Քաղաքական 17:45 22/01/2020 Հայաստան

Ադրբեջանի և Պակիստանի «անսկզբունքային համագործակցությունը» հակամարտությունների հարցում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Դավոսում հանդիպել են Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Պակիստանի վարչապետ Իմրան Խանը։ Ըստ Ադրբեջանի նախագահի մամուլի ծառայության տարածած պաշտոնական հաղորդարգության, վարչապետ Խանը նշել է, որ ԼՂ հարցում Պակիստանը սատարում է  Ադրբեջանի «արդար դիրքորոշումը» և երբեք «ագրեսիվ» Հայաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ չի հաստատի: Նախագահ Ալիևն էլ իր հերթին նշել է, որ Քաշմիրի հարցում Ադրբեջանը մշտապես աջակցել է Պակիստանին։ Պակիստանի ԱԳՆ տարածած հաղորդարգության մեջ ևս խոսվում է հակամարտությունների հարցով միմյանց շարունակական աջակցության մասին։ Պակիստանյան կողմը շնորհակալություն է հայտնել Ադրբեջանին նաև Իսլամական համագործակցության կազմակերպության շրջանակներում Ջամմու և Քաշմիրի հարցով շփման խմբում աջակցության համար։

Այն, որ Ադրբեջանն ու Պակիստանը հակամարտությունների հարցում միմյանց մշտապես սատարում են, նորություն չէ։ Հիշենք նաև, որ Պակիստանն այն եզակի երկրներից է, որ հրաժարավում է Հայաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել` ի սատարումն Ադրբեջանի ԼՂ հարցում շարունակաբար հանդես է գալիս պրոադրբեջանական հայտարարություններով, այդ թվում նաև 2016թ. ապրիլյան պատերազմի ժամանակ։

Ուշադրության է արժանի այն, որ փոխադարձ աջակցությունն արվում է ընդհանրական լեզվով՝ առանց հակամարտությունների կարգավորման բովանդակային հարցերին անդրադարձի։ Տեսքտում բացակայում է Ադրբեջանի համար այդքան ցանկալի տարածքային ամբողջականության սկզբունքի հարգման վերաբերյալ նշումը։ Չկա նաև ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի մասին հղում, որն անկյունաքարային նշանակություն ունի Քաշմիրի հարցում Պակիստանի դիրքորոշման համար։ Այսինքն հակամարտության հարցում այս երկու երկրների փոխադարձ աջակցությունը պայմանավորված չէ միջազգային իրավական սկզբունքներով։ Այն բխում է այլ հանգամանքներից, որոնց թվում կրոնական համերաշխությունը վերջին տեղում չէ։ Օրինակ, Ադրբեջանը և Պակիստանը հակամարտությունների հարցով սերտորեն համագործակցում են Իսլամական համագործակցության կազմակերպության շրջանակներում։ Այս համատեքստում հետաքրքրականն այն է, որ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ընունված ԻՀԿ բանաձևերում միանշանակ ընդգծվում է տարածքային ամբողջականության սկզբունքը, իսկ Քաշմիրի վերաբերյալ փաստաթղթերում՝ «ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի համընդհանուր իրականացման կարևորությունը»։

Ստացվում է, որ հակամարտությունների կարգավորման հարցում Ադրբեջանը և Պակիստանն ունեն սկզբունքային տարբեր մոտեցումներ, բայց եռանդուն կերպով աջակցում են միմյանց։ Այս «անսկզբունքային համագործակցությունը», եթե կարելի է այդպես ասել, գալիս է ևս մեկ անգամ ապացուցելու, որ միջպետական հարաբերություններում ոչ միշտ են կարևորվում իրավական նորմերը, որ կան այլ իրողություններ, որոնք ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում երկրների վարքագծի վրա։

Պետք է ընդունել, որ նման համագործակցության պակաս համաշխարահային քաղաքականության մեջ չկա։ Բայց և այնպես, Պակիստանի հետ ամուր կապերը պարադոքսալ կերպով թուլացնում են հենց Ադրբեջանի անճկուն, չափազանցված «լեգալիստիկ» դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հարցում, այն է՝ որ խնդիրը պետք է կարգավորվի միմիայն Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության շրջանակներում։

Ճիշտ է, իրավական շրջանակները պետք  է հարգվեն, սակայն դրանց ծայրահեղ միակողմանի մեկնաբանությունները հանգեցնում են փակուղիների՝ երբեմն ձգձգված հակամարտությունների տեսքով։ Յուրահատուկ է նաև այն, որ Ադրբեջանն իր իբրև թե իրավական հիմնավորված քաղաքականությունն առաջ է մղում ուժի և ուժի սպառնալիքի կիրառման միջոցով։

