Հասարակություն 17:26 20/05/2020 Հայաստան

Քաղաքագետ. Հեղափոխություն առանց հեղափոխականների

Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է.

«2018-ին տեղի ունեցած իշխանափոխությունն ոմանք ցանկանում են անվանել հեղափոխություն: Ինչո՞ւ են ցանկանում այդպես անվանել, այնքան էլ հասկանալի չէ։

Ինչո՞ւ են համարում, որ հեղափոխությունն ավելի լավ բան է, քան իշխանության օրինակ փոփոխությունը, երբ խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկրում ժողովրդի մասնակցությամբ, սահմանադրության կանոնները պահպանելով կառավարության փոփոխություն է տեղի ունենում, ինչը բնականոն երևույթ է։

Սահմանադրական կանոններով իշխանափոխությունն հասարակության և քաղաքական ինստիտուտների հասունության նշան է, իսկ հեղափոխությունը ճիշտ հակառակ իմաստն ունի։

Դա թողնենք նրանց խղճին ու քննարկենք մի այլ հարց, արդյո՞ք կարող էր տեղի ունենալ հեղափոխություն, երբ չկան հեղափոխականներ։

«Հեղափոխականի»  նկարագիրը մեր պատկերացումներով (և պատմության փորձով) ըմբոստ, ինքնուրույն մտածող, որոշ առումներով ռոմանտիկ ու իդեալներ ունեցող մարդիկ են, որոնք պատրաստ են գնալ փորձությունների հանուն իրենց համոզմունքների։ Եթե այդպիսիք չկան, նշանակում է չի կարող լինել նաև հեղափոխական գործընթաց։

Հիմա վերադառնանք մեր «հեղափոխականներին», որոնք իշխանության փոփոխության հաջորդ իսկ օրը տեղավորվեցին կոստյումների մեջ, կապեցին փողկապներ, սկսեցին պայքարել ծառայողական մեքենաների ու պարգևավճարների (ըստ Նիկոլ Փաշինյանի ոչ ֆորմալ լեքսիկոնի՝ «թուլափայի») համար։ Միթե՞ դա էր իրենց անցած ու ապագա կյանքի ողջ գինը։

Բացի արտաքին ակսեսուարներից, մենք չենք տեսնում նաև գաղափարներ, համոզմունքներ, ինքնուրույնություն ու ինքնաբավություն, ինչն անհատականություններին են բնորոշ։ Տեսնում ենք ճիշտ հակառակ դրսևորումները՝ խմբակային պահվածք (մերոնք ու ձերոնք), անվերապահ հնազանդություն մեկ անձին, ոհմակով հարձակումներ «փոքրամասնության» վրա, անպարկեշտ պահվածք, անհանդուրժողականություն ազատ մտքի ու ազատ խոսքի հանդեպ։

Ցուցակը կարող ենք երկար շարունակել, սակայն դրա կարիքը չկա։ Եզրակացությունը մեկն է՝ «հեղափոխականներ» մենք չենք տեսնում։ Մենք տեսնում են արևելյան բյուրգերներ՝ «սպիտակ օձիքներ», հարմարվողականներ ու տեսակետ չունեցողներ։

Եթե նրանց մեջ լինեին հեղափոխականներ, ապա միաձայն չէին քվեարկի, անձի պաշտամունք չէին ձևավորի, չէին ստորացվի մեկ անձի կողմից, կհակառակվեին, կդիմադրեին, կփորձեին լինել ինքնուրույն արարքների ու գործողությունների մեջ։

Մենք դա չենք տեսել։ Բայց մեզանից շատերը հավատում են, որ դեռ նրանց մեջ կան մարդիկ, որոնք կարող են «կենդանության» նշաններ ցույց տալ ու փորձել դառնալ ինքնուրույն, եթե ոչ որպես հեղափոխական, ապա գոնե որպես արժանապատվություն ունեցող շարքային անհատ։ Դեռ շանսեր կան»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

