Մշակույթ 14:27 20/03/2020 Հայաստան

Քաղցկեղը վերապրած կանայք՝ կտավներում

Նկարչուհի Մարիամ Մուղդուսյանի «Ես եմ․ Փյունիկ»  նախագծի հերոսուհիները քաղցկեղը վերապրած կանայք են։ Նա ստեղծում է հենց այդ կանանց դիմանկաները՝ այդպես ևս մեկ անգամ փորձելով ցույց տալ, որ քաղցկեղը դեռ դատավճիռ չէ, նաև՝ փորձել է իր այս շարքով կոտրել գեղեկցության մասին եղած կարծատիպերը։ Նախագիծն ամբողջությամբ կառուցված է փաստերի ու իրական պատմությունների վրա։

Panorama.am-ը զրուցել է նկարչուհու հետ։

Panorama.am-Մարիամ, կպատմեք, թե ի՞նչ նախագիծ է, ինչո՞ւ որոշեցիք նման նախագիծ սկսել։

Մ. Մուղդուսյան- Մեկ տարուց մի քիչ ավելի աշխատում եմ նախագծի վրա։ Անդրադարձել եմ, որովհետև անձնական է եղել մոտիվացիան. վահանաձև գեղձի քաղցկեղ եմ ունեցել 2018 թվականին։ Վիրահատության նախորդ օրը սկսեցի մտածել առհասարակ քաղցկեղից հետո մնացած սպիների մասին։ Իմ պարագայում վզին մի փոքր սպի էր մնալու։ Այդ ժամանակ սկսեցի մտածել այն կանանց մասին, որոնք կրծքի վիրահատության են ենթարկվում։

Կուրծքը կանացիության խորհրդանիշն է գեղանկարչության մեջ, բավականին բարդ է պատկերացրել կուրծք չունեցող կնոջը գեղանկարում։ Մեդիան այստեղ իր նշանակությունն ունի։ Այս նախագծի շրջանակում հասկացա, որ այս կանայք շարունակում են մնալ գեղեցիկ,  շարունակում են լինել կին։



Panorama.am-Ովքե՞ր են կտավների հերոսները։ Իրե՞նք են հենց ձեր բնորդները, եթե այո, արդյո՞ք հեշտ են համաձայնվում դառնալ բնորդներ։

Մ. Մուղդուսյան-Նախագծի ընթացքում գտնում, հանդիպում եմ կանանց հետ, ովքեր ունեն կամ ունեցել են կրծքագեղձի քաղցկեղ։ Կանայք կան, որոնց կուրծքը հեռացված չէ, կան կանայք, որոնց մեկ կամ երկու կուրծքն է հեռացված։ Նախ սկսում ենք երկու կանանցով զրույցը։  Գիտեք, մեր հայ կանայք շատ ամաչկոտ են։ Մի քիչ զգուշանալով եմ  ասում, որ ուզում եմ մերկ նկարել։ Բայց ծրագրի համար ոչ թե ֆոտոն, այլ հենց  գեղանկարչությունն եմ ընտրել, որովհետև սա թույլ է տալիս չնույնականացնել, եթե կերպարը կտրուկ դեմ է նույնականացվի, դիմանկարն իրեն շատ նման չլինի, փորձում եմ շատ-շատ նման չանել։
Եթե կտրուկ դեմ են լինում մերկ նստելուն, չենք նստում մերկ, բայց հիմնականում համաձայնվում են, որովհետև երկուսս էլ կին ենք, զրուցում ենք։ Երբ մարդ իրեն այդ միջավայրում լավ է զգում, նոր սկսում է  վստահել, հետևաբար նաև իր մարմինը, վերքներն է  ցույց տալիս, որոնք երբեմն շատ թարմ են լինում։

Հերոսներս հիմնականում 40-50-ից բարձր տարիքի կանայք են, թեև ավելի երիտասարդներն էլ կան։



Panorama.am- Նախագիծն ամբողջությամբ կառուցված է փաստերի ու իրական պատմությունների վրա։ Ինչպե՞ս եք գտնում այդ պատմությունները։

Մ.Մուղդուսյան- Նախագծի սկզբում գնացի հիվանդանոցներ, որտեղ բուժում են անցնում կամ վիրահատվում են կրծքի քաղցկեղ ունեցող կանայք։ Հույս ունեի, որ ինձ կօգնեն գտնել կանանց, ովքեր կհամաձայնվեն նկարվել։ Ի սկզբանե մտադիր էի նստել հիվանդանոցի նախասրահում ու ծանոթանալ նրանց հետ, ինչը և արել եմ։  Հետո հասկացա, որ իմ շրջապատում էլ հնարավոր է գտնել առնվանզ յոթ կնոջ։
Հրացազրույց տվեցի, որից հետո որոշ կանայք սկսեցին իրենք ինձ դիմել։ Առաջին տիկնոջը, որ նկարել եմ, ՕԲ-ին՝ անվան սկզբնատառերը, ապշած էի արտաքինից նուրբ, փխրուն կնոջ համարձակությունից։ Ինքս էլ անակնկալի եկա, բոլորովին չէր երևում, որ վիրահատված է։ Շրջվեց ու ասաց՝ ահա նկարիր ինձ, նկարիր իմ պատմությունը։ Նրանով տրվեց մեկնարկը։ 
Ինչ-որ առումով սա նաև դոկումենտալ է, ֆոտոներ եմ անում,  դրանք հետո օգնում են ինձ նկարն ավարտին հասցնել, եթե իմ հերոսները դժվարանում են երկար կանգնելուց կամ նստելուց, որովհետև իմ բնորդները, ինչպես նշեցի, հենց իրական կանայք են։
Նաև ձայնագրում եմ մեր խոսակցությունները։ Ցուցադրման ընթացքում նախատեսում եմ նաև ձայնային որոշ ինստալյացիաներ։ Կտեսնենք՝ ինչպես կլինի ընթացքը։ Մարդկային պատմություններ են և այս գեղանկարչական աշխատանքների կողքին անպայման լինելու են այդ պատմությունները։

Panorama.am-Արդյո՞ք դժվար չէ նման թեմայի անդրադառնալը։

Մ.Մուղդուսյան –Իրականում շատ բարդ է, չեմ կարող բացատրել։ Սկզբնական փուլում իմ արածն ինձ մի քիչ մազոխիզմ էր հիշեցնում, որովհետև ես ինքս շատ մեծ ֆոբիա ունեմ առհասարակ քաղցկեղից։ Սա նաև, ըստ էության, ինձ օգնող ծրագիր է, որի ընթացքում փորձում եմ ինքս հաղթահարել իմ վախեր։ Երբեմն չի ստացվում, որովհետև շատ հայելային ցավեր կարող եմ ինքս ունենալ։ Դրա համար նախագիծը նախատեսվածից երկար է տևում։ Երբ որ տաս հոգուն էլ նկարած լինեմ, երևի մեկուկես  տարի կտևի նախատեսված մեկ տարվա փոխարեն։
Երբեմն սեանսներից հետո կարող են ինձ մոտ հաջորդել ցավեր, գնացել եմ սոնոգրաֆիայի, մամոգրաֆիայի, խուճապի ալիքներ եմ ունենում, երբ մարդիկ պատմում են հիվանդության սկիզբը, ինչ նախանշաններ են ունեցել, ընկնում եմ ընկերներիս, հարազատներիս հետևից, թե գնացեք ու ստուգվեք։ Երբեմն ինձ մոտն դա հասնում է  ծայրահեղության։ Բայց երևի սա այն գինն է, եթե որոշել ես որևէ նախագիծ անել։ Մտքովս անցել է կիսատ թողնելը, բայց չեմ թողնել, արդար չէր լինի նախագծի մյուս մասնակիցների, նաև ինքս ինձ նկատմամբ։

Panorama.am- Ինչպիսի՞ն են լինում բնորդների արձագանքները, երբ իրենց տեսնում են կտավի վրա։

Մ.Մուղդուսյան- Արձագանքները տարբեր են, հիմնականում հավանում են։ Հերոսներից արդեն երկուսն ասացին, որ սեանսի ավարտից հետո իրենք իրենց նորից գեղեցիկ ու ուժեղ զգացին, հաշտություն՝ իրենք իրենց մարմնի հետ։ Հուզիչ պահ էր, նաև ոգևորող։ Հետաքրքրական է, որ գեղանկարում քիչ են անդրադառնում այս թեմային։ Հիմա հասկանում եմ, թե ինչու, որովհետև բավականին ծանր է։ Խոսքը չի գնում մեկ կամ մտացածին կտավի մասին, գործ ունես իրական պատմությունների հետ,  երբեմն արտաքինից երևացող քաղցկեղը պետք է փակես ծաղիկներով կամ փյունիկով։
Նախագծում ներառել եմ նաև հաջող օրինակներ, երբ ժամանակին են դիմել բժշկի, նախնական վիճակում ու կարողացել են պահպանել կուրծքը։



Panorama.am-Արդեն քանի՞ կտավ ունեք նախագծի շրջանակում։

Մ. Մուղդուսյան- Նախատեսել եմ ունենալ 10 նկար «Ես եմ․ Փյունիկ» նախագծի ընթացքում։ Երկար էի մտածում, թե ինչ դնել անունը։ Ավելի լավ անուն ուղղակի չգտա, թեև մի քիչ չարչկված է։ Այդուհանդերձ, այո,  այս կանայք փյունիկներ են՝ հաշվի առնելով, որ իսկապես մահվան ճիրաններից հետ եկած, մոխրից կյանք ստացող,  հառնող, կրակից ծնվող,  հոգով մարդիկ են։ Ինչպես ես եմ սովորել, հասկացել ու ընկալել իմ հերոսների էությանը, նրանք հենց այդպիսինն են։
Արդեն պատրաստ է վեց կտավ։ Ցավոք,  իմ հերոսներից մեկը մահացավ։ 2-3 ամիս շոկի մեջ էի մինչև այն պահը, երբ իմ հերոսներից մեկը, որը նույնպես ուներ քաղցկեղ, զանգեց ու ասաց, որ ապաքինվել է, նույնիսկ բժիշկներն են զարմանում այդ արդյունքից։



Panorama.am-Նախագիծը ե՞րբ կավարտեք և որտե՞ղ կցուցադրվեն այդ աշխատանքները։

Մ. Մուղդուսյան-Երևի աշխատանքները կցուցադրվեն հուլիսի վերջին «Ես եմ, Փյունիկ» համանուն նախագծի շրջանակում, որն այս  պահին իրականացնում է Մուղդուսյան արվեստի կենտրոնի «Նաիրյան» վոկալ  անսամբլը։ Դիտարկում ենք «Սարգիս Մուրադյան» ցուցասրահը։ Տեսնենք, որտեղ կցուցադրվի։ Կլինի շարժական, կցուցադրվեն այլ վայրերում ևս, չեմ բացառում երկրից դուրս ներկայացումը։

Panorama.am-Ո՞րն է այս նախագծի հիմնական ուղերձը։

Մ. Մուղդուսյան –Մի քանի ուղերձ ունի։ Առաջինն ու ամենակարևորը՝ կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ արշավն է ու կրծքագեղձի քաղցկեղի մասին բարձրաձայնելը, հանրային իրազեկումը։ Առաջնային նպատակներից է նաև ցույց տալ ու կոչ անել կանանց, որ սքրինինգային հետազոտություն անցնեն, աչքաթող չանեն, չսպասեն առաջին ախտանշաններին, որ նոր դիմեն, շուտ իմանալը՝ կյանք է փրկում։
Նախագիծը միտված է գեղեկցության մասին եղած կարծատիպերը կոտրելուն։ Հետաքրքրական է, որ իմ հերոսներից որևէ մեկն իրենց ամուսինների ու զուգընկերների հետ հարաբերությունները չեն պահպանել վիրահատությունից հետո։ Սա շատ տխուր ցուցանիշ է, այս ծրագրով այդ խնդիրն եմ ուզում բարձրացնել, ընդգծել, որ այս վիրահատությունից, փորձությունից հետո կինը շարունակում է կին մնալ ու լինել գեղեցիկ։
Մեկ այլ կարևոր ուղերձ. ինչի միջով անցել եմ, չեմ ուզենա մյուսներն անցնեն։ Պետք է հասկանալ, որ քաղցկեղը դեռևս դատավճիռ չէ։ Երբ որ քեզ նման որոշիչ խոսք են ասում, ծանր ես տանում։ Նույնիսկ չեմ կարող պատկերացնել այս կանանց հոգեկան վիճակը, որովհետև իմն այսքան լուրջ խնդիր չի եղել։ Հետահայաց նայելով՝ հասկանում եմ, որ հիվանդությանը  գրագետ մոտեցումը շատ է նպաստում այն հաղթահարելուն, ինչը, կրկնում եմ, ես ժամանակին չէի գիտակցում։

Panorama.am-Շնորհակալություն զրույցի համար և առողջություն։


Ինքնադիմանկար 


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:39
Ադրբեջանում հայերի նկատմամբ ատելությունը համատարած է և ունի բարձր խրախուսում. ՄԻՊ
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը գրում է. «Ադրբեջանում օգտագործվում է ցանկացած առիթ՝ խորացնելու համար ատելությունը էթնիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:21
Ոստիկանություն. Ողջ ծավալով իրականացվելու են հակահամավարակային անվտանգության կանոնների վերահսկման բոլոր գործառույթները
Ոստիկանությունն այսօրվանից անցնելու է ուժեղացված ծառայության ռեժիմի. ողջ ծավալով իրականացվելու են հակահամավարակային անվտանգության կանոնների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Մեր անձնականը պետք է զոհենք հանուն հայրենիքի. Նիկոլայ Ծատուրյան
«Ժողովուրդ ջան, մեր դուխը միշտ տեղն է»,-  «Զինուժ մեդիայի» հրապարակած տեսաուղերձում ասում է ՀՀ ժողովրդական արտիստ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:12
Սենոր Հասրաթյան. Կարմիր շուկայի ուղղությունը մեր այսօրվա Ավարայրն է
Արցախի զինված ուժերի Տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին պետ. գնդապետ Սենոր Հասրաթյանը գրում է.  «Կարմիր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
ՌԴ ԱԳՆ-ում գնահատել են ՀԱՊԿ-ի՝ ԼՂ հակամարտությունում ներգրավելու հավանականությունը
Քանի դեռ հակամարտությունը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում է և չի տեղափոխվել բուն Հայաստան, ՀԱՊԿ-ի ներգրավվածության մասին խոսելը ճիշտ չէ։ Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Գնում ենք ապրելու, գնում ենք հարվածելու և ևս մեկ անգամ կայանալու. Աստվածատուր Պետրոսյան
«Հակառակորդի ձևավորած ահաբեկչական բանդաներն այսօր կռիվ են մղում՝ իրենց ունեցած վերջին սպառազինությունն ու կենդանի միսը նետելով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:43
Պեսկովը մեկնաբանել է Մոսկվայում Փաշինյանի և Ալիևի հանդիպման հնարավորությունը
Ռուսաստանն անում է ամեն ինչ պատերազմը դադարեցնելու և ղարաբաղյան հիմնախնդրի հարցի կարգացորումը խաղաղ հունի  մեջ դնելու համար։ Ռիա նովոստիի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:35
Գագիկ Ծառուկյան. Ես անձամբ եմ առաջնորդելու ԲՀԿ կամավորականների ջոկատը
Կալանքից երեկ ազատված ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը կոչով դիմել է իր կուսակիցներին, գործընկերներին կամավորագրվելու կուսակցության կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
ԿԳՄՍ. Առաջարկվում է նախադպրոցական կրթական ծառայության մատուցման մի քանի տարբերակ
Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել նախադպրոցական կրթության այլընտրանքային,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Թշնամին ունի 6539 զոհ. ինֆոգրաֆիկա
Հակառակորդի կորուստների վերաբերյալ վերջին տվյալներով խոցվել է ևս 4 ԱԹՍ, 8 զրահատեխնիկա, կա 80 զոհ: Այս մասին տեղեկանում ենք Հայկական միասնական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Յոթ զինծառայող ներկայացվել է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի
Արցախի պաշտպանության բանակը ներկայացրեց է հերթական նորօրյա հերոսներին։ «Փոխգնդապետ Արայիկ Արտյուշայի Ավագիմյանը «Մարտական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Ինչպես իմանալ՝ կայքն իրական է, թե ֆեյք
Խորհուրդներ՝ մասնագետներից
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Համառ մարտեր են նաև արևելյան ուղղությամբ. ՊՆ ներկայացուցիչ
ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրում է. «Համառ մարտեր են նաև արևելյան ուղղությամբ։ Որոշ տեղերում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:33
Սիրանուշ Սահակյան. Այսօրվա ընթացքում ռազմագերիների վերաբերյալ նոր հայցեր կներկայացնենք ՄԻԵԴ
Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանում այս պահին հայ գերիների հարցով երեք ընթացող գործ կա։ Panorama.am-ին տեղեկացրեց փաստաբան Սիրանուշ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:26
23.10.2020. ՊԲ-ն հրապարակել է 27 զոհված զինծառայողի անուն
Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է հայրենիքի պաշտպանության համար մղվող մարտերում նահատակված զինծառայողների անունները։ 1. Մարանջյան Էդվարդ Արտուշի,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Աճուրդ, որի հասույթ կուղղվի Զինծառայողների Ապահովագրության հիմնադրամին
Ֆեյսբուքյան օգտատեր Պետո Պողոսյանը աճուրդի է դնում  Արցախյան շփման գծում զոհված Ալբերտ Հովհաննիսյանի՝ վրձնով արված նկարը, որպեսզի վաճառքի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:16
ՄԱԿ-ը՝ Հայաստանի, Ադրբեջանի արտգործնախարարների ու ԱՄՆ պետքարտուղարի հետ հանդիպումների մասին
ՄԱԿ-ն աջակցում է ցանկացած դիվանագիտական ջանք, որն ուղղված է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ համակարտության ապաէսկալացմանը և նպաստում են...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Կարևոր է, որ պատերազմի ժամանակ երեխաները չկորցնեն իրենց ժպիտը. Արցախի ՄԻՊ
«Կարևոր է, որ պատերազմի ժամանակ երեխաները չկորցնեն իրենց ժպիտը», - ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է Արցախի ՄԻՊ Արտակ Բեգլարյանը՝ կից...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Սուրեն Պարսյան. Ադրբեջանի իշխող կլանը ոսկի է կուտակում
ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը հերթական հոդվածում գրում է. ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
Արցախցիների կենսաթոշակները վճարելու համար գործարկվելու է «Արցախփոստի» 2-րդ տեղամասը
Արցախի Հանրապտության աշխատանքի, սոցիալական և բնակարանային հարցերի նախարարությունը տեղեկացնում է, որ «Արցախփոստ» ՓԲԸ-ի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
12:30
ՄԻԵԴ շենքի դիմաց հայերը խաղաղություն են պահանջում
Ֆրանսիայի արևելքում գտնվող Ստրաստբուրգ քաղաքում բողոքի բազմամարդ ակցիա են իրականացնում հայ համանյքի ներկայացուցիչները։ Մարդու իրավունքների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Ես «պրոստոյ շկոլ» էի ուզում, էս ո՞ւր եք ինձ բերել. արցախցի երեխա
«Պատերազմի առաջին օրվանից մենք ընդունել ենք երեխաներ ոչ միայն Արցախից, այլ նաև Վարդենիսից։ Երեսուն երեխա այս պահին ընդգրկված է մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
ՊԲ հրետանին ճշգրիտ թիրախային հարվածներով ոչնչացնում է թշնամու զինտեխնիկան
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակը նոր տեսանյութ է հրապարակել առաջնագծից: ՊԲ հրետանային ստորաբաժանումները ճշգրիտ թիրախային հարվածներով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Արցախի հայության նկատմամբ ցեղասպանության վտանգ կա. Ցեղասպանագետների միջազգային միություն
Ցեղասպանագետների միջազգային միությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ նշելով, որ Ադրբեջանի ու Թուրքիայի գործողություններում Արցախի հայության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
ՈւԵՖԱ-ն պատժել է ադրբեջանական ակումբին ռազմական ողջույնի համար
Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միությունը՝ ՈւԵՖԱ-ն, պատժել է ադրբեջանական «Ղարաբաղ» ֆուտբոլային ակումբին՝  լեհական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Դեսպան. Իրանը չի հանուրժի իր տարածքում ագրեսիան
«Թեհրանը շատ ուշադիր հետևում է Լեռնային Ղարաբաղում ընթացող մարտական գործողություններին և չի հանդուրժի իր սահմանների կամ տարածքի նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Միջազգային կառույցների համար պետությունների շահերը շատ ավելի գերակա են, քան երեխաների իրավունքները. Խաչատրյան
«Ցավոք սրտի, պատերազմի ընթացքում կրթությունն ու երեխաները տուժում են՝ որպես առաջնային օղակներ»,- այսօր «Հումանիտար աղետ....
Աղբյուր` Panorama.am
11:24
Արամ Առաջին. Արցախի միջազգային ճանաչման ժամը հնչած է
Հնչել է Արցախի միջազգային ճանաչման ժամը։ Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Առաջին կաթողիկոսը։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Սենատոր Բոբ Մենենդեսը հայանպաստ երկու բանաձև է ներկայացրել
ԱՄՆ Սենատի միջազգային հարաբերությունների կոմիտեի անդամ Բոբ Մենենդեսը երկու կարևոր բանաձև է ներկայացրել՝ կոչ անելով պետքարտուղղարությանը զեկույց...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}