Առողջություն 13:00 31/12/2019 Հայաստան

«Ծաղկող» Սևանից մինչև Ամուլսար. բնապահպանական խնդիրներ, որոնց բախվեց Հայաստանը 2019-ին

Ծաղկող Սևան, հանք դառնալու վտանգի տակ կանգնած Ամուլսար, անկում ապրող արագիլներ, անընդհատ հատվող ծառեր, անազատության մեջ գտնվող վայրի կենդանիներ. այս և բազում այլ  բնապահպանական խնդրիրների Հայաստանը բախվեց 2019 թվականի ընթացքում։

Հայաստանում որպես բնապահպանական գերխնդիր շարունակում է մնալ Սևանա հարցը, որն, ըստ բնապահպան Կարինե Դանիելյանի, ոչ միայն  լուծում չի ստանում, այլ նաև ավելի է խորանում։ Բնապահպանի խոսքով, 2020 թվականին ևս մենք ունենալու ենք ծաղկող Սևան։

«1964 թվականից հետո Սևանում ջրիմուռների ծաղկում լինում է, բայց շատ կարճ ժամանակով և փոքր հատվածով։ Իսկ այն, ինչ 2 տարի իրար վրա եղավ, շատ աննախադեպ էր։ Դա ցուցանիշ է, որ Սևանում ճահճացման գործընթացները խիստ ակտիվացել են»,- նշում է Դանիելյանը։

Բնապահպանի խոսքով, Սևանը ունի նաև մաքրման կարիք։  Թեև վերջին տարիներին Սևանում մաքրման 3 հիմնական կայան է կառուցվել, բայց դրանք միայն մեխանիկական աշխատանք են կատարում և լիճն ամբողջությամբ չեն մաքրում։

Դանիելյանն ասաց, որ պետք է նաև աշխատանքներ տարվեն՝ կենսաբանական մարքման պայմաններ ստեղծելու. «Ջրի հետ եկող աղբի մաքրումից հետո պետք է միկրոբների միջոցով մաքրել այն քիմիական նյութերը, որոնք ջրում կան»։

Բացի դրանից, այն օբյեկտները, որոնք շրջապատում են Սևանը, պետք է մարքման կայաններ ստեղծեն, որպեսզի իրենց ջրային աղտոտված հոսքերը չլցվեն Սևան։

«Բավականին աշխատանք այստեղ կա։ Սկզբունքորեն նաև կլիմայի փոփոխությունն է ազդում, քանի որ ջերմաստիճանի միջին բարձրացումը բերում է նրան, որ հատակի շերտում նույնպես ջերմաստիճանը բարձրանում է, իսկ դա օգնում է ճահճացմանը»,- նշում է Դանիելյանը։

Երկրորդ և ամենացավոտ խնդիրը, որ շարունակում է մտահոգել բնապահպաններին, հանքարդյունաբերությունն է,  որն, ըստ բնապահպանների, լուրջ բացասական ազդեցություն է ունենում շրջակա միջավայրի վրա։ 

Բնապահպան Սիլվա Ադամյանի խոսքով, տարիներ շարունակ խոսվում է հանքարդյունաբերության ոլորտի աշխատանքներն ավելի պատասխանատու, իսկ  արդյունահանողներին հաշվետու դարձնելու մասին։ Սակայն իրականում որևէ դրական տեղաշարժ ոլորտում չի նկատվում։

«Այդ աշխատանքները պետք է համակարգի բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը։ Եթե նա լավ կատարի իր աշխատանքը, մենք այսպիսի խնդրի առաջ չենք կանգնի։ Բայց  հիմա նրանք գնում, տեսնում են խնդիրը, տուգանքը գրում և տալիս են հանքարդյունաբերողին, նա էլ մուծում է սահմանված գումարը, և հետո նույնը շարունակվում է՝ հանքարդյունահանողը նույն ձևով շարունակում է բնությանը վնաս տալ։ Իրենք շատ վատ են աշխատում, ցուցադրական ինչ-որ քայլեր են անում, և վերջ։ Եթե նայում ես, բնապահպանության դաշտում իրենց գործունեությունից ոչինչ չի փոխվում»,- արձանագրում է Սիլվա Ադամյանը։

