Հասարակություն 17:26 20/05/2020 Հայաստան

Քաղաքագետ. Հեղափոխություն առանց հեղափոխականների

Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է.

«2018-ին տեղի ունեցած իշխանափոխությունն ոմանք ցանկանում են անվանել հեղափոխություն: Ինչո՞ւ են ցանկանում այդպես անվանել, այնքան էլ հասկանալի չէ։

Ինչո՞ւ են համարում, որ հեղափոխությունն ավելի լավ բան է, քան իշխանության օրինակ փոփոխությունը, երբ խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկրում ժողովրդի մասնակցությամբ, սահմանադրության կանոնները պահպանելով կառավարության փոփոխություն է տեղի ունենում, ինչը բնականոն երևույթ է։

Սահմանադրական կանոններով իշխանափոխությունն հասարակության և քաղաքական ինստիտուտների հասունության նշան է, իսկ հեղափոխությունը ճիշտ հակառակ իմաստն ունի։

Դա թողնենք նրանց խղճին ու քննարկենք մի այլ հարց, արդյո՞ք կարող էր տեղի ունենալ հեղափոխություն, երբ չկան հեղափոխականներ։

«Հեղափոխականի»  նկարագիրը մեր պատկերացումներով (և պատմության փորձով) ըմբոստ, ինքնուրույն մտածող, որոշ առումներով ռոմանտիկ ու իդեալներ ունեցող մարդիկ են, որոնք պատրաստ են գնալ փորձությունների հանուն իրենց համոզմունքների։ Եթե այդպիսիք չկան, նշանակում է չի կարող լինել նաև հեղափոխական գործընթաց։

Հիմա վերադառնանք մեր «հեղափոխականներին», որոնք իշխանության փոփոխության հաջորդ իսկ օրը տեղավորվեցին կոստյումների մեջ, կապեցին փողկապներ, սկսեցին պայքարել ծառայողական մեքենաների ու պարգևավճարների (ըստ Նիկոլ Փաշինյանի ոչ ֆորմալ լեքսիկոնի՝ «թուլափայի») համար։ Միթե՞ դա էր իրենց անցած ու ապագա կյանքի ողջ գինը։

Բացի արտաքին ակսեսուարներից, մենք չենք տեսնում նաև գաղափարներ, համոզմունքներ, ինքնուրույնություն ու ինքնաբավություն, ինչն անհատականություններին են բնորոշ։ Տեսնում ենք ճիշտ հակառակ դրսևորումները՝ խմբակային պահվածք (մերոնք ու ձերոնք), անվերապահ հնազանդություն մեկ անձին, ոհմակով հարձակումներ «փոքրամասնության» վրա, անպարկեշտ պահվածք, անհանդուրժողականություն ազատ մտքի ու ազատ խոսքի հանդեպ։

Ցուցակը կարող ենք երկար շարունակել, սակայն դրա կարիքը չկա։ Եզրակացությունը մեկն է՝ «հեղափոխականներ» մենք չենք տեսնում։ Մենք տեսնում են արևելյան բյուրգերներ՝ «սպիտակ օձիքներ», հարմարվողականներ ու տեսակետ չունեցողներ։

Եթե նրանց մեջ լինեին հեղափոխականներ, ապա միաձայն չէին քվեարկի, անձի պաշտամունք չէին ձևավորի, չէին ստորացվի մեկ անձի կողմից, կհակառակվեին, կդիմադրեին, կփորձեին լինել ինքնուրույն արարքների ու գործողությունների մեջ։

Մենք դա չենք տեսել։ Բայց մեզանից շատերը հավատում են, որ դեռ նրանց մեջ կան մարդիկ, որոնք կարող են «կենդանության» նշաններ ցույց տալ ու փորձել դառնալ ինքնուրույն, եթե ոչ որպես հեղափոխական, ապա գոնե որպես արժանապատվություն ունեցող շարքային անհատ։ Դեռ շանսեր կան»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

