Սպորտ 20:30 24/04/2020 Հայաստան

1912-ի Ստոկհոլմի խաղերում վազորդ Վահրամ Փափազյանը գիտակցաբար պարտվել է, որպեսզի չծածանվի Թուրքիայի դրոշը

Այսօր լրանում է Հայոց եղեռնի 105-րդ տարելիցը: Զոհերի թվում եղել են նաև բազմաթիվ մարզիկներ, այդ թվում Շավարշ Քրիսյանը։ Նա համահայկական խաղերի նախագծի, «Հոմենըթմեն» մարզակումբի և ֆուտբոլի լիգայի ստեղծման հեղինակներից մեկն է եղել: Նրա և մարզիկներ Մկրտիչ Մկրյանի ու Վահրամ Փափազյանի մասին կարդում ենք ՀԱՕԿ-ի պաշտոնական կայքում։ 

Քրիսյանը, հիրավի, հայկական սպորտի ականավոր գործիչ է, մարզիչ, մարզիկ,  հայկական ֆուտբոլի  «Բալտալիման» առաջին ակումբի հիմնադիրը: Նա եղել է մեծ մանկավարժ, գրող, հրապարակախոո, լրագրող, օսմանյան կայսրությունում  մարզական առաջին « Մարմնամարզ» հանդեսի հիմնադիրը:

Հենց մեծ հայորդու ջանքերով, պատմության մեջ առաջին անգամ, Թուրքիան պատվիրակություն է գործուղել օլիմպիական խաղեր: Դա 1912 թ. Ստոկհոլմում տեղի ունեցած 5-րդ  համաշխարհային մարզահանդեսն էր: Օսմանյան պետությունը  գումար չի հատկացրել և գործուղման հետ կապված ամբողջ ծախսը իր վրա է վերցրել հայկական համայնքը:

Շ. Քրիսյանն այն ժամանակ ասել է, որ «դեռևս Թուրքիայի ոչ մի ներկայացուցիչ չի մասնակցել մարզական որևէ միջոցառման: Թող մերոնք Շվեդիայում վերջինը լինեն:  Կարևորն այն է, որ  մեծ ազգերի հետ ասպարեզ մտնեն հայերը, ովքեր շուրջ 30 տարի Եվրոպայում հայտնի են որպես հալածված ազգ: Ժամանակն է, որ արդեն հակառակն ասեն, և որ քաղաքակիրթ աշխարհն իմանա, ճանաչի մեզ և մեր նվաճումները»:

Ստոկհոլմի խաղերին մասնակցած 28 երկրների 2541 մարզիկների թվում  եղել են Թուրքիան ներկայացնող երկու մարզիկներ` Մկրտիչ Մկրյանը և Վահրամ Փափազյանը: Հետաքրքիր մի փաստ է արձանագրվել։ 1909 թ. Կիլիկիայում թուրքերի կազմակերպած հայերի ջարդի պատճառով շվեդները մասնակից երկրների դրոշների շարքում դիտավորյալ չեն կախել օսմաններինը: Այս մասին չեն իմացել հայ մարզիկները, որոնք բողոքել են ու կազմակերպիչները տեղադրել են Թուրքիայի դրոշը: Մեր հայրենակիցներն այնուհետև զղջացել են իրենց արածի համար:

1500 մ վազքում, 50 մարզիկների պայքարում Մկրյանը ճանաչվել է 5-րդը: Իսկ Փափազյանի մասին ճիշտ կլինի ներկայացնել հենց նրա թոռան պատմածը: Պապիկը բազմիցս պատմել է, որ վերջնագծի մատույցներում ինքը  /պոլսահայ Փափազյանը/  գրեթե 20 մետր առաջ է պոկված եղել մրցակիցներից ու կարող էր հեշտությամբ առաջինը հատել եզրագիծը և նվաճել չեմպիոնի կոչումը: Բայց գնահատելով այն հանգամանքը, որ իր հաղթանակի առթիվ պետք է ծածանվի Թուրքիայի դրոշը, ուստի Փափազյանը միանգամից դանդաղեցրել է վազքը ու գիտակցաբար հայտնվել ետնապահների թվում:

Ինչ վերաբերում է Օսմանյան կայսրությունում սպորտի մեծ ջատագով Շավարշ Քրիսյանին, 1915-ի  օգոստոսի 15-ին թուրքերը նրան հանել  են բերդից, տարել Անկարայից դուրս ու գնդակահարել: Այսպես են  երախտամոռ օսմանները վարձահատույց եղել  29-ամյա հայ ականավոր գործչին:


(Վահրամ Փափազյան, V օլիմպիական խաղեր Ստոկհոլմում, «Մարմնամարզ», 1912
Լուսանկարը՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի կայքից)


(Մկրտիչ Մկրյան, Ստոկհոլմի V օլիմպիական խաղերի մասնակից, Ռոբերտ քոլեջ, «Մարմնամարզ», 5 հուլիսի, 1912
Լուսանկարը՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի կայքից)

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:45
Մնացականյան. ՀՀ-ն պաշտպանելով իր սահմանները և բնակչությանը՝ հանդես է գալիս լարվածության թուլացման դիրքերից
ՀՀ ԱԳ նախարարը հեռախոսազրույց է ունեցել ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ջոզեֆ Բորելի հետ
Աղբյուր` Panorama.am
23:39
ՄԻՊ-ը՝ այսօր բերման ենթարկման դեպքերի մասին
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ այսօր Ոստիկանության բաժիններում կատարված աշխատանքի մասին....
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
ԱԳՆ. Ադրբեջանը պետք է անվերապահորեն դադարեցնի նմանօրինակ գործողությունները
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանը հայտնում է. «Խստորեն դատապարտում ենք Ադրբեջանի շարունակական փորձերը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Արամ Ա կաթողիկոսը իր օրհնությունն ու զորակցությունն է հայտնել հայոց քաջարի բանակին
Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ զրույցում իր զորակցությունն է հայտնել Հայոց բանակին: Այս մասին տեղեկանում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:00
Մայր Աթոռ. Մեր զորակցությունն ենք բերում ՀՀ իշխանություններին, Հայոց հաղթական բանակի մեր զինվորներին
Հուլիսի 13-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ, տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:48
Կոչ ենք անում միջազգային հանրությանը և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին համարժեք գնահատական տալ.ԱՀ ԱԳՆ
Արցախի Հանրապետության ԱԳՆ հայտարարություն է տարածել դատապարտելով Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի ուղղությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Խաղաղությունը մեր տարածաշրջանում շատ կարևոր է.Սալոմե Զուրաբիշվիլի
Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին ափսոսանք է հայտնում հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցած դեպքերի կապակցությամբ,որը տեղի է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Թե զարգացումներն ինչ ուղղություն կստանան՝ քիչ քիչ սկսվում է ուրվագծվել. Տ.Աբրահամյան
Սահմանին իրադրության այսպիսի զարգացումները ուղիղ պատճառահետևանքային կապ ունեն բանակցային գործընթացում ստեղծված իրավիճակի հետ:Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ԱՀ առողջապահության ոլորտի աշխատողների աշխատավարձերը կտրուկ կբարձրանան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 13-ին հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն՝ նվիրված առողջապահության ոլորտի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
«Գյումրիում աննախադեպ տեղումների հասցրած վնասը մեծ է»
Շիրակի մարզպետարանը հաղորդագրություն է տարածել անդրադառնալով Գյումրիում տեղի ունեցած հորդառատ անձրևների հետևանքներին: «Հարգելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
ԵՄ-ն ՀՀ-ին ու Ադրբեջանին կոչ է անում էներգիան և ռեսուրսներն ուղղել պանդեմիայի դեմ պայքարին
Եվրամիության արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով հանձնաժողովի մամուլի խոսնակը հայտարարություն է տարածել հայ-ադրբեջանական սահմանին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Ուժեղացված ստուգումներ զբոսաշրջային հետաքրքրություն ներկայացնող տեսարժան վայրերում
ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը ՀՀ ոստիկանության հետ համատեղ ուժեղացված ստուգայց է կատարել ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս և Սիսիան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Ուղիղ միացում՝ Չինարի գյուղից, որի ուղղությամբ թշնամին արկեր էր արձակել
Այս պահին Tert.am-ի նկարահանող խումբը ուղիղ եթեր է ապահովում Տավուշի մարզի Չինարի գյուղից։ Հիշեցնենք, որ ադրբեջանական ԶՈՒ-ն 120 մմ տրամաչափի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Պետրոս Ղազարյանի վերաբերմունքը եկեղեցու հանդեպ.«Մեդիա պաշտպան»
«Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունն անդրադարձել է նախօրեին Հանրային հեռուստաընկերության մեկնաբան Պետրոս Ղազարյանի հեղինակային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Վթարային ջրանջատում են սպասվում Գեղարքունիքում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված՝ ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Վաղվա դատը սիմվոլիկ է. այն բառի բուն իմաստով կայանալու է ադրբեջանական արկերի տակ. Մարինե Սուքիասյան
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի ներկայացուցիչ Մարինե Սուքիասյանը հաղորդագրություն է տարածել նշելով. «Վաղը, ըստ գրաֆիկի, Աննա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Թուրքիայի կառավարությունը մի շարք մարդկանց զրկեց հպարտությունից.Օրհան Փամուք
Թուրք հայտնի գրող, վիպասան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Օրհան Փամուքն անդրադարձել է Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու որոշմանը։Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Կայացել է ՀՖՖ Ակումբների Արտոնագրման Բողոքարկման կոմիտեի նիստը
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գրասենյակում կայացավ ՀՖՖ Ակումբների Արտոնագրման Բողոքարկման կոմիտեի նիստը, որում քննության էին դրվել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Մինսկի խումբը կոչ է անում հնարավորինս արագ վերսկսել բանակցային գործընթացները
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներ Իգոր Պոպովը (ՌԴ), Ստեֆան Վիսկոնտին (Ֆրանսիա) և Էնդրյու Շոֆերը (ԱՄՆ) հայտարարություն են տարածել, որում ասվում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Ջեյմս Բոնդի մասին ֆիլմում նկարահանված ավտոմեքենան վաճառվում է
Դերասան Փիրս Բրոսնանի մասնակցությամբ Ջեյմս Բոնդի մասին  պատմող «Մեռիր, բայց ոչ հիմա» ֆիլմում նկարահանված ավտոմեքենան վաճառվում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Արցախում իրականացվում է 300 բնակարան ունեցող թաղամասի կառուցման ծրագիրը
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանի մոտ հուլիսի 13-ին տեղի է ունեցել խորհրդակցություն՝ նվիրված մայրաքաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Արմեն Աֆանդյանը՝ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ
Առաջնորդվելով «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի 36-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերով՝ ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանն այսօր հրավիրված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Ադրբեջանի պաշտպանության նախկին նախարարը ձերբակալվել է 12 զոհի մասին հայտարարության պատճառով
Ադրբեջանի Պետական անվտանգության ծառայությունն այսօր ձերբակալել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախկին նախարար Ռահիմ Ղազիևին (1992-1993թթ):Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Գերմանիայից Հայաստան է ժամանել բժիշկներից և առողջապահության ոլորտի մասնագետներից կազմված առաքելությունը
Հուլիսի 13-ին նոր տիպի կորոնավիրուսի դեմ պայքարում միջազգային համագործակցության և փոխօգնության շրջանակներում հատուկ ինքնաթիռով Գերմանիայից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Գյումրի. ԱԻՆ աշխատակիցները ռետինե նավակներով օգնության են շտապում հեղեղից տուժածներին
«Իսկապես տարօրինակ 2020. Գյումրին է, երևի ԱԻՆ աշխատակիցներն են, ռետինե նավակներով օգնության են շտապում հեղհեղից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Սիսիանն ու Գորիսը խախտումների նվազման բարվոք պատկեր են գրանցում․ԱԱՏՄ
Սիսիանն ու Գորիսը ՀՀ առողջապահական  և  աշխատանքի տեսչական մարմնի ուժեղացված անակնկալ ստուգայցերի այսօրվա օրակարգում էին․ համավարակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը սկսում է հանրային քննարկումները
Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը սկսում է հանրային քննարկումները:Այս մասին տեղեկացնում է Սահմանադրական բարեփոխումների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետը հանդիպել է ՀՀ-ում ՌԴ արտակարգ և լիազոր դեսպանին
Հուլիսի 13-ին ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Օնիկ Գասպարյանն ընդունել է ՀՀ-ում ՌԴ արտակարգ և լիազոր դեսպան Սերգեյ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Հազարավոր մարդիկ կորանավիրուսով վարակված են, իսկ դուք ծիծաղո՞ւմ եք. Մարուքյանը՝ «Իմ քայլ»-ին
Մարդկանց պետք է փող տայինք, որ մարդիկ տանը մնային, չտվեցինք, բացեցինք, որ փող չտանք և ունենք այն, ին-որ ունենք»,- ԱԺ-ում հայտարարեց էդմոն...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}