Առողջություն 13:00 31/12/2019 Հայաստան

«Ծաղկող» Սևանից մինչև Ամուլսար. բնապահպանական խնդիրներ, որոնց բախվեց Հայաստանը 2019-ին

Ծաղկող Սևան, հանք դառնալու վտանգի տակ կանգնած Ամուլսար, անկում ապրող արագիլներ, անընդհատ հատվող ծառեր, անազատության մեջ գտնվող վայրի կենդանիներ. այս և բազում այլ  բնապահպանական խնդրիրների Հայաստանը բախվեց 2019 թվականի ընթացքում։

Հայաստանում որպես բնապահպանական գերխնդիր շարունակում է մնալ Սևանա հարցը, որն, ըստ բնապահպան Կարինե Դանիելյանի, ոչ միայն  լուծում չի ստանում, այլ նաև ավելի է խորանում։ Բնապահպանի խոսքով, 2020 թվականին ևս մենք ունենալու ենք ծաղկող Սևան։

«1964 թվականից հետո Սևանում ջրիմուռների ծաղկում լինում է, բայց շատ կարճ ժամանակով և փոքր հատվածով։ Իսկ այն, ինչ 2 տարի իրար վրա եղավ, շատ աննախադեպ էր։ Դա ցուցանիշ է, որ Սևանում ճահճացման գործընթացները խիստ ակտիվացել են»,- նշում է Դանիելյանը։

Բնապահպանի խոսքով, Սևանը ունի նաև մաքրման կարիք։  Թեև վերջին տարիներին Սևանում մաքրման 3 հիմնական կայան է կառուցվել, բայց դրանք միայն մեխանիկական աշխատանք են կատարում և լիճն ամբողջությամբ չեն մաքրում։

Դանիելյանն ասաց, որ պետք է նաև աշխատանքներ տարվեն՝ կենսաբանական մարքման պայմաններ ստեղծելու. «Ջրի հետ եկող աղբի մաքրումից հետո պետք է միկրոբների միջոցով մաքրել այն քիմիական նյութերը, որոնք ջրում կան»։

Բացի դրանից, այն օբյեկտները, որոնք շրջապատում են Սևանը, պետք է մարքման կայաններ ստեղծեն, որպեսզի իրենց ջրային աղտոտված հոսքերը չլցվեն Սևան։

«Բավականին աշխատանք այստեղ կա։ Սկզբունքորեն նաև կլիմայի փոփոխությունն է ազդում, քանի որ ջերմաստիճանի միջին բարձրացումը բերում է նրան, որ հատակի շերտում նույնպես ջերմաստիճանը բարձրանում է, իսկ դա օգնում է ճահճացմանը»,- նշում է Դանիելյանը։

Երկրորդ և ամենացավոտ խնդիրը, որ շարունակում է մտահոգել բնապահպաններին, հանքարդյունաբերությունն է,  որն, ըստ բնապահպանների, լուրջ բացասական ազդեցություն է ունենում շրջակա միջավայրի վրա։ 

Բնապահպան Սիլվա Ադամյանի խոսքով, տարիներ շարունակ խոսվում է հանքարդյունաբերության ոլորտի աշխատանքներն ավելի պատասխանատու, իսկ  արդյունահանողներին հաշվետու դարձնելու մասին։ Սակայն իրականում որևէ դրական տեղաշարժ ոլորտում չի նկատվում։

«Այդ աշխատանքները պետք է համակարգի բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը։ Եթե նա լավ կատարի իր աշխատանքը, մենք այսպիսի խնդրի առաջ չենք կանգնի։ Բայց  հիմա նրանք գնում, տեսնում են խնդիրը, տուգանքը գրում և տալիս են հանքարդյունաբերողին, նա էլ մուծում է սահմանված գումարը, և հետո նույնը շարունակվում է՝ հանքարդյունահանողը նույն ձևով շարունակում է բնությանը վնաս տալ։ Իրենք շատ վատ են աշխատում, ցուցադրական ինչ-որ քայլեր են անում, և վերջ։ Եթե նայում ես, բնապահպանության դաշտում իրենց գործունեությունից ոչինչ չի փոխվում»,- արձանագրում է Սիլվա Ադամյանը։

Բնապահպանի խոսքով, շատ-շատ են լքված պոչանքները։ Ադամյանի համոզմամբ, այդ լքված պոչանքները պետք է գույքագրվեն, բայց այդ մասին կարծես թե վաղ է խոսելը։ 

«Էս ամենի հետ միասին ուզում ենք Ջերմուկում հանք բացել։ Ախր մենք մեր եփած շիլան չենք կերել, ուզում եք նորը եփել, այն էլ առողջարանային քաղաքում։ Ավիրել այդ առողջարանը, ուղղակի հանցագործություն է։  Ամուլսարի խնդիր կարևորագույն է, և մենք հույս ունեինք, որ ներկայիս կառավարությունը որոշակի քայլեր կձեռնարկի՝ խնդրին լուծում տալու։ Սա քաղաքական խնդիր է՝ ձեռքը սեղանին խփելու և վերջ ասելու։ Իսկ մենք տեսանք հակառակ արդյունքը, որ վերին ատյաններն ասում են՝ հանքը 0 բացասական արդյունք է ունենալու բնության վրա»,- նշում է Ադամյանը։

Բայց, բնապահպանն ասում է, որ փորձաքննության մեջ չի դիտարկվել անգամ ուրանի առկայությունը։ Ադամյանի խոսքով,  Դա 1956 թվակաի Սովետական Միության արած հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Ամուլսարում ուրանի բաականին լուրջ պաշարներ կան։

«Եթե հանքը շահագործվեց, դա կլինի Ջերմուկի վերջը։ Սովետական Միության նման հզոր պետությունը կարող էր այդ հանքը շահագործել, բայց ուրանի առկայության փաստը ետ է պահել նրան այդ մտքից»,- հավելում  է Ադամյանը։

Անտառահատումների խնդիրը ևս շարունակում է մնալ օրակարգում։ Բնապահպանների համոզմամբ, հատվող ծառերի քանակի ավելացումը միաժամանակ երկու՝ բնապահպանական և սոցիալական խնդիրների հետևանք է։

«Ասել, որ մարդիկ չպետ է հատեն անտառ, հեշտ է, և մենք ասում ենք, բայց դրա համար պետք է այլընտրանք առաջարկել։ Ես կարծում եմ, որ մինչև  չլուծվի ալտերնատիվ էներգետիկայի խնդիրը, ծառահատումները շարունակվելու են։ Այսինքն՝ գյուղացին եթե չունենա հնարավորություն բացի բարձր գնով վաճառվող գազից այլ բան վառելու՝ դա լինի արևային էներգիան, քամու էներգիան, նա մշտապես հատելու է անտառը»,- նշում է Սիլվա Ադամյանը։

Կենսաբազմազանության խնդիրը ևս բավականին լուրջ արտահայտված է Հայաստանում։
Ադամյանի խոսքով, խնդիրն ավելի արտահայտված է կենդանական աշխարհում։ 

«Մեզ մոտ չի արվում մշտադիտարկում, թե որտեղ ինչ կենդանի ունենք, քանի գլուխ և որտեղ կա։
Անազատության մեջ գտնվող կենդանիների խդիրը ևս շատ լուրջ է։ Մեր ամբողջ երկիրը ողողված է փոքր կենդանաբանական այգիներով, որտեղ մեծ քանակությամբ  կարմիրգրքյան կենդանիներ կան։ Մինչև այսօր մշտադիտարկում արված չէ, թե քանի նմանատիպ օբյեկտ կա, քանի կենդանի է անազատության մեջ։ Նույն խնդիրն է դելֆինարիումների հետ կապված։ Այդ կենդանիները մեր կլիմայական պայմաններում չեն կարող գոյատևել, բայց բացվում են նման օբյեկտներ։  Այս խնդիրն էլ ենք տարեցտարի տեղափոխում նոր դաշտ»,- ասաց  բնապահպանը։

