Տնտեսություն 14:18 22/05/2020 Հայաստան

Սուրեն Պարսյան. 2008 թվականից ի վեր Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 թվականի առաջին եռամսյակի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) նախնական տվյալները, որոնք խիստ մտահոգվելու տեղիք են տալիս։ Ակնհայտ է, որ 2020 թվականը ճգնաժամային է լինելու բոլոր երկրների համար, և մեր իշխանությունների այն տեսական պնդումները, որ Հայաստանը կարող է ճգնաժամի հնարավորությունից օգտվել, հօդս են ցնդում։

Եվ այսպես՝ 2020 թվականի առաջին եռամյսակի ընթացքում ՀՆԱ-ն աճել է 3,8 տոկոսով։ Մտահոգիչն այն է, որ այս աճը հիմնականում ապահովել է առևտրի և ծառայությունների ոլորտը (+5,8 տոկոս), որը մեծ վնասներ է կրում և շարունակելու է կրել այս տարվա ընթացքում, մասնավորապես՝ զբոսաշրջությունը, ավտոմեքենաների վաճառքը և այլն։ Սպառմանը մեծ վնաս կհասցնի նաև տրանսֆերների էական կրճատում։

Իսկ ինչ վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտի 4,4 տոկոս աճին, ապա այն ուղղակի վստահություն չի ներշնչում՝ հաշվի առնելով 2019 թվականի ընթացքում այս ոլորտի անկումը, վարկավորման և ներդրումների զգալի կրճատումը։ Կարծում եմ՝ գործող իշխանությունները անկման ցուցանիշները մեղմելու նպատակով կօգտվեն «հին ու բարի» մեթոդից՝ ուռճացնելով գյուղատնտեսության թվերը։

Միաժամանակ, չպետք է ակնկալել, որ կառավարության՝ գյուղատնտեսության ոլորտի աջակցության ծրագրերը բարձր արդյունավետություն կունենան, քանի որ որևէ վերահսկողություն չկա, որ անտոկոս տրամադրվող վարկերը իրականում, ինչ նպատակով կծախսվեն։ Բացի այդ, գոյություն չունի որևէ երաշխիք, որ գյուղացին կկարողանա իր աճեցրած բերքն իր ուզած գնով իրացնել, և դարձյալ առիթից չեն օգտվի օլիգարխները՝ ներմուծելով ցածր գներով ցորեն, եգիպտացորեն, ոսպ, հնդկաձավար և այլ ապրանքներ՝ շուկայից դուրս թողնելով տեղական արտադրողներին։

Չնայած կառավարության կապիտալ ծախսերի ավելացման բարձրագոչ հայտարարություններին՝ շինարարության ոլորտը գրանցել է 12,1 տոկոս անկում, ինչը բացատրվում է մարդկանց եկամուտների զգալի կրճատմամբ, բացասական սպասումներով և անշարժ գույքի շուկայի հնարավոր գնանկմամբ։ Շինարարության ոլորտի անկումը հնարավոր է էականորեն կասեցնի ճանապարհաշինարարության պետական ծրագրերը, եթե, իհարկե, պաշտոնատար անձինք ի վիճակի լինեն ժամանակին մշակել շինարարական նախագծերը և անցկացնել համապատասխան մրցույթները։

Ի դեպ, 2019 թվականի ընթացքում կառավարությունը լայն չափով օգտվում էր մի աղբյուրից գնման հնարավորությունից, ինչի արդյունքում՝ առանց մրցույթի՝ շուրջ 80-100 կմ ճանապարհների շինարարության ծրագրերը պատվիրվել է իշխանությունների հետ քաղաքական խնդիրներ չունեցող գործարարներին։ Մեծ է հավանականությունը, որ այս տարի ևս շինարարական աշխատանքերը կիրականացվեն մեկ աղբյուրից գնման միջոցով՝ ավելացնելով կոռուպցիոն ռիսկերը, քանի որ ֆինանսական տեսանկյունից անտրամաբանական երաշխիքներ են պահանջվում շինարարական կազմակերպություններից։

Մի օրինաչափություն ևս․ առաջին եռամսյակի ընթացքում արդյունաբերությունը՝ ներառյալ էներգետիկան, աճել են ընդամենը 2,1 տոկոսով, ինչը օրինաչափ է՝ նկատի ունելով, որ 2019 թվականի ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը գրանցել էր աննախադեպ աճ՝ սահմանափակելով հաջորդ սերունդների արդյունահանման հնարավորությունները։