Ինչևէ, Պակիստանի կողմից Հայաստանի չճանաչումը, ըստ էության, չի ազդում ո՛չ Հայաստանի վրա՝ որպես միջազգային հանրության լիարժեք անդամի, ո՛չ էլ Լեռնային Ղարաբաղի վրա՝ որպես ինքնորոշման իրավունքի իրացման ժամանակակից օրինակի։ Իսկ հայ-հնդկական հարաբերությունների շարունակական զարգացումը իրական հակակշիռ է ադրբեջանա-պակիստանյան ձգտումներին։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:21
Բագրատ Ասատրյան. 11 ամիսների ընթացքում պետական բյուջեն պրոֆիցիտով է եղել, ինչը զավեշտ է
2019 թվականի բյուջեի եկամուտների ծրագրավորվածից ավելի բարձր աճ ունենալու պարագայում ծախսերի ծրագիրը բավարար մակարդակով չի կատարվել: Այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Բեն Աֆլեքը պատմել է՝ ինչու է բաժանվել կնոջից ու հրաժարվել մարմնավորել Բեթմենին
Ամերիկացի դերասան Բեն Աֆլեքը հայտարարել է, որ ալկոհոլի հետ կապված խնդիրների պատճառով է հրաժարվել Բեթմենի դերից։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, նա նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
14:47
ԱԱԾ-ն բացահայտել է կաշառքի դիմաց ժամկետային զինվորական ծառայությունից տարկետում տալու հերթական հանցադեպը
ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը, հավատարիմ լինելով կոռուպցիայի տարաբնույթ դրսևորումներն արմատախիլ անելու որդեգրած քաղաքականությանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Անանյան. Բոլոր պետություններում էլ կա մի զանգված, անընդհատ փորձելու է այս կամ այն եղանակով հարկեր չվճարել
ՀԴՄ-ների քանակը գնալով անշեղորեն ավելանում է։ Լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանը: Նրա խոսքով, հանրության մի շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:32
Արցախի Ազգային ժողովը պատրաստվում է գարնանային նստաշրջանի բացմանը
6-րդ գումարման Ազգային ժողովի լիազորությունները կդադարեն մայիսի 21-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
14:27
Արմեն Գևորգյան. Պետության կարգավորիչ գործառույթը (մաս 2)
Tert.am–ը ներկայացնում է պետության գործառույթների մասին ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հեղինակային հոդվածաշարի երկրորդ մասը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:19
Փաշինյան. Կես շիշ խմած 180 հոգի զրկվել է վարորդական իրավունքից
Տարբեր խախտումների հետևանքով 311 մարդ զրկվել է վարորդական իրավունքից։ Ֆեյսբուքյան ուղիղ թեթերում հայտարարեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
14:08
ՄԱԿ. Երեխաների ապագան վտանգի տակ է
ՄԱԿ-ը նախազգուշացում է, որ ամբողջ աշխարհում երեխաների և դեռահասների բարեկեցությունը գտնվում է «անմիջական սպառնալիքի տակ», և ոչ մի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:53
Բրիտանիան այլևս վիզա չի տրամադրի ցածր որակավորում ունեցող աշխատողներին
Ցածր որակավորում ունեցող աշխատողներն այլևս վիզաներ չեն ստանա․ այսպիսի որաշում է կայացրել Բրիտանիայի կառավարությունը՝ հետբրեքսիթյան ներգաղթի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Թրամփն` Էրդողանի մասին. Կտրուկ մարդկանց հետ ես ավելի լավ եմ համագործակցում
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտնել է, որ իդլիբյան զարգացումների թեմայով հեռախոսազրույց է ունեցել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ:...
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
«Արմավիր» ՔԿՀ-ում դատապարտյալն ամորձիները մեխել է աթոռին
«Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկի 39-ամյա կալանավոր Հարություն Բ-ն երեկ ծայրահեղ քայլի է դիմել։ Նա ամորձիները մեխել է աթոռին, քանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:33
Բիլլի Այլիշը հայտարարել է, որ Ինսթագրամը քայքայել է իր կյանքը
Ամերիկացի երգչուհի և «Գրեմմի» մրցանակակիր Բիլլի Այլիշը  խոստովանել է, որ դադարել է Instagram-ում կարդալ մեկնաբանությունները,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Մահացած զինծառայող Տիգրան Մխոյանի հարազատներն իրենց մտահոգություններն են ներկայացրել ՔԿ-ում
ՔԿ նախագահ Հայկ Գրիգորյանի հանձնարարությամբ՝ ՔԿ նախագահի տեղակալ, զինվորական քննչական գլխավոր վարչության պետ Արտակ Կրկյաշարյանը 18.02.2020թ....
Աղբյուր` Panorama.am
13:19
Գուդաուրի-Կոբի ճանապարհահատվածում ձնահյուսի վտանգ կա
Վրաստանի Հանրապետության տարածաշրջանային զարգացման և ենթակառուցվածքների նախարարության ճանապարհային դեպարտամենտից Հայաստանի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Թևան Պողոսյան. Մյունխենում աշխարհին պետք էր ցույց տալ կայացած Արցախը
«Եթե մենք գիտակցում ենք, որ անվտանգությունը չենք զիջում, ուրեմն մեր բոլոր ծրագրերի, նպատակների, կառավարությունների, քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
ՊՊԾ գնդի գրավման գործով ամբաստանյալը վկային մեղադրեց ստելու մեջ
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրում ՊՊԾ գնդի գրավման գործով «Սասնա ծռերի» այսօրվա դատավարությանը կրկին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
Բրեքսիթից հետո Հունաստանը Բրիտանիայից պահանջում է վերադարձնել Էլգինի մարմարե արձանները
Բրիտանիան կարող է հայտնվել Եվրամիության ճնշման տակ՝ վերադարձնելու Էլգինի մարմարներ հին հունական քանդակների և ճարտարապետական կոթողների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Խոզի կերի նմուշներում հայտնաբերվել են աղիքային խմբի մանրէներ և բորբոսասնկեր
Լոռու մարզի Աքորի համայնքի երեք տնտեսություններում արձանագրված խոզերի անկման պատճառը, ինչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էինք, եղել են անաէրոբային և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:30
Ռուսաստանը նախատեսում է նախկին նախագահներին քրեական հետապնդումից անձեռնմխելիություն տալ
Ռուսաստանի նախագահները կարող են անձեռնմխելի դառնալ քրեական հետապնդումից այն ժամանակ, երբ նրանք լքեն իրենց պաշտոնը՝ առաջարկվող սահմանադրական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Սպիտակում Mercedes Benz-ի և Volkswagen Golf-ի բախումից կա տուժած
Փետրվարի 19-ին, ժամը 08:16-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Լոռու մարզի Սպիտակ քաղաքի ոստիկանության բաժնի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Նորք Մարաշի ղեկավարը՝ Նոր Նորքի ղեկավար
Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանի որոշմամբ Նոր Նորք վարչական շրջանի ղեկավարի պաշտոնը կզբաղեցնի Հովհաննես Մանուկյանը։ Նա մինչ այժմ զբաղեցնում էր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Մյունխենում պետք է ցուց տրվեր Ադրբեջանի դեստրուկտիվ պահվածքը, ինչը չարվեց. փորձագետ
Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Տարոն Հովհաննիսյանն այսօր անդրադարձավ մյունխենյան հանդիպմանը։ Մեկնաբանելով Մյունխենյան դեբատների արդյունքները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Բլումբերգը ԱՄՆ նախագահ ընտրվելու դեպքում կվաճառի իր ընկերությունը
Միլիարդատեր Մայքլ Բլումբերգը, որը ԱՄՆ նախագահի թեկնածուների հավակնորդներից է Դեմոկրատական կուսակցությունից, երկրի ղեկավարի պաշտոնում ընտրվելու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Փորձագետ. Այս օրը մեզ պարտադրում է ևս մեկ անգամ հիշել՝ Ադրբեջանում հերոսները քնած հայերին սպանողներն են
Այսօր ադրբեջանցի ոճրագործի կողմից հայազգի սպա Գուրգեն Մարգարյանի սպանության 16-րդ տարելիցն է։
Աղբյուր` Panorama.am
11:47
Դոնբասում իրավիճակի սրումը խաթարում է խաղաղ կարգավորումը
Եվրամիությունը ծայրահեղ անհանգստություն է հայտնել Դոնբասում իրավիճակի սրման կապակցությամբ: Եվրահանձնաժողովը արձագանքել է Լուգանսկի շրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
Նախօրեին դատարանի որոշմամբ ազատ արձակված թուրք իրավապաշտպան Օսման Քավալան կրկին ձերբակալվել է
2020թ․ փետրվարի 18-ին Ստամբուլի ծանր հանցագործությունների դատարանի որոշմամբ  ազատ արձակված թուրք հասարակական գործիչ, ակտիվիստ, հայամետ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Ռուսլան Բաղդասարյան. Քաղաքապետարանի գործունեության հետևանքները մեղմ ասած տխուր են լինելու
Դավթաշեն վարչական շրջանի նախկին ղեկավար Ռուսլան Բաղդասարյանը հիշեցնում է՝ պետությունը վատ կառավարիչ է, մինչդեռ քաղաքապետարանը շարունակում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Շները սպառնում են երևանցիների անվտանգությանը
«Երևանում շները շատացել են ու ագրեսիվացել»,-բողոքում են երևանցիներն ու իրենց, իրենց երեխաների, ծանոթների հետ պատահած դեպքերը հիշում։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
Air Canada-ի ինքնաթիռը Տորոնտոյում վայրէջք է կատարել առանց անիվի
Air Canada-ի ինքնաթիռը, որը Նյու Յորքից Տորոնտո էր թռչում, Կանադայի քաղաքի օդանավակայանում վայրէջք է կատարել առանց անիվի։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
ՄԱԿ. Կորոնավիրուսի համաճարակը շարունակում է մնալ վերահսկողության տակ
Չինաստանում նոր կորոնավիրուսի արդյունքում առաջացած թոքաբորբից մահացության դեպքերը մոտենում են երկու հազարի: Վարակվել է ավելի քան 72 հազար մարդ:...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան
18:17 18/02/2020

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}