Քաղաքական 17:45 22/01/2020 Հայաստան

Ադրբեջանի և Պակիստանի «անսկզբունքային համագործակցությունը» հակամարտությունների հարցում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Դավոսում հանդիպել են Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Պակիստանի վարչապետ Իմրան Խանը։ Ըստ Ադրբեջանի նախագահի մամուլի ծառայության տարածած պաշտոնական հաղորդարգության, վարչապետ Խանը նշել է, որ ԼՂ հարցում Պակիստանը սատարում է  Ադրբեջանի «արդար դիրքորոշումը» և երբեք «ագրեսիվ» Հայաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ չի հաստատի: Նախագահ Ալիևն էլ իր հերթին նշել է, որ Քաշմիրի հարցում Ադրբեջանը մշտապես աջակցել է Պակիստանին։ Պակիստանի ԱԳՆ տարածած հաղորդարգության մեջ ևս խոսվում է հակամարտությունների հարցով միմյանց շարունակական աջակցության մասին։ Պակիստանյան կողմը շնորհակալություն է հայտնել Ադրբեջանին նաև Իսլամական համագործակցության կազմակերպության շրջանակներում Ջամմու և Քաշմիրի հարցով շփման խմբում աջակցության համար։

Այն, որ Ադրբեջանն ու Պակիստանը հակամարտությունների հարցում միմյանց մշտապես սատարում են, նորություն չէ։ Հիշենք նաև, որ Պակիստանն այն եզակի երկրներից է, որ հրաժարավում է Հայաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել` ի սատարումն Ադրբեջանի ԼՂ հարցում շարունակաբար հանդես է գալիս պրոադրբեջանական հայտարարություններով, այդ թվում նաև 2016թ. ապրիլյան պատերազմի ժամանակ։

Ուշադրության է արժանի այն, որ փոխադարձ աջակցությունն արվում է ընդհանրական լեզվով՝ առանց հակամարտությունների կարգավորման բովանդակային հարցերին անդրադարձի։ Տեսքտում բացակայում է Ադրբեջանի համար այդքան ցանկալի տարածքային ամբողջականության սկզբունքի հարգման վերաբերյալ նշումը։ Չկա նաև ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի մասին հղում, որն անկյունաքարային նշանակություն ունի Քաշմիրի հարցում Պակիստանի դիրքորոշման համար։ Այսինքն հակամարտության հարցում այս երկու երկրների փոխադարձ աջակցությունը պայմանավորված չէ միջազգային իրավական սկզբունքներով։ Այն բխում է այլ հանգամանքներից, որոնց թվում կրոնական համերաշխությունը վերջին տեղում չէ։ Օրինակ, Ադրբեջանը և Պակիստանը հակամարտությունների հարցով սերտորեն համագործակցում են Իսլամական համագործակցության կազմակերպության շրջանակներում։ Այս համատեքստում հետաքրքրականն այն է, որ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ընունված ԻՀԿ բանաձևերում միանշանակ ընդգծվում է տարածքային ամբողջականության սկզբունքը, իսկ Քաշմիրի վերաբերյալ փաստաթղթերում՝ «ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի համընդհանուր իրականացման կարևորությունը»։

Ստացվում է, որ հակամարտությունների կարգավորման հարցում Ադրբեջանը և Պակիստանն ունեն սկզբունքային տարբեր մոտեցումներ, բայց եռանդուն կերպով աջակցում են միմյանց։ Այս «անսկզբունքային համագործակցությունը», եթե կարելի է այդպես ասել, գալիս է ևս մեկ անգամ ապացուցելու, որ միջպետական հարաբերություններում ոչ միշտ են կարևորվում իրավական նորմերը, որ կան այլ իրողություններ, որոնք ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում երկրների վարքագծի վրա։

Պետք է ընդունել, որ նման համագործակցության պակաս համաշխարահային քաղաքականության մեջ չկա։ Բայց և այնպես, Պակիստանի հետ ամուր կապերը պարադոքսալ կերպով թուլացնում են հենց Ադրբեջանի անճկուն, չափազանցված «լեգալիստիկ» դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հարցում, այն է՝ որ խնդիրը պետք է կարգավորվի միմիայն Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության շրջանակներում։

Ճիշտ է, իրավական շրջանակները պետք  է հարգվեն, սակայն դրանց ծայրահեղ միակողմանի մեկնաբանությունները հանգեցնում են փակուղիների՝ երբեմն ձգձգված հակամարտությունների տեսքով։ Յուրահատուկ է նաև այն, որ Ադրբեջանն իր իբրև թե իրավական հիմնավորված քաղաքականությունն առաջ է մղում ուժի և ուժի սպառնալիքի կիրառման միջոցով։

