Քաղաքական 11:18 15/04/2020 Տարածաշրջան

Հարութ Սասունյան. Հայամետ և քրդամետ թուրք բարերարը բանտարկված է Թուրքիայում

Հանրահայտ է, որ Թուրքիայի կառավարությունը զրկում է իր երկրում ապրող փոքրամասնություններին իրենց իրավունքներից, լինեն նրանք հայեր, ասորիներ, հույներ, հրեաներ կամ քրդեր: Այնուամենայնիվ, հասարակության ճնշող մեծամասնությունը կազմող թուրքերը Թուրքիայի իշխանությունների բռնությունների ամենամեծ զոհերն են: Տասնյակ հազարավոր անմեղ թուրքեր բանտարկված են շինծու պատրվակներով։

Նման անմարդկային վերաբերմունքի հայտնի օրինակ է թուրք գործարար, բարերար և իրավապաշտպան Օսման Քավալան, որը երկու անգամ ձերբակալվել է կեղծ մեղադրանքներով։ Անցյալ փետրվարին նա ազատ էր արձակվել բանտից (որտեղ գտնվում էր իբր կառավարությունը տապալելու համար), իսկ հետո կրկին բանտարկվեց նույն օրը՝ նախքան իր ազատ արձակվելը։
Քավալայի բանտարկությունը վերնագրերի պատճառ դարձավ ամբողջ աշխարհում։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն անցյալ տարվա դեկտեմբերին որոշում կայացրեց, որ Թուրքիան նրան բանտարկել է առանց ողջամիտ պատճառի։ «Նրա կալանավորմամբ նպատակ ունեին պատժել նրան որպես Կառավարության քննադատի՝ ստիպելով լռել որպես հասարակական կազմակերպության գործիչ և մարդու իրավունքների պաշտպան՝ մյուսներին զրկել նման գործունեությամբ զբաղվելուց և կաթվածահար անել քաղաքացիական հասարակությունը»: Չարամիտ պատճառը, որով Քավալան ազատվեց բանտից և նույն օրը բանտարկվեց, այն էր, որպեսզի ժամանակավորապես ի կատար ածվի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռը, այնուհետև նրան նոր մեղադրանքով բանտարկեն ու մի քանի տարով պահեն բանտում, մինչ Քավալայի փաստաբանները կվիճարկեն նոր մեղադրանքը թուրքական դատարաններում, այնուհետև՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում:

2020 թ․ ապրիլի 9-ին «Նյու Յորք թայմս» թերթը հրապարակեց Քարլոտա Գալի ծավալուն հոդվածը՝ «Հայտնի թուրք բարերարից մինչև քաղբանտարկյալ» վերնագրով։ Գալը գրել է․ «Քավալան դարձել է Թուրքիայի ամենանշանավոր քաղբանտարկյալը, և ինչպես ինքն է ցավով խոստովանել իր կրկնակի բանտարկությունից հետո՝ իր գործը Թուրքիայում Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի իշխանության օրոք տիրող անարդարության վառ օրինակ է։ Նրա գործը ընդամենը մեկուկես միլիոն դատական հետապնդումներից մեկն է, որը կատարվում է կառավարության պատժիչ գործողությունների ֆոնին 2016 թ․ հեղաշրջման փորձից հետո, բայց այն ամենաամոթալին է։ Լավագույնս հայտնի իր բարի գործերով, նրան տարբեր մեղադրանքներ է առաջադրվել լրտեսության, ահաբեկչական խմբավորումների հետ կապեր ունենալու և կառավարությունը տապալելու մեջ: Նույնիսկ փորձառու փաստաբանները, որոնք սովոր էին տասնամյակներ շարունակ Թուրքիայում անցկացվող քաղաքական դատավարություններին, նրա դեմ տարատեսակ մեղադրանքները որակել են որպես «ծիծաղելի»»:

Քավալան տնտեսագիտություն է ուսանել Միացյալ Թագավորության Մանչեստրի համալսարանում և սկսել է աշխատել իր  դոկտորականի վրա Նյու Յորքի Սոցիալական հետազոտությունների դպրոցում, սակայն ընդհատել է ուսումը, երբ հայրը մահացել է 1982 թվականին։

