Հասարակություն 12:03 25/03/2020 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Էրդողանի կողմից կորոնավիրուսի ճգնաժամի հերքումը վտանգի է ենթարկում 80 միլիոն թուրքերի կյանքը

Աշխարհը կտրուկ փոխվել է վերջին մի քանի շաբաթվա ընթացքում՝ մահացու կորոնավիրուսի անսպասելի տարածման պատճառով: Ամբողջ աշխարհում հարյուր միլիոնավոր մարդիկ մեկուսացված են իրենց տներում՝ վախենալով շփվել որևէ մեկի հետ, որը կարող է վիրուսակիր լինել:
Բռնակալական մի քանի պետությունների ղեկավարներ չշտապեցին արձագանքել վիրուսին՝ հերքելով, որ դա լուրջ խնդիր է իրենց երկրներում: Ի վերջո, քանի որ ավելի ու ավելի շատ մարդիկ էին վարակվում, այդ ղեկավարները վերջապես գիտակցեցին և սկսեցին անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել իրենց ժողովրդին պաշտպանելու համար:

Նման անպատասխանատու ղեկավարներից մեկը Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն է: Ամերիկյան ձեռնարկությունների ինստիտուտի գիտաշխատող Մայքլ Ռուբինը 2020 թ․ մարտի 16-ին մի ծավալուն հոդված գրեց The National Interest երկշաբաթաթերթում՝ «Մոլախաղ 80 միլիոն կյանքերի հետ․ ինչո՞ւ է Էրդողանը ստում կորոնավիրուսի մասին» խորագրով։
Ռուբինը վկայակոչեց Պիտսբուրգի համալսարանի բժշկական դպրոցի թուրք մանկաբույժ սրտանոթային վիրաբույժ Էրգին Կոչյիլդիրիմին, որը մի գրության մեջ նկարագրել էր՝ «կեղծիքներ են թուրքական կառավարության պնդումները արդյունավետ ստուգման գործիքի ստեղծման մասին»։
Թեև Թուրքիայի առողջապահության նախարարն ի սկզբանե հերքեց, որ Թուրքիայում առկա են կորոնավիրուսի դեպքեր, վիրուսի տարածման մասին լայն տարածում գտած պնդումներից հետո թուրքական իշխանություննեերը ձերբակալեցին տեղեկատուներին։ Եվս 64 թուրք բանտարկվեց կեղծ և սադրիչ տեղեկություններ տարածելու մեղադրանքով։ Ավելին, պետական վերահսկողության տակ գտնվող թուրքական մամուլի խորհրդի անդամները պնդեցին, որ «թուրքական գենը վարակազերծ է դարձնում թուրքերի մեծամասնությանը», հայտնեց Ռուբինը։

Թուրքիայում կորոնավիրուսի բացակայության մասին Էրդողանի ստախոսությունները Ռուբինը վերագրել է նրա «ամբարտավանության և տգիտության վտանգավոր միավորմանը․․․․ Ավելի մեծ դրդապատճառ կարող է լինել վախը: Թեև Թուրքիայի ժողովրդագրությունը փոխվում է Էրդողանի օգտին, քանի որ Թուրքիայի Անատոլիայի կենտրոնական տարածքից պահպանողական ընտանիքներն աճում են կենտրոնական Ստամբուլի և  միջերկրածովյան ափերի եվրոպականացված թուրքերի համեմատությամբ, սակայն տնտեսությունը խարխլվում է: 2010 թ․ Էրդողանը խոստացավ, որ 2023 թվականին՝ Թուրքիայի հարյուրամյակին, Թուրքիան կդառնա աշխարհի տասը տնտեսություններից մեկը: Նույնիսկ նախքան կորոնավիրուսը, Թուրքիան հաջողակ կլիներ մնալով լավագույն քսանյակում, քանի որ կոռուպցիան, ընտանեվարությունը, քաղաքական միջամտությունը բիզնեսում և համատարած անարդյունավետ կառավարումը միացել են՝ հօդս ցնդեցնելով Թուրքիայի տնտեսության մասին վստահությունը»։

Էրդողանի կողմից Թուրքիայում կորոնավիրուսի տարածման մասին քողարկման մյուս պատճառը՝ զբոսաշրջության ինդուստրիայի փլուզման վախն է։ «2018-ին Թուրքիայի զբոսաշրջությունը կազմել է մոտ 30 միլիարդ դոլար: Ուղիղ մեկ տարի առաջ Էրդողանը խոստացավ, որ Թուրքիան կհյուրընկալի 50 միլիոն զբոսաշրջիկի՝ այդ ցուցանիշը բարձրացնելով առնվազն 20 տոկոսով: Դրան ավելացրած Թուրքիայի 12 միլիարդ դոլարի ներդրումը Ստամբուլի նոր օդանավակայանում, որն ակնկալվում է՝ լինելու է ամենամեծը աշխարհում, որտեղ, ըստ լուրերի, Էրդողանն ու իր ընտանիքը մեծ ներդրումներ են կատարել։ Թվում է, թե Էրդողանը փորձել է թերագնահատել կորոնավիրուսի մասին զեկույցները, որպեսզի խրախուսի զբոսաշրջային դոլարների շարունակական հոսքը: Դրանով նա ձգտում էր ոչ միայն հիմարացնել ռուսներին, եվրոպացիներին և ամերիկացիներին, այլև վտանգել նրանց կյանքը: Ի դժբախտություն Թուրքիայի, ամենաթանկ գինը կվճարեն թուրքերը, քանի որ Թուրքիան սպառնում է դառնալ վիրուսի հաջորդ մեծ օջախը։ Մի թուրք բժշկի գնահատմամբ, թուրքերի մինչև 60 տոկոսն այժմ կարող է վարակված լինել և, որ Էրդողանը դանդաղեցնում է ստուգումը՝ կանխելով աղետի մասշտաբները բացահայտ դառնալուց։ Մահերն անխուսափելի էին, սակայն Էրդողանի խարդախությունը, ամենայն հավանականությամբ, պատճառ կդառնա հարյուր հազարավոր նոր մահվան դեպքերի իր երկրում, որոնք կավելանան Թուրքիայում արդեն գոյություն ունեցող տասնյակ դեպքերին, սակայն դրանց մասին պաշտոնապես չի հաղորդվի»։

Իրավիճակն ավելի սրելով, ինչպես մի շարք այլ երկրներում, թուրքական հանրությունը կեղծ բուժումներ է հորինել կորոնավիրուսի դեմ: Նազլան Էրթանը Al-Monitor կայքում գրել է, որ թուրքերն այժմ ապավինում են կանեփին և ոչխարի մսով խաշին՝ սարսափելի վիրուսի դեմ պայքարելու համար։
«Ենի Աքիթ» օրաթերթի հայտնի իսլամիստ սյունակագիր Աբդուրահման Դիլիփակը կարծում է, որ կանեփը «կարող է լուրջ խոչընդոտ ստեղծել վիրուսի գլոբալ տարածման համար»: Դիլիփակը, որը Թվիթերում ունի 700 հազար հետևորդ՝ մոտ վեց անգամ ավելին, քան իր թերթի տպաքանակն է, նաև կոչ է արել իր թուրք ընթերցողներին խուսափել արտասահմանյան պատվաստանյութերի ստացումից, քանի որ դրանք հնարավոր է պարունակում են ամլացման միջոցներ՝ այդ պատվաստանյութերը կապելով արիական դավադրության հետ։

Այն բանից հետո, երբ մի թուրք պրոֆեսոր առաջարկեց «քյալե փաչայով» (ոչխարի գլխի մսով խաշ) բուժումը, բազմաթիվ թուրքեր խռնվեցին ռեստորանների մոտ՝ խաշը գերադասելով սոցիալական հեռավորությունից։ «Կորոնավիրուսի բռնկումը հանգեցրել է «քյալե փաչայի» պահանջարկի կտրուկ աճին», հաղորդել է «Հյուրիեթը» մարտի 16-ին։ «Լրատվական հոդվածներից հետո, աճել են «քյալե փաչայի» պատվերները, ինչպես ռեստորաններում, այնպես էլ դուրս տարվող», ասել է Իզմիրի կենտրոնում գտնվող «Իզմեթ Ուստա» հայտնի ռեստորանի մատուցողը։
«Այս բոլոր միջոցները, սկսած ձեր կոկորդը քացախով մինչև ցանկացած ապուրով լցնելուց, անօգուտ են», ասել է Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ոչ կառավարական ասոցիացիայի նախագահ Մեհմեթ Չեյլանը NTV լրատվականին, մարտի 16-ին։ «Դրանք ոչ գիտական են և չպետք է տարածվեն [լրատվամիջոցներով կամ բերնեբերան]».

Բարեբախտաբար, վերջին օրերին շրջադարձային վերաբերմունք է տեղի ունեցել թուրք պաշտոնյաների մոտեցման մեջ վիրուսի նկատմամբ: Նրանք այժմ կոչ են անում բնակչությանը մնալ տանը ինքնամեկուսացման մեջ՝ վարակներից խուսափելու համար: Հուսով եմ, որ այդ միջոցառումները շատ ուշացած չեն և միլիոնավոր թուրքեր արդեն իսկ վտանգի մեջ չեն: Կորոնավիրուսով պայմանավորված 1236 վարակվածների և 30 մահվան դեպքերի մասին հայտարարված թվերը չեն արտացոլում իրական պատկերը:

Այս ճգնաժամային պահին բոլորին մաղթում ենք քաջառողջություն՝ անկախ ազգությունից, կրոնից կամ մաշկի գույնից: Հուսով ենք, որ այս վնասակար հիվանդությունն անխուսափելիորեն օգնելու է մարդկանց և ժողովուրդներին մերձենալու՝ ընդհանուր անտեսանելի թշնամու դեմ համատեղ ուժերով պայքարելու համար:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:37
Այն ինչ անում է Նիկոլն այսօր Հայաստանի հետ, մեզ թուրքական վիլայեթի վերածելն է. Միքայել Մինասյան
«Կլինենք արդյո՞ք քաղաքակիրթ աշխարհի մի մասը, թե՞ կդառնանք նոր Օսմանյան կայսրության մի մասը»:
Աղբյուր` Panorama.am
23:35
Ստեփան Դանիելյան. Բանակի կենտրոնական իշխանությանը չենթարկվելու մի պատմական օրինակ բերեմ
«Քանի որ թուրքերին չենք սիրում, Աթաթուրքի զինվորական ապստամբության օրինակը, որի արդյունքում Թուրքիան փրկվեց, չեմ բերում»։
Աղբյուր` Panorama.am
22:18
Արցախյան պատերազմում զոհվել է օպերային երգիչ Գագիկ Խաչատուրյանը
Արցախյան պատերազմում մահացել է օպերային երգիչ Գագիկ Խաչատուրյանը: Այս մասին հայտնում են Երեւանի պետական կոնսերվատորիայի ֆեյսբուքյան էջում:...
Աղբյուր` Panorama.am
21:32
Ցանկացած հարված բանակին, ԳՇ դեմ ցանկացած փորձ հարված է լինելու հանրությանը. Աբրահամյան
«ՀՀ Զինված ուժերը զգալով իրավիճակի օրհասական լինելը՝ հանդես են եկել բացառիկ նախաձեռնությամբ, քանի որ ամեն օր չէ, որ կարելի է հանդիպել ԶՈւ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:52
Այլևս ինչ-որ ես ասում եմ, պետք է գնահատվի որպես քաղաքական հայտարարություն. Արա Սաղաթելյան
«Ես աջակցում եմ ցանկացած շարժման, որը միտված է այս ապիկար իշխանությունների հեռացմանը։ Թե ինչով կաջակցեմ, հիմա չեմ ասի, բայց որ շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Յուրաքանչյուր 7 երեխայից 1-ը 2020-ի մեծ մասն ապրել է մեկուսացման պայմաններում՝ վտանգելով իր հոգեկան առողջությունը. ՅՈՒՆԻՍԵՖ
Համավարակի երկրորդ տարում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը կոչ է անում ավելի մեծ ներդրումներ կատարել հոգեկան առողջության ծառայություններում
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հայաստանում անվտանգության համակարգը լրիվ խարխլված է. Վրթանեսյան
«Բացահայտ անօրինականություն է։ Հայտարարություն է հանցագործության մասին», - Բաղրամյան պողոտայում լրագրողների հետ զրույցում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Տնտեսի կիրակի՝ 07.03
Մեծ Պահքի չորրորդ կիրակին կոչվում է Տնտեսի՝ ըստ այդ օրվա խորհուրդը բացատրող անիրավ տնտեսի առակի:
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Արշավիր Ղարամյան. Ալիևի հայտարարությունից հետո Հայրենիքի փրկության համար պայքարի ցանկացած մեթոդ կիրառելի է
«Կարծեք դեռ ժամանակ շատ ունենք, ինչն իրականում չունենք, և հաշվարկի հաշվիչն այլևս միացված է…»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Արմեն Սարգսյանը չի կատարել որևէ գործողություն ուղղված այս հակասահմանադրական իրավիճակի հանգուցալուծմանը. Մելոյան
Սահմանադրական իրավունքի մասնագետ Գոհար Մելոյանը գրում է. «Արմեն Սարգսյանը, հստակ արձանագրելով, որ զինված ուժերի գերագույն շտաբի պետ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Առնո Բաբաջանյանի 100-ամյակին նվիրված համերգ՝ Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում
Մարտի 18-ին ժամը 19:30-ին, Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում կայանալու է Առնո Բաբաջանյանի 100-ամյակին նվիրված համերգ։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Աշխարհում ամենատարածված հակակորոնավիրուսային պատվաստանյութերի եռյակը
Ռուսական «Սպուտնիկ V»-ն հակակորոնավիրուսային պատվաստանյութերի շարքում երկրորդ տեղում է տարբեր երկրների կարգավորիչների կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Տղամարդը տարիներ շարունակ ապրել է իր կնոջ կմախքի հետ՝ վախենալով միայնությունից
Իռլանդական Քով քաղաքի բնակիչներից մեկը մի քանի տարի ապրել է իր կնոջ կմախքի հետ՝ վախենալով միայնությունից, փոխանցում է «Լենտա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Երթ՝ Երևանի կենտրոնով «Առանց Նիկոլ Հայաստան» պահանջով
«Նահանջելու, հիասթափվելու տեղ չունենք, նժարի մի կողմում հայրենիքի գոյության հարցն է, մյուս կողմում բոլոր դժվարությունները, որոնք պետք է միասին հաղթահարենք»,- հայտարարեց Իշխան Սաղաթելյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսն այցելել է Իրաքի շիաների հոգևոր առաջնորդ Ալի Սիստանիին
Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը պատմության մեջ առաջին հանդիպումն է անցկացրել Իրաքի շիաների հոգևոր առաջնորդ, մեծ այաթոլլա Ալի Սիստանիի հետ, գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Եգիպտոսում միկրոավտոբուսի և բեռնատարի բախման հետևանքով 18 մարդ է մահացել
Առնվազն 18 մարդ, այդ թվում՝ հինգ երեխա են մահացել շաբաթ երեկոյան Եգիպտոսի հյուսիսում գտնվող Գիզա նահանգում տեղի ունեցած վթարի արդյունքում: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Աշխարհում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գերազանցել է 116 միլիոնը
Կորոնավիրուսի համաճարակի բռնկման պահից մինչ օրս վիրուսով վարակվել է ավելի քան 116 միլիոն մարդ, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Հայաստանի ամենախաղաղ անկյունը` Զինվորի տուն. Արմեն Մուրադյան
«Հայաստանի ամենախաղաղ անկյունը` Զինվորի տունը»,- ֆեյսբուքյան էջում գրել է Երևանի Պետական Բժշկական համալսարանի ռեկտոր Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Բարոյական հասունացման կանգ է եղել իր մոտ. Հոգեբանը՝ Փաշինյանի մասին
Բավականին ծանր վիճակ է և  հասարակության պառակտումը շարունակում է ընթանալ՝ թե  երևացող, թե  ծածուկ ազդեցությունների կողմից։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Հրադադարից հետո որոնումների արդյունքում հայտնաբերվել է ընդհանուր 1490 աճյուն. ԱԻՊԾ
Արցախի փրկարարներն այսօր որոնողական աշխատանքներն իրականացրել են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած Վարանդայի (Ֆիզուլի) և Ջրականի (Ջեբրայիլ)...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբն կտեսաձայնագրի դասական երաժշտության ամենահայտնի ստեղծագործությունների կատարումները
Նվագախումբը հայտարարոււմ է շվեյցարական HomeOrchestra կրթական նախագծի հետ համագործակցության մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
«Դու պետք է հավատաս գարնանը»
Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբը հանդես կգա գարնանային համերգով՝ մարտի 12, ժամը 19։00, Հայաստանի ճարտարապետների միության դահլիճ
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Պելեն անվանել է իր ժառանգորդին ֆուտբոլում
Բրազիլացի լեգենդար ֆուտբոլիստ Պելեն հիացած է «Պարի Սեն-Ժերմենի» հարձակվող Կիլիան  Մբապեի խաղով։ Ֆուտբոլի արաքան հայտարարել է,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Փաշինյանի ներկայությամբ այս երկիրը կործանվելու է. Արմեն Մինասյան
«Ընտրությունները ելք չեն։ Ելք է հնարավորինս  կարճ անցումային շրջանը, որպեսզի հասարկությանը փորձենք համերաշխություն ներարկել, բայց դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Մենք նոր պատերազմի վտանգ ունենք այս իշխանության չգնալու դեպքում. Բեքարյան
«Վերջին իրադարձություններից հետո մեր երկիրը սկսել է անվստահություն վայելել, երկրի նկատմամբ արտաքին դերակատարների վերաբերմունքը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Դիսնեյլենդը ապրիլին կբացվի
Կալիֆորնիայի բոլոր զվարճանքների այգիները, ներառյալ Դիսնեյլենդը, ինչպես նաև համերգասրահներն ու մարզասրահները գրեթե 1 տարի դադարից հետո ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Արմեն Սարգսյանը իրեն հերթական անգամ դրսևորեց լղոզված դիտորդի կարգավիճակում. Զոհրաբյան
«Եթե լինի հանդիպում Գագիկ Ծառուկյանի և Նիկոլ Փաշինյանի միջև, վստահաբար հանրությունն այդ մասին կիմանա. ի տարբերություն շատերի, Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Պետությունը մահանում է, պետության փրկումը ցանկացած օրենքից ավելի բարձր է. Վազգեն Մանուկյան
«Մենք շատ համբերատար և կիրթ ազգ ենք։ Կորցրել ենք մեր հայրենիքի զգալի մասը, ջարդվել է մեր բանակը, կորցել ենք հազարավոր երիտասարդներ, Ալիևն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Աշուղ Ջիվանու տուն-թանգարանը՝ վիրտուալ
Ջավախքի Կարծախ գյուղում գործող Աշուղ Ջիվանու տուն-թանգարան այսուհետ կարելի է «այցելել» նաև վիտուալ։ ATV12 հեռուսաալիքին Ջավախքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Եկեղեցին տոնում է նշանավոր աստվածաբան-եկեղեցականների հիշատակության օրը
Հայ եկեղեցու երեք սրբերի հետ մեկտեղ նույն օրը նշվում է նաև 4-րդ դարի Երուսաղեմի Ս. Հովհան Հայրապետի հիշատակության օրը։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ապահով և ծաղկած Հայաստան ունենալու համար՝ փետրվարի 20-ին հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում. Մանկավարժ
15:15 16/02/2021

Ապահով և ծաղկած Հայաստան ունենալու համար՝ փետրվարի 20-ին հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում. Մանկավարժ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}