Բնապահպանի խոսքով, շատ-շատ են լքված պոչանքները։ Ադամյանի համոզմամբ, այդ լքված պոչանքները պետք է գույքագրվեն, բայց այդ մասին կարծես թե վաղ է խոսելը։ 

«Էս ամենի հետ միասին ուզում ենք Ջերմուկում հանք բացել։ Ախր մենք մեր եփած շիլան չենք կերել, ուզում եք նորը եփել, այն էլ առողջարանային քաղաքում։ Ավիրել այդ առողջարանը, ուղղակի հանցագործություն է։  Ամուլսարի խնդիր կարևորագույն է, և մենք հույս ունեինք, որ ներկայիս կառավարությունը որոշակի քայլեր կձեռնարկի՝ խնդրին լուծում տալու։ Սա քաղաքական խնդիր է՝ ձեռքը սեղանին խփելու և վերջ ասելու։ Իսկ մենք տեսանք հակառակ արդյունքը, որ վերին ատյաններն ասում են՝ հանքը 0 բացասական արդյունք է ունենալու բնության վրա»,- նշում է Ադամյանը։

Բայց, բնապահպանն ասում է, որ փորձաքննության մեջ չի դիտարկվել անգամ ուրանի առկայությունը։ Ադամյանի խոսքով,  Դա 1956 թվակաի Սովետական Միության արած հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Ամուլսարում ուրանի բաականին լուրջ պաշարներ կան։

«Եթե հանքը շահագործվեց, դա կլինի Ջերմուկի վերջը։ Սովետական Միության նման հզոր պետությունը կարող էր այդ հանքը շահագործել, բայց ուրանի առկայության փաստը ետ է պահել նրան այդ մտքից»,- հավելում  է Ադամյանը։

Անտառահատումների խնդիրը ևս շարունակում է մնալ օրակարգում։ Բնապահպանների համոզմամբ, հատվող ծառերի քանակի ավելացումը միաժամանակ երկու՝ բնապահպանական և սոցիալական խնդիրների հետևանք է։

«Ասել, որ մարդիկ չպետ է հատեն անտառ, հեշտ է, և մենք ասում ենք, բայց դրա համար պետք է այլընտրանք առաջարկել։ Ես կարծում եմ, որ մինչև  չլուծվի ալտերնատիվ էներգետիկայի խնդիրը, ծառահատումները շարունակվելու են։ Այսինքն՝ գյուղացին եթե չունենա հնարավորություն բացի բարձր գնով վաճառվող գազից այլ բան վառելու՝ դա լինի արևային էներգիան, քամու էներգիան, նա մշտապես հատելու է անտառը»,- նշում է Սիլվա Ադամյանը։

Կենսաբազմազանության խնդիրը ևս բավականին լուրջ արտահայտված է Հայաստանում։
Ադամյանի խոսքով, խնդիրն ավելի արտահայտված է կենդանական աշխարհում։ 

«Մեզ մոտ չի արվում մշտադիտարկում, թե որտեղ ինչ կենդանի ունենք, քանի գլուխ և որտեղ կա։
Անազատության մեջ գտնվող կենդանիների խդիրը ևս շատ լուրջ է։ Մեր ամբողջ երկիրը ողողված է փոքր կենդանաբանական այգիներով, որտեղ մեծ քանակությամբ  կարմիրգրքյան կենդանիներ կան։ Մինչև այսօր մշտադիտարկում արված չէ, թե քանի նմանատիպ օբյեկտ կա, քանի կենդանի է անազատության մեջ։ Նույն խնդիրն է դելֆինարիումների հետ կապված։ Այդ կենդանիները մեր կլիմայական պայմաններում չեն կարող գոյատևել, բայց բացվում են նման օբյեկտներ։  Այս խնդիրն էլ ենք տարեցտարի տեղափոխում նոր դաշտ»,- ասաց  բնապահպանը։

