ԱՅԼՄԱՄՈՒԼ 14:26 09/05/2020 Հայաստան

«Փորձ է արվում փոխել Հայոց-ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի հիմնական ֆոնդում պահվող նյութերի կարգավիճակը»

Հայոց-ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտն աշխարհում գործող եզակի համազգային և համապետական, ռազմավարական նշանակություն ունեցող հաստատություն է, որտեղ 25 տարիների հավաքչական աշխատանքի արդյունքում պահվում են Հայոց ցեղասպանության պատմությանը վերաբերող փաստավավերագրական, սկզբնաղբյուրային նշանակության բացառիկ նյութեր, որոնց անվտանգության ապահովման և պահպանության կազմակերպման երաշխավորը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետությունը: 168.am-ի հետ զրույցում նշել է թանգարան-ինստիտուտի գլխավոր ֆոնդապահ Գոհար Խանումյանը:

Նա հիշեցրել է, որ 1995 թ. մարտի 7-ի ՀՀ կառավարության № 122 որոշմամբ ստեղծվեց Հայոց ցեղասպանության թանգարանը, որին տրվեց ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կազմում գործող գիտահետազոտական հիմնարկի կարգավիճակ, և այն դարձավ ՀՀ-ում գործող միակ թանգարան-ինստիտուտը:

«Հայոց ցեղասպանության թանգարանի առաջին տնօրեն է նշանակվում ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահի տեղակալ Լավրենտի Բարսեղյանը: Նա, ունենալով մեծ ու փոքր տարբեր թանգարաններ հիմնադրելու հարուստ կենսափորձ, ձեռնամուխ եղավ թանգարան-ինստիտուտի թանգարանային ֆոնդի ստեղծմանը: Հիմնադիր-տնօրենը մամուլում հանդես եկավ կոչով՝ դիմելով աշխարհասփյուռ հայերին՝ թանգարան-ինստիտուտին նվիրաբերել Հայոց ցեղասպանության զոհերի, վերապրողների անձնական փաստաթղթեր, լուսանկարներ, հուշային մասունքներ, հուշագրություններ և այլն: Սկզբնական շրջանում թանգարանային ֆոնդը բաղկացած էր մի քանի բաժիններից, սակայն կարճ ժամանակ անց, նյութի զգալի համալրման պատճառով, բաժինների թիվն ավելացավ՝ հասնելով 68-ի (առայսօր):

Հավաքչական հետևողական աշխատանքը շարունակել ու նրան նոր թափ է հաղորդել նաև ՀՑԹԻ երկրորդ տնօրենը՝ պ.գ.դ. Հայկ Դեմոյանը: Հիմնական ֆոնդը սկսեց համալրվել՝ ինչպես աշխարհի տարբեր անկյուններից անհատների նվիրաբերություններով, գործողումներից ու դաշտային աշխատանքներից բերված եզակի ֆոնդային միավորներով, այնպես էլ՝ ՀՑԹԻ բարերարների հատկացրած ֆինանսական օժանդակության շնորհիվ կատարված լայնածավալ գնումներով»,- ասել է նա։ 

Այս համատեքստում Խանումյանն ընդգծել է, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի թանգարանային ֆոնդն իր կառուցվածքով նման չէ ՀՀ պետական այլ թանգարանների ֆոնդին. այն ունի միայն հիմնական ֆոնդ (մյուսներում կա գիտաօժանդակ ֆոնդ, որում ընդգրկվում են այն նյութերը են, որոնք չունեն թանգարանային առարկաներին բնորոշ որակական կամ հատուկ հատկանիշները, բայց օգնում են դրանց ուսումնասիրությանը և ցուցադրմանը):

Ըստ Գոհար Խանումյանի` պետք է հստակ ընկալել ու գիտակցել մեկ կարևոր նրբություն. հիմնական ֆոնդում գրանցված առարկաները ստանում են թանգարանային առարկայի կարգավիճակ և համարվում են պետության սեփականությունը:

«Թանգարանի հիմնական ֆոնդն անձեռնմխելի է: Ավելի պատկերավոր ասած, հիմնական ֆոնդը, ասես, հազարավոր փազլներից կազմված մի մեծ խճանկար է, որի ամեն մի մասնիկը լրացնում է թանգարանի հավաքածուն:

Ֆոնդի նման կառուցվածքի հեղինակը թանգարան-ինստիտուտի հիմնադիր-տնօրեն Լավրենտի Բարսեղյանն է, ով հաշվի առնելով թեմայի կարևորությունը, բայց նաև խոցելիությունը, փորձել է առարկաները գրանցելիս նվազեցնել սուբյեկտիվության գործոնը: Այսինքն` որևէ մեկը չպետք է որոշի` առարկան գրանցվի՞ հիմնական ֆոնդում, թե՞ ոչ: Այսպիսով, ցանկացած առարկա, որն իբրև նվիրատվություն՝ մտնում է ՀՑԹԻ, անխտիր գրանցվում է հիմնական ֆոնդում:

2019 թ. սկզբից հիմնական ֆոնդում կառուցվածքային փոփոխություններ անելու առաջարկությամբ հանդես եկավ նորընտիր տնօրեն՝ պ.գ.դ. Հարություն Մարությանը (ՀՑԹԻ տնօրեն՝ 2018 թ. հոկտեմբերից): Այս կապակցությամբ թանգարան-ինստիտուտ հրավիրվեցին թանգարանային գործի երկու մասնագետ՝ հարցը քննարկելու և լուծումներ առաջարկելու համար: Եղան հանդիպումներ այս մասնագետների հետ, նրանց կողմից տրվեցին տարբեր տեսակետներ: Գործընթացը սկսելու համար պետք է լիներ ԿԳՄՍ նախարարության թույլտվությունը (ՀՑԹԻ-ին ԿԳՄՍ նախարարության ենթակայությանն է պատկանում 2018 թ. մարտից, երբ ՀՀ ԳԱԱ ՊՈԱԿ-ից վերաձևափոխվեց հիմնադրամի):

2020 թ. փետրվարին հրավիրվեց ՀՑԹԻ Ֆոնդային գնահատող հանձնաժողովի անդրանիկ նիստը: Մինչ այդ թանգարանը չուներ Ֆոնդային գնահատող հանձնաժողով, սա թանգարան-ինստիտուտի տնօրենին կից խորհրդակցական մարմին է՝ կազմված ՀՑԹԻ և այլ թանգարանների հրավիրյալ մասնագետներից:

Նիստում քննարկվեց հիմնական ֆոնդը կառուցվածքային փոփոխության ենթարկելու հարցը, և ըստ տնօրենի առաջարկի, հիմնական ֆոնդում գրանցված գրքերը, մամուլը պետք է համապատասխան ընթացակարգով հանվեն հիմնական ֆոնդից, ընդգրկվեն նոր ձևավորվող գրադարանում, որը պետք է գործի գրադարանների մասին օրենքով, հետևաբար` կփոխվի դրանց իրավական կարգավիճակը»,- մանրամասնել է ՀՑԹԻ գլխավոր ֆոնդապահը:

Գոհար Խանումյանն ասել է, որ քննարկման ընթացքում ներկաներին, որպես գլխավոր ֆոնդապահ (այդ պաշտոնին նշանակվել է 2005 թվականին)՝ ներկայացրել է իր մտահոգությունները: Մասնավորապես` այն, որ սա աննախադեպ գործընթաց է, քանի որ մինչև այսօր ՀՀ թանգարաններից և ոչ մկի հիմնական ֆոնդից այսքան մեծաթիվ թանգարանային առարկա՝ շուրջ 36.000 միավոր, չի հանվել: Եվ սա՝ այն դեպքում, երբ ՀՑԹԻ թանգարանային ֆոնդը 2019 թ. դեկտեմբերի դրությամբ կազմում է շուրջ 95.000 միավոր:

Այսինքն` հիմնական ֆոնդից դուրս է գալիս ընդհանուր առարկաների շուրջ 1/3-ը:

«Հանձնաժողովի անդամների ուշադրությունը հրավիրեցի այն փաստի վրա, որ ՀՑԹԻ գիտական ֆոնդերում հաշվառված են հիմնականում Հայոց ցեղասպանությանն առնչվող պատմագիտական և աղբյուրագիտական նշանակության գրքեր, որոնց մեծ մասը եզակի օրինակ են: Նիստի ընթացքում տնօրենից փորձեցի ճշտել, թե ո՞րն է այս խրթին, աշխատատար թղթատարություն պահանջող երկարատև գործընթացը սկսելու իմաստը: Պարոն Մարությանը պատասխանեց, որ դա իր ցանկությունն է: Ապա ԿԳՍՄ նախարար Արայիկ Հարությունյանին ուղարկած նամակում (07.03.2020), որպես հիմնավորում, նշել է. «Այս փոխոխությունը հետազոտողին հնարավորություն կընձեռի ազատորեն օգտվել ձևավորվելիք գրադարանից»:

Հիշեցնեմ, որ մինչ այս պահը ուսումնասիրողների համար որևէ խոչընդոտ չի եղել գիրքը կամ պատվիրած մամուլը մեր հարմարավետ ընթերցասրահում կարդալու համար: Հետևաբար` այս հիմնավորումն ինձ համար անհասկանալի է, հատկապես, որ ըստ էության, ընթերցասրահը մնում է նույն տեղում, շարունակելու է սպասարկել ընթերցողին, հետազոտողին, ինչպես առաջ:

Մյուս մտահոգությունս այն է, որ սկսված գործընթացը կարող է նախադեպային լինել հետագայում, եթե ոչ՝ գործող տնօրենի, ապա՝ հաջորդների համար` հիմնական ֆոնդին «ոչ համապատասխան առարկաներ» հիմնավորումով դրանք դուրս գրելով: Այսինքն` այս գործընթացով խախտվում է թանգարան-ինստիտուտի հիմնական ֆոնդի անձեռնմխելիությունը, փոխարենը՝ սկսում է ակտիվանալ մարդկային սուբեկտիվության գործոնը:

Եվ, ի վերջո, ինչպես վերը նշեցի, սա դեռևս չկիրառված գործընթաց է ՀՀ թանգարանային միջավայրում՝ հղի տեսանելի ու անտեսանելի, շոշափելի և ոչ դրական հետևանքներով»,- շարունակել է նա։ :

Գոհար Խանումյանն ասել է, որ որպես գլխավոր ֆոնդապահ՝ ֆոնդերի կառուցվածքային փոփոխության բուն գործընթացի մասին տեղեկացել է մամուլից (168.am-ից.- Մ.Պ.), որտեղ հրապարակված էր ԿԳՄՍ նախարարությունից ստացված պատասխանը:

Նյութն ամբողջությամբ՝ սկզբնաղբյուր կայքում։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:33
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի ևս 3-5 աստիճանով
Մայրաքաղաքում հոկտեմբերի 27-31-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, հայտնում է  Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Տեսնես մտքերի քանի գագաթաժողով են արել ազերիները, որ այդքան արագ օդանավակայան կառուցեցին․ Գարիկ Քեռյան
Քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը գրում է․ «Այսօր ադրբեջանական կայքերը ցուցադրեցին մեկ տարուց էլ ավելի քիչ ժամկետում կառուցված Ֆիզուլիի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Հրդեհ՝ Հրազդանի շենքերից մեկում․ կա տուժած
Հոկտեմբերի 26-ին, ժամը 17։02-ին Կոտայքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Հրազդան քաղաքի Միկրոշրջան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Պատվաստումը պարտադրելը կհանգեցնի ավելի բացասական արդյունքի.Վրացի նախարար
Վրաստանի առողջապահության նախարար Եկատերինե Տիկարաձեն հայտարարել է, որ համաձայն չէ պարտադրել պատվաստումը, քանի որ այս մոտեցումը շատ ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Փաշինյանին չհրավիրելն անշնորհակալության, անքաղաքավարության և անշնորհքության իսկական դրսևորում է․ Էդգար Ղազարյան
ԱԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանն անդրադառնալով Վարանդայի օդանավակայան բացման արարողությանը, գրում է․ «Ադրբեջանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Սվետլանա Նավասարդյանին և այլոց շնորհվել է «Երևանի պատվավոր քաղաքացի» կոչում
Երևանի քաղաքապետարանը հայտնում է․ «Երևանի ավագանու որոշմամբ դաշնակահարուհի, մանկավարժ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Թշնամին ինչքան էլ փալաս կախի, միևնույն է Արցախը հայինն է ու շնչելու է հայերեն․ Մետաքսե Հակոբյան
Արցախի ԱԺ պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը տեսանյութեր է հրապարակել համացանցում և գրել․ «Հաստատ է, որ չեմ պատրաստվում դիմանալ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Վիկտոր Համբարձումյանի անվան ծառ՝ «Հավերժների այգում»
Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանը մասնակցել է «Թովմասյան» միջազգային հիմնադրամի նախաձեռնած ծառատունկին, որը տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Չարչյանի գործը հետաձգվել է․Էրիկ Ալեքսանյան
 ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանի գործով այսօրվա դատական նիստը հետաձգվեց մինչև 2021 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Պետական Կամերային երաժշտական թատրոնում այլևս ներկայացումներ չեն լինելու
Պետական Կամերային երաժշտական թատրոնը տեղեկացնում է, որ թատրոնի շենքում այլևս ներկայացումներ չեն  խաղալու:  «Գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Էրդողանի օրոք «նախագահին վիրավորելու» մեղադրանքով քրգործերի թիվը 40 անգամ ավելացել է
Թուրքիայի մարդու իրավունքների հիմնադրամը ուսումնասիրել է 2015-2019թթ․ ընթացքում Թուրքիայում խոսքի և մամուլի ազատության ոտնահարման դեպքերը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
«Կոշ» ՔԿՀ-ում դատապարտյալին տրվել է ժամկետանց դեղորայք․ ՄԻՊ
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ է ստացվել ահազանգ այն մասին, որ Արդարադատության նախարարության «Կոշ» քրեակատարողական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Կոտայքի մարզի 4 համայնքներում հայտնաբերված խախտումների հիմքով ՔՏԱՄ-ը դիմել է դատախազություն
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի գեոդեզիայի և հողoգտագործման վերահսկողության վարչության մասնագետները...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Մի շարք պաշտոնյաներ բացառաություն են՝ փակ տարածքում դիմակ չեն կրի
ԱԱՏՄ-ն ներկայացնում է ՀՀ առողջապահության նախարարի N 23-Ն հրամանը՝  փակ տարածքներում դիմակ կրելու պայմանների մասով՝ նշելով․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Փոփոխություն օտարերկրացիների պատվաստման գործընթացում
Հայաստանում գտնվող օտարերկրյա քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք, այսուհետև՝ անկախ Հայաստանում գտնվելու ժամկետից, կարող են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
ԱԱ․Բռնցքամարտիկ Արթուր Հովհաննիսյանը հաղթել է մրցակցին
