Հասարակություն 17:26 20/05/2020 Հայաստան

Քաղաքագետ. Հեղափոխություն առանց հեղափոխականների

Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է.

«2018-ին տեղի ունեցած իշխանափոխությունն ոմանք ցանկանում են անվանել հեղափոխություն: Ինչո՞ւ են ցանկանում այդպես անվանել, այնքան էլ հասկանալի չէ։

Ինչո՞ւ են համարում, որ հեղափոխությունն ավելի լավ բան է, քան իշխանության օրինակ փոփոխությունը, երբ խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկրում ժողովրդի մասնակցությամբ, սահմանադրության կանոնները պահպանելով կառավարության փոփոխություն է տեղի ունենում, ինչը բնականոն երևույթ է։

Սահմանադրական կանոններով իշխանափոխությունն հասարակության և քաղաքական ինստիտուտների հասունության նշան է, իսկ հեղափոխությունը ճիշտ հակառակ իմաստն ունի։

Դա թողնենք նրանց խղճին ու քննարկենք մի այլ հարց, արդյո՞ք կարող էր տեղի ունենալ հեղափոխություն, երբ չկան հեղափոխականներ։

«Հեղափոխականի»  նկարագիրը մեր պատկերացումներով (և պատմության փորձով) ըմբոստ, ինքնուրույն մտածող, որոշ առումներով ռոմանտիկ ու իդեալներ ունեցող մարդիկ են, որոնք պատրաստ են գնալ փորձությունների հանուն իրենց համոզմունքների։ Եթե այդպիսիք չկան, նշանակում է չի կարող լինել նաև հեղափոխական գործընթաց։

Հիմա վերադառնանք մեր «հեղափոխականներին», որոնք իշխանության փոփոխության հաջորդ իսկ օրը տեղավորվեցին կոստյումների մեջ, կապեցին փողկապներ, սկսեցին պայքարել ծառայողական մեքենաների ու պարգևավճարների (ըստ Նիկոլ Փաշինյանի ոչ ֆորմալ լեքսիկոնի՝ «թուլափայի») համար։ Միթե՞ դա էր իրենց անցած ու ապագա կյանքի ողջ գինը։

Բացի արտաքին ակսեսուարներից, մենք չենք տեսնում նաև գաղափարներ, համոզմունքներ, ինքնուրույնություն ու ինքնաբավություն, ինչն անհատականություններին են բնորոշ։ Տեսնում ենք ճիշտ հակառակ դրսևորումները՝ խմբակային պահվածք (մերոնք ու ձերոնք), անվերապահ հնազանդություն մեկ անձին, ոհմակով հարձակումներ «փոքրամասնության» վրա, անպարկեշտ պահվածք, անհանդուրժողականություն ազատ մտքի ու ազատ խոսքի հանդեպ։

Ցուցակը կարող ենք երկար շարունակել, սակայն դրա կարիքը չկա։ Եզրակացությունը մեկն է՝ «հեղափոխականներ» մենք չենք տեսնում։ Մենք տեսնում են արևելյան բյուրգերներ՝ «սպիտակ օձիքներ», հարմարվողականներ ու տեսակետ չունեցողներ։

Եթե նրանց մեջ լինեին հեղափոխականներ, ապա միաձայն չէին քվեարկի, անձի պաշտամունք չէին ձևավորի, չէին ստորացվի մեկ անձի կողմից, կհակառակվեին, կդիմադրեին, կփորձեին լինել ինքնուրույն արարքների ու գործողությունների մեջ։

Մենք դա չենք տեսել։ Բայց մեզանից շատերը հավատում են, որ դեռ նրանց մեջ կան մարդիկ, որոնք կարող են «կենդանության» նշաններ ցույց տալ ու փորձել դառնալ ինքնուրույն, եթե ոչ որպես հեղափոխական, ապա գոնե որպես արժանապատվություն ունեցող շարքային անհատ։ Դեռ շանսեր կան»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

