Քաղաքական 10:02 19/02/2020 Աշխարհում

Վերջապես, 105 տարի անց, Սիրիան ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը. Հարութ Սասունյան

Սիրիայի ժողովուրդն առաջինն է իմացել Հայոց ցեղասպանության մասին, քանի որ 20-րդ դարասկզբին Օսմանյան Թուրքիայի կողմից տասնյակ հազարավոր հայեր արտաքսվել են սիրիական անապատի մահվան դաշտերը։ Տեղի արաբները մեծ թվով հայ որբեր են որդեգրել՝ նրանց մեծացնելով որպես իրենց երեխաներ: Հալեպում, Ռաքքայում, Դեյր Զորում, Դամասկոսում և այլուր տեղի բնակիչները սրտաբաց ընդունեցին ողջ մնացած հայերին։ Հայերը բնակություն հաստատեցին իրենց նոր հայրենիքում, վերակառուցեցին իրենց կյանքը, վերստեղծեցին իրենց մշակութային կառույցները, ներառյալ եկեղեցիները, դպրոցները, կազմակերպությունները և աստիճանաբար բարգավաճեցին։ 

Ես ծնվել եմ Սիրիայի Հալեպ քաղաքում, քանի որ իմ գերդաստանի մի մասը վերապրել էր Ցեղասպանությունը։ Չնայած կրոնական տարբերություններին՝ ես երջանիկ մանկություն եմ ունեցել և չեմ զգացել որևէ նախապաշարմունք կամ խտրականություն։ Սիրիան իր սեփական վեճն ուներ Թուրքիայի Հանրապետության հետ, ինչպիսին Իսկենդերունի (Ալեքսանդրետտա) բռնակցումն էր Թուրքիային 1939 թվականին, անօրինական հանրաքվեից հետո: Այնուամենայնիվ, Սիրիայի կառավարությունը դրսևորելով իսլամական համերաշխություն Թուրքիայի հետ և չցանկանալով թշնամացնել իր ավելի հզոր հյուսիսային հարևանին, հրաժարվեց բարձրացնել Հայոց ցեղասպանության հարցը:

Հիշում եմ, որ 1985 թվականին ՄԱԿ-ի Խտրականության կանխարգելման և փոքրամասնությունների պաշտպանության ենթահանձնաժողովում քննարկումների ընթացքում Սիրիայի իրավապաշտպանն ինձ ասաց, որ չնայած ինքը տեղյակ էր Հայոց ցեղասպանության մասին, սակայն չէր կարող քվեարկել հօգուտ այն ճանաչող զեկույցի ընդունմանը, քանի որ իրեն կազատեին աշխատանքից:  Ես նրան տվյալ իրավիճակում խնդրեցի քվեարկության ժամանակ բացակայել դահլիճից։ Նա այդպես էլ վարվեց, և ՄԱԿ-ի զեկույցն ընդունվեց ճնշող մեծամասնության կողմից:

2011 թ․ քաղաքացիական պատերազմին նախորդող տարիներին Սիրիայի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունները այն աստիճան էին բարելավվել, որ երկու երկրների նախագահները հաճախ հանդիպում էին և միասին արձակուրդ գնում։ Սիրիայի կառավարությունը նույնիսկ արգելեց Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ գրքերի վաճառքը Սիրիայի գրախանութներում: Այդ մեղրամսի տարիներին ես տեղեկացա, որ Արամ Ա կաթողիկոսի Դամասկոս կատարած այցի ժամանակ, նախագահ Բաշար Ասադը նրան ասել էր, որ հայերը պետք է մոռանան Հայոց ցեղասպանության մասին, բացեն սահմանը և բարեկամական հարաբերություններ հաստատեն Թուրքիայի հետ:

Երբ 2009 թ․ ես այցելեցի Դամասկոս, նախագահական պալատ մուտք ունեցող իմ հայ ընկերը փորձեց ինձ համար հանդիպում կազմակերպել նախագահ Ասադի հետ։ Ես ուզում էի Ասադին նախազգուշացնել, որ նրա մեղրամիսը թուրք նախագահի հետ կարող էր հանկարծակի ավարտ ունենալ, և Էրդողանը որպես անվստահելի դաշնակից, կարող էր դավաճանել նրան: Իհարկե, ես գաղափար չունեի, որ Սիրիա կատարած իմ այցից երկու տարի անց, զանգվածային ներխուժում կլինի Սիրիա արմատական իսլամական ահաբեկիչների կողմից, որոնց զինում և աջակցում էր Թուրքիան։ Ցավոք, ես հնարավորություն չունեցա հանդիպել Ասադի հետ։

