիմումների քանակը երեք շաբաթում հասել է 16,8 միլիոնի. «Ինտերֆաքս»
«Անցյալ շաբաթ Միացյալ Նահանգներում գործազրկության նպաստ ստանալու համար դիմած ամերիկացիների թիվը 6.606 միլիոն է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Ո՞վ է ինձ գումար տվել,այդ ու՞մ միջոցով եմ ստացել ձեր նշած գումարը.Ամիրյան
ՀՀ Մշակույթի նախկին նախարար Արմեն Ամիրյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է իր դեմ հարուցված քրեական գործին։ Նա մասնավորապես գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Փաստաբանների Պալատի հեռավար հարթակով կազմակերպած վերապատրաստման դասընթացին մասնակցել է 253 փաստաբան
Փաստաբանների պալատը 2020 թվականին ապրիլի 9-ին կազմակերպել է հեռավար դասընթաց «Դեոնթոլոգիա և մասնագիտական կարգավիճակ» թեմայով, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Պաշտոնեական անփութության հետևանքով պետությանը պատճառվել է ավելի քան 36 մլն. ՀՀ դրամի վնաս
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում քննվող քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Արմեն Գևորգյանը ռիսկերի երեք խումբ է առանձնացրել
Tert.am-ն ներկայացրել է ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հեղինակային հոդվածը, որում նա ներկայացնում է ռիսկերի երեք խումբ՝ միաժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
ԵԱՏՄ երկրները 14 օրվա ընթացքում պետք է լուծումներ գտնեն գազի գնի, սակագնի և շրջանառության մասով
ԵԱՏՄանդամ  երկրների էներգետիկայի նախարարությունները պետք է երկու շաբաթվա ընթացքում  մշակեն  մոտեցումներ ՝ գազի գինի  ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Ձեռնարկված քրեական հետապնդումը և ընտրված բիրտ գործիքակազմը իրավական չէ. Արթուր Գևորգյան
ԱԺ նախկին պատգամավոր Արթուր Գևորգյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է, որ տեղեկացված չի եղել իր դեմ քրեական գործ հարուցված լինելու մասին: ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Մարզիչների խորհուրդներով սաները մարզվում են իրենց ամառանոցներում, տնամերձներում
Կորոնավիրուսը իր կամքն է թելադրում նաև Ֆրանսիայում։ Այս մասին հեռակապով ասել է Հայաստանի աթլետիկայի ֆեդերացիայի նախագահ, Եվրոպայի հեռացատկի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Նախագահ Արմեն Սարգսյանն անպայման դիրքորոշումը կարտահայտի Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմի դիմումի վերաբերյալ
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի աշխատակազմն ապրիլի 8-ին ստացել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների դիմումը: 168.am-ի հարցին ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Վախենում եմ, որ գործ ունենք կատարյալ ապատեղեկատվության հետ.Բագրատյան
Ֆեյսբուքյան էջում  նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանն անդրադարձել է վերջին տարիներին ՀՀ պետական բյուջեի դինամիկային: և այս առումով մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Ապրիլի 1-8 ընկած ժամանակահատվածում ուղարկվել է ավելի քան 10,000 նամակ
Հայկական միասնական կենտրոնը տեղեկացնում է, որ  www.e-request.am-ով ապրիլի 1-8 ընկած ժամանակահատվածում ուղարկվել է ավելի քան 10,000 նամակ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
«Ալեքս տեքստիլ»-ը, դժգոհող աշխատակիցներն ու օրենսդրական բացը
«Ալեքս տեքստիլ» ընկերության աշխատակիցը Panorama.am-ի հետ զրույցում հայտնեց, գործատուն մարտ ամսվա աշխատավարձը հրաժարվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Հրաձգության շարժվող թիրախ մրցաձևի աշխարհի առաջնությունը կկայանա 2021թ-ին
Հրաձգության շարժվող թիրախ մրցաձևի  աշխարհի առաջնությունը պետք կայանար  Ֆրանսիայի Շատոր քաղաքում,  հունիսի 9 -19 –ը։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Օրավարձով աշխատող ՀՀ քաղաքացիները միանշանակ պետք է ստանան աջակցություն. ԲՀԿ երեք փաթեթները
«Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանը  ֆեկսբուքյան էջում  ներկայացրել է «Բարգավաճ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Հայաստանը մեկն է այն երկրներից, որոնք, ունենալով անձնական տվյալների պաշտպանության բավականին բարձր մակարդակ.Բադասյան
Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը Ռուսաստանի Դաշնության արդարադատության նախարարի հրավերով ապրիլի 10-ին մասնակցել է հեռավար կարգով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Ցիտրուսային որոշ մրգեր թանկացել են, իսկ ալյուրի գինը նվազել է 5 դրամով. Գևորգյան
«ՏՄՊՊՀ-ն դեռևս ուսումնասիրությունը չի ավարտել, ուստի «Յուքոմի» և «Բիլայնի» համակենտրոնացումը թույլ տալու կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Ապարան քաղաքում ձյուն է տեղում
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 10-ի ժամը 16:45-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
«Թեստավորումը պարզունակ, մատից արյուն վերցնելու պրոցես չէ». Արսեն Թորոսյան
Կառավարության մամուլի սրահում առողջապահության նախարարին հարց ուղղվեց, թե ինչու են քիչ արվում թեստավորումները: Արսեն Թորոսյանը նկատեց, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
COVID-19 բացված հաշվին փոխանցվել է մոտ 887 մլն դրամ
Ֆինանսների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ 17.03.2020թ. գանձապետարանում բացված «Ֆիզիկական անձանց և կազմակերպությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Օլիմպիական խաղերի կազմկոմիտեն չի բացառում կորոնավիրուսի ազդեցությունը 2021-ի Խաղերի վրա
Կորոնավիրուսի պանդեմիան հնարավոր է ազդեցություն թողնի 2021 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի վրա։ Վեստի.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Սյունիքի մարզում կվերականգնվի Դաստակերտ-Նժդեհ-Ցղունի 5.2 կմ երկարությամբ ճանապարհահատվածը
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Ճանապարհային դեպարտամենտը Կենսական նշանակության ճանապարհային ցանցի բարելավման երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Սոցնախ. Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման՝ հղի կանանց ուղղված ծրագրով վճարումները սկսված են
Այսօրվանից մեկնարկել է Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 7-րդ միջոցառման շահառուների համար վճարումների գործընթացը: Աշխատանքի և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Հայկ Ալումյան․ Գուցե զուգադիպություն է, բայց ավելի քիչ հավանական է
«Նիկոլ Փաշինյանի դեմ հայցադիմումը տեղ հասավ, նույն օրը պարոն Քոչարյանին հիվանդանոցից քրեակատարողական հիմնարկ տեղափոխեցին»
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Արցախում գրանցվել են կորոնավիրուսի նոր դեպքեր
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունից փոխանցում են, որ օրվա ընթացքում թեստավորված անձանից երկուսի մոտ COVID-19 հետազոտման թեստի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազը հիմք չի տեսել Ռուսաստանի հետ Թրամփի կապերը հետաքննելու համար
«ԱՄՆ արդարադատության նախարար, գլխավոր դատախազ Ուիլյամ Բարը կարծում է, որ հիմք չկա հետաքննություն սկսել Ռուսաստանի և ԱՄՆ ներկայիս նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
ՃՈ-ն հրապարակել է Արշակունյաց -Գարեգին Նժդեհ խաչմերուկում երթևեկության քարտեզը
Տրանսպորտային միջոցների երթևեկության հապաղումներից և հնարավոր խցանումներից խուսափելու նպատակով 2020 թվականի ապրիլի 10-ից Երևան քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Ա. Թորոսյանը հայտնեց , որ արտակարգ դրությունը երկարացնելու առաջարկ է ներկայացնելու կառավարությանը
«Քանի մանկահասակ կամ դպրոցահասակ երեխա կա վարակված, այդ թիվը չեմ կարող հայտնել և համաճարակաբանական  տեսանկյունից որևէ նշնակություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Մարուքյան. Ամբողջ ՀՀ տարածքում արտակարգ դրությունը երկարաձգումն օրենքով այլևս անհնար է
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Մամուլում լուրեր են շրջանառվում այն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:49
Հելսինկյան կոմիտեն իրականացնում է խորհրդատվություն՝ աշխատանքային հարաբերությունների խախտումների վերաբերյալ
Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեն իրականացնում է խորհրդատվություն և աջակցություն` աշխատանքային հարաբերությունների հնարավոր խախտումների վերաբերյալ,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}