13:31 12/12/2019 Հայաստան

Զայրացած Արամ Խաչատրյանի ստեղծած գլուխգործոցը՝ «Սուսերով պար»

Այսօրվանից հայաստանյան կինոթատրոններում  ցուցադրվում է մեծանուն հայազգի կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի մասին պատմող ռեժիսոր և սցենարի հեղինակի Յուսուպ Ռազիկովի «Սուսերով պար» ֆիլմը:  Ֆիլմի հայաստանյան պրեմիերան կայացել է նախօրեին: Դրանից հետո լրագրողների հետ հանդիպմանը Յուսուպ Ռազիկովն ասաց, որ Արամ Խաչատրյանի  «Սուսերով պար» ստեղծագործությունը, որը կոմպոզիտորը ստեղծել է շատ զայրացած վիճակում, հրամանով,  այսօր համարվում է դասական երաժշտության ամենահայտնի և ամենաշատը կատարվող գլուգործոցներից մեկը, իսկ Արամ Խաչատրյանը իր այդ ստեղծագորրծությունը «անհնազանդ ու աղմկոտ զավակ է» անվանել:

«Բարդ աշխատանք էր, քանի որ ցանկացած  սյուժեի հիմքը դրամատիկ իրավիճակն է: Արամ Խաչատրյանի դեպքում բավականին բարդ էր, քանի որ անհավատալի խելացի մարդ էր»,- ասաց բազմաթիվ կինոմրցանակների դափնեկիր  ռեժիսորը:

1942 թվական, Մոլոտով (Պերմ)․ այստեղ է տարհանվել Լենինգրադի Կիրովի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնը: Մի քանի շաբաթից «Գայանե» բալետի պրեմիերան է, որը դեռ պատրաստ չէ։ Ստեղծագործությունն ավարտելու փորձ կատարելու ժամանակ կոմպոզիտորը բախվում է ցենզուրայի խիստ պահանջներին։ Վերջին փորձից առաջ Խաչատրյանը տնօրինությունից հրաման է ստանում ստեղծել ևս մեկ պար բալետի վերջին հատվածում։ Ութ ժամ անց ծնվում է «Սուսերով պար»-ը:

«Դրամատիկ  իրավիճակ էր, քանի որ նա արդեն համարում էր, որ բալետն ավարտված է: Զայրացած վիճակում ստեղծում է այն, ինչը զարմացրել և հիացրել է ողջ աշխարհին»,- նշեց Յուսուպ Ռազիկովը:

Ֆիլմում 39-ամյա Արամ Խաչատրյանի դերում հանդես է գալիս Համբարձում Քաբանյանը:

«Չգիտեմ՝ ինչքանով է հաջողվել ինձ մոտ: Ես սկզբում վախ ունեի, թե արդյո՞ք կարող եմ»,- ասաց դերասանը:

Նա նշեց, որ երբ արդեն հաստատվել է իր՝ այդ դերում հանդես գալը, սկսել է շատ գրքել կարդալ Արամ Խաչատրյանի, նրա ստեղծագործությունների մասին:

«Նկարահանումների ժամանակ միակ բանը, որ հարցնում էի՝ արդյո՞ք կարողանում եմ  դեմքի արտահայտությամբ, աչքերով արտահայտել այն, ինչ պետք է, արդյո՞ք կարողանում եմ փոխանցել էներգետիկան, քանի որ խոսքերն ինձ մոտ քիչ էր: Յուսուպն ասում էր՝ աշխատիր»,- պատմեց Համբարձումը:

Ֆիլմում հանդես է գալիս նաև դերասան Արման Նավասարդյանը:

«Մեծ պատասխանատվություն էր ինձ համար ստանձնել այդ դերը, հանդես գալ այդ կերպարում: Հետաքրքիրն այն է, որ հորինված կերպար է, պատմության մեջ հայտնի չէ: Գուցե Արամ Խաչատրյանի կողքին եղել է նման մարդ, բայց պատմությունից մեզ չի հասել նման տեղեկատվություն»,- ասաց Ա. Նավասարդյանը:

Դերերում հանդես են գալիս՝  Համբարձում Քաբանյան, Ալեքսանդր Կուզնեցով, Ալեքսանդր Իլյին կրտսեր,  Սերգեյ Յուշկևիչ, Վերոնիկա Կուզնեցովա, Իննա Ստեպանովա, Իվան Ռիժիկով,  Վադիմ Սկվիրսկիյ: Օպերատորն է Յուրի Միխայլիշինը: Գլխավոր պրոդյուսերն է Ռուբեն Դիշդիշյանը: Ֆիլմը  «Մարս Մեդիա» կինոընկերության արտադրանքն է ՌԴ Մշակույթի նախարարության աջակցությամբ:

Ֆիլը մասնակցել է  Շանհայի 22-րդ միջազգային կինոփառատոնին, Ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» 28-րդ փառատոնին,  «Ոսկե Ծիրան» 16-րդ Միջազգային կինոփառատոնին, երաժշտության և կինոյի միջազգային փառատոնին Հարավային Կորեայում:

Ֆիլմի նկարահանումներն անցել են ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ Հայաստանում։ Մոլոտովի տարհանման տեսարանները նկարահանվել են Յարոսլավլում։ Այնտեղ նախօրոք կառուցվել են հյուրանոցի և շուկայի բոլոր դեկորացիաները։ Բալետային տեսարանները, թատրոնի ներսի, պաշտոնյա Պուշկովի այցի և մյուս էպիզոդիկ մասերը նկարահանվել են Երևանում՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան Հայաստանի ազգային օպերայի և բալետի թատրոնում:

«Իմ երաժշտական ընտանիքում մի անհնազանդ ու աղմկոտ զավակ կա՝ «Սուսերով պարը» «Գայանե» բալետից: Ազնվությամբ, եթե ես իմանայի, որ այն այդպիսի հանրաճանաչություն ձեռք կբերի և արմունկներով հետ կմղի մյուս ստեղծագործություններին, ապա երբեք այն չէի գրի: Արտասահմանում ինձ գովազդում են որպես «պարոն Սեյբրդանս» (անգլերեն sabre՝ սուսեր և dance՝ պար բառերից): Դա, նույնիսկ, բարկացնում է ինձ: Ես այն անարդարացի եմ համարում ...»,- ասել է Արամ Խաչատրյանը:

«Գայանե» բալետի առաջին բեմադրությունը եղել է 1942 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Պերմում:
««Սուսերով պարը» կոմպոզիտորի խոստովանմամբ, հանկարծակի է ծնվել: «Գայանե»-ի պարտիտուրի ստեղծումից հետո սկսվեցին փորձերը: Թատրոնի տնօրենը իր մոտ կանչեց Խաչատրյանին՝ ասելով, որ վերջին գործողության մեջ հարկավոր է պար ավելացնել: Կոմպոզիտորն այն դժկամորեն արեց, քանի որ բալետն ավարտված էր համարում: Այդուհանդերձ, այդ միտքը ստիպեց նրան մտածել:

«Պարը պետք է արագ, մարտական լինի, - հիշում էր Խաչատրյանը։ - Ձեռքերս անհամբերությամբ ակորդ վերցրեցին, և ես սկսեցի մաս-մաս նվագել այն, ինչպես օստինատային, կրկնվող դարձվածք: Կտրուկ շարժում էր անհրաժեշտ. ես վերցրեցի վերևի ձգվող տոնը: Ինչ-որ բան ինձ «բռնեց». ահա, կրկնենք ուրիշ տոնայնության մեջ: Սկիզբը դրված է: Այժմ կոնտրաստ է անհրաժեշտ... Բալետի երրորդ պատկերում երգային թեմա, լիրիկական պատկեր ունեմ: Մարտական սկիզբը ես միացրի այդ թեմային՝ այն սաքսաֆոնն է կատարում, ապա վերադարձա սկզբին, սակայն արդեն նոր որակով: Սկսեցի աշխատել ցերեկվա ժամը 3-ին, իսկ մոտավորապես գիշերվա 2-ին ամեն ինչ պատրաստ էր: Առավոտյան ժամը 11-ին պարը հնչեց փորձի ժամանակ: երեկոյան այն բեմադրվեց, իսկ հաջորդ օրն արդեն գլխավոր փորձն էր ... »» (khachaturian.am):

«Գայանե» բալետի երաժշտության համար Արամ Խաչատրյանը արժանացել է Ստալինյան առաջին կարգի մրցանակի:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