Նրա աշխատակազմի ղեկավարը հրաժարվեց կազմակերպել այդ հանդիպումը՝ իմ հայ ընկերոջն ասելով, որ չի կարող թույլ տալ, որ նման հանդիպում կայանա՝ հաշվի առնելով իմ բազմաթիվ քննադատական հոդվածները Թուրքիայի մասին։ Նա ասաց, որ Թուրքիան կխզի իր բարեկամական հարաբերությունները Սիրիայի հետ, եթե Էրդողանը պարզի, որ Ասադը հանդիպել էր ինձ հետ․․․ 

Անցյալ շաբաթ Հայաստանի խորհրդարանում «Լուսավոր Հայաստան» ընդդիմադիր կուսակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը լրագրողներին ասաց, որ երբ 2014-ին Սիրիա կատարած իր այցի ընթացքում Դամասկոսում նա հանդիպել է նախագահ Ասադին, վերջինս  ասել է. «Հայաստանում ինձ ասել էին, որ չպետք է այդքան վստահեմ Էրդողանին, բայց ես ձեզ չլսեցի»։

2009 թ․ հունիսին Ասադը պաշտոնական այցով ժամանեց Հայաստան։ Սակայն, խախտելով հայկական արարողակարգը, նա հրաժարվեց այցելել Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր Երևանում և հարգանքի տուրք մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին՝ մտահոգվելով թուրքական  քննադատությունից։

2014 թ․ հունվարին նախագահ Ասադը «Ֆրանս-պրես» գործակալությանն ասաց, որ Սիրիայի նկատմամբ դաժան հարձակումները նրան հիշեցրել են «Օսմանցիների կողմից հայերի դեմ իրականացված ջարդերի մասին, երբ նրանք սպանել են մեկուկես միլիոն հայերի, և կես միլիոն ուղղափառ սիրիանիները Սիրիայում և Թուրքիայի տարածքում»:

Սիրիական խորհրդարանի կողմից 2020 թ․ փետրվարի 13-ին միաձայն ընդունված որոշումը Սիրիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության առաջին պաշտոնական ճանաչումն է: Խորհրդարանի բանաձևի տեքստում հիշատակվում են նաև ասորիները և սիրիանիները։

Ոմանք իրենց դժգոհությունն էին հայտնել, որ Սիրիայի կառավարությունը վերջապես ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը միայն այն ժամանակ, երբ այն համապատասխանեց իր սեփական քաղաքական շահերին։ Չնայած դա ճիշտ է, սակայն հայերը պետք է իրատես լինեն: Ոչ մի երկիր չի պատրաստվում ընդունել մի այնպիսի որոշում, որը հակասում է իր ազգային շահերին: Ճիշտ է, որ Սիրիայի խորհրդարանի որոշումը հիմնականում պայմանավորված է վերջերս Սիրիայի հյուսիսային շրջաններ Թուրքիայի ներխուժմամբ: Սակայն, որոշումը սխալ չէ, այն ճիշտ է։ Երբեք սխալ ժամանակ չի լինում ճիշտ գործեր անելու համար։ Սխալն այդ տարիների ընթացքում Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչելն էր:

Այսպիսով, Սիրիան Լիբանանից հետո դարձավ երկրորդ արաբական երկիրը, որը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը: Հուսով ենք, որ արաբական մյուս երկրները, ինչպիսիք են Եգիպտոսը, Իրաքը և Հորդանանը, կհետևեն Սիրիայի օրինակին։
Սիրիայի խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման երկու անմիջական օգուտները հետևյալն են.

1)    Լրատվամիջոցները ևս մեկ անգամ հիշեցրեցին միջազգային հանրությանը՝ Օսմանյան Թուրքիայի կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության ստոր արարքի մասին՝ ևս մեկ մեխ խփելով թուրքական ժխտողականության դագաղին:
2)    Թուրքական կառավարությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ ժխտելով Հայոց ցեղասպանությունը և դատապարտելով Սիրիայի կառավարությանը, ինչն ավելի հանրայնացրեց հայերի նկատմամբ թուրքական ցեղասպանությունը:

Ամբողջ աշխարհի հայերը ողջունեցին Սիրիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը, որն ավելի է սեղմել օղակը թուրքական ժխտողականության շուրջ։  Ինչպես ասում են․ «Ավելի լավ է ուշ, քան երբեք»․․․