51 կգ քաշային գյումրեցի Արթուր Հովհաննիսյանը հաղթանակով մեկնարկեց աշխարհի առաջնությունում:Այս մասին հայտնում է Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
ԶՈւ-երն այս իշխանությունների համար անարժեք և կեղծ թիրախ են սեփական տապալումներն արդարացնելու համար. Տիգրան Աբրահամյան
«Անկախ բովանդակությունից, հետպատերազմական շրջանում ռազմական բյուջեի 11 % աճը բավականին ցածր տեմպ է անվտանգության համակարգի վերականգնման,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Էրդողանը մասնակցել է Ահմեթբեյլի-Վարանդա- Շուշի ցամաքային ճանապարհի հիմնարկեքի արարողությանը
Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահներ Իլհամ Ալիևն ու Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ներկա են գտնվել Արցախի օկուպացված Վարանդա (Ֆիզուլի) շրջանի միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Սահմանազատման հետ կապված հարցն այսպիսի հրատապ կերպով օրակարգ բերելը չի բխում ՀՀ և ԱՀ ու կենսական շահերից. Աբրահամյան
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է.  «Հաշվի առնելով հանգամանքը, որ ԱԺ հրատապ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
«Ոսկե սերմեր» կրթամրցանակ. Տասնյակ զինվորների կյանքը փրկած հետախույզ Վահագն Թումասյանի հիշատակին
«Վահագնի մոտ հայրենասիրությունը ոչ միայն հողի ու ջրի նվիրվածությունն էր, այլ սեփական հայրենիքի անվտանգության, նաև սերունդների դաստիարակության կարևոր գործոնն էր»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
ՊԵԿ պաշտոնյաների կողմից կաշառք վերցնելու վերաբերյալ քրգործն ուղարկվել է դատարան
ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում 2021թ. հունիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի,  ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Բայդենը նոր կանոններ է սահմանել օտարերկրյա ճանապարհորդների համար
Սպիտակ տունը նոր կանոններ է սահմանել օտարերկրյա ճանապարհորդների համար, ովքեր Միացյալ Նահանգներ են ժամանելու: Այս մասին գրում է «BBC...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Սովահար աֆղանցի ընտանիքը վաճառել է նորածնին 500դոլարով
Աֆղանստանը հայտնվել է խոշորագույն հումանիտար ճգնաժամում, և իրավիճակը երկրում գնալով վատթարանում է այն պահից, երբ «Թալիբան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Իշխանությունը որքան էլ տենչա, անգամ Գուլագ կերտելու հնարավորություն չունի. Լիլիթ Գալստյան
«Հայաստանը բաբելոնյան աշտարակն է, զուգահեռ իրականություններով, զուգահեռ արժեքներով, միմյանց անհաղորդ, իրար չլսող ու չհասկացող, միմնյանց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Մթերքների գնաճը հասնում է 40-50 տոկոսի՝ սոխն ու խառը կանաչին էլ չեն փրկում
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի փորձագետ  Էլինար Վարդանյանն իր հոդվածում գրում է. «ՀՀ Ֆինանսների նախարարը մտահոգություն է հայտնել,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Կոնվերս Բանկը դրամային և դոլարային պարտատոմսերի արժեկտրոններ է վճարել
Վերջին 10-ը օրում Կոնվերս Բանկը արժեկտրոնների երկու վճարում է իրականացրել:  Կոնվերս Բանկից հայտնում են, որ հոկտեմբերի 15-ին կատարվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Արմեն Գևորգյան. Հաագայում այս հայցը պետք է ընկալվի ոչ որպես ձևական գործընթաց
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արմեն Գևորգյանը Թելագրամի իր էջում հրապարակել է հայտարարություն՝ մանրամասնելով այսօր Աննա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Ամերիաբանկի և HSBC Հայաստանի բանկոմատները կսպասարկեն երկու բանկերի քարտապաններին հատուկ պայմաններով
Ամերիաբանկ ՓԲԸ-ն (Ամերիաբանկ) և Էյչ-Էս-Բի-Սի Բանկ Հայաստան ՓԲԸ-ն (HSBC Հայաստան) բացառիկ հնարավորություն են ստեղծել իրենց քարտապանների համար:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Դուք ի՞նչ բանակցող՝ դուք թշնամու հետ օպերատիվ կապով շփվող եք. Աննա Մկրտչյանը՝ իշխանություններին
«Այսօր ՀՀ-ում իրավիճակը պահանջում է հրատապություն, ողջախոհություն և հայրենասիրություն՝ հատկանիշներ, որոնք չունեն այսօր բանակցողները, իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Հայկ Ալումյան. Ինչո՞ւ է պետք դատավարությունը մտցնել այսպիսի փակուղի
ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի նոր պաշտպան Ալեքսանդր Կոչուբաևը լքեց դատական նիստերի դահլիճը։   Այսօր նիստի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}