Վերջին, և գլոբալ առումով ամենամեծ խնդիրը, որը ըստ Սիլվա Ադամյանի, օրակարգում է, կապված է կլիմայական փոփոխությունների հետ. «Կլիմայական փոփոխություններին մարդիկ կարող են ադապտանալ, բայց ինչ վերաբերում է կենդանական և բուսական աշխարհին, կենսաբազմազանությանը, ապա այդ առումով Հայաստանում ոչինչ չի արվում, մենք դեռ չենք հասել դրան, որ կենսաբազմաղզանությունը ադապտանա»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:05
14.07.2020. Արձանագրվել է կորոնավիրուսի 339 նոր դեպք, մահացել է 9 մարդ
Անցած մեկ օրվա ընթացքում արձանագրվել է կորոնավիրուսով ինը հիվանդի մահվան դեպք։ ԱՆ-ից հայտնում են, որ մեկ հիվանդի մահը վրա  է հասել այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:58
Երեխաների ապօրինի որդեգրման գործընթացում պարզվել են նոր հանգամանքներ
Քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում շարունակվում են ձեռնարկվել ակտիվ քննչական և դատավարական այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
Ամերիկյան վերլուծաբանները՝ հայ-ադրբեջանական վերջին բախումների մասին
Ամերիկյան փորձագիտական շրջանակները մտահոգված են Հայաստանի ու Ադրբեջանի սահմանային զինված ընդհարումների կապակցությամբ, որոնք, սակայն, ըստ նրանց,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:29
Ղազինյան. Ադրբեջանական ագրեսիան արդարացնելու Փաշինյանի բոլոր փորձերը ջախջախվեցին
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Հայ-ադրբեջանական հյուսիս-արևելյան սահմանին երեկվա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:17
ԱՄՆ պետքարտուղարություն․Խստորեն դատապարտում ենք հայ-ադրբեջանական սահմանի երկայնքով բռնությունները
ԱՄՆ պետքարտուղարության մամլո խոսնակ Մորգան Օրտագուսը  հայտարարություն է տարածել հայ-ադրբեջանական սահմանին վերջին բախումների վերաբերյալ։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
Պայթուցիկ սարք չի հայտնաբերվել
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հուլիսի 13-ին, ժամը 15։55-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Գարեգին Նժդեհի փողոցի թիվ 46 շենքում ռումբ է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
ՀՅԴ ԳՄ. Միջազգային հանրությունը պետք է հստակ գնահատական տա հստակ թուրք-ադրբեջանական ագրեսիային
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Հայաստանի Գերագույն մարմինւ տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Հերթական անգամ Ադրբեջանը դիմում է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
Փաստ. Ինչու են իշխանությունները ձեռնամուխ եղել ՀԿ-ների դերի բարձրացման հատուկ քաղաքականության մշակման գործին
«Փաստ» թերթը գրում է. ««Փաստ» թերթի տեղեկություններով՝ իշխանությունները ներկայումս ձեռնամուխ են եղել հանրության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
Իրատես. Փաշինյանի փորձում է առաքելական եկեղեցու հեղինակության հաշվին հետ բերել «անառակ որդիներին»
«Իրատես» թերթը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի մեծ ռևերանսը` ավետարանչական եկեղեցու նկատմամբ, Սահմանադրության դրույթի հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
Հրապարակ. Յուքոմի փոշիացման գործընթացը շարունակվում է. Վերջնանպատակը Յուքոմի և Բիլայնի միավորումն է
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Յուքոմի և նրա «շուրջ» բավականին հետաքրքիր պրոցես է ընթանում. հայաստանյան ինտերնետ կապի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
Ժողովուրդ. Ադրբեջանական կողմից սանձազերծած իրավիճակը յուրօրինակ թեստ իշխանությունների, ընդդիմության և լրատվամիջոցների համար
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հայաստանում երեկ` հուլիսի 13-ին, արդեն չորրորդ անգամ երկարաձգվեց դեռ մարտի 16-ից Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
Ժողովուրդ. Ինչու է կասեցվել ԱՆ ընթացիկ տարվա պետական բյուջեի երեք ամիսների մուտքերի և ելքերի ուսումնասիրությունը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Հայաստանի հաշվեքննիչ պալատը սկսել էր ուսումնասիրել առողջապահության նախարարության ընթացիկ տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
Հրապարակ. Չնայած ուժգնացող պահանջներին, ՀՀ իշխանությունը հակված է մինչև դեկտեմբեր այս երանելի ռեժիմը Հայաստանում պահելուն
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մի քանի օր առաջ կառավարության նիստում անցկացրին արտակարգ դրության ժամանակ բոլոր հիվանդանոցների, այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