«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

10:22
online.ssa.am կայքի միջոցով քաղաքացիները կարող են դիմել սոցիալական աջակցություն ստանալու համար
http://online.ssa.am/ .Ապրիլի 10-ից այս կայքի միջոցով քաղաքացիները կարող են դիմել կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման...
Աղբյուր` Panorama.am
10:16
Ադրբեջանից մեկնող օդանավը՝ ՀՀ օդային տարածքում
Past-ը գրում է. «Քանի որ այս օրերին ավիացիոն թռիչքների քանակը հատկապես մեր տարածաշրջանում, մեղմ ասած, սակավաթիվ է, երեկ ընդհանուր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
Գերմանիայում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսային վարակի ավելի քան 73,500 դեպք.ՌԻԱ Նովոստի
Վերջին մեկ օրվա ընթացքում Գերմանիայում կորոնավիրուսով հաստատված դեպքերի թիվն աճել է 6156-ով և հասել 73,522-ի, նույն ժամանակահատվածում գրանցվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
Ապրիլյանի մասնակիցներ. Մենք շարունակելու ենք վառ պահել Ձեր անմահությունը...
«Փառք ու պատիվ Ձեր հավերժ հիշատակին տղե՛ք.... Մենք շարունակելու ենք վառ պահել Ձեր անմահությունը...»,- գրառումն արված...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Փաստ». Ճգնաժամային իրավիճակում արտաքին աշխարհի հետ հաղորդակցությունը խնդիր է. Հայաստանը չունի ազգային ավիափոխադրող
«Փաստ» թերթը գրում է. «Ներկայիս ճգնաժամային իրավիճակը, ի թիվս այլ խնդիրների, շատ յուրահատուկ նրբերանգ ունի Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
«Ժողովուրդ». Ինչո՞ւ չենք նկատում քաղաքապետի ու Առողջապահության նախարարության համագործակցություն
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Ողջ աշխարհին համակած նոր կորոնավիրուսի համաճարակը մոբիլիզացրել է բոլոր ուժերին բոլոր երկրներում, և...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
«Հրապարակ». Ո՞վ է աջակցելու Մայիլյանին 2-րդ փուլում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մասիս Մայիլյանին աջակցող, Արցախում սորոսականների համարում ունեցող «Նոր Արցախ» դաշինքը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Փաստ». Չնայած Հայաստանի տնտեսությունը բացասական ազդակներ է ստանում արտաքին աշխարհից, ներքին ֆինանսատնտեսական բալանսն էլ է խախտված
«Փաստ» թերթը գրում է. «Համաճարակի բռնկումը բացասական է ազդել համաշխարհային տնտեսության բոլոր ճյուղերի վրա, որի արդյունքում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
«Հրապարակ». Երկրորդ փուլում Սամվել Բաբայանը, հնարավոր է, չաջակցի Մայիլյանին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Թեև Արցախի Սահմանադրությունը նախագահին լիազորում է միանձնյա կառավարություն կազմել, սակայն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:48
«Հրապարակ». Covid-19-ի բռնկմանն առնչվող արտակարգ դրության հայտարարությունները չպետք է լինեն հիմք՝ թիրախավորելու որոշակի խմբերի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մեր իշխանությունն անշեղորեն նվազեցնում է դեմոկրատական ազատություններն ու իրավունքները մեր երկրում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Ժողովուրդ».2019 թ-ի ապրիլի 2-ին «Եռաբլուր»-ում թալանված մեքենաների վերաբերյալ քրգործը կասեցվել է
«Ժողովուրդ». Ապրիլյան պատերազմից 4 տարի անց «Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Չորս տարի է անցել 2016 թվականի ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
«Ժողովուրդ». Արդեն կանխատեսվում է, որ ապրիլի 14-ին կայանալիք ընտրությունների երկրորդ փուլում Մայիլյանը ձախողելու է
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Այսպիսով, Արցախի համապետական ընտրություններն արդեն անցյալում են, սակայն նախագահական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
«Հրապարակ». Նորքի ինֆեկցիոն հիվանդանոցի բուժաշխատողներն աշխատում են 24-ժամյա ռեժիմով, հերթափոխով
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հիվանդները շա՞տ են՝ հարցրինք Նորքի ինֆեկցիոն հիվանդանոցի տնօրեն Մհեր Դավիդյանցին։ «Այո, շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Փաստ». Իշխանություններից աչալուրջ աշխատանք է պահանջվում հնարավոր ֆինանսատնտեսական ռիսկերը չեզոքացնելու ուղղությամբ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Ազգային արժույթը՝ դրամը, վերջերս մոտ 8-ից 9 տոկոս արժեզրկվել է և շարունակում է արժեզրկվել։ Իսկ վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