Ինչևէ, Պակիստանի կողմից Հայաստանի չճանաչումը, ըստ էության, չի ազդում ո՛չ Հայաստանի վրա՝ որպես միջազգային հանրության լիարժեք անդամի, ո՛չ էլ Լեռնային Ղարաբաղի վրա՝ որպես ինքնորոշման իրավունքի իրացման ժամանակակից օրինակի։ Իսկ հայ-հնդկական հարաբերությունների շարունակական զարգացումը իրական հակակշիռ է ադրբեջանա-պակիստանյան ձգտումներին։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:56
ԱՀ ՄԻՊ-ը ներկայացրել է առայսօր ադրբեջանական թիրախավորման հետևանքով մահացած քաղաքացիական անձանց տվյալները
ԱՀ ՄԻՊ-ը ներկայացրել է սեպտեմբերի 27-ից առ այսօր ադրբեջանական թիրախավորման հետևանքով մահացած քաղաքացիական անձանց տվյալները, ներառյալ՝ Մարտակերտի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Արծրուն Հովհաննիսյանը ներկայացրել է օրվա ընթացքում Ադրբեջանի կրած կորուստները
Օրվա ընթացքում թշնամին կրել է 130 մարդկային կորուստ, ունեցել 200 վիրավոր, կորցրել 29 տանկ, 3 ՏՕՍ, 1 սմերչ, 11 ԱԹՍ, այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ ՊՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Չենք պատրաստվում ամեն օգնության ժամանակ «ստատուս» գրել այդ մասին. Սիրուշո
Երգչուհի Սիրուշոբ Ֆեյսբուքի իր էջում գրում է.«Դժվարագույն շրջան է համայն հայության համար։ Չկա մեկն ում այս պատերազմն անմասն է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Հայաստանի և Ադրբեջանի դեսպանների հետ հանդիպումներն անցել են ոչ ավանդական ձևաչափով. Զախարովա
«Հայ, ռուս և ադրբեջանցի դիվանագետների միջև եռակողմ հանդիպում տեղի չի ունեցել»,-այս մասին հայտնել է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
«Նոր Զովք»-ը դադարեցնում է թուրքական ապրանքների վաճառքը
«Նոր Զովք» սուպերմարկետների ցանցը այսուհետ դադարեցնում է թուրքական ապրանքների վաճառքը: Տեղեկացնում են ցանցից։ «Ընդգծենք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Մնացականյաը և Լավրովը անընդունելի են գնահատել արտատարածաշրջանային երկրների քայլերը տարածաշրջանում
Սեպտեմբերի 30-ին տեղի ունեցավ Հայաստանի և Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանի և Սերգեյ Լավրովի հեռախոսազրույցը: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
ՀՀ ԱԽ քարտուղարը հեռախոսազրույցներ է ունեցել Ղրղզական Հանրապետության և Ղազախստանի ԱԽ քարտուղարների հետ
Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը այսօր հեռախոսազրույցներ է ունեցել Ղրղզական Հանրապետության անվտանգության խորհրդի քարտուղար Դամիր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Ադրբեջանական դիրքի գրավումը` տեսանյութով
ՀՀ պաշտպանության նախարարության խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը տեսանյութ է հրապարակել, որում երևում է, թե ինչպես է Արցախի զինուժը գրավում հակառակորդի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
3 պատգամավորի «Բիշքեկ գործուղելու մասին» ստորագրած կարգադրությունը ուժը կորցրած է ճանաչվել
ՀՀ ԱԺ նախագահն ուժը կորցրած է ճանաչել ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալներ Ալեն Սիմոնյանին, Վահե Էնֆիաջյանին և ԱԺ պատգամավոր Սարիկ Մինասյանին «Բիշքեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Ախալքալաքի եկեղեցու բակում մեկ օրում մոտ 5000 դոլոր հանգանակեցին Արցախի համար
Ախալքալաքի Սուրբ խաչ եկեղեցու բակում տեղի հայ համայնքն այսօր դրամահավաք է կազմակերպել  Արցախին օգնելու նպատակով: Առաջին օրվա ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Մխիթար Հայրապետյանը իրանցի գործընկերոջը տեղեկացրել է Թուրքիայի միջոցով վարձկան ահաբեկիչների ներգրավման մասին
Այսօր Իրան-Հայաստան բարեկամական խմբի ղեկավար Մխիթար Հայրապետյանը հեռախոսազրույց է ունեցել իր գործընկերոջ՝ Իրան-Հայաստան բարեկամական խմբի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Ադրբեջանական լրատվամիջոցների կողմից տարածվող տեղեկատվությունը, թե, իբր, այսօր հայկական կողմն օգտագործել է Տոչկա-ՈՒ հրթիռային համակարգ, ակնհայտ սուտ է․ ՀՀ ՊՆ
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը պաշտոնապես հայտարարում է, որ ադրբեջանական լրատվամիջոցների կողմից ակտիվորեն տարածվող տեղեկատվությունը, թե, իբր,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ադրբեջանը Արցախի դեմ հարձակողական օպերացիայի օդային ղեկավարումը հանձնել է Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերին․ Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոն
Ադրբեջանի Հանրապետությունը Արցախի Հանրապետության դեմ հարձակողական օպերացիայի օդային ղեկավարումը հանձնեց Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերին, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Մարտակերտը՝ ադրբեջանական ռմբակոծությունից հետո