00:44
Հուսով ենք, որ Սենատի սույն որոշումը կներշնչի նույն բնույթի և նույն հզորության բանաձևերի ընդունմանը, նախ՝ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովում, ինչպես նաև աշխարհի այլ երկրներում. Արցախի Հանրապետություն
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը ֆեյսբուքի իր էջում հրապարակել է Արցախի իշխանությունների հայտարարությունը Ֆրանսիայի սենատի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:53
Ավետիք Իշխանյանին ոստիկանության բաժին տանելու հիմքերը բացակայել են. ՀՀ ՄԻՊ
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի ֆեյսբուքի էջում տարածված հաղորդագրության մեջ ասվում է. Այսօր «Հայաստանի հելսինկյան կոմիտե»...
Աղբյուր` Panorama.am
23:18
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը քաղաքական պատվերներ կատարող մարմին է. Էդգար Ղազարյան
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «ՀՀ Ազգային ժողովի ամենամեծ ընդդիմադիր քաղաքական ուժի ղեկավար...
Աղբյուր` Panorama.am
22:56
Հայաստանի վարչապետը պետք է հրաժարական տա, և սահմանադրորեն ընտրվեն նոր վարչապետ և իրավասու կառավարություն.ՌՀՄ
Նոյեմբերի 24-ին Երևանում  Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի և Ռուսաստանի հայերի միության նախաձեռնությամբ, տեղի է ունեցել կլոր սեղան, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
22:36
ՄԻՊ աշխատակազմ. Արման Թաթոյանի դեմ կեղծ օգտահաշիվներից հարձակումները կազմակերպվում են բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից
Այդ պաշտոնյաներին խիստ զգուշացնում ենք անհապաղ դադարեցնել այս ծայրաստիճան վտանգավոր, որևէ տեսակի իրավական կարգավիճակից չբխող քայլերը
Աղբյուր` Panorama.am
22:31
Ֆրանսիայի ԱԳՆ․ Ֆրանսիայի կողմից ԼՂ ճանաչումը օգուտ չի տա ոչ Հայաստանին, ոչ ԼՂ ժողովրդին, ոչ մեկին
Ֆրանսիայի Հանրապետության Սենատն այսօր քննարկեց ու ընդունեց «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման անհրաժեշտության մասին»...
Աղբյուր` Panorama.am
22:10
Հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ նոյեմբերի 26-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
22:07
«Ռադդ քաշի, թշվառ». Ինչպես են քաղաքացիներն արձագանքում Փաշինյանի պատմականի մասին գրառմանը
«Ֆրանսիայի Սենատի կայացրած որոշումը պատմական է։ Արցախի միջազգային ճանաչումը մտնում է միջազգային օրակարգ»,-ֆեյսբուքյան իր էջում գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
21:48
Վանեցյան. Չինական տարբերանշանով անհասկանալի համազգեստով մարդիկ կրիմինալի ներկայացուցիչներ են
«Եղան բազում հայտարարություններ, որ չինական տարբերանշանով անհասկանալի համազգեստով մարդիկ ոստիկանության հետ որևէ կապ չունեն։ Դրանք...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Գևորգ Դանիելյան. Գերիների հետ կապված առաքելությունը լավագույնս կարող է կյանքի կոչել Լարիսա Ալավերդյանը
Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Գևորգ Դանիելյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Մեր գերեվարված երիտասարդների հարցն այսօր թիվ մեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:17
Ֆրանսիայի Սենատը ընդունեց Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման անհրաժեշտության վերաբերյալ բանաձևը
Րոպեներ առաջ Ֆրանսիայի Հանրապետության Սենատը պատմական որոշում է կայացրել՝ ընդունելով «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
60 տարեկանում մահացել է Դիեգո Մարադոնան
Արգենտինայում 60 տարեկան հասակում մահացել է արգենտինական ֆուտբոլի լեգենդ Դիեգո Մարադոնան։ Այս մասին տեղեկանում ենք ռուսական НТВ լրատվամիջոցից։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:38
Ֆրանսիայի սենատոր․ Հայերին մարդկության պարտքը մենք այսօր պետք է ստանձնենք՝ ընդունելով Արցախի ճանաչման բանաձևը
Ֆրանսիայի Հանրապետության Սենատը քննարկում է «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման անհրաժեշտության մասին» բանաձևի նախագիծը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Մենք այնքան «չմո» ենք ,որ ոչ միայն համակերպվել ենք Արցախի մոտ 72%-ի կորստի,այլև չենք պահանջում կապիտուլացիա ստորագրած իշխանության հրաժարականը․ Ս․ Պետրոսյան
Դատելով Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հարցազրույցից մենք որպես ժողովուրդ չունենք նրա հրաժարականի հանրային պահանջ։Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Սրանք իմ անձի դեմ ուղղված գործողություններ են,ես չեմ ասում, որ սա քաղաքական հետապնդում է․Արա Սաղաթելյան
