Տնտեսություն 12:03 13/02/2020 Հայաստան

Գրիգոր Պողոսյան. Բյուջետային ավիաընկերությունների կասկածելի հմայքը

«Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» անդամ Գրիգոր Պողոսյանն իր հոդվածում անդրադարձել է Հայաստամ բյուջետային ավիաընկերությունների մուտքին ու դրա հնարավոր հետևանքներին։

Նա գրում է. «Իշխանությունները հպարտորեն նշում են միանգամից երկու բյուջետային ավիաընկերությունների մուտքը  Հայաստան։  Այս տարի իրականություն դարձած թռիչքները իսկապես հասանելի դարձրեցին մեր քաղաքացիների համար եվրոպական մի շարք ուղղություններ։

Սակայն պետք է հասկանալ, որոնք են բյուջետային ավիաընկերությունների հետ կապված խնդիրները և դիտարկել գործընթացի առավելությունների նկատմամբ թերությունների հարաբերակցությունը։ Մի կողմ թողնելով անհարմարավետության և աբսուրդային իրավիճակների խնդիրները, քանի որ դրանք լոկալ, սուբյեկտիվ են՝ դիտարկենք որոշ համեմատաբար մակրոխնդիրներ, որոնց բախվում է երկիրը այս նոր գործընթացների մեկնարկով։

Նախ ի սկզբանե հայտարարվում էր, որ Շիրակի մարզի զարգացման՝ Գյումրիում ակտիվության բարձրացման նպատակով, այդ ավիաընկերություններն իրենց գործունեությունը կծավալեն հիմնականում Գյումրիի օդանավակայանից։ Մինչդեռ տեղի ունեցավ ճիշտ հակառակը՝ թռիչքների բացարձակ մեծամասնությունն իրականացվում է Երևանից։  Եթե խնդիր է դրվել Գյումրին դարձնել զարգացած տուրիստական կենտրոն, իսկ դրա բոլոր հնարավորությունները կան, ապա «լոուքոսթերների» թռիչքների մեծամասնությունը պետք է իրականացվեին հենց Շիրակի օդանավակայանից, ինչպես դա արվում է ամբողջ աշխարհում։ Դա կստեղծեր հնարավորություն, որ հնարավոր  օտարերկրյա այցելուները /նրանց այցելությունները ևս քննարկման առարկաեն/ առաջին հերթին կայցելեին Գյումրի, իսկ այնուհետև Երևան և Հայաստանի մնացած վայրերը։ Դա իր հերթին կբերեր Գյումրու տուրիստական նշանակության օբյեկտների և կոմունիկացիաների զարգացման։ Սա պարզ լուծում պահանջող խնդիր է, որը սակայն անհասկանալի պատճառներով անտեսվեց։

Հաջորդը. Վարչապետն իր ելույթներում ուրախությամբ նշում է, որ արդեն սովորություն է դառնում շաբաթ-կիրակի օրերը Եվրոպա մեկնել-վերադառնալը։ Բացի նրանից, որ այդ «սովորությունը» միևնույնն է ոչ բոլորին է հասանելի, լավագույն դեպքում «պարգևավճարաշատ» և դիվանագիտական անձնագիր ունեցող պաշտոնյաներին, բայց ոչ հպարտ քաղաքացիներից շատերին, բյուջետային ավիաընկերությունների ավելացող ուղղություններին զուգընթաց, պրակտիկորեն բարդանում է տարբեր երկրների մուտքի վիզաների ստացման գործընթացը՝ ի հակառակ դրանց դյուրինացման մասին տարբեր հայտարարությունների։ Դուք փորձեք որևէ ուղղությամբ վիզա ստանալու համար օր վերցնել, տեսեք, թե որքան նյարդ և ժամանակ է ձեզանից խլելու։ Չկա նաև երաշխիք, որ երկար քաշքշուկներից հետո գրանցվելուց հետո վերջապես կստանաք մուտքի վիզան, առավել ևս բազմակի օգտագործման։  Առանձին դեսպանատներ փոխել են իրենց կողմից մի շարք ուղղություններով վիզաների տրամադրման կարգը՝ իրականացնելով վիզա կենտրոնների միջոցով, ինչն առավել բարդացնում է գործընթացը։ Օրինակ՝ Վիեննայի ուղղությամբ բյուջետային ավիաընկերությունների թռիչքներին զուգահեռ  Գերմանիայի դեսպանատունն այս տարվա սկզբից այլևս չի տրամադրում Ավստրիայի մուտքի վիզա։ Վիզայի տրամադրումն իրականացվում է Մոսկվայում Ավստրիայի դեսպանատան կողմից՝ վիզա կենտրոնների միջոցով։ Այս ամենն ավելի է բարդացնում վիզաների ստացման պրոցեսը։ Հետևաբար առանց վիզաների տրամադրման պրոցեսի հեշտացման և ազատականացման, որքան էլ շատ լինեն բյուջետային ավիաընկերությունների ուղղությունները, միևնույն է դրանք ՀՀ հպարտ քաղաքացիների մեծ մասի համար անհասանելի են լինելու։