19:35
Ադրբեջանի պաշտպանության նախկին նախարարը ձերբակալվել է 12 զոհի մասին հայտարարության պատճառով
Ադրբեջանի Պետական անվտանգության ծառայությունն այսօր ձերբակալել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախկին նախարար Ռահիմ Ղազիևին (1992-1993թթ):Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Գերմանիայից Հայաստան է ժամանել բժիշկներից և առողջապահության ոլորտի մասնագետներից կազմված առաքելությունը
Հուլիսի 13-ին նոր տիպի կորոնավիրուսի դեմ պայքարում միջազգային համագործակցության և փոխօգնության շրջանակներում հատուկ ինքնաթիռով Գերմանիայից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Գյումրի. ԱԻՆ աշխատակիցները ռետինե նավակներով օգնության են շտապում հեղեղից տուժածներին
«Իսկապես տարօրինակ 2020. Գյումրին է, երևի ԱԻՆ աշխատակիցներն են, ռետինե նավակներով օգնության են շտապում հեղհեղից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Սիսիանն ու Գորիսը խախտումների նվազման բարվոք պատկեր են գրանցում․ԱԱՏՄ
Սիսիանն ու Գորիսը ՀՀ առողջապահական  և  աշխատանքի տեսչական մարմնի ուժեղացված անակնկալ ստուգայցերի այսօրվա օրակարգում էին․ համավարակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը սկսում է հանրային քննարկումները
Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը սկսում է հանրային քննարկումները:Այս մասին տեղեկացնում է Սահմանադրական բարեփոխումների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետը հանդիպել է ՀՀ-ում ՌԴ արտակարգ և լիազոր դեսպանին
Հուլիսի 13-ին ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Օնիկ Գասպարյանն ընդունել է ՀՀ-ում ՌԴ արտակարգ և լիազոր դեսպան Սերգեյ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Հազարավոր մարդիկ կորանավիրուսով վարակված են, իսկ դուք ծիծաղո՞ւմ եք. Մարուքյանը՝ «Իմ քայլ»-ին
Մարդկանց պետք է փող տայինք, որ մարդիկ տանը մնային, չտվեցինք, բացեցինք, որ փող չտանք և ունենք այն, ին-որ ունենք»,- ԱԺ-ում հայտարարեց էդմոն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Մալյան. Նիկոլ Փաշինյանի իրական հենարանը ոստիկանության զորքերն են
«ՎԵՏՕ» հասարակական-քաղաքական շարժման ղեկավար Նարեկ Մալյանի համար անհասկանալի է, թե ինչու այսօր երկրորդ անգամ իրեն բերման ենթարկեցին։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
ՄԻՊ-ը շարունակում է անմիջական կապ պահպանել Հայաստանի Տավուշի մարզի գյուղերի բնակիչների հետ.Ա.Թաթոյան
Ադրբեջանական կողմը 2020 թվականի հուլիսի 13-ին թիրախային հրետանակոծման է ենթարկել Հայաստանի Տավուշի մարզի Չինարի գյուղը:Այս մասին ֆեյսբուքյան իր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Հուլիսի 12-ի դրությամբ իրականացվել է 48917 ստուգում
Պարետի կողմից սահմանված նորմերի պահպանման  նպատակով՝  հուլիսի 12-ի դրությամբ իրականացվել է 48917 ստուգում, որից միայն 322-ը՝ նշված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Եղեգնաձոր համայնքի ղեկավարին մեղադրանք է առաջադրվել
Քննչական կոմիտեի Վայոց ձորի մարզային քննչական վարչությունում քննություն է տարվում՝ Եղեգնաձորի համայնքապետի կողմից առերևույթ չարաշահումների բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Չինարիի հրետակոծման պահին վնասված տանը եղել է չորս երեխա. Ն.Զոհրաբյան
Չինարիի հրետակոծման պահին վնասված տանը եղել է չորս երեխա:Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Իրավաբան. Իրականում տղաները ոչ թե ոստիկանի օրինական, այլ անօրինական պահանջը չեն կատարել
«Այսօր առավոտից ոստիկանության  կողմից կատարվող գործողությունները հերթական անգամ ցավալիորեն ցույց տվեցին, որ ոստիկանությունը ոչ թե...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
ՀՀ ոստիկանության կրթահամալիրը հայտարարել է բաց մրցույթ
ՀՀ ոստիկանության կրթահամալիրը հայտարարել է բաց մրցույթ՝ նոր Պարեկային ծառայության ստեղծման շրջանակներում ուսուցումն անցկացնող դասընթացավարների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Թուրք պաշտոնյան սպանված ադրբեջանցիների զինծառայողների համար «Ալլահից հանգստություն է խնդրել»
Թուրքիայի նախագահականի մամուլի խոսնակ Իբրահիմ Քալընը Twitter-ում գրառում է արել Հայաստան-Ադրբեջան միջպետական սահմանին տեղի ունեցած ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Գյումրիի փողոցներում մեքենաները ջրածածկ են եղել
