13:31 12/12/2019 Հայաստան

Զայրացած Արամ Խաչատրյանի ստեղծած գլուխգործոցը՝ «Սուսերով պար»

Այսօրվանից հայաստանյան կինոթատրոններում  ցուցադրվում է մեծանուն հայազգի կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի մասին պատմող ռեժիսոր և սցենարի հեղինակի Յուսուպ Ռազիկովի «Սուսերով պար» ֆիլմը:  Ֆիլմի հայաստանյան պրեմիերան կայացել է նախօրեին: Դրանից հետո լրագրողների հետ հանդիպմանը Յուսուպ Ռազիկովն ասաց, որ Արամ Խաչատրյանի  «Սուսերով պար» ստեղծագործությունը, որը կոմպոզիտորը ստեղծել է շատ զայրացած վիճակում, հրամանով,  այսօր համարվում է դասական երաժշտության ամենահայտնի և ամենաշատը կատարվող գլուգործոցներից մեկը, իսկ Արամ Խաչատրյանը իր այդ ստեղծագորրծությունը «անհնազանդ ու աղմկոտ զավակ է» անվանել:

«Բարդ աշխատանք էր, քանի որ ցանկացած  սյուժեի հիմքը դրամատիկ իրավիճակն է: Արամ Խաչատրյանի դեպքում բավականին բարդ էր, քանի որ անհավատալի խելացի մարդ էր»,- ասաց բազմաթիվ կինոմրցանակների դափնեկիր  ռեժիսորը:

1942 թվական, Մոլոտով (Պերմ)․ այստեղ է տարհանվել Լենինգրադի Կիրովի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնը: Մի քանի շաբաթից «Գայանե» բալետի պրեմիերան է, որը դեռ պատրաստ չէ։ Ստեղծագործությունն ավարտելու փորձ կատարելու ժամանակ կոմպոզիտորը բախվում է ցենզուրայի խիստ պահանջներին։ Վերջին փորձից առաջ Խաչատրյանը տնօրինությունից հրաման է ստանում ստեղծել ևս մեկ պար բալետի վերջին հատվածում։ Ութ ժամ անց ծնվում է «Սուսերով պար»-ը:

«Դրամատիկ  իրավիճակ էր, քանի որ նա արդեն համարում էր, որ բալետն ավարտված է: Զայրացած վիճակում ստեղծում է այն, ինչը զարմացրել և հիացրել է ողջ աշխարհին»,- նշեց Յուսուպ Ռազիկովը:

Ֆիլմում 39-ամյա Արամ Խաչատրյանի դերում հանդես է գալիս Համբարձում Քաբանյանը:

«Չգիտեմ՝ ինչքանով է հաջողվել ինձ մոտ: Ես սկզբում վախ ունեի, թե արդյո՞ք կարող եմ»,- ասաց դերասանը:

Նա նշեց, որ երբ արդեն հաստատվել է իր՝ այդ դերում հանդես գալը, սկսել է շատ գրքել կարդալ Արամ Խաչատրյանի, նրա ստեղծագործությունների մասին:

«Նկարահանումների ժամանակ միակ բանը, որ հարցնում էի՝ արդյո՞ք կարողանում եմ  դեմքի արտահայտությամբ, աչքերով արտահայտել այն, ինչ պետք է, արդյո՞ք կարողանում եմ փոխանցել էներգետիկան, քանի որ խոսքերն ինձ մոտ քիչ էր: Յուսուպն ասում էր՝ աշխատիր»,- պատմեց Համբարձումը:

Ֆիլմում հանդես է գալիս նաև դերասան Արման Նավասարդյանը:

«Մեծ պատասխանատվություն էր ինձ համար ստանձնել այդ դերը, հանդես գալ այդ կերպարում: Հետաքրքիրն այն է, որ հորինված կերպար է, պատմության մեջ հայտնի չէ: Գուցե Արամ Խաչատրյանի կողքին եղել է նման մարդ, բայց պատմությունից մեզ չի հասել նման տեղեկատվություն»,- ասաց Ա. Նավասարդյանը:

Դերերում հանդես են գալիս՝  Համբարձում Քաբանյան, Ալեքսանդր Կուզնեցով, Ալեքսանդր Իլյին կրտսեր,  Սերգեյ Յուշկևիչ, Վերոնիկա Կուզնեցովա, Իննա Ստեպանովա, Իվան Ռիժիկով,  Վադիմ Սկվիրսկիյ: Օպերատորն է Յուրի Միխայլիշինը: Գլխավոր պրոդյուսերն է Ռուբեն Դիշդիշյանը: Ֆիլմը  «Մարս Մեդիա» կինոընկերության արտադրանքն է ՌԴ Մշակույթի նախարարության աջակցությամբ:

Ֆիլը մասնակցել է  Շանհայի 22-րդ միջազգային կինոփառատոնին, Ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» 28-րդ փառատոնին,  «Ոսկե Ծիրան» 16-րդ Միջազգային կինոփառատոնին, երաժշտության և կինոյի միջազգային փառատոնին Հարավային Կորեայում:

Ֆիլմի նկարահանումներն անցել են ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ Հայաստանում։ Մոլոտովի տարհանման տեսարանները նկարահանվել են Յարոսլավլում։ Այնտեղ նախօրոք կառուցվել են հյուրանոցի և շուկայի բոլոր դեկորացիաները։ Բալետային տեսարանները, թատրոնի ներսի, պաշտոնյա Պուշկովի այցի և մյուս էպիզոդիկ մասերը նկարահանվել են Երևանում՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան Հայաստանի ազգային օպերայի և բալետի թատրոնում:

«Իմ երաժշտական ընտանիքում մի անհնազանդ ու աղմկոտ զավակ կա՝ «Սուսերով պարը» «Գայանե» բալետից: Ազնվությամբ, եթե ես իմանայի, որ այն այդպիսի հանրաճանաչություն ձեռք կբերի և արմունկներով հետ կմղի մյուս ստեղծագործություններին, ապա երբեք այն չէի գրի: Արտասահմանում ինձ գովազդում են որպես «պարոն Սեյբրդանս» (անգլերեն sabre՝ սուսեր և dance՝ պար բառերից): Դա, նույնիսկ, բարկացնում է ինձ: Ես այն անարդարացի եմ համարում ...»,- ասել է Արամ Խաչատրյանը:

«Գայանե» բալետի առաջին բեմադրությունը եղել է 1942 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Պերմում:
««Սուսերով պարը» կոմպոզիտորի խոստովանմամբ, հանկարծակի է ծնվել: «Գայանե»-ի պարտիտուրի ստեղծումից հետո սկսվեցին փորձերը: Թատրոնի տնօրենը իր մոտ կանչեց Խաչատրյանին՝ ասելով, որ վերջին գործողության մեջ հարկավոր է պար ավելացնել: Կոմպոզիտորն այն դժկամորեն արեց, քանի որ բալետն ավարտված էր համարում: Այդուհանդերձ, այդ միտքը ստիպեց նրան մտածել:

«Պարը պետք է արագ, մարտական լինի, - հիշում էր Խաչատրյանը։ - Ձեռքերս անհամբերությամբ ակորդ վերցրեցին, և ես սկսեցի մաս-մաս նվագել այն, ինչպես օստինատային, կրկնվող դարձվածք: Կտրուկ շարժում էր անհրաժեշտ. ես վերցրեցի վերևի ձգվող տոնը: Ինչ-որ բան ինձ «բռնեց». ահա, կրկնենք ուրիշ տոնայնության մեջ: Սկիզբը դրված է: Այժմ կոնտրաստ է անհրաժեշտ... Բալետի երրորդ պատկերում երգային թեմա, լիրիկական պատկեր ունեմ: Մարտական սկիզբը ես միացրի այդ թեմային՝ այն սաքսաֆոնն է կատարում, ապա վերադարձա սկզբին, սակայն արդեն նոր որակով: Սկսեցի աշխատել ցերեկվա ժամը 3-ին, իսկ մոտավորապես գիշերվա 2-ին ամեն ինչ պատրաստ էր: Առավոտյան ժամը 11-ին պարը հնչեց փորձի ժամանակ: երեկոյան այն բեմադրվեց, իսկ հաջորդ օրն արդեն գլխավոր փորձն էր ... »» (khachaturian.am):