10:57
Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնը ժամեր անց կլիննի Բեյրութում
Ֆրանսիան նախօրեին 3 ինքնաթիռներով Բեյրութ ուղարկեց փրկարարներ, բժշկական սարքավորումներ և շարժական կլինիկա։ Այսօր արդեն Ֆրանսիայի նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Քթիկը սև շենքից դուրս հանեց. Կարեն Ավագյանը՝ ՀՀ առաջին նախագահի հայտարարության մասին
«Երևաց չափորոշիչների պատվիրատուների քիրվան»,- ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է Կարեն Ավագյանը՝ անդրադառնալով ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Լիբանանահայերը խիստ կարիքի մեջ են, շատերը Հայաստան տեղափոխվելու մտադրություն ունեն. «Կարագյոզյան» հիմնադրամի տնօրեն
Սոցիալական արդեն իսկ ծանր կացությունը Լիբանանում է՛լ ավելի սրվեց մայրաքաղաք Բեյրութում երեկ տեղի ունեցած ուժգին պայթյունների հետևանքով: Հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:44
Արցախի ՄԻՊ-ը ծանոթացել է ազատազրկված անձանց պահման պայմաններին
Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը հերթական անգամ այցելել է ԱՀ ոստիկանության քրեակատարողական վարչություն:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:38
«Իմ Ձայնը». Դանիբեկյանական դատավարություն
«Իմ Ձայնը» նախագիծն իր հերթական հոդվածում անդրադարձել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ու մյուսների գործով ընթացող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Գյումրի-Սպիտակ ավտոճանապարհի վթարի հետևանքով կա զոհ և տուժածներ
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն այսօր վաղ առավոտյան՝ ժամը 06։26-ին ահազանգ է ստացվել, որ Լուսաղբյուր գյուղ տանող ավտոճանապարհին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Լուկաշենկան խոսել է որդու ընդդիմադիր հայացքների մասին
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն կարծում է, որ իր որդի Նիկոլայը «ընդդիմադիր» անձ է: Այս մասին հայտարարել է ուկրաինացի լրագրող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Թուրքիան հերքում է առողջարաններում կորոնավիրուսի բռնկման մասին տեղեկատվությունը
Թուրքիայի առողջապահության նախարարությունը հինգշաբթի օրը հերքել է հանրապետության առողջարաններում կորոնավիրուսային վարակի նոր դեպքերի թվի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Ֆեյսբուքը» արգելափակել է Թրամփի գրառումը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ֆեյսբուքյան գրառումը ջնջվել է, քանի որ այն ապատեղեկատվություն է պարունակել նոր կորոնավիրուսային վարակի մասին, հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
Բեյրութում զոհերի թիվը հասել է 135-ի
Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրությում օգոսոտոսի 4-ին տեղի ունեցած հզոր պայթյունի հետևանքով զոհվածների թիվն ավելացել է՝ հասնելով 135-ի։ Գրում է BBC-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
«Ժողովուրդ»-ը՝ արտակարգ դրությունը երկարաձգելու պատճառների մասին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Հայաստանում մարտի 16-ից հայտարարված արտակարգ դրության ժամկետն օգոստոսի 12-ից կերկարաձգվի ևս մեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Ժողովուրդ». Ռազմական ոստիկանությունը նոր պետ կունենա
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ռազմական ոստիկանության պետի պաշտոնակատար Ալեքսանդր Աղաջանյանին այդ պաշտոնում պաշտոնավարելու համար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Ժողովուրդ». Դժգոհել են կառավարության մոտեցումից՝ ինչ նախագիծ ներկայացնեն, պատգամավորները պետք է կողմ քվեարկեն
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
«Ժողովուրդ». Հայկ Մարությանն ու Հայկ Սարգսյանը ոտնակոխ են անում հեղափոխության արժեքները՝ ազդելով վարչապետ Փաշինյանի վարկանիշի վրա
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Այս օրերին կրկին աղմուկ էր բարձրացել Մաշտոցի պուրակի շուրջ: Պուրակում սրճարան է կառուցվում, ինչի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:19
Արմեն Գևորգյան. Ինչպես պետք է պետությունն արձագանքի Բեյրութի աղետին