10:31
Խարկովի մարզում տեղի ունեցած ավիավթարի զոհերի թիվը հասել է 25-ի
Խարկովի շրջանի տեղական իշխանությունները սեպտեմբերի 26-ը հայտարարել են Ան -26 ինքնաթիռի կործանման հետևանքով զոհվածների սգո օր: «Ուկրաինա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:28
Դեմո օրվա ընթացքում ներկայացվելու են «Traction» ծրագրի 9 շրջանավարտ-ընկերությունները
Սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 20:00-ին, Հայաստանի ստարտափ ակադեմիան անցկացնելու է Դեմո օր՝ ներկայացնելու իր «Traction» ծրագրի 9...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Ադրբեջանի ու Թուրքիայի՝ մեզ առաջադրած տեղեկատվական պայքարն ունի խաղի իր կանոններ. Աբրահամյան
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Տարածաշրջանային լարված իրադրության պայմաններում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:19
Անկում՝ կորոնավիրուսի հնարավոր երկրորդ ալիքից առաջ. Գալոյան
«Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի տնտեսական մեկնաբան Արա Գալոյանը հերթական հոդվածում գրում է. «Այս օրերին համաշխարհային...
Աղբյուր` Panorama.am
10:01
Ադրբեջանցիներն իրենց բակերում խրամատներ են փորել
Քաղաքագետ Վահագն Սարոյանը գրում է.  «Ադրբեջանի սահմանային գյուղերում պարտադրում են բնակչությանը որպեսզի իրենց բակերում խրամատներ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
«Ժողովուրդ». ՍԴ-ում ճգնաժամը նոր է սկսում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Ինչպես երևում է, ՀՀ Սահմանադրական դատարանում ճգնաժամը նոր է սկսում: Բանն այն է, որ Սահմանադրական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
«Հրապարակ». Իշխանությունը սկզբում Խունդկարյանին խոստանում է ՍԴ նախագահի պաշտոնը, հետո «քցում» նրան
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Եռօրյա քննարկումներից հետո ՍԴ-ում այդպես էլ չկարողացան նախագահ ընտրել։ Միակ թեկնածուի՝ Երվանդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
«Հրապարակ». ՀԴՄ կտրոն չվերցնողներն էլ կպատժվե՞ն
«Հրապարակ» թերթը գրում է. ««Քաղպայմանագրի» հերթական ընդլայնված նիստի ժամանակ «Իմ քայլի» պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
«Հրապարակ». Փաշինյանը պատգամավորներին հասկացրել է՝ եթե առաջիկայում էլ շարունակեն անհնազանդությունները, կգնա արտահերթ ընտրությունների
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Եռյակի առաջ քաշած արտահերթ ընտրությունների պահանջը Նիկոլ Փաշինյանը մահակ է դարձրել թիմի գլխին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ». Բնակարանային շուկայում նվազել են ինչպես գործարքները, այնպես էլ գները
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Բնակարանային շուկան Հայաստանում պասիվացել է, կրճատվել են ինչպես գործարքները, այնպես էլ նվազել են...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ». Բնակարանային շուկայում նվազել են ինչպես գործարքները, այնպես էլ գները
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Բնակարանային շուկան Հայաստանում պասիվացել է, կրճատվել են ինչպես գործարքները, այնպես էլ նվազել են...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Հրապարակ». Ինչն է եղել Նորայր Դավիդյանի մահվան պատճառը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Այրվածքաբանության ինստիտուտի նախկին տնօրեն, 2003-2007 թթ․ առողջապահության նախարար, բժշկական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
«Ժողովուրդ». Ինչ են քննարկել վարչապետ-կառավարություն-մարզպետ ֆորմատով հանդիպման ժամանակ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն՝ նախօերին ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
Այցելուն հայտնվում է հենց նկարի «ներսում»
Ռուսական արվեստի թանգարանում կկայանա «Մեկ գլուխգործոցի վիրտուալ աշխարհում» ծրագրի շնորհանդեսը
Աղբյուր` Panorama.am
09:19
Երբ կլինի ՍԴ նախագահի նոր ընտրություն
Սահմանադրագետ Գոհար Մելոյանը գրառում է արել Սահմանադրական դատարանի նախագահի ընտրության ժամկետների վերաբերյալ։ Հիշեցնենք, որ երեկ չէր ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:09
Տալլինի փառատոնում կկայանա Աննա Մելիքյանի ֆիլմի միջազգային պրեմիերան
Տալլինի 24-րդ միջազգային կինոփառատոնի շրջանակում կայանալու է ռուսաստանաբնակ հայազգի ռեժիսոր Աննա Մելիքյանի «Երեքը» ֆիլմը միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Կոմիտաս վարդապետի ծննդյան օրն է
«Նա պիտի ապրի հայ ժողովրդով, հայ ժողովուրդը պիտի ապրի նրանով, ինչպես այսօր, այնպես էլ հավիտյան»
Աղբյուր` Panorama.am
00:06
Հիմա գնդակը ԲՀԿ դաշտում է․ Նարեկ Սամսոնյան
«Փաստացի Նիկոլ Փաշինյանը կալանավորեց խորհրդարանական միակ ընդդիմադիր ուժի առաջնորդին: Քաղաքական կալանավորումները շարունակվում են և փաստացի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:57
Ափսոս էր հեղափոխությունը. Նաիրա Զոհրաբյան
ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:52
Գ․ Ծառուկյանի կալանավորումը՝ Արցախի հարցում վարվող քաղաքականությունից ուշադրությունը շեղելու փորձ․ Ա․ Աշոտյան
Գագիկ Ծառուկյանի կալանավորումը ոչ միայն Նիկոլ Փաշինյանի՝ գալիք հանրահավաքի և ընդդիմության հնարավոր համախմբան նկատմամբ փաշինյանական ֆոբիաների...
Աղբյուր` Panorama.am
23:39
Առավել քան վստահ էինք, որ դատարանը կատարելու է իրեն տրված քաղաքական հանձնարարությունը. Տոնոյան
Ազգային անվտանգության  շենքի դիմաց հավաքված են ԲՀԿ  առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի կուսակցիներն ու աջակիցները։ Նրանք  Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:23
Գագիկ Ծառուկյանը կալանավորվեց
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատավոր Մնացական Մարտիրոսյանի նախագահությամբ, բավարարեց ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանին կալանավորելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:48
COVID-19- ի դեմ պատվաստանյութերը պետք է մատչելի լինեն բոլոր ժողովուրդներին. Նիկոլ Փաշինյան
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթ է ունեցել  ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 75-րդ նստաշրջանի ընդհանուր քննարկումների ժամանակ։ Ելույթի տեքստը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:46
Հակամարտության սրացմանը նպաստող հայտարարությունները Արցախի ժողովրդին չեն կարող շեղել ընտրած ճանապարհից. նախագահ Հարությունյան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը սեպտեմբերի 25-ին աշխատանքային ընդլայնված խորհրդակցություն է հրավիրել: Մինչ օրակարգային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:44
«Ադրբեջանը շարունակեց թիրախավորել խաղաղ բնակչությանը, ենթակառուցվածքները».Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ՄԱԿ-ում
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը այսօր ելույթ է ունեցել  ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 75-րդ նստաշրջանի ընդհանուր քննարկումների ժամանակ։ Ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}