Շիրակի մարզկենտրոն Գյումրի քաղաքում քիչ առաջ տեղացած հորդառատ անձրևն ու կարկուտը արտակարգ իրավիճակ են ստեղծել ։ Փողոցները, նույնիսկ դրանցով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Արսեն Բաբայան.Իշխանությունը սարսափած է բողոքի ակցիաներից
«Հայրենիք» կուսակցության խորհրդի անդամ, իրավաբան Արսեն Բաբայանը  գրում է. «Քաղաքական իշխանությունը մեր նախագիծը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Լավրովը Երևանին և Բաքվին կրակի անհապաղ դադարեցմեան կոչ է արել
Այսօր Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը հեռախոսազրույցներ է ունեցել Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
ԱԺ հատուկ նիստն ավարտվեց «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության առաջարկած որոշման նախագծի մերժմամբ
Ազգային ժողովի հատուկ նիստի վերջում ԱԺ-ն քվեարկության դրեց «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության կողմից ներկայացված ՀՀ կառավարության 2020...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
ՊՆ. Զինված ուժերն ամբողջությամբ վերահսկում են իրավիճակը
Հայաստանի զինված ուժերն ամբողջությամբ վերահսկում են իրավիճակը սահմանագոտում։ Հայկական կողմը կորուստներ չունի։ Հայտարարում է ՊՆ տեղեկատվության և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Նարեկ Մալյանի պաշտպանը խնդրանքով դիմել է ԱԺ պատգամավորներին
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը հայտնում է, որ «ՎԵՏՕ» հասարակական-քաղաքական շարժման ղեկավար Նարեկ Մալյանի հետ Մասիսի բաժնում են:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Տիգրան Աբրահամյան. Չինարիի արկակոծությունը իրադրությանը նոր սրություն է հաղորդում
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոն ՀԿ ղեկավար, Արցախի նախագահի անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը, անդրադառնալով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Վանեցյանի փաստաբան. ՀԺ-ն, չունենալով որևէ պատասխան մեր հայցին, փորձում է ուղղակի ձգձգել գործընթացը
ԱԱԾ նախկին տնօրեն, «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանն ընդդեմ ՀԺ-ի գործով դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ պատասխանող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Հայ-ադրբեջանական սահմանում տիրող իրավիճակի հարցով ՀԱՊԿ նիստը հետաձգվել է
Երևանի և Բաքվի միջև սրված իրավիճակի հարցով  ՀԱՊԿ մշտական խորհրդի արտակարգ նիստը հետաձգվել է միջոցառման ձևաչափը որոշելու համար: ՏԱՍՍ-ին այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Հրապարակվել է լուսանկար խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ից
Banak.info  կայքի տրամադրության տակ է հայտնվել բացառիկ լուսանկար խոցված ադրբեջանական անօդաչու թռչող սարքից։ Ըստ աղբյուրի, նախնական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն անկում է ապրել 16.7%-ով. Տիգրան Ավինյան
«Եթե համեմատություն անցկացնենք 2019-ի ապրիլի հետ, ապա 2020-ի ապրիլի տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն անկում է ապրել 16.7%-ով, մայիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Հնարավոր չէ՞ ներկայացնել զագսի թուղթը և չտուգանվել. Ռուստամ Բաքոյան
«Բոլոր դեպքերում բոլորս պետք է կրենք դիմակներ՝ անկախ նրանից ամուսիններ ենք, ընկերներ ենք, բարեկամներ ենք, թե ոչ»,-արտակարգ դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Չինարիում Ադրբեջանի արձակած արկերից մեկն ընկել է տան վրա, երկուսը՝ բակում
«Քիչ առաջ ադրբեջանական զինված ուժերը 120մմ տրամաչափի ականանետից երեք արկ են արձակել Չինարի բնակավայրի ուղղությամբ։ Արկերից մեկը ընկել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Կարեն Վարդանյանին վերջին հրաժեշտը՝ յարխուշտայով
ՏՁՄ գործադիր տնօրեն Կարեն Վարդանյանին այսօր Նոր Նորքի 5-րդ զանգվածի Սբ. Սարգիս եկեղեցու բակում հրաժեշտ տվեցին երգու պարով։ Եկեղեցուց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Հայաստանին ուղղված ԵՄ-ի հատկացրած 92 մլն ԱՄՆ դոլարը, ԱՄՀ-ի 280 մլն դոլարի վարկը ի՞նչ նպատակով են օգտագործվել
«Մենք ունենք Հայաստանի Հանրապետության  573  հպարտ քաղաքացիներ, ովքեր մահացել են այս ստեղծված իրավիճակը սպառելով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}