Վերջին, և գլոբալ առումով ամենամեծ խնդիրը, որը ըստ Սիլվա Ադամյանի, օրակարգում է, կապված է կլիմայական փոփոխությունների հետ. «Կլիմայական փոփոխություններին մարդիկ կարող են ադապտանալ, բայց ինչ վերաբերում է կենդանական և բուսական աշխարհին, կենսաբազմազանությանը, ապա այդ առումով Հայաստանում ոչինչ չի արվում, մենք դեռ չենք հասել դրան, որ կենսաբազմաղզանությունը ադապտանա»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:18
Պարետատունը՝ Մարզահամերգային համալիրի մահճակալներով կահավորման մասին
Սոցիալական ցանցերում լայն տարածում գտած Մարզահամերգային համալիրում արված լուսանկարների վերաբերյալ հայտարարություն է տարածել պարետատան մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
22:50
Իմքայլականները տվեցին կառավարությանը «գործիքակազմ»
Իմքայլականները տվեցին կառավարությանը «գործիքակազմ»
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Զոհրաբ Մնացականյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ֆիլիպ Ռիքերի հետ
Մարտի 31-ին ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ տեղի է  ունեցել ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հեռախոսազրույցը ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպական և...
Աղբյուր` Panorama.am
21:14
Էմին Ավետիսյանն ազատվել է ԱԱՏՄ ղեկավարի տեղակալի պաշտոնից
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Էմին Ավետիսյանն ազատվել է առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնից:...
Աղբյուր` Panorama.am
21:09
Արցախ ընտրություններ. Անձնագրային և վիզաների վարչություն ու տարածքային անձնագրային ծառայություններ է դիմել 101 քաղաքացի
Արցախի Հանրապետության համապետական ընտրությունների ընթացքում, ժամը 08:00-20:00-ն ԱՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչություն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
ԱՀ-ում 20.00-ին ավարտվել է նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունների քվեարկությունը
Արցախում   ժամը՝ 20.00-ին ավարտվեց համապետական  ընտրությունների քվեարկությունը: ԱՀ-ում նախագահական  և ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Թուրքմենստանի իշխանությունները արգելել են օգտագործել «կորոնավիրուս» բառը. Gazeta.ru
Թուրքմենստանի իշխանությունները արգելել են  գործածել «կորոնավիրուս» բառը՝ երկրում խուճապը կանխելու համար, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Անհրաժեշտ են իրավիճակային ճիշտ քայլեր.Է.Վարդանյան
«Այլընտրանքային նախագծեր խմբի»  անդամ Էլինար Վարդանյանը վերլուծություն է տարածել, որում մասնավորապես անհանգստություն է հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
COVID-19-ի բացված հաշվին փոխանցվել է ավելի քան 813 մլն դրամ
ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ 17.03.2020թ. գանձապետարանում բացված «Ֆիզիկական անձանց և կազմակերպությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
ԱՀ բուժհաստատություններում նոր կորոնավիրուսի կասկածով մեկուսացված քաղաքացիներ չկան
Արցախի առողջապահության նախարարությունից  Արցախի տեղեկատվական շտաբին փոխանցել են, որ հանրապետության բուժհաստատություններում նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Արցախում հանրային իշխանության մարմինների նկատմամբ գործում է 10-օրյա սահմանափակում
Ելնելով Հայաստանի Հանրապետությունում նոր տիպի կորոնավիրուսով վարակվածության դեպքերի քանակի աճից, Արցախի Հանրապետության կառավարության՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Մեր խորհրդարանական մեծամասնության պահվածքն անհասկանալի, անընդունելի, ավտորիտարիզմի տանող վարքագիծ է.Կոստանյան
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Աննա Կոստանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է  ԱԺ արտահերթ նիստին : ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Ես չեմ պատրաստվում անձնական հեռահաղորդակցությունս բաց պահել ինչ-որ ՓԲԸ-ի կամ ՍՊԸ-ի աշխատողների համար.Բաբայան
 Արսեն Բաբայանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Հարգելի հարազատներ, ընկերներ, գործընկերներ, այդ թվում՝ լրագրողներ, խնդրում եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
«Դիտարկում եմ որպես անհարգալից վերաբերմունք հանրապետության գլխավոր քաղաքական ինստիտուտի՝ խորհրդարանի և խորհրդարանական խմբակցությունների նկատմամբ»
ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Շաքե Իսայանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է  ԱԺ արտահերթ նիստին։  ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
ԱԻՆ ՓԾ շտապօգնության վարորդները վերջին օրերին տուն չեն գնում