Այնուհետև Քավալան ներգրավվել է մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում: Նա հիմնել է «Անադոլու կուլտուր» կազմակերպությունը, որն աջակցում է արվեստի ու մշակութային համագործակցությանը: Գալը հայտնել է, որ « նա աջակցում էր արվեստների  կենտրոնին Դիարբեքիրում՝ հարավ-արևելքում գտնվող ամենամեծ քրդական քաղաքում․ մշակութային հիշողության նախագծերին՝ եզդիների, քրդերի, հայերի և այլ փոքրամասնությունների համար․ և Թուրքիայի ու Հայաստանի միջև հարաբերությունների նորմալացման խրախուսման ծրագրին․․․․ Նա դարձավ երկրի առաջատար բարերարներից մեկը, հանրաճանաչ դեսպանատների և միջազգային նվիրատուների շրջանում և քաղաքացիական ու իրավապաշտպան խմբերի եռանդուն պաշտպան»։
Գալը հայտարարել է, որ Քավալան բանտարկված է, քանի որ «նա ներկայացնում է ձախակենտրոն, աշխարհիկ էլիտան, որը Թուրքիայի բևեռացված հասարակության մեջ, հակառակ նախագահին և նրա կողմնակիցներին: Նրանք կրոնական պահպանողական, իսլամիստական շրջանակներից են, որ երկար ժամանակ հեռու են պահվել իշխանությունից: «Օսմանը ներկայացնում է մեկ այլ մշակույթ», ասում է Ասենա Գյունալը, որը ղեկավարում է առաջատար «Անադոլու կուլտուր» կազմակերպությունը։ «Որևէ մեկը, որն անկաշկանդ է, կրթված, խոսում է անգլերեն, կարող է խոսել օտարերկրացիների հետ, գործունյա է հասարակության մեջ․ ինչ-որ բան նրանք համարում են վտանգավոր»։ Երբ նա բանտում 16 ամիս անցկացրեց՝ առանց իմանալու իր դեմ առաջադրված մեղադրանքները, իշխանական լրատվամիջոցները և նույնիսկ Էրդողանը նրան մեղադրում էին նողկալի կապերի մեջ, ներառյալ Սորոսի գլխավորած հրեական դավադրության մաս լինելը: Որոշ վերլուծաբաններ ասում են, որ նրա աշխատանքը հայերի և քրդերի հետ ատելի էր Թուրքիայի անվտանգության հաստատությունում առկա տարրերի համար»:

Քավալան կոչ էր անում Թուրքիայի կառավարությանը ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: 2016 թ․ ապրիլի 24-ին նա այցելել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրը Երևանում: Նա ասել է «Նյուս․ամ» կայքին․ «Նախ և առաջ պետք է լինի անկեղծ մտադրություն պատմությունը դիտելու, կատարվածը նայելու, արխիվները պատշաճ կերպով բացելու համար, և շատ անկեղծ երկխոսություն ունենալ հայերի հետ: Բարեբախտաբար, կան որոշ քայլեր, բայց մենք դեռևս չենք կարող դա տեսնել քաղաքական մակարդակում»:

Հայաստանում «Սիվիլնեթ» կայքին տված հարցազրույցում, Քավալան բարձր է գնահատել Գերմանիայի խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը «որպես առողջ ներկուսակցական համաձայնության օրինակ, որը վերանայում է ազգային պատմության ավելի մութ էջերը»: Քավալան մասնակցել է նաև Դիարբեքիրի Սուրբ Կարապետ եկեղեցու վերաբացմանը՝ դրա վերանորոգումից հետո։

Սակայն, չնայած իր լիբերալ և ձախակողմյան հակումներին, Քավալան խուսափում էր հայկական պահանջներից Թուրքիայից՝ հայերին վերադարձնելու իրենց պատմական հողերը: 2007 թ․ դեկտեմբերին, ես նրան մեջբերել էի իմ ՝ «Թուրքիան կարող է ավելի շատ շահել, քան հայերը՝ ճանաչելով Ցեղասպանությունը» վերնագրով հոդվածում, նշելով, որ «հնարավոր չէ այդպես հեշտությամբ մերժել փոխհատուցման հարցը»։ Քավալան պատասխանել էր ինձ էլեկտրոնային նամակով՝ ասելով․ « Չեմ կարծում, որ «հող վերադարձնելը» օրինական պահանջ է, որը կարող է լրջորեն ընդունվել: Այդ հարցի բարձրացումը կվարկաբեկի արդարության և հաշտեցման փաստարկները»։ Նա միամտորեն առաջարկեց, որ մենք պետք է «երկրի հարցը» թողնենք Աստծո ձեռքերում», հավելելով, որ ուրախ կլինի հանդիպել ինձ հետ՝ խոսելու այդ հարցի վերաբերյալ։
Այնուամենայնիվ, քաղաքակիրթ աշխարհը պետք է իր ձայնը բարձրացնի Էրդողանի բազմաթիվ անմեղ զոհերից մեկի՝ Քավալայի անհապաղ ազատ արձակման համար։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