«Գայանե» բալետի երաժշտության համար Արամ Խաչատրյանը արժանացել է Ստալինյան առաջին կարգի մրցանակի:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

00:13
Կարեն Խաչատրյանն ազատ կարձակվի՝ 20 մլն դրամ գրավի դիմաց. Փաստաբան
Փաստաբան Ամրամ  Մակինյանը դատական նիստի ավարտից հետո ներկայացրեց   ՊԵԿ Ներքին անվտանգության վարչության պետ Կարեն Խաչատրյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Երևանում սպասվում է ձյուն
Հանրապետության տարածքում հունվարի   25-ի ցերեկը, 23-ի գիշերը, 26-27-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Հունվարի 23-ի երեկոյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Երևանի քննչական վարչության պետն ազատվել է աշխատանքից
ՔԿ-ի լրատվության ծառայությունից հաստատել են լուրը, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի քննչական վարչության պետ Ջոն Ֆարխոյանն ազատվել է զբաղեցրած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Բարձրագույն խումբ․ Հ16-րդ և 17-րդ տուրերի խաղացանկը
Ձմեռային դադարից հետո՝ փետրվարի 28-ին, կվերսկսվի ՀՀ Բարձրագույն խմբի առաջնությունը։ ՀՖՖ-ի մամուլի քարտուղարությունը ներկայացնում է 16-րդ և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
«Թուրքիան երբեք այդպիսի խայտառակ նամակ չէր ստացել ԱՄՆ-ի նախագահից». Դավութօղլու
Թուրքիայի նախկին վարչապետ ու արտգործնախարար, նորաստեղծ «Ապագա» կուսակցության ղեկավար Ահմեթ Դավութօղլուն անդրադարձել է ԱՄՆ նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 22-ին՝ ժամը 18:00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Համայնքային բյուջեների հետ կապված խնդիրներ կարող են առաջանալ.ԱԺ պատգամավորը մտահոգված է
ԱԺ պատգամավոր  Սարիկ Մինասյանը Խորհրդարանում հնչեցրեց  ՀՀ ներկրված տրանսպորտային միջոցներին  վերաբերող հարցը: Մասնավորապես...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Ալաշկերտը վարձակալել է Լոռիի հարձակվողին
«Ալաշկերտը» վարձակալել է «Լոռիի» նիգերիացի հարձակվող Սանդի Ինուսա Նգբեդեյին: Այս մասին հայտնում է երևանյան ակումբի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Եվրոպական հանձնաժողովի պատվիրակությունը՝ դատախազությունում
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Արմեն Հարությունյանն այսօր ընդունել է Եվրոպական հանձնաժողովի հարևանության հարցերով գլխավոր տնօրինության Հայաստանի,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Մխիթար Հայրապետյանը նամակ է հղել Բունդեսթագի իր գործընկերոջը` հայազգի երգչուհու հետ տեղի ունեցած միջադեպի կապակցությամբ
ՀՀ Ազգային Ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, սպորտի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Գործադիրը գնում է ընդդիմության հնարավությունների սահմանափակման ճանապարհով.Մարուքյան
«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցություն ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել ՝ պատասխանելով ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Եթե մյուս կողմը գտնում է, որ բանակցելու կարողությունը ունի, մենք առավել ևս պատրաստ ենք.Զ.Մնացականյան
ԱԺ-ի հարցուպատասխանի ընթացքում պատգամավոր  Սոս Ավետիսյանը ՀՀ ԱԳ  նախարար  Զոհրաբ Մնացականյանից հետաքրքրվեց՝ ադրբեջանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Հանրապետության հրապարակի որոշ հատվածներում կարգելվի մեքենաների կայանումը
Հունվարի 22-ից Հանրապետության հրապարակում կգործի երթևեկության կազմակերպման նոր կարգ։Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ ոստիկանության տեղեկատվության և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Քննարկվել են կալանավորված անձանց և դատապարտյալների բժշկական օգնության ու սպասարկման կազմակերպմանն առնչվող մի շարք հարցեր
2020 թվականի հունվարի 22-ին Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության վարչական շենքում Արդարադատության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում Հայաստանն ընտրվել է Խորհրդի ղեկավար կոմիտեի նախագահ