Տեղեկատվությունը, որ գալիս է Բեյրութից, վկայում է ծայրահեղ աղետալի իրավիճակի մասին։ Երկիրը կանգնած է հումանիտար աղետի առաջ։  Բեյրութի հայ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:14
Բեյրութում զոհված հայերի թիվը հասել է 11-ի
Եվս 250 հայ վնասվածքներ ունի
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
Ծառուկյանը 100 միլիոն դրամ է հատկացրել Բեյրութում զոհված հայերի ընտանիքներին և Կաթողիկոսարանին
«Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամը 100 միլիոն դրամ է հատկացրել Բեյրութում պայթյունների հետևանքով զոհված հայրենակիցների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:08
Սերժ Սարգսյանը հեռախոսազրուց է ունեցել Արամ Ա Կաթողիկոսի հետ
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր հեռախոսազրուց է ունեցել Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսի հետ՝ ցավակցություն հայտնել երեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
Այսօրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, օգոստոսի 6-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
20:46
Սամվել Կարապետյանը կաջակցի բեյրութահայերին ու կօգնի վերականգնել պայթյունի հետևանքով վնասված եկեղեցին
Սամվել Կարապետյանի նախաձեռնությամբ «Տաշիր» բարեգործական հիմնադրամը 200 հազար ԱՄՆ դոլար կհատկացնի Բեյրութի Սուրբ Գևորգ հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:39
Օգոստոսի 4-ի դրությամբ կայացվել է 4950 կազմակերպության գործունեության դադարեցման որոշում
Պարետի կողմից սահմանված նորմերի խախտման դեպքերով՝ օգոստոսի  4-ի դրությամբ կայացվել է  4950 կազմակերպության գործունեության ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Ամուլսարում իրավիճակը թեժանում է․կան բերման ենթարկված քաղաքացիներ
Ամուլսարում իրավիճակը սրվում է,ոստիկանները պատ են կազմել՝ ցանկանում են բացել փակ ճանապարհը։Բերման են ենթարկվել քաղաքացիներ։ Վայոց ձորի ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Սեփականատերը իրավասու է անարգել իրականացնելու իր սեփականության իրավունքը․«Լիդիան»
«Լիդիան» ընկերությունը հաղորդագրություն է տարածել, որում մասնավորապես ասվում է․ «Ամուլսարի մատույցներում ապօրինություն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Օգնություն Լիբանանին
ՀՀ կառավարությունը՝ Արտաքին գործերի նախարարության և Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի միջոցով մշտական կապի մեջ է Լիբանանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Այա Սոֆիա տաճարում մահացել է մզկիթի սպասավորը
Այա Սոֆիայի սպասավոր Օսման Ասլանը հենց տաճարում  մահացել է սրտի կաթվածից, փոխանցում է ria.ru-ն: Նշենք, որ հուլիսի 10-ին Թուրքիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Թուրք կուսակցապետը սպառնացել է Հայաստանին
Թուրքիայի ծայրահեղ ազգայնական «Մեծ միություն» կուսակցության (BBP) նախագահ Մուստաֆա Դեսթիջին կուսակցական կենտրոնական գրասենյակում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Կրկին խախտումներ՝ Ծաղկաձորի հյուրանոցներում. ԱԱՏՄ
Հաշվի առնելով ներքին զբոսաշրջության ակտիվությունը՝ ՀՀ առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինն այսօր ևս շարունակել է լայնածավալ ստուգայցերը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Վագոն-տնակները լավ առիթ են, որպեսզի ժողովուրդը դուրս գա և սպասի վերջնական հարցի պատասխանին․Շ․Բունիաթյան
Ամուլսարում բողոքի ակցիան շարունակվում է։ Ջերմուկցիներից, բնապահպանական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներից բացի, ներկա են նաև մեծ թվով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Ապամոնտաժվում են «Սպիտակ Շորժա» հանգստի գոտու ապօրինի տաղավարները
ՀՀ ՇՄՆ «Սևան ազգային պարկ»  ՊՈԱԿ-ից հայտնում են․ «Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանի կարգադրությամբ և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը սկսել է Լիբանանի հայ համայնքի կարիքների գնահատման և վերլուծության գործընթաց
Այսօր՝ վաղ առավոտից, Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը և անձամբ Գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանը կապ են հաստատել Լիբանանի հայ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}