Արտակարգ իրավիճակների նախարարության Փրկարար ծառայության շտապօգնության վարորդները վերջին օրերին տուն չեն գնում, Բժշկական ապահովման վարչությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները հայտարարություն են տարածել Արցախում ընտրությունների վերաբերյալ
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները (Ռուսաստանի Դաշնություն՝ Իգոր Պոպով, Ֆրանսիա` Ստեֆան Վիսկոնտի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ Էնդրյու Շոֆեր)...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
ՌԴ նախագահի մոտ կորոնավիրուս չի հայտնաբերվել
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը թեստավորվում է պարբերաբար: Նրա մոտ ամեն ինչ կարգին է: Այս մասին « Ռիա Նովոստի»-ի փոխանցմամբ հայտնել է ՌԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Ընտրացուցակներում տեղ գտած անճշտությունների պատճառով ԱՀ ոստիկանություն է դիմել 49 քաղաքացի
Ընտրացուցակներում տեղ գտած անճշտությունների պատճառով ԱՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչություն և տարածքային անձնագրային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
69 կողմ. ԱԺ-ն առանց ընդդիմության առաջին ընթերցմամբ ընդունեց մեկ անգամ տապալված փաթեթը
Ազգայիին ժողովն  երկրորդ արտահերթ նիստում ընդունեց օրակարգում ընդգրկված երկու օրինագծերը: Մասնավորապես,  «Արտակարգ դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
ԱՄՆ-ի «հետապնդումների» պատճառով Մադուրոն կոչ է անում աշխարհի առաջնորդներին աջակցել իրեն
ԱՄՆ-ը 15 միլիոն դոլար պարգևավճար է խոստացել այն  տեղեկությունների համար, որոնք կարող էին հիմք հանդիսանալ Վենեսուելայի նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Բացահայտվել է Վանաձորում ամիսներ առաջ կատարված ավազակային հարձակման դեպքը
2019 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, Վանաձոր քաղաքի Զ.Անդրանիկի փողոցի 1-ին նրբանցքում գտնվող առանձնատան հարակից տարածքում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Իշխանությունը թքած ունի թե՛ պառլամենտարիզմի, թե՛ խորհրդարանական կառավարման երկիր ունենալու գաղափարների վրա.Տոնոյան
ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իվետա Տոնոյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Թքած ունենալու նուրբ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Աշխարհի առաջնորդները քաղաքացիներին գումար են փոխանցում, իսկ Էրդողանը իր հաշվեհամարն է տալիս քաղաքացիներին.Փայլան
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը երեկ հեռուստակապով անցկացրած կառավարության նիստից հետո հայտարարել է «Ազգային համերաշխության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Այսօր 357 անձի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն
Ոստիկանությունը շարունակում է ապահովել նոր կորոնավիրուսի հնարավոր տարածումը կանխելու նպատակով անձանց ազատ տեղաշարժի սահմանափակումների վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
ՀՀ ոստիկանությունը 10 օրով երկարաձգում է ԱՎՎ ու ենթակա տարածքային ստորաբաժանումների գործունեության դադարեցումը
Քանի որ Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքում հանրային ծառայության իրականացման նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումները 10 օրով երկարաձգվել են, ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Արքայազն Հարրին և Մեգան Մարկլը սկսել են բրիտանական թագավորական ընտանիքից առանձին կյանք
«Արքայազն Հարրին և նրա կինը ՝ Մեգան Մարկլը պաշտոնապես վայր են դրել բրիտանական թագավորական ընտանիքի ավագ անդամների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Վաղվանից կառավարության հակաճգնաժամային փաթեթների մի մասից շահառուները կկարողանան օգտվել.վարչապետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում կայացել է հերթական խորհրդակցությունը, որի ընթացքում քննարկվել են կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Կրասնոդարի օդանավակայանում բացվել է Հաղթանակի 75-ամյակի ցուցահանդեսը
Կրասնոդարի միջազգային օդանավակայանում բացվել է Հայրենական մեծ պատերազմի «Կրասնոդար միավորված ջոկատի» մասնակիցների լուսանկարների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
«Facebook» սոցիալական կայքում սկսել են հանդիպել կասկածելի էջեր, որոնք տարածում են ապատեղեկատվություն և քաղաքացիներից գումար շորթում.Ոստիկանություն
Վերջերս «Facebook» սոցիալական կայքում սկսել են հանդիպել կասկածելի էջեր, որոնք տարածում են ապատեղեկատվություն և քաղաքացիներից գումար...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}