ԱԺ աշխատակազմի նախկին ղեկավար-գլխավոր քարտուղար Արա Սաղաթելյանը հրավիրվել էր ՀՔԾ։ «Ինձ հրավիրել էին ցույցերի կազմակերպման և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Բաթումիի «կովիդ հյուրանոցներից» մեկում հիվանդը հարձակվել է բուժքրոջ վրա
Բաթումիում՝ «կովիդ հյուրանոցներից» մեկում, վարակվածներից մեկը հարձակվել է բուժքրոջ վրա, ապա ինքնավնասում կատարել: Դեպքը տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
Արման Դիլանյանը մասնակցել է ԵԱՏՄ դատարանի միջազգային խորհրդաժողովին
 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին Սահմանադրական դատարանի նախագահ Արման Դիլանյանը տեսաուղերձով մասնակցել է Եվրասիական տնտեսական միության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Օր չկա, որ Ալիևը քեզ ծաղրի առարկա չդարձնի, իսկ դու խոսելու տեղ չունես․Տիգրան Աբրահամյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Տիգրան Աբրահամյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․ «Նիկոլ, հարցազրույցումդ ասում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Կարեն Բեքարյանն ու Արա Սաղաթելյանը հրավիրվել են ՀՔԾ
ԱԺ նախկին պատգամավոր, հասարակական-քաղաքական գործիչ Կարեն Բեքարյանը և ԱԺ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Արա Սաղաթելյանը հրավիրվել են Հատուկ քննչական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
ԱԺ հանձնաժողովը բացասական եզրակացություն տվեց ռազմական դրությունը վերացնելու մասին հարցին
ՀՀ Ազգային ժողովի Պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովը բացասական եզրակացություն տվեց Հայաստանում հայտարարված ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Լուիզ Մուշիկիվաբոն կարևորել է գերիների, պատանդների ազատման և անհետ կորած անձանց վերադարձի առաջնայնությունը
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Լուիզ Մուշիկիվաբոյի հետ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Yerevan.Today․ՀՀ ֆինանաների նախարարը 73 մլն 105 հազար դրամ պարգևատրում է բաշխել ինքն իրեն ու ենթականերին
ՀՀ ֆինանաների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանը, ում ի պահ է տրված պետության  գանձարանը, պարզվում է՝ այնքան անզուսպ շռայլ է, որ պատերազմի ամենաթեժ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Հենց թողնում ենք առաջնագիծը հակառակորդը գալիս է ու մտնում․Ալբերտ Բաղդասարյան
Մենք ունենք որոշակի խնդիրներ, որոնք անհևրաժշտ է հաշվի առնել, մասնավորապես՝ սահմանների պահպանման հետ կապված։ Այս մասին ԱԺ հանձնաժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Ռոնալդուն, Մեսսին և Լևանդովսկին հավակնում են տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ կոչմանը
Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիաների ֆեդերացիան՝ ՖԻՖԱ, ներկայացրել է  տարվա լավագույն խաղացողի, լավագույն դարպասապահի և լավագույն մարզչի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
«Բերձորը տալի՞ս ենք, թե՞ չէ». Քաղաքի բնակիչներն ակնկալում են պաշտոնատար անձանց հստակ պատասխան
Բերձոր քաղաքում այսօր առավոտից բնակիչները մտահոգված են, տարակուսած, միմյանց տեսնելիս առաջինը հարցնում են՝ Բերձո՞րն էլ են տալիս։ Հարցի պատասխանն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Փաշինյանը ներկայացրել է գերեվարված անձանց հետվարադարձի ուղղությամբ տարվող աշխատանքները
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարությունում շարունակում է հանդիպումները արցախյան պատերազմի ընթացքում գերեվարված, անհետ կորած զինվորականների և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Լևոն Արոնյանը նվաճել է քառորդ եզրափակիչի ուղեգիր
Երևանցի  Լևոն Արոնյանը կշարունակի պայքարը Skilling Open 2020 շախմատի առցանց միջազգային մրցաշարում։ Այս մասին գրում է ՀԱՕԿ-ը։ Երեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Այսուհետ՝ Արցախ մուտքն ու ելքը հնարավոր է միայն Բերձոր-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհով
Հետայսու Արցախի Հանրապետություն մուտք գործելն ու Հանրապետությունից ելք կատարելը հնարավոր է միայն Բերձոր-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհով։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
«Հաղթական կամարների վրա ոտքերը չռած «հաղթում էիք». վայելեք ձեր ստեղծած քաոսը․․․». Էդիկ Բաղդասարյան
«Հետք»-ի գլխավոր խմբագիր Էդիկ Բաղդասարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Ցռան Վերգոներ, ձեզ թվում էր՝ ֆեյսբուքով են...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}