Այսօր Ադրբեջանը հերթական անգամ թիրախավորել էր Մարտակերտ քաղաքի հասարակական նշանակության օբյեկտները։ Ինչպես արդեն նշել էինք, 3 քաղաքացիական անձ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Վթարային ջրանջատում Գորիսում հոկտեմբերի 1-ին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս. թ....
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Պետք չէ սպասել, թե դրսից կգա մեկը և ինչ-որ ճնշան տակ ինչ-որ բան կփոխվի. Թևան Պողոսյան
«Բանակցային գործընթաց այսօր չկա և, երևի թե, շատ երկար դեռ հնարավոր չի լինելու վերադառնալ բանակցային սեղանի շուրջ»,-Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Ադրբեջանը կորցրել է «Սմերչ» և «Ուրագան» համազարկային կրակի ռեակտիվ կայանքներ, տանկեր. ՊԲ
Օրվա ընթացքում ճակատային գծի բոլոր ուղղություններում շարունակվել են մարտական գործողությունները: Արցախի Հանրապետության  պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Ադրբեջանի ագրեսիվ քաղաքականությունը չի կարող այլ կերպ որակվել, քան ռազմական հանցագործություն ու գոյաբանական վտանգ
ՍԴ նախագահի լիազորությունները ժամանակավորապես կատարող Աշոտ Խաչատրյանը պաշտոնական գրություն է հղել Եվրոպական սահմանադրական դատարանների խորհրդաժողովի գործող նախագահին:
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
ՊՆ. Ադրբեջանը փոխում է գործելաոճը
Պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրում է. «Հակառակորդը չհասնելով հաջողության, փոխում է գործելաոճը: Բայց մեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Մեր հրթիռահրետանավորները իսկական աստվածներ են
«Մեր հրթիռահրետանավորները իսկական աստվածներ են»,- ֆեյսբուքյան էջում գրել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Հայաստանում սուպերմարկետների խոշոր ցանցերը ոչ են ասում թուրքական ապրանքներին
«Երևան Սիթի» սուպերմարկետների ցանցը դադարեցնում է թուրքական ապրանքների վաճառքը: Տարածած հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ այս պահին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Կենսաթոշակների վճարումները՝ հոկտեմբերի 2-ից
«Հայփոստ» ՓԲԸ-ից տեղեկացնում են, որ փոստային բաժանմունքները հոկտեմբերի կենսաթոշակների վճարումները կիրականացնեն հոկտեմբերի 2-ից մինչև...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Մարտակերտ քաղաքացիական օբյեկտների ռմբակոծության հետևանքով զոհվածները երկու կին և մեկ տղամարդ են
Արցախի Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը տարածել է հայտարարության, որում ասված է. «Սեպտեմբերի 30-ին Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Առյուծը առյուծ է՝ տղամարդ լինի, թե կին
Սեպտեմբերի 29-ից կանայք ևս կամավորագրվում են, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում մասնակցեն մարտերին։ Օմոնի խորհրդի անդամ, փոխգնդապետ Մարինե...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» ֆիլմը հանվել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի ծրագրից
Ռեժիսոր Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» ֆիլմը հանվել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի ոչ մրցութային ծրագրից: Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Գիորգի Գախարիա․ Վրաստանը պատրաստ է Թբիլիսիում հյուրընկալել հակամարտող կողմերի ներկայացուցիչների հանդիպումը
Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Գախարիան հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է, որ  Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հերթական ռազմական առճակատման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Պեսկով. Չենք սատարում Թուրքիայի հայտարարությունները
«Ռուս զինվորականներն ուշադիր կերպով հետևում են Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցաող իրադարձություններին»,-«ՏԱՍՍ»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Ադրբեջանի դեսպանը խոսում է «կամուրջների այրման» մասին՝ Հայաստանի կողմից Արցախի անկախության ճանաչման դեպքում
«Եթե դա տեղի ունենա, Բաքուն ամենաբացասական կերպով կարձագանքի Երևանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի անկախության ճանաչմանը։ Արձագանքը կարող է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
Զինվորներ, ովքեր մարտնչում են հյուսիս-արևելքում
Banak.info-ն այցելել է հյուսիսարևելյան ուղղությամբ տեղակայված դիրքեր։ Աղբյուրը փոխանցում է, որ տղաների մարտական ու բարոյահոգեբանական ոգին բարձր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Զորակոչված կամ կամավորագրված հաճախորդների վարկերի մարումները սեպտեմբերի 27-ից հետո չկատարելու դեպքում ուշացում չի համարվի
Հայաստանի բանկերի միությունը, ի դեմս ՀՀ-ում գործող առևտրային բանկերի, սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկում կայացած հանդիպմանը քննարկել և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}