Անհրաժեշտ է դիտարկել նաև, թե տնտեսապես որքանով է մեր երկրին ձեռնտու նման պրոցեսը: Հասկանալի է, որ այդ ուղևորությունները ոչ միայն ավիատոմսի համար վճարվող գումարներն են, այլ նաև կեցության ծախսերը, որ արվում են օտարերկրյա ծառայություններից  օգտվելիս։ Կան, արդյո՞ք, տնտեսական հաշվարկներ, թե արդյունքում որքան միջոցներ են դուրս հանվում Հայաստանից։ Առավել ևս, որ վարչապետն ամեն անգամ ուրախությամբ հայտարարում է նոր ուղղության բացման մասին։ Օրինակ՝ «Ռայան Էյր» ավիաընկերության պաշտոնական կայքում հայկական ուղղությունների մեկնարկի հետ կապված կա կանխատեսում, որ այս տարի ընկերությունն այս ուղղություններով կփոխադրի կփոխադրի 198000 ուղևորի։ Կոպիտ հաշվարկով՝ եթե տոմսի միջին արժեքը 35 եվրո է, ապա միայն այստեղից գոյանում է 7 միլիոն եվրոյի արժեք, որի ճնշող մասը հաստատապես վճարելու են ՀՀ քաղաքացիները Եվրոպա մեկնելու համար։ Ըստ շրջագայությունների խորհրդատվական lonelyplanet.com հեղինակավոր կայքի ուսումնասիրությունների՝ օրինակ Իտալիայում անցկացրած ամեն օրվա համար միջին բյուջետային ճանապարհորդության արժեքը կազմում է 100 եվրո, ներառյալ սնունդն ու կացությունը։ Այսինքն նշված ուղևորներից 150000-ը, եթե մեկ շաբաթով մեկնում է հանգստի և օրեկան ծախսում 100 եվրո, ապա երկրից արտահանվում է 105 միլիոն եվրո։ Համեմատության համար նշենք, որ 2019-ին ՀՀ արտաքին պարտքը 250 միլիոն դոլարով է աճել, ահա թե ինչու է դա կարևոր։

Բյուջետային ավիաընկերությունների գործունեության ամենադրական կողմերից մեկը պետք է լիներ զբոսաշրջության աճը։ Դեռևս չկա պաշտոնական վիճակագրություն, բայց միանշանակ կարելի է պնդել, որ այս ընթացքում այդ ավիաուղիների միջոցով Հայաստանից մեկնածների քանակը անհամեմատ ավելի բարձր է, քան ժամանածներինը։ Ըստ թռիչքներից օգտվողների՝ ինչ կազմով մեկնում է ինքնաթիռը, գրեթե նույն կազմով էլ վերադառնում է Հայաստան։ Շահո՞ւմ է արդյոք դրանից երկիրը, դժվար է ասել։ Հարցը շատ պարզ է, արդյոք լոուքոստերներով մեզ մոտ խթանվելու է արտագնա տուրիզմը, թե՞ ներգնա։ Օրինակ՝ հարևան Վրաստանում պատկերն այլ է, նախ «լոուքոստերները» գործում են Թբիլիսիից դուրս գտվող օդանավակայաններում, հատկապես, Քութաիսիի օդանավակայանում։ Վրաստան ժամանած զբոսաշրջիկների թիվն էլ զգալիորեն ավելացել է։ 2012 թվականի համեմատությամբ զբոսաշրջիկների թիվն ավելի քան կրկնապատկվել է՝ անցնելով 8 միլիոնի շեմը։