Նիկոլ Փաշինյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Ապրիլյան պատերազմի հերոսների հիշատակին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը վաղ առավոտյան այցելել են «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն՝ հարգանքի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
Կորոնավիրուսից մահացել է կոմպոզիտոր Ադամ Շլեզինգերը
Կորոնավիրուսից մահացել է ամերիկացի կոմպոզիտոր Ադամ Շլեզինգերը։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին գրել է Variety-ը։ Կոմպոզիտորը 53 տարեկան էր։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
Պաշտպանեք աղբահանողներին
«Երևանում աղբահանության և սանիտարական մաքրման ոլորտներում աշխատողների հանդերձանքն այսպես թե այնպես պաշտպանիչ է, կրում են ձեռնոցներ և...
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
Վրաստանում կորոնավիրուսից ապաքինվել է ամենածանր հիվանդը
Թբիլիսիում կորոնավիրուսից ապաքինվել է ամենածանր առողջական վիճակով հիվանդը: 47-ամյա կինն, ով մեկ շաբաթից ավելի շնչում էր շնչառական սարքի միջոցով,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Ապրիլյան պատերազմից չորս տարի անց
Ապրիլյան պատերազմից չորս տարի է անցել: Ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը 25-ամյա զինադադարից հետո Ադրբեջանը ռազմական ագրեսիա սկսեց Արցախի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
08:49
Մարզպետ. Կորոնավիրուսով վարակվածության դեպք է հաստատվել Վայոց ձորում
«Նոր կորոնավիրուսով վարակվածության դեպք է հաստատվել Վայոց ձորի մարզում»,- ֆեյսբուքյան էջում գրել է Վայոց Ձորի մարզպետ Արարատ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Ընտրություններն անցել են հանգիստ մթնոլորտում՝ ընտրողների ակտիվ մասնակցությամբ. ԱՀ ԱԳՆ
2020 թ. մարտի 31-ին, համաձայն 2017 թ. համաժողովրդական հանրաքվեով ընդունված Սահմանադրության,Արցախի Հանրապետությունում միաժամանակ կայացել են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Պարետատան հերթական նիստին քննարկվել են հատուկ անցակետերի տեղադրմանը, ախտահանմանը վերաբերող հարցեր
Ապրիլի 1-ին ՀՀ պարետ Տիգրան Ավինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել պարետատան հերթական նիստը։ Այս մասին հայտնում են Կառավարությունից: Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Իտալիայի պառլամենտն ազատվել է ԵՄ դրոշից
Իտալիայի պառլամենտն ազատվել է  ԵՄ դրոշից:  Իտալիայի պատգամավորների պալատի փոխնախագահ Ֆաբիո Ռամպելին տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
«Նորք» ինֆեկցիոնում կորոնավիորւսով վարակված 89-ամյա քաղաքացի է մահացել
Առողջապահության նախարարի մամուլի խոսնակը ֆեյսուքյան իր էջում տեղեկացրել  է, որ «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Քննարկվել են կորոնավիրուսի հետևանքների չեզոքացման միջոցառումների ընթացքն ու աջակցության նոր ծրագրերը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր շարունակվել են քննարկումները՝ կորոնավիրուսի հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Անցակետերում կիրականցնեն մարդկանց ու տրանսպորտային միջոցների շարժը վերահսկելու գործողություններ
Նոր կորոնավիրուսի հնարավոր տարածումը կանխելու նպատակով, Պարետի որոշմամբ, ՀՀ ողջ տարածքում մարդկանց ազատ տեղաշարժի իրավունքի սահմանափակումները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Վեց ժամով արգելվել է մի շարք սուպերմարկետների գործունեությունը
Պարետ Տիգրան Ավինյանը մի շարք տնտեսվարողների նկատմամբ սահմանափակումների վերաբերյալ որոշում է ստորագրել:   Որոշման մեջ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Մեղրիի համայնքապետարանը պարենով և ֆինանսապես կաջակցի ինքնամեկուսացման մեջ գտնվող բնակիչներին
Մեղրիի համայնքապետարանը տեղեկացնում է, որ պատրաստ է աջակցել պարենով համյանքի բնակչությանը: «Մեղրի համայնքի հարգելի բնակիչներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Մարտին Թուրքիայի արտահանման ծավալները 17 տոկոսով նվազել են
Թուրքիայի առևտրի նախարար Ռուհսար Փեքջանն անդրադարձել է երկրի տնտեսության վրա կորոնավիրուսի համավարակի ազդեցությանը,գրում է ermenihaber-ը: ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Վանում անսպասելիորեն առատ ձյուն է տեղացել
Ներկայիս Թուրքիայի հարավ-արևելյան Վան նահանգի Բաշքալե շրջանում անսպասելի առատ ձյուն է տեղացել, ինչը զարմացրել է տեղի բնակիչներին, գրում է ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}