Իրավունք 20:00 14/12/2019 Հայաստան

Այգիս չորացել է՝ պոչանքի հետևանքով, պատրաստվում եմ դիմել դատարան. Ճոճկան գյուղի բնակիչ

Հայաստանում  էկոլոգիական  իրավունքի խախտման դեպքեր  հաճախ են հանդիպում, հատկապես այն  մարզերում, որտեղ ակտիվ է հանքարդյունաբերությունը: Պետք է նաև փաստել, որ շատ դեպքերում  բնակիչները  տեղեկացված չեն իրենց իրավունքներից և առավել ևս  վտանգներին կամ իրավունքներին ծանոթանում են այն ժամանակ, երբ արդեն, այսպես ասած, «դանակը ոսկորին է հասնում»:

Արդեն երկրորդ տարին է  «Արնիկա»  չեխական կազմակերպությունը   հետազոտություն է իրականացնում Լոռու մարզի  Ալավերդի և Ախթալա համայնքներում: Այնտեղ են Ալավերդու պղնձաձուլարանը, ինչպես նաև «Ախթալա ԼՀԿ»-ի կողմից շահագործվող Շամլուղի պղնձի հանքավայրն և պոչամբարները:  Տասը բնակավայրից վերցված փորձանմուշները՝  հողից, սննդից և մարդու մազերից, հետազոտվել են Պրահայի համալսարանական լաբորատորիայում:

«Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը panorama.am-ի հետ զրույցում տեղեկացրեց, որ հայտնաբերվել են ծանր մետաղներ, որոնք գերազանցել  թե տեղական, և թե միջազգային  թույլատրելի նորմայի սահմանը մի քանի անգամ.

«Մի շարք ծանր մետաղներ են հայտնաբերվել: Առաջին տեղում մկնդեղն է: Հողի որոշ փորձանմուշներում մկնդեղի կոնցենտրացիան ընդհուպ 70 անգամ գերազանցել է նորմը:  Ըստ բնակավայրերի կարող ենք ասել, թե որտեղ է ավելի մեծ  ռիսկը կամ դրա քանակությունը որտեղ է ավելի շատ հանդիպել: Օրինակ՝ Ախթալա համայնքի Ճոճկան գյուղում է  մկնդեղն ամենատարածվածը: Երկրորդ տեղում կադիումն է, իսկ երրորդը՝ նիկելը: Նիկելը հատկապես ամենից շատ հանդիպել է  Աքորի գյուղում, մարդկանց մազերի մեջ: Բոլոր այս ծանր մետաղները  քաղցկեղածին և ոչ քաղցկեղածին  մի շարք  հիվանդությունների պատճառ կարող են դառնալ»,-ասաց նա:

Շարունակելով ներկայացնել հետազոտության արդյունքները, Դուլքարյանը նշեց, որ չեխ մասնագետների կողմից հետազոտվել  է նաև սննդում ՝ վտանգավոր նյութերի քանակությունը և որպես ինդիկատոր վերցրել են ազատ պայմաններում տեղաշարժվող հավերի հավկիթները:

«Դիօքսինների միացություններ են հայտնաբերվել հավկիթների մեջ, որոնք քաղցկեղածին են  և վտանգ են ներկայացնում մարդու առողջության համար: Իսկ Ալավերդի քաղաքում  սննդի մեջ դիօքսինի քանակությունը տագնապ է առաջացնում, քանի որ  նորմայից մի քանի անգամ գերազանցում է դրանց քանակությունը: Այսպես օրինակ՝ Միջազգային ստանդարտների առավելագույն շեմից  գերազանցում են 2,5 անգամ, իսկ Հայաստանի ստանդարտներից՝ 1,8  անգամ: Համեմատության համար վերցրել ենք նաև  սուպերմարկետից գնված  հավկիթները, դրանց մեջ դիօքինների քանակը 0,20 մլ է, իսկ ահա Ալավերդիում հավերի ձվերի մեջ պարունակում է շուրջ 15 մլ: Մենք  ուսումնասիրել ենք հավկիթները, քանի որ դրանք ինդիկատոր են համարվում, այսինքն՝ եթե հավկիթի մեջ հայտնաբերվում է նյութ, ուրեմն ավելի մեծ քանակությամբ կա մսամթերքի և կաթնամթերքի մեջ»,-ասաց «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահը:



Հատկանշական է, որ հետազոտության արդյունքները սկսել է մտահոգել նաև տեղի բնակիչներին: Եվ հիմնականում նրանց, որոնց  հողատարածքներից  փորձանմուշներ են վերցվել:

Panorama.am-ի հետ զրույցում Մեծ Այրում գյուղի բնակիչ  Հարութ Դանիելյանին  մտահոգում է  իր և ընտանիքի անդամների առողջական վիճակը: Նրա  տունը Նահատակի պոչամբարին շատ մոտ է՝ ընդամենը հիսուն մետր հեռավորության վրա: Երեք  երեխա ունի, որոնք պարբերաբար հիվանդանում են: Երկու տարի առաջ էլ  երեխաներից մեկը  ծանր թունավորմամբ ընկել է հիվանդանոց: Շուրջ մեկուկես տարի բուժում են ստացել: Հիմա Դանիելյանը վստահ է, որ պոչամբարի թունավոր նյութերն են երեխաների հիվանդությունների պատճառը: Տունը գնել է մի քանի տարի առաջ, երբ նոր ընտանիք է կազմել, այն ժամանակ չի  գիտակցել պոչամբարի վտանգավորության մասին  և հիմա չի կարողանում վաճառել.

«Ոչ ոք չի ցանկանում պոչամբարի  մոտ տուն առնել: երեխեքս էլ արդեն իմունիտետ չունեն, անընդհատ հիվանդանում են: Ուզում եմ գնալ այստեղից հեռու, չգիտեմ կողքի գյուղ, կամ Ախթալա, բայց այստեղից հեռու: Դիմել եմ  գործարանի տնօրենին, բայց անվտանգության աշխատակիցը ներս չթողեց՝ պատասխանելով, որ իրենք չեն կարող բոլորի համար տուն առնել կամ փոխհատուցել:  Հիմա ուզում եմ դիմել դատարան, այլ ելք չկա: Թող ինձ տուն տան, ես իմ իմ տունը կտամ իրենց, կամ փող տան ես ուրիշ տեղ տուն առնեմ՝ երեխեքիս  հետ գնամ»:

Պոչամբարին շատ մոտ չեն ապրում, բայց  կրկին պոչամբարի հետևանքներն են կրում Սիրադեղյանների ընտանիքը՝ Ճոճկան գյուղից: Սամվել Սիրադեղյանը Panorama.am-ին պատմեց, որ  պոչամբարից երկու կմ հեռավորության վրա են ապրում: Դեղձի այգիներ  է ունեցել, որոնք տարիների ընթացքում չորացել են:

«Այգիս պոչամբարից հեռու է, շուրջ 15 կմ հեռավորության վրա: Հողամասս Դեբետ գետի  կիրճում է: Ամեն տարի վարարումների ժամանակ  հողատարածքը գետի ջրով պարբերաբար  ողողվել է և   պոչանքները նստվածք են  տվել: Մեկ ու կես հա  այգի էի հիմնել, որ ընտանիքս պահեմ, սեփականաշնորհված  հողատարածք է, բայց պոչանքների հետևանքով այգիս չորացավ, շուրջ 650 հատ դեղձի ծառ կար: Ես կարծում եմ, որ դա  հողի աղտոտման հետևանքն է, քանի որ հողի շերտի վրա  շուրջ 35 սմ դեղին ապարների նստվածքներն կան, ինչու եմ համոզված, քանի որ  նույն նստվածքները կան ամիջապես բաց պոչամբարի տարածքում: Ես ագրոնոմ եմ մասնագիտությամբ, յուրաքանչյուր հողում, որտեղ առկա է խոնավություն, գոնե մոլախոտ պետք է աճի: Իսկ մեզ մոտ ոչ մի բուսականություն չի  աճում, հողում ոչ մի կենդանի, դեղձի ծառեր էի դրել, բերք էի ստանում»,-պատմում է նա:

Մեր հարցին, թե ինչպե՞ս է պատրաստվում պաշտպանել իր իրավունքները, Ճոճկան գյուղի բնակիչը հայտնեց, որ պատրաստվում է դիմել առաջին ատյանի դատարան ՝ սեփականության իրավունքի վերականգման բողոքով:

«Դիմելու եմ դատարան, պահանջելու եմ վերականգնել իմ հողերի  օգտագործաման համար  անհրաժեշտ պայմանները: 15  տարի է չեմ կարողանում գյուղատնտեսությամբ զբաղվել և ընտանիքիս համար գոյատևման միջոց ստեղծել: Այս իրավունքներն եմ ուզում վերականգնել»,- ասաց տուժած գյուղացին: 



