Հասարակություն 12:03 25/03/2020 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Էրդողանի կողմից կորոնավիրուսի ճգնաժամի հերքումը վտանգի է ենթարկում 80 միլիոն թուրքերի կյանքը

Աշխարհը կտրուկ փոխվել է վերջին մի քանի շաբաթվա ընթացքում՝ մահացու կորոնավիրուսի անսպասելի տարածման պատճառով: Ամբողջ աշխարհում հարյուր միլիոնավոր մարդիկ մեկուսացված են իրենց տներում՝ վախենալով շփվել որևէ մեկի հետ, որը կարող է վիրուսակիր լինել:
Բռնակալական մի քանի պետությունների ղեկավարներ չշտապեցին արձագանքել վիրուսին՝ հերքելով, որ դա լուրջ խնդիր է իրենց երկրներում: Ի վերջո, քանի որ ավելի ու ավելի շատ մարդիկ էին վարակվում, այդ ղեկավարները վերջապես գիտակցեցին և սկսեցին անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել իրենց ժողովրդին պաշտպանելու համար:

Նման անպատասխանատու ղեկավարներից մեկը Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն է: Ամերիկյան ձեռնարկությունների ինստիտուտի գիտաշխատող Մայքլ Ռուբինը 2020 թ․ մարտի 16-ին մի ծավալուն հոդված գրեց The National Interest երկշաբաթաթերթում՝ «Մոլախաղ 80 միլիոն կյանքերի հետ․ ինչո՞ւ է Էրդողանը ստում կորոնավիրուսի մասին» խորագրով։
Ռուբինը վկայակոչեց Պիտսբուրգի համալսարանի բժշկական դպրոցի թուրք մանկաբույժ սրտանոթային վիրաբույժ Էրգին Կոչյիլդիրիմին, որը մի գրության մեջ նկարագրել էր՝ «կեղծիքներ են թուրքական կառավարության պնդումները արդյունավետ ստուգման գործիքի ստեղծման մասին»։
Թեև Թուրքիայի առողջապահության նախարարն ի սկզբանե հերքեց, որ Թուրքիայում առկա են կորոնավիրուսի դեպքեր, վիրուսի տարածման մասին լայն տարածում գտած պնդումներից հետո թուրքական իշխանություննեերը ձերբակալեցին տեղեկատուներին։ Եվս 64 թուրք բանտարկվեց կեղծ և սադրիչ տեղեկություններ տարածելու մեղադրանքով։ Ավելին, պետական վերահսկողության տակ գտնվող թուրքական մամուլի խորհրդի անդամները պնդեցին, որ «թուրքական գենը վարակազերծ է դարձնում թուրքերի մեծամասնությանը», հայտնեց Ռուբինը։

Թուրքիայում կորոնավիրուսի բացակայության մասին Էրդողանի ստախոսությունները Ռուբինը վերագրել է նրա «ամբարտավանության և տգիտության վտանգավոր միավորմանը․․․․ Ավելի մեծ դրդապատճառ կարող է լինել վախը: Թեև Թուրքիայի ժողովրդագրությունը փոխվում է Էրդողանի օգտին, քանի որ Թուրքիայի Անատոլիայի կենտրոնական տարածքից պահպանողական ընտանիքներն աճում են կենտրոնական Ստամբուլի և  միջերկրածովյան ափերի եվրոպականացված թուրքերի համեմատությամբ, սակայն տնտեսությունը խարխլվում է: 2010 թ․ Էրդողանը խոստացավ, որ 2023 թվականին՝ Թուրքիայի հարյուրամյակին, Թուրքիան կդառնա աշխարհի տասը տնտեսություններից մեկը: Նույնիսկ նախքան կորոնավիրուսը, Թուրքիան հաջողակ կլիներ մնալով լավագույն քսանյակում, քանի որ կոռուպցիան, ընտանեվարությունը, քաղաքական միջամտությունը բիզնեսում և համատարած անարդյունավետ կառավարումը միացել են՝ հօդս ցնդեցնելով Թուրքիայի տնտեսության մասին վստահությունը»։

Էրդողանի կողմից Թուրքիայում կորոնավիրուսի տարածման մասին քողարկման մյուս պատճառը՝ զբոսաշրջության ինդուստրիայի փլուզման վախն է։ «2018-ին Թուրքիայի զբոսաշրջությունը կազմել է մոտ 30 միլիարդ դոլար: Ուղիղ մեկ տարի առաջ Էրդողանը խոստացավ, որ Թուրքիան կհյուրընկալի 50 միլիոն զբոսաշրջիկի՝ այդ ցուցանիշը բարձրացնելով առնվազն 20 տոկոսով: Դրան ավելացրած Թուրքիայի 12 միլիարդ դոլարի ներդրումը Ստամբուլի նոր օդանավակայանում, որն ակնկալվում է՝ լինելու է ամենամեծը աշխարհում, որտեղ, ըստ լուրերի, Էրդողանն ու իր ընտանիքը մեծ ներդրումներ են կատարել։ Թվում է, թե Էրդողանը փորձել է թերագնահատել կորոնավիրուսի մասին զեկույցները, որպեսզի խրախուսի զբոսաշրջային դոլարների շարունակական հոսքը: Դրանով նա ձգտում էր ոչ միայն հիմարացնել ռուսներին, եվրոպացիներին և ամերիկացիներին, այլև վտանգել նրանց կյանքը: Ի դժբախտություն Թուրքիայի, ամենաթանկ գինը կվճարեն թուրքերը, քանի որ Թուրքիան սպառնում է դառնալ վիրուսի հաջորդ մեծ օջախը։ Մի թուրք բժշկի գնահատմամբ, թուրքերի մինչև 60 տոկոսն այժմ կարող է վարակված լինել և, որ Էրդողանը դանդաղեցնում է ստուգումը՝ կանխելով աղետի մասշտաբները բացահայտ դառնալուց։ Մահերն անխուսափելի էին, սակայն Էրդողանի խարդախությունը, ամենայն հավանականությամբ, պատճառ կդառնա հարյուր հազարավոր նոր մահվան դեպքերի իր երկրում, որոնք կավելանան Թուրքիայում արդեն գոյություն ունեցող տասնյակ դեպքերին, սակայն դրանց մասին պաշտոնապես չի հաղորդվի»։

Իրավիճակն ավելի սրելով, ինչպես մի շարք այլ երկրներում, թուրքական հանրությունը կեղծ բուժումներ է հորինել կորոնավիրուսի դեմ: Նազլան Էրթանը Al-Monitor կայքում գրել է, որ թուրքերն այժմ ապավինում են կանեփին և ոչխարի մսով խաշին՝ սարսափելի վիրուսի դեմ պայքարելու համար։
«Ենի Աքիթ» օրաթերթի հայտնի իսլամիստ սյունակագիր Աբդուրահման Դիլիփակը կարծում է, որ կանեփը «կարող է լուրջ խոչընդոտ ստեղծել վիրուսի գլոբալ տարածման համար»: Դիլիփակը, որը Թվիթերում ունի 700 հազար հետևորդ՝ մոտ վեց անգամ ավելին, քան իր թերթի տպաքանակն է, նաև կոչ է արել իր թուրք ընթերցողներին խուսափել արտասահմանյան պատվաստանյութերի ստացումից, քանի որ դրանք հնարավոր է պարունակում են ամլացման միջոցներ՝ այդ պատվաստանյութերը կապելով արիական դավադրության հետ։

Այն բանից հետո, երբ մի թուրք պրոֆեսոր առաջարկեց «քյալե փաչայով» (ոչխարի գլխի մսով խաշ) բուժումը, բազմաթիվ թուրքեր խռնվեցին ռեստորանների մոտ՝ խաշը գերադասելով սոցիալական հեռավորությունից։ «Կորոնավիրուսի բռնկումը հանգեցրել է «քյալե փաչայի» պահանջարկի կտրուկ աճին», հաղորդել է «Հյուրիեթը» մարտի 16-ին։ «Լրատվական հոդվածներից հետո, աճել են «քյալե փաչայի» պատվերները, ինչպես ռեստորաններում, այնպես էլ դուրս տարվող», ասել է Իզմիրի կենտրոնում գտնվող «Իզմեթ Ուստա» հայտնի ռեստորանի մատուցողը։
«Այս բոլոր միջոցները, սկսած ձեր կոկորդը քացախով մինչև ցանկացած ապուրով լցնելուց, անօգուտ են», ասել է Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ոչ կառավարական ասոցիացիայի նախագահ Մեհմեթ Չեյլանը NTV լրատվականին, մարտի 16-ին։ «Դրանք ոչ գիտական են և չպետք է տարածվեն [լրատվամիջոցներով կամ բերնեբերան]».

Բարեբախտաբար, վերջին օրերին շրջադարձային վերաբերմունք է տեղի ունեցել թուրք պաշտոնյաների մոտեցման մեջ վիրուսի նկատմամբ: Նրանք այժմ կոչ են անում բնակչությանը մնալ տանը ինքնամեկուսացման մեջ՝ վարակներից խուսափելու համար: Հուսով եմ, որ այդ միջոցառումները շատ ուշացած չեն և միլիոնավոր թուրքեր արդեն իսկ վտանգի մեջ չեն: Կորոնավիրուսով պայմանավորված 1236 վարակվածների և 30 մահվան դեպքերի մասին հայտարարված թվերը չեն արտացոլում իրական պատկերը:

Այս ճգնաժամային պահին բոլորին մաղթում ենք քաջառողջություն՝ անկախ ազգությունից, կրոնից կամ մաշկի գույնից: Հուսով ենք, որ այս վնասակար հիվանդությունն անխուսափելիորեն օգնելու է մարդկանց և ժողովուրդներին մերձենալու՝ ընդհանուր անտեսանելի թշնամու դեմ համատեղ ուժերով պայքարելու համար:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

11:53
Մենք դեռ հետաքրքիր ենք Թուրքիայի ծավալապաշտական քաղաքականության դեմ հանդես եկող պետություններին․ Վարուժան Գեղամյան
Թուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը գրում է․ «Հայկական մամուլը գրեթե չանդրադարձավ այն փաստին, որ վերջին օրերին Սաուդյան Արաբիան փակեց իր երկրի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Բայդենը Սիրիայի դեմ գործող պատժամիջոցները ևս մեկ տարով երկարաձգելու որոշում է ընդունել
ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը որոշել է Սիրիայի նկատմամբ միակողմանի պատժամիջոցների ժամկետը ևս մեկ տարով երկարաձգել, փոխանցում է «ՏԱՍՍ»-ը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Ֆրանսիան պաշտոնապես փոխեց պատվաստումների իր քաղաքականությունը
Pfizer-BioNTec պատվաստանյութն ապահովում է ավելի քան 95% պաշտպանություն COVID-19-ի դեմ: Սրանք Իսրայելում անցկացված ամենամեծ ուսումնասիրության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Հայաստանը որպես կողմ՝ նույնիսկ իրեն վերաբերվող հարցերում, բացակայում է. Տիգրան Աբրահամյան
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է՝ Արցախի համար դժվար է պատկերացնել ավելի մեծ սպատնալիք, քան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
Սուբյեկտայնություն և ներքին լեգիտիմություն չունեցող կապիկը չպետք է ղեկավարի այս երկիրը. Արա Սաղաթելյան
«Ձեզ հայտնի է, որ ես Միքայել Մինասյանի թիմից եմ, մեր թիմը շատ կազմակերպված և կուռ կառույց է։ Այս ընտրություններին մեր թիմը չի մասնակցում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
«Ֆեյսբուքը հեռացրել է Ադրբեջանի հետ կապված ֆեյք էջեր, որոնք նաև հայերեն ապատեղեկատվություն են տարածել պատերազմի օրերին»
Ֆեյսբուքի նոր ուղղորդված գործողությունների մասին զեկույցում կրկին Ադրբեջանն է հայտնվել։ Հայտնաբերվել է մեծ ֆեյքերի խումբ, որը, ամենայն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:01
07.05.2021. Կորոնավիրուսի 356 նոր դեպք է գրանցվել, 21 մարդ մահացել է
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 5245 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
10:58
Ժամանակավորապես կդադարեցվի Աբովյան պուրակից դեպի Մյասնիկյան պողոտա ուղղության տրանսպորտային թունելով երթևեկությունը
Աբովյան պուրակից դեպի Մյասնիկյան պողոտա ուղղության տրանսպորտային թունելի լուսավորության ցանցի արդիականացման աշխատանքներով պայմանավորված՝ ս.թ....
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
Հայկական կողմը պետք է դադարի Արցախի հարցով լինել շատ զգայուն. իմքայլական պատգամավոր
ԱԺ հերթական նիստում իմքայլական պատգամավոր Վիկտոր Ենգիբարյանն անդրադարձավ 44-օրյա պատերազմիրց հետո Արցախի շուրջ տեղի ունեցածին, և ներկայացրեց իր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:54
Փաշինյանի երբեմնի պաշտպանը նրա դեմ դատական հայց է ներկայացրել
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը դատական հայց է ներկայացրել ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի: Այս մասին տեղեկանում ենք «Դատալեքս» դատական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
Սպիտակ տուն. ՆԱՏՕ-ի դռները պետք է բաց լինեն անհրաժեշտ պայմանները կատարող երկրների համար
Նախագահ Ջո Բայդենի վարչակազմը մտադիր է ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հնարավորություն ընձեռել անդամակցել ցանկացող այն երկրներին, որոնք պատրաստ են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Կոնգրեսական Քրիս Սմիթը կոչ է անում ԱՄՆ-ին 50մլն դոլար ուղիղ մարդասիրական օգնություն հատկացնել Արցախին
Կոնգրեսական Քրիս Սմիթը՝ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի ամենատարեց անդամը, կոչ է արել Ներկայացուցիչների...
Աղբյուր` Panorama.am
10:44
Իսպանացի պատգամավոր․ Ադրբեջանը պետք է անհապաղ հայ ժողովրդին վերադարձնի բոլոր ռազմագերիներին։
Իսպանիայի կոալիցիոն կառավարության մաս կազմող «Միավորված՝ կարող ենք» (Unidas Podemos) կուսակցության պատգամավոր Անտոն Գոմես-Ռեինոն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
Քարաթափում Վանաձոր-Դիլիջան ավտոճանապարհին
Մայիսի 6-ին, ժամը 23:29-ին Տավուշի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Վանաձոր-Դիլիջան ավտոճանապարհի 30-րդ կմ-ին տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
ԼԺՀ- ի ղեկավարը հայտնել է Դոնբասում ընթացող «իսկական քաղաքացիական պատերազմի» մասին
Դոնբասում հակամարտությունը «իսկական քաղաքացիական պատերազմ է»,-«ՌԻԱ նովոստի»-ին տված հարցազրույցում ասել է ինքնահռչակ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:29
«Չարի վերջը» ԱԺ-ում սեփական ըմբռնմամբ ներկայացնում է Գ. Պապոյանը
70 պատգամավորով սկսելով ԱԺ այսօրվա նիստը պատգամավորները մեկնարկեցին «Հայաստանի Հանրապետության դատախազության 2020 թվականի գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:26
Լիա Իվանյան. Մի՛ հաբրգի
Ժամանակին մի պատմվածքում գրել էի՝  «․․․հայտնում եմ հստակ համոզմունքս այն կապակցությամբ, որ ավելի ու ավելի օրախնդիր է դառնում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:22
Լևոն Արոնյանը մայիսի 8-ին հանդես կգա դասախոսությամբ
Մայիսի 8-ին Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տանը տեղի կունենա հանդիպում  գրոսմայստեր Լևոն Արոնյանի հետ: Հայաստանի Շախմատի ֆեդերացիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
Հնդկաստանն օրական COVID-19-ով վարակվելու դեպքերի քանակի հակառեկորդներ է սահմանում
Հնդկաստանը կորոնավիրուսի նոր դեպքերի թվով հերթական հակառեկորդն է սահմանել: Նախորդ օրվա ընթացքում երկրում հայտնաբերվել է 414,1 հազար նոր դեպք:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
Ադրբեջանի օմբուդսմենը դիմել է ՄԱԿ Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարին՝ բողոքելով Հայաստանի օմբուդսմենից
Ադրբեջանի մարդու իրավունքների հանձնակատար Սաբինա Ալիևան նամակ է հղել ՄԱԿ Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատար Միշել Բաշելին և Եվրոպայի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կա դժվարանցանելի ավտոճանապարհ։ Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
10:06
Այսօրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մայիսի 7-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:01
Գրեթե վստահ եմ, որ որոշ «խաղաղասերներ» իրենց տներում արդեն նամազի ռեպետիցիա են անում. Նաիրա Զոհրաբյան
«Ի դեպ, Թաթոյանի գործունեությունից դժգոհ է մեկ էլ Ադրբեջանը և եվրոպական բոլոր կառույցները թուրքերը լցրել են Թաթոյանի դեմ բողոքներով»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Հրապարակ». ՍԴ-ն հակասահմանադրական կճանաչի՞
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մարդու իրավունքների պաշտպանը բուհերի հոգաբարձուների խորհուրդների ձևավորման նոր կարգի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Իրավունք». ՔՊ-ի ցուցակում կլինեն մի քանի հայտնի պրոիշխանական «ֆիգուրներ
«Իրավունք» թերթը գրում է. «Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ցուցակը դեռևս գաղտնի է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Ժողովուրդ». Պաշտոնատար անձանց վերաբերող դատական գործերը դոփում են տեղում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ պաշտոնատար անձանց վերաբերող դատական գործերը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
«Հրապարակ». Իշխանությունները որոշել են յուրացնել Ռոբերտ Քոչարյանի թիմի իդեան
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի թիմը ընտրություններին մասնակցելու է «Ապագա կա՛» կարգախոսով։ Թե ինչ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
«Ժողովուրդ». Ինչով է պայմանավորված իշխանական խմբակցության գործերի նկատմամբ Լիլիթ Մակունցի ու Հակոբ Սիմիդյանի անտարբերությունը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթին իշխանությանը մոտ կանգնած աղբյուրները փոխանցում են, որ վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ». Նախարարությունը հրահանգել է բուժաշխատողներին պատվաստվել աստրազենեկայով, այլապես կզրկվեն աշխատանքից
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Բուժաշխատողներից ահազանգ ենք ստանում, որ պոլիկլինիկաների, հիվանդանոցների տնօրինությունն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Իրավունք». Ոստիկաններին առաջիկա երկու ամիսներին որևէ մեկին արձակուրդ չի տրվելու. Դա մարդու իրավունքների խախտում չէ՞
«Իրավունք» թերթը գրում է. ««Իրավունքի» խմբագրություն են ահազանգում տարբեր մարզերից ոստիկաններ և հայտնում, որ իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով
16:35 06/05/2021

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}