Եվ վերջապես ևս մեկ հարց, որ այդպես էլ պատշաճ պատասխան չստացավ, վերջիվերջո, մատչելի ավիատոմսերի դիմաց կառավարությունը ինչպիսի փոխհատուցում է տրամադրում ավիաընկերություններին, ինչ սուբսիդավորման մասին էր այսքան խոսվում և գործող իշխանությունների կողմից համառորեն ծածուկ պահվում հասարակությունից, ինչպիսի պարտավորություններ է ստանձնել  կառավարությունը։ Երբ սովորաբար որևէ պայմանավորվածություն գաղտնի է պահվում, ուրեմն մտահոգվելու ինչ-որ առիթ այնուամենայնիվ կա։

Մտահոգիչ է նաև դասական ավիաընկերությունների համար ստեղծված անհավասար մրցակցությունը։ Ըստ վերջին տեղեկությունների «Տարոն ավիան» դադարեցրել է ավիատոմսերի վաճառքը։ Դեպի Աթենք, Սալոնիկ, Լարնակա և Պաթոս ուղղությունները մրցակցային անհավասար պայմաններ են ստեղծել հունական ավիաուղիներում մասնագիտացած Էգեյան Էյր ավիաընկերության համար, դեպի Վիեննա թռիչքները ՝ Ավստրիական ավիաուղիների։ Ինչ է սպասվում այս և  մյուս ավիաընկերություններին դժվար է կանխատեսել։ Թե ո՞ր ավիաընկերությունը կդառնա հաջորդ հավանական լքողը, ժամանակը ցույց կտա:

Ի վերջո բյուջետային ավիաընկերությունների տնտեսական արդյուանվետության վերաբերյալ շատ բարդ է խոսել, քանի դեռ չկան օրենսդրական կամ ոլորտի քաղաքականության այնպիսի լծակներ, որոնք նվազագույնի կհասցնեն երկրից դրամական միջոցների, ռեսուրսի արտահոսքի, դասական ավիաընկերությունների հետ կապված ռիսկերը և իսկապես կխթանեն հայաստանյան զբոսաշրջությունը»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:42
ԼՂ հիմնահարցի վերաբերյալ քննարկում՝ Փաշինյանի ու Ալիևի մասնակցությամբ
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակում մասնակցում են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Մյունխենում հանդիպել են Փաշինյանն ու Ալիևը
Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է  Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
2020 թվականի հունվարը մարդկության պատմության մեջ ամենատաքն է եղել
Համաձայն Ազգային օվկիանոսի և մթնոլորտային կառավարման (NOAA) տվյալների տվյալների, 2020 թվականի հունվարը 141 տարվա ընթացքում ամենատաքն է եղել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
«Շատ հարուստ մարդիկ» 10 տոկոսով շատացել են
Անցած տարի աշխարհում «շատ հարուստ մարդկանց» թիվն աճել է 10 տոկոսով՝ հասնելով 2,7 միլիոն մարդու: 360tv.ru-ի հաղորդմամբ, այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Թուրքիայում հայ իրավապաշտպան. «Ոստիկաններն ինձ մերկ վիճակում խուզարկեցին»
Թուրքական իշխանություններին հասցեագրված սուր քննադատություններով հայտնի հայ իրավապաշտպան Արլեթ Նաթալի Ավազյանը Twitter միկրոբլոգում պատմել է, թե...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Ճապոնիան, չնայած կորոնավիրուսի, մտադիր է անցկացնել Օլիմպիադա-2020-ը
Ճապոնական Համուրա քաղաքում տեղի է ունեցել 2020 թ. օլիմպիական խաղերի կրակի էստաֆետայի գլխավոր փորձը: Եվրանյուզի հաղորդմամբ, այդպես կազմակերպիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
«Այնպես չէ, որ խորթ թիմ է». Ուրարտուն նոր համալրում ունի
Ռուսական «Արմավիրի» հետ համաձայնեցված գործարքի արդյունքում 30-ամյա ռուս հարձակվող Իգոր Պադերինը համալրել է երևանյան ակումբի կազմը։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Հրեական ինքնավար մարզից Չինաստան կամուրջի շինարարությունը հետաձգվել է մինչև 2021 թվական
Հրեական ինքնավար մարզի Ամուր Նիժելենինսկի շրջանից չինական Տոնգյանգ երկաթուղային կամուրջի շինարարությունը հետաձգվել է մինչև 2021-ի երրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
«Վայքգոլդ»-ը դատական հայց է ներկայացրելու «Վայկ-ինվեստ»-ի դեմ
Հնարավոր է Ազատեկի հանրային լսումն անօրինական ճանաչվի
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
«Օսկարը» 72 անգամ բարձրացրել է «Փոքրիկ կանայք» գրքի վաճառքը
«Օսկար» մրցանակաբաշխության «Լավագույն կոստյում» անվանակարգում  մրցանակի էր արժանացել ռեժիսոր  Գրետա Գերվիգի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Որոնք են աշխարհում ֆինանսապես ամենակայուն ֆուտբոլային թիմերը
Ֆրանսիական ՊՍԺ-ն գլխավորեում է աշխարհի ֆինանսապես կայուն ֆուտբոլային ակումբների վարկանիշային ցուցակը։ Այս մասին գրում է lenta.ru-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Թուրքիայի ծեր բնակչության թիվը տարեցտարի ավելանում է
Թուրքիայում տարեցտարի ավելանում է ծեր բնակչության թվաքանակը։ 2010-2018թթ․ ընթացքում ծեր բնակչության աճը կազմել է 1․18 տոկոս։Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Փորձագետներն ասել են Մունկի «Ճիչը» կտավի գույնի փոխվելու պատճառը
Օսլոյում գտնվող Մունկի թանգարանի մասնագետները պարզել են, թե ինչու է փոխվում հանրահայտ «Ճիչը» կտավի գույնը: kulturomania.ru-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Ամեն տարի ՀՀ-ում 80-100 երեխաների և դեռահասների մոտ առաջին անգամ ախտորոշվում է քաղցկեղ
2002 թվականից ամբողջ աշխարհն ամեն տարի փետրվարի 15-ը նշում է որպես մանկական քաղցկեղի դեմ պայքարի համաշխարհային օր։ Այս նախաձեռնության նպատակն է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Որ չափանիշներն են կանայք կարևորում՝ զուգընկերոջն ընտրելիս
Տղամարդ ընտրելիս կնոջը հետաքրքրում է նրա ռոմանտիկ լինելը, գրավչությունն ու խելքը, և ոչ մատչելիությունը։ Այս մասին գրում է lenta.ru-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
ԵԽ-ն կարգապահական տույժի է ենթարկել Թուրքիայի դրոշը պատռած հույն պատգամավորին
Եվրոպական խորհրդարանը պատիժ է սահմանել Բրյուսելում կայացած ԵԽ գլխավոր ասամբլեայի նիստում Թուրքիայի դրոշը պատռած հույն պատգամավոր Իոանիս Լագոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Փետրվարի 19-ին կշեշտադրվի «Նվեր զինվորին» գրքի նվիրատվության ակցիան
Փետրվարի 19-21-ը կանցկացնվի Մանկապատանեկան գրքի երևանյան 16-րդ տոնավաճառը,
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Ինչպես հասկանալ, որ օրգանիզմում ջրի պակաս կա
Օրգանիզմում ջրի պակասի նշաններից մեկը կարող է լինել ախորժակի կորուստը։ Այս մասին գրում է gazeta.ru-ն։ Մասնագետները պնդում են, որ ջուրն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Կարևորվել է Երևանի և Պրահայի միջև ուղիղ չվերթների հաստատումը
Այսօր ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը Մյունխենում հանդիպել է Չեխիայի իր գործընկերոջ՝ Տոմաշ Պետրժիչեկի հետ: ԱԳՆ մամուլի ծառայության հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Որ մակնիշի ավտոմեքենաներն են ամենահուսալիները
Կորեական «Genesis» պրեմիում մակնիշի ավտոմեքենաներն ամենահուսալին են աշխարհում։ Այս մասին գրում է lenta.ru-ն։ «J.D....
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Հիասթափեցնող տեսարժան վայրերը
Aviasales-ը հարցում է անցկացրել զբոսաշրջիկների շրջանում և պարզել, թե որ տեսարժան վայրերից են հիասթափվել: Հարցումն անցկացվել է 17 հազար մարդու շրջանում:
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Իրանը չի կարողանում վերծանել «Բոինգի» ինքնագրիչները
Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մուհամեդ Ջավադ Զարիֆը հաստատել է, որ իրանցի մասնագետները չեն կարողանում հունվարի 8-ին Թեհրանում կործանված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Չինաստանի ԱԳՆ-ն Միացյալ Նահանգներին կոչ է արել «չկորցնել բանականությունը»
Չինաստանի արտգործնախարար Վանգ Յին անհիմն է համարում Մյունխենի անվտանգության համաժողովում Չինաստանին ուղղված ԱՄՆ պաշտոնատար անձանց մեղադրանքները:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Աղբյուր. Թուրքիան զենք է մատակարարում Իդլիբում գտնվող գրոհայիններին
Թուրքական կողմը զինյալներ և ռազմական տեխնիկա է ուղարկում  սիրիական Իդլիբ նահանգ։ Այս մասին հայտնում է «ՏԱՍՍ»-ի աղբյուրը։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Ըմբշամարտի ԵԱ. Հայ մարզիկները շարունակում են հաղթական պայքարը
Հռոմում ընթացող ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնության ազատ ոճի 70 կգ քաշային կարգում բրոնզե մեդալի համար պայքարելու հնարավորություն ստացած Գևորգ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Կորոնավիրուսի ամենահավանական աղբյուրն՝ ըստ չինացի գիտնականների
ՉԺՀ գիտության և տեխնոլոգիայի նախարարության մասնագետները կարծում են, որ չղջիկը կարող է լինել կորոնավիրուսի հավանական աղբյուրը։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
«Մանչեսթեր Սիթիին» երկու տարով զրկել են եվրագավաթներին մասնակցելուց
ՈՒԵՖԱ-ն որոշում է կայացրել անգլիական «Մանչեսթր Սիթիին»  առաջիկա երկու տարում արգելել մասնակցելու եվրագավաթներին։ Լենտա. ռու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Վարչապետի հանդիպումները՝ Մյունխենում
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակում շարունակում է երկկողմ հանդիպումները տարբեր երկրների նախագահների ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 6-8 աստիճանով
Հայաստանի տարածքում փետրվարի 16-ին, 18-20-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Փետրվարի 17-ին առանձին շրջաններում սպասվում է ձյուն: Քամին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Մյունխենում Զելենսկուն թողել են առանց բարձրախոսի
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիին անվտանգության հարցերով Մյունխենյան համաժողովում ելույթի ժամանակ բարձրախոս չեն տրամադրել: Այս մասին ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Դավիթ Հարությունյան. ՍԴ-ն հլու-հնազանդ կառույց դարձնելու համար իշխանություններն անում են չմտածված քայլեր
12:48 12/02/2020

Դավիթ Հարությունյան. ՍԴ-ն հլու-հնազանդ կառույց դարձնելու համար իշխանություններն անում են չմտածված քայլեր

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}