Իրատես. Այս մարդն ընդհանրապես ադեկվա՞տ է
«Իրատես» թերթը գրում է. «Միայն պատկերացրեք. պաշտպանության նախարարը ներկայացնում է թշնամու սանձազերծած գործողությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
Փաստ. Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության «աքիլլեսյան գարշապարը» ՏԻՄ ոլորտն է
 «Փաստ» թերթը գրում է. «ՏԻՄ ոլորտը շարունակում է մնալ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության «աքիլլեսյան գարշապարը»։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
ՊՆ. Գիշերը հակառակորդի տանկի շարժը կրակով կասեցվել է
Պաշտպանության նախարարության մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը տեղեկացնում է. «Գիշերը ՀՀ ԶՈՒ մարտական դիրքերից դիտարկվել է հակառակորդի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
Ժողովուրդ. Ի վերջո, հաջողվել է «Ընդերքի մասին» օրենքի նախագծում փոփոխություններ անել և դնել երկրորդ ընթերցմամբ քվեարկության
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ վաղը տեղի կունենա Ազգային ժողովի արտահերթ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
Հրապարակ. ԱԺ էթիկայի մշտական հանձնաժողովը կար, փակեցին, հիմա նորից ուզում են ստեղծել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Լիլիթ Մակունցն ու Սիսակ Գաբրիելյանն ԱԺ կանոնակարգում փոփոխություններ են նախաձեռնում՝ ուզում են ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Նոտր Դամը կվերականգնվի այն տեսքով, ինչպես մինչև հրդեհն էր
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը կվերականգնվի այն նույն տեսքով, ինչ այն ունեցել է մինչև հրդեհից  կրած վնասները։ artguide.com- հաղորդմամբ, նման...
Աղբյուր` Panorama.am
23:45
Մնացականյան. ՀՀ-ն պաշտպանելով իր սահմանները և բնակչությանը՝ հանդես է գալիս լարվածության թուլացման դիրքերից
ՀՀ ԱԳ նախարարը հեռախոսազրույց է ունեցել ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ջոզեֆ Բորելի հետ
Աղբյուր` Panorama.am
23:39
ՄԻՊ-ը՝ այսօր բերման ենթարկման դեպքերի մասին
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ այսօր Ոստիկանության բաժիններում կատարված աշխատանքի մասին....
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
ԱԳՆ. Ադրբեջանը պետք է անվերապահորեն դադարեցնի նմանօրինակ գործողությունները
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանը հայտնում է. «Խստորեն դատապարտում ենք Ադրբեջանի շարունակական փորձերը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Արամ Ա կաթողիկոսը իր օրհնությունն ու զորակցությունն է հայտնել հայոց քաջարի բանակին
Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ զրույցում իր զորակցությունն է հայտնել Հայոց բանակին: Այս մասին տեղեկանում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:00
Մայր Աթոռ. Մեր զորակցությունն ենք բերում ՀՀ իշխանություններին, Հայոց հաղթական բանակի մեր զինվորներին
Հուլիսի 13-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ, տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:48
Կոչ ենք անում միջազգային հանրությանը և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին համարժեք գնահատական տալ.ԱՀ ԱԳՆ
Արցախի Հանրապետության ԱԳՆ հայտարարություն է տարածել դատապարտելով Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի ուղղությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Խաղաղությունը մեր տարածաշրջանում շատ կարևոր է.Սալոմե Զուրաբիշվիլի
Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին ափսոսանք է հայտնում հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցած դեպքերի կապակցությամբ,որը տեղի է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Թե զարգացումներն ինչ ուղղություն կստանան՝ քիչ քիչ սկսվում է ուրվագծվել. Տ.Աբրահամյան
Սահմանին իրադրության այսպիսի զարգացումները ուղիղ պատճառահետևանքային կապ ունեն բանակցային գործընթացում ստեղծված իրավիճակի հետ:Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ԱՀ առողջապահության ոլորտի աշխատողների աշխատավարձերը կտրուկ կբարձրանան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 13-ին հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն՝ նվիրված առողջապահության ոլորտի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
«Գյումրիում աննախադեպ տեղումների հասցրած վնասը մեծ է»
Շիրակի մարզպետարանը հաղորդագրություն է տարածել անդրադառնալով Գյումրիում տեղի ունեցած հորդառատ անձրևների հետևանքներին: «Հարգելի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}