 2019 թ. նոյեմբերի 21-ին Փարիզում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր կոնֆերանսի 40-րդ նստաշրջանի շրջանակում Հայաստանն ընտրվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կրթության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Առնո Բաբաջանյանի ծննդյան օրն է
Ի դեպ, կոմպոզիտորի ծննդյան օրը փոխվել է Լենինի պատճառով:
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Ջեքի Չանը մոդել է դարձել
Դերասանը ոչ միայն հանդես է եկել որպես մոդել, նաև մասնակցել է 2020 թ. աշուն-ձմեռ հավաքածուի ստեղծմանը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Սոմալին հրավիրել է Թուրքիային իր ծովային ջրերում նավթ որոնելու
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ Սոմալին Թուրքիային հրավիրել է իր տարածքային ջրերում նավթի որոնողական աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Թրիքոտ կաթով հնարավոր չի բարեկեցություն ստեղծել.վարչապետ
ԱԺ-ում վարչապետ Նիկոլ Փաշինայնն անդրադառնալով գյուղացիների դժգոհությանը, նշեց, որ Կառավարությունը գյուղոլորտում տարբեր ծրագրեր իրականացնում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Անցկացվել է կիրառման շրջանների տեղազննում
1-ին զորամիավորման հրամանատար, գնդապետ Ժ. Պողոսյանը ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի N զորամասի հրամանատարի հետ տեղազննում է անցկացրել կիրառման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Փաշինյան. Կարծում եմ՝ Կուտոյանի ընտանիքը պետք է լիարժեք համագործակցի նախաքննության մարմնի հետ
«Շատ ցավալի դեպք է»,- Ազգային ժողովում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Զելենսկին Պուտինի հետ հանդիպում է խնդրել Իսրայելում
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը չի բացառել, որ Վլադիմիր Պուտինը, ով հունվարի 23-ին կայցելի Իսրայել, հանդիպումներ կունենա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Թել Ավիվում կմեկնարկի ձյուդոյի միջազգային «Գրան պրի» մրցաշարը
Իսրայելի Թել Ավիվ քաղաքում  հունվարի 23 –ին կմեկնարկի ձյուդոյի միջազգային  «Գրան պրի»  մրցաշարը: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Մալյանի դեմ ներկայացրած հայցադիմումը թերի լինելու պատճառով դատարանը վերադարձրել է Բադասյանին
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Զ. Նախշքարյանը, ուսումնասիրելով արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանի դիմումն ընդդեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
ՀՅԴ-ի հայցն ընդդեմ Արման Բաբաջանյանի վարույթ է ընդունվել
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ավագ Գաբրիելյանը վարույթ է ընդունել ՀՅԴ  տասնմեկ անդամների հայցն ընդդեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Վահե Եփրիկյան. Արդեն ուղղակի կրակում են
«Արդեն չեն բավարարվում դատարանները շրջափակելով, դատավորներին բութ գործիք համարելով, նրանց հասցեին ամենացածր արտահայտություններն անելով,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Փաշինյան. Կառավարությունը պատրաստ է մինչև հուլիսի 1-ը հետաձգել սպանդանոցներում պարտադիր մորթը
«Այո, և միանշանակ այո, պետք է անցնեն սպանդանոցային մորթի, քանի որ սա երկրի ստանդարտի, վարկանիշի հարց է»,-ի պատասխան «Իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Ավինյանը՝ «Յուքոմի» «Բիլայնի» հնարավոր գործարքի մասին
«Հայտ է ներկայացվել հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով «Յուքոմ» ըկերության կողմից «Բիլայն»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Ադրբեջանի և Պակիստանի «անսկզբունքային համագործակցությունը» հակամարտությունների հարցում
Դավոսում հանդիպել են Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Պակիստանի վարչապետ Իմրան Խանը։ Ըստ Ադրբեջանի նախագահի մամուլի ծառայության տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բացակայությունն այսօր լայն իմաստով մատահրավեր է Հայաստանի համար. Մնացականյան
Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բացակայությունն այսօր լայն իմաստով մարտահրավեր է Հայաստանի համար: Այս մասին այսօր Ազգային ժողովում ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան
12:01 27/12/2019

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}