Միջազգային կազմակերպության անցկացրած հետազոտության արդյունքներով  գյուղացիները ցանկանում են դիմել դատարան  և վերականգնել իրենց իրավունքները: Այժմ նրանք իրավաբան են փնտրում, որը կաջակցի նրանց այդ հարցում:  Եթե Հայաստանում բոլոր դատական ատյանները սպառվեն և արդյունք չլինի, ապա պատրաստ են դիմել նաև ՄԻԵԴ:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:31
Պղնձի արտադրության մետալուրգիական ձեռնարկության շահագործումը բարձր ռիսկայնություն է պարունակում. Լիլիա Շուշանյան
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունում պետական կառույցների և հանքարդյունաբերող ընկերությունների մասնակցությամբ այսօր տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Հայաստանում «Արմավիրը» ստուգողական երեք հանդիպում կանցկացնի
 Երևանյան թիմի մամուլի քարտուղարությունը տեղեկացնում է, որ ավանդույթի համաձայն Ռուսաստանի ազգային լիգան ներկայացնող «Արմավիրը»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Ե՞րբ տեղի կունենան Արցախում համապետական ընտրությունները
2020 թվականի համապետական ընտրությունները տեղի կունենան մարտի 31-ին։ Այս մասին իր ֆեյսբուքյան էջում տեղեկացրել է  Արցախի ԱԺ նախագահի մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Արտաշատի պոլիկլինիկան առաջիկայում կվերանորոգվի
Արտաշատի պոլիկլինիկան առաջիկայում կվերանորոգվի.շենքը կբարեկարգվի բացառապես Արտաշատի ԲԿ-ի միջոցներով:Այս մասին տեղեկացնում է Արարտի մարզպետարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
«Հայաստանի ազգային հերոսներից» մեկը խոցվել է թիկունքից արձակված 2 գնդակով.Ղարամյան
Ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել  Արցախի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար, Արցախի հերոս, գեներալ-լեյտենանտ Արշավիր Ղարամյանը, նշելով,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Ներքին Անվտանգության վարչությունը 17 տարեկան է
Հունվարի 20-ը ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչության կազմավորման օրն է։ Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ ոստիկանության տեղեկատվության և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Արդարադատության նախարարի տեղակալը մասնակցել է զույգի ամուսնության գրանցման պաշտոնական արարողությանը
Արդարադատության նախարարի տեղեկալ Վահե Դանիելյանն այսօր Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալության Սպասարկման գրասենյակում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Ամերիկյան ներդրողը ցանկանում է ֆինանսավորել Ստամբուլի ջրանցքի կառուցումը
Թուրքիայում բուռն քննարկումների պատճառ դարձած Ստամբուլի ջրանցքի կառուցումը ֆինանսավորելու պատրաստակամություն է հայտնել ամերիկյան խոշորագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Չի կարող մանր մասնավոր անասնապահ գյուղացին իր սեփականության մի մասը զիջի ինչ-որ անհասկանալի սպանդանոցի.Բագրատյան
Անասնապահների ցույցը կառավարության դեմ լիովին արդարացված է։ Չի կարող մանր մասնավոր անասնապահ գյուղացին իր սեփականության մի մասը զիջի ինչ-որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Հայկական պատվիրակության հանդիպումները՝ Լոնդոնում
Համաշխարհային կրթական համաժողովին մասնակցելու նպատակով Լոնդոնում կատարած այցի շրջանակում Բրիտանական խորհրդում հայկական պատվիրակությունն այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
«Սանասարյան հանի» շենքն այսուհետև պատկանելու էր Թուրքիայի հիմնադրամների գլխավոր վարչությանը
2019թ. Թուրքիայում վճռաբեկ դատարանը Ստամբուլում գտնվող հայկական «Սանասարյան հանի» (Սանասարյան տան) սեփականության իրավունքը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
ԶՈՒ ՀՕՊ զորքերի պետը մեկնել է Մոսկվա
ԶՈՒ ՀՕՊ զորքերի պետ - վարչության պետ, ԱՊՀ անդամ պետությունների պաշտպանության նախարարների խորհրդին (ՊՆԽ) առընթեր ՀՕՊ հարցերով համադրման կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Շարունակելու ենք օրենսդրական բարեփոխումների գործընթացը .Դավիթ Բեգինյան
Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությունում հունվարի 20-ին տեղի է ունեցել ընդլայնված կազմով խորհրդակցություն, որը վարել է ՀՀ գլխավոր հարկադիր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
ԵՄ-ն 75 տոկոսով կրճատում է Թուրքիայի օգնությունը
ԵՄ արտաքին քաղաքականության հարցերով գերագույն հանձնակատար Ժոզեպ Բորելը նամակ է գրել Եվրախորհրդարանին, որում նա նշում է, որ ԵՄ-ն 75 տոկոսով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
ԱԱԾ. Բացահայտվել է թմրամիջոցների ապօրինի ներկրման կայուն ուղու գործունեության դեպք
Ազգային անվտանգության ծառայությունը Պետական եկամուտների կոմիտեի աշխատակիցների հետ համատեղ ձեռնարկված անհետաձգելի օպերատիվ-հետախուզական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Հրաչյա Հակոբյան. Այդ տեքստերը չպիտի լինեին այդ մամուլում
«Հայաստանում մամուլի նկատմամբ որևէ ճնշում չկա»,- լրագրողների հետ զրույցում նշեց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
ՍԱՏՄ-ն վերահսկելու է, որ կենդանիների մորթը կատարվի սպանդանոցներում
Սպանդանոցային մորթի անցման պարտադիր պայմանը նաև սանիտարահիգիենիկ խնդիրների կարգավորմանն է ուղղված: Հիշեցնում են ՍԱՏՄ-ից ու ընդգծում....
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Հայկ Խանումյան. Բացառում եմ որևէ համագործակցություն Արայիկ Հարությունյանի հետ
Ստեփանակերտում կայացած Ազգային վերածնունդ կուսակցության 6֊րդ համագումարը որոշել է 2020թ. նախագահական ընտրություններին Արցախի նախագահի թեկնածու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
«Ով է ասել, որ մեկ պատգամավորի ձայնը շատ ավելի կարևոր է, քան ՀՀ 50 հազար քաղաքացու ձայնը»
«Առաջարկում ենք, որ հանրաքվեի նախաձեռնող խումբը 50-ի փոխարեն բաղկացած լինի 25 հոգուց»,- խորհրդարանում նշեց ԱԺ «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Ալավերդյան. Այն իմացությունը, որով կարող են հանդես գալ այս կամ այն պատգամավորներն Արցախի հիմնախնդրի վերաբերյալ, միտինգային մակարդակի է
«Ընդդեմ իրավական կամայականության» հասարակական կազակերպության գործադիր տնօրեն, ՀՀ մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան Լարիսա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Սարի Թաղում հունվարի 1-ի դանակահարության դեպքով մեղադրանք է առաջադրվել
ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննություն է տարվում՝ Սարի Թաղում 40-ամյա տղամարդու առողջությանը ծանր վնաս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Դահուկավազքի բացարձակ չեմպիոնները
Աշոցքում անցկացվել է  դահուկավազքի ՀՀ առաջնությունը: Մասնակցեցին 30 մարզիկներ:  Դասական , ազատ ոճերում և արագավազքւմ հաղթեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Ստամբուլի քաղաքապետ. «Հրանտ Դինքը մի մարդ էր, ում սրտում ու խոսքում խաղաղություն կար»
Ստամբուլի ընդդիմադիր քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուն պոլսահայ լրագրող, «Ակոս» թերթի հիմնադիր-խմբագրապետ Հրանտ Դինքի սպանության 13-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
«Новое Время»-ն երկու շաբաթով դադարեցնում է աշխատանքը
Մամուլի շենքում հունվարի 18-ին բռնկված հրդեհի հետևանքով  «Новое Время» թերթի խմբագրությունը նյութական լուրջ վնաս է կրել։ Հրդեհի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Պատգամավորն առաջարկում է մեքենայի պետհամարանիշերից մեկի բացակայության դեպքում կիրառել 20 հազար դրամ տուգանք և 2 բալ
Ազգային ժողովն այսօր քննարկման դրեց Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը, որով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Ավստրալիա. Հրդեհներ, հեղեղներ և փոշու փոթորիկ
Ավստրալիայի մայրաքաղաքում գոլֆի գնդակի չափսի կարկուտ է տեղացել, ծայրամասերում ավելի քան հազար տուն առանց էլեկտրականության է մնացել: Եվրանյուզի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
Սեբաստիայում 3.7 մագնիտուդ ուժով երկրաշարժ է գրանցվել
Թուրքիայի արևելյան Սիվաս (պատմ. Սեբաստիա) նահանգի Զառա շրջանի Բեյփընար գյուղում Ռիխտերի սանդղակով 3.7 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Հովհաննես Խուդոյան. Թավադյանին շարունակում են կալանավորված պահել ցուցմունք կորզելու համար
«5-րդ ալիք» հեռուստաընկերության սեփականտեր Արմեն Թավադյանի փաստաբան Հովհաննես Խուդոյանը  լրագրողների հետ ճեպազրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
Հայաստանը վարկերի ստացման ցուցիչով 48-րդն է
«Առաջարկվում է գրավի ինստիտուտում կատարել փոփոխություններ»,- խորհրդարանում նշեց արդարադատության նախարարի առաջին տեղակալ Ռաֆիկ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան
12:01 27/12/2019

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}