Հիշեցնեմ, որ 2019 թվականին հանքահումքային արտադրանքի արտահանման տեսակարար կշիռը արտահանման մեջ ավելացել է ավելի քան 4 տոկոսով։ Ներկայումս իրավիճակը լրիվ այլ է, քանի որ համաշխարհային շուկայում պղնձի և մոլիբդենի գները կտրուկ անկում են գրանցել։ Իսկ 2020 թվականին սպասվող վերամշակման ոլորտի աճը (ծխախոտ, սնունդ, ոսկերչություն) չի կարող փոխհատուցել հանքարդյունաբերության կողմից ապահովվող արտարժութային հոսքերը։

Այս միտումների պահպանվելու դեպքում՝ միանշանակ կարելի է կանխատեսել, որ 2020 թվականին Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը 2008 թվականից ի վեր, որի ամողջ քաղաքական պատասխանատվությունը կրելու է գործող իշխանությունը՝ առաջին հերթին տնտեսական բլոկի ներկայացուցիչները։ Իսկ ճգնաժամից հնարավորինս քիչ կորուստներով դուրս գալու քայլերի մասին բազմիցս խոսել եմ հիմնավորումներով։ Եվ որ ամենակարևորն է՝ այս իրավիճակում կառավարությունը ճիշտ ազդակներ, օբյեկտիվ և համակարգված տեղեկատվություն պետք է փոխանցի հանրությանը»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:58
Քահանա. Այսօր Սաղմոսավանքում հարսանիք չի կատարվել
Տեր Օշին քահանա Հայրապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում արձագանքել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի էջում հրապարակած լուսանկարներից մեկին, ըստ որի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Ինչպես են հղի կանայք տանում կորոնավիրուսային հիվանդությունը
Հղի կանանց մոտ հաստատված կորոնավիրուսային վարակը չի ազդում երեխայի զարգացման վրա և նրան չի փոխանցվում, գրում է «Գազետա.ռու»-ն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Արա Բաբլոյան. Պետք է շատ արագ կրկնապատկվի Առողջապահության բյուջեն
 Առողջապահության նախկին նախարար, ԱԺ նախկին նախագահ, Արաբկիր բժշկական համալիրի գիտական ղեկավար, պրոֆեսոր Արա Բաբլոյանի համոզմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Մեկնարկում են պետական կրթաթոշակով Դրեյփերի համալսարանում ուսանելու առցանց դասընթացները
Հունիսի 1-ից մեկնարկել են «Վիրտուալ կոմուրջ» ծրագրի շրջանակներում պետական կրթաթոշակով Դրեյփերի համալսարանի գարնանային ծրագրում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ՊԵԿ նախագահ. Վարչապետին եմ ներկայացրել աշխատանքից ազատման դիմում
ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Սիրելի հայրենակիցներ, Հարգելի գործընկերներ, Մամուլում շրջանառվող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
ԵՊԲՀ պրոֆեսոր. Վերջիվերջո, այո, կոլեկտիվ իմունիտետն է զարգանալու, որ փրկի
«Եթե դիմակի կրումը իսկապես օգնում է կանխել, որ մարդը կորոնավիրուսով չհիվանդանա, ինչպե՞ս եք պատկերացնում կոլեկտիվ իմունիտետի ձևավորման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Քաղաքապետարան. Նանսենի անվան այգու ծառերը հիվանդ են եղել
Ֆրիտյոֆ Նանսենի անվան այգում 11 թեղի է հատվել: Ի պատասխան քաղաքացիների անհանգստության, «Կանաչապատում և շրջակա միջավայրի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Ստեփան Դանիելյան. Հանրաքվեի համար համաքված գումարներն երբ են վերադարձնելու
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Հանրաքվեի համար համաքված գումարներն երբ են վերադարձնելու նվիրատուներին: Մարդկանցից փող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
ՃՈ թեժ գծի 1-77 հեռախոսահամարը կրկին հասանելի է
Ոստիկանությունից հայտնում են, որ Ճանապարհային ոստիկանության Թեժ գծի 177 հառախոսահամարը կրկին հասանելի է, կապի տեխնիկական խափանումնեը վերացված...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Բելառուսում կորոնավիրուսային հիվանդության 45, 981 դեպք է հաստատվել
Օրվա ընթացքում Բելառուսում կորոնավիրուսային հիվանդության 865 նոր դեպք է հաստատվել, փոխանցում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝ հղում տալով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Արմեն Մուրադյան. Խնդիրը կա, պահանջվում է լինել աչալուրջ, լինել ծայրահեղ պրոֆեսիոնալ
«Կորոնավիրոսի ժամանակ  պետք է հստակ տարբերակել  մահաբերության և մահացության ցուցանիշը։ Այսօրվա դրությամբ մահաբերության ցուցանիշն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