19:43
Այս երկիրը տեր ունի՞․ օգտատերը ՝Փաշինյանին
Վատ նորությունները հայտնի են դարձել նոյեմբերի լույս 10-ի գիշերը: Այս մասին գրել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ «Բայց նոյեմբերի լույս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարար է նշանակվել Menu.am-ի հիմնադիր Վահան Քերոբյանը
ՀՀ նախագահը՝ հիմք ընդունելով վարչապետի առաջարկությունը, Տիգրան Խաչատրյանին Էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնից ազատելու վերաբերյալ հրամանագիր է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Եղնիկներ բոյա եղել այսօր․ Գ․ Գրիգորյան
Դերասան Գևորգ Գրիգորյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ․ «Եղնիկներ բոյա եղել այսօր, կա 5 վիրավոր, ինչի եմ ես դա հեռասոխով սահմանից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
«Իմ քայլը» խմբակցությունը դեմ քվեարկեց ռազմական դրության վերացմանը
Հայաստանի Ազգային ժողովի նոյեմբերի 26-ի արտահերթ նիստում իշխող «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորները դեմ քվեարկեցին ռազմական դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Թուրքերը հրաժարվում են խոսել մեզ հետ, թե բա մենակ ռուսների հետ կխոսենք․ վարդապետ Բաղումյանը՝ Սոթքի հանքի մասին
Զաքարիա Ծայրագույն վարդապետ Բաղումյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադառնալով Սոթքի  հանքավայրի շուրջ շրջանառվող լուրերին գրել է․...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
«Սու-30 ՍՄ» կործանիչ ինքնաթիռների ոդիսականը
Բաց աղբյուրներից տեղեկանալով «Սու-30 ՍՄ» ծանր կործանիչ ինքնաթիռների  տակտիկատեխնիկական բնութագրերին՝  պարզում ենք, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Այսօր Արցախում Հայաստանի, և Արցախի իշխանությունից որևէ մեկը կայացվող որոշումների վրա որևէ ազդեցություն չունի․ Բաղդասարյան
 «Հետքի» խմբագիր Էդիկ Բաղդասարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Այսօր Արցախում ոչ Հայաստանի կառավարությունը, ոչ էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Սոցիալական նոր ծրագրերի և ենթակառուցվածքային խնդիրների շուրջ ԱՀ նախագահը խորհրդակցություն է հրավիրել
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը նոյեմբերի 26-ին հրավիրել է աշխատանքային ընդլայնված խորհրդակցություն՝ քննարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Տիկին Զոհրաբյան, տիկին Տոնոյան, փոխանակ հանգստացնեք՝ հրահրո՞ւմ եք. Ալեն Սիմոնյան
ԱԺ արտահերթ նիստում «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Համազասպ Դանիելյանի ելույթի ժամանակ տեղից բարձրաձայն արձագանքեց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Այս ծանրության տակից կարողանալու ենք դուրս գալ լավատեսության և ապագայի հիմքով. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարությունում խորհրդակցություն է անցկացրել մարզպետների մասնակցությամբ: Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
ԱԱԾ-ն այս պահին խուզարկում է ԲՀԿ Երիտասարդների Միության նախագահ՝ Աշոտ Անդրեասյանի բնակարանը
ԱԱԾ-ն այս պահին խուզարկում է ԲՀԿ Երիտասարդների Միության նախագահ՝ Աշոտ Անդրեասյանի բնակարանը: Այս մասին նա գրառում է կատարել ֆեյսբուքյան էջում։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
ՊՆ. Ադրբեջանցի զինվորականների՝ Սոթքի ոսկու հանքավայր ներխուժելու մասին լուրերը չեն համապատասխանում իրականությանը
Պաշտպանության նախարարությունը հերքում է ադրբեջանցի զինվորների՝ Սոթք մտնելու մասին լուրերը։ «Տարբեր լրատվամիջոցներով շրջանառվող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Ադրբեջանցիները կոտրել են Քարվաճառի դարպասներն ու առաջ են գալիս. Թագուհի Թովմասյան
«Մենք այսօր գտնվում ենք անորոշության և անտեր վիճակում»,- խորհրդարանում ասաց ԱԺ պատգամավոր Թագուհի Թովմասյանը։ Նա նշեց՝ հասկացանք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
«Նիկոլ, Դավաճան»-ը՝ աղբամանի, պատերի վրա, ոտքերի տակ
Համացանցում հայտնվել են լուսանկարներ, որտեղ երևում են Երևանի տարբեր փողոցներում պատերին, աղբամաններին, գետնին արված են «Նիկոլ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
«Լավ եմ անում, ձենդ կտրի». հերթական մեղադրանքներն ԱԺ-ում
«Ռազմական դրությունն այսօր արդեն որևէ իրավական հենք չունի։ Ավելին, ներկայումս ռազմական դրությունն իր հետ բերում է մի շարք խնդիրներ ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Դաշուշեն գյուղում խմելու ջրի խնդիր կա, նախկինում ջրամբարը սնուցվում էր Շուշիից
Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Դաշուշեն գյուղում խմելու ջրի խնդիր կա: Նախքան պատերազմը՝ օրվա կարգավորիչ ջրամբարը սնուցվում էր Շուշիից:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Լարիսա Ալավերդյան. Օպերատիվ կերպով պետք է ստեղծել հասարակական տրիբունալ
Մարդու իրավուքների առաջին պաշտպան, իրավապաշտպան Լարիասա Ալավերդյանը կարծում է, որ Հայաստանում պետք է ստեղծել քաղաքացիական կամ հասարակական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Ռազմական դրության պահպանումը կմեկնաբանվի որպես քաղաքական նպատակ. Արկադի Խաչատրյան
«Իրավական ճշգրիտ փաստարկների ներկայացումը շատ կարևոր է, որովհետև հակառակ դեպքում, եթե բավարար չափով հիմնավորված չլինի ռազմական դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Իջևանում պահանջել են Փաշինյանի հրաժարականը
«Փաշինյանն ու իր թիմը ոտնահարել են «թավշյա հեղափոխության» արժեքները, հիասթափեցրել են իրենց սատարողներին և պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Կրթական հարթակները հասանելի կլինեն «ՄՏՍ Հայաստան»-ի, «ՅՈՒՔՈՄ»-ի և «Տելեկոմ Արմենիա»-ի նոր սակագներով
Արձագանքելով ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության առաջարկին՝ «ՄՏՍ Հայաստան», «ՅՈՒՔՈՄ» և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Պատերազմից հետո Արցախում լիբանանահայեր են անհետացել
Արցախում ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ հայտարարությունից հետո նոյեմբերի 10-ին երկու լիբանանահայ է անհետացել:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Հայ գերիներին ստորացումնից զերծ պահելու համար մենք պետություն ունե՞նք. Սրբուհի Գրիգորյան
«Մենք չկարողացանք պաշտպանել մեր հայրերի հաղթանակը, մեզ ոչ ոք չի ներելու սրա համար, մենք ինքներս մեզ չենք ներելու՝ իշխանությունը, որովհետև...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Նաիրա Կարապետյան. Հարցեր Արտաքին գործերի նորանշանակ նախարարին
ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Եվրոպական ինտեգրացիա» ՀԿ նախագահ Նաիրիա Կարապետյանը գրում է. «Հարցեր Արտաքին գործերի նորանշանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Մինչ տարածքներն ափալ-թափալ հանձնելը, ՀՀ իշխանությունը պետք է լուծեր ռազմագերիների, անհետ կորածների հարցը. Արթուր Ղազինյան
Նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությունը ներառում է պարտադիր ռազմագերիների վերադարձ, Հայաստանի քաղաքական կոմպետենտ, լեգիտիմ, լուրջ իշխանության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Մարուքյան. Մեզ հասած լուրերով Ադրբեջանը ծրագրում է շքերթ, որտեղ պատրաստվում է քայլերթի հանել նաև հայ ռազմագերիներին
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը գրում է. «Մեզ են հասնում լուրեր առ այն, որ Ադրբեջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Արցախը հանձնած մա՞րդն է սպառնալիք, թե՞՝ ռազմական դրությունը հանելը. պատգամավոր
«Կապիտուլյացիա ստորագրած, Արցախը հանձնած և մեր հայրենակիցներին այս վիճակին հասցրած մարդը, որը պարտվել է, նա՞ է սպառնալիք, թե՞՝ ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
ՍԴ-ն ստացել է Ծառուկյանի պատգամավորական լիազորությունները դադարեցնելու հարցով ԱԺ խորհրդի դիմումը
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը հայտնում է.  «2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ ժ. 18։27-ին, Սահմանադրական դատարանը «Mulberry»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Ղազինյանն ԱԳ նախարարի հայտարարությունն անբարոյական որակեց
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Արթուր Ղազինյանն անբարոյական  է գնահատում ՀՀ ԱԳ նախարարի՝ «դիվանագիտական դաշտում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Միհրան Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել. «Չեմ ընդունում»
«Քառյակ Մեդիա»-ի համահիմնադիր, նախկին պատգամավոր, միջազգայնագետ Միհրան Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել։ Այդ մասին նա հայտարարեց...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}