ՄԻՊ իրավական չափանիշների վրա հիմնվելով վերաքննիչ դատարանը կայացրել է նախադեպային որոշում
Վերաքննիչ քրեական դատարանը մայիսի 23-ին, հաշվի առնելով Մարդու իրավունքների պաշտպանի իրավական չափանիշները, որոշում է կայացրել քրեորեն պատժելի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Նաիրիա Զոհրաբյանը՝ Նոյեմբերյանի բժիշկների մասին. Ոնց եմ ամաչում ձեր փոխարեն
ԱԺ Բարգավաճ Հայաստան Խմբակցության պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը գրում է. «Երեկ Նոյեմբերյանի հիվանդանոցի մի քանի բժիշկ «մարդ էին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Ոստիկանները ստուգայցերով Աջափնյակում են
Ոստիկանության արտաքին ծառայության ստորաբաժանումների արտակարգ ռեժիմով ծառայությունը շարունակվում է հանրապետության ողջ տարածքում։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Ռեկորդային խնդրագիր
Սևամորթ Ջորջ Ֆլոյդի սպանության մեջ մեղավորներին պատժելու խնդրագիրը հավաքել է ավելի քան 15 միլիոն ստորագրություն։
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Մոսկվայի դիրքորոշումը նավթի և գազի վերաբերյալ Մինսկում հարցեր է առաջացրել
Ռուսական կողմի դիրքորոշումը նավթի և գազի գների վերաբերյալ Մինսկում հարցեր է առաջացնում, թե ինչպիսին պետք է լինի ինտեգրումը Դաշնային պետության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:40
Մարտունու և Սևանի անձնագրային բաժանմունքների պետերի պաշտոնավարումը ժամանակավորապես դադարեցվել է
Պաշտոնեական չարաշահումներ կատարելու և կաշառքի համար մեղադրանքներ են առաջադրվել 6 անձի։
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
Ես ենթադրում եմ, որ լինելու է մի իրավիճակ, երբ 24 ժամ մնալու ենք ԱԺ-ում. Սիմոնյան
«Զարմանում եմ, որ հարցեր են հնչում, թե կորոնավիրուսի դեմ պայքարի հիմնադրամի փողերն ինչ են եղել»,- խորհրդարանում ասաց ԱԺ փոխխոսնակ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
ԵՄ-ն համավարակից հետո տնտեսությունը խթանելու համար հարկեր կներկայացնի
Համավարակից հետո ԵՄ տնտեսությունը վերականգնելու համար առաջարկվում է ծախսել 750 միլիարդ եվրո, բայց ինչպե՞ս հավաքել այդպիսի աստղաբաշխական գումար:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Հայ գիտնականների ստեղծած «Բիօքսիլ 2»-ը` կորոնավիրուսոտ տարածքների ախտահանման միջոց
ՀՀ ԳԱԱ Ա.Բ. Նալբանդյանի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում հիմնարար գիտելիքների հիման վրա ստեղծվել է նոր սերնդի նյութ` «Բիօքսիլ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:20
Ս. Գրիգորյան. Կառավարությունը ձախողել է գազի գնի վերանայման բանակցությունները
GPARTNERS իրավաբանական ընկերության ղեկավար Սարգիս Գրիգորյանն իր հոդվածում գրում  է. «Տևական ժամանակ է` Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:14
5-րդ ալիքի տնօրեն. Այս գործողությունը նախապես կազմակերպված է եղել
5-րդ ալիք հեռուստաընկերության տնօրեն Հարություն Հարությունյանը  Panorama.am-ի հետ զրույցում պնդում է՝ Արցախում իր ղեկավարած...
Աղբյուր` Panorama.am
15:08
Իրանում մեկ օրում կորոնավիրուսի վարակակիրների թիվն ավելացել է 3.574-ով
Իրանում հունիսի 4-ին կորոնավիրուսով վարակակիրների թիվը նախորդ օրվա համեմատ ավելացել է  3.574-ով։ Համավարակի սկզբից ի վեր երկրում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Ընդդիմության մասին խոսելու փոխարեն պետք է գործ անել. Մարուքյան
«Այսօրվա իրավիճակը թողած, իշխանությունն ընդդիմության մասին է խոսում»,- խորհրդարանում ասաց ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
14:55
Երևանում եղբայրը դանակահարել է եղբորը
Հունիսի 3-ին ժամը 23:50-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոնից հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ իրենց մոտ կրծքավանդակի կտրած-ծակած վերքով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Օլիմպիական և Պարալիմպիկ խաղերի բացման և փակման արարողությունները համատեղ չեն լինի
«Տոկիո- 2020»-ի կազմակերպիչները հրաժարվել են օլիմպիական և պարալիմպիկ խաղերի  բացման և փակման արարողությունները համատեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:43
Գուգարքի ոստիկանները ապօրինի փայտանյութով մեքենաներ են հայտնաբերել
Հունիսի 3-ին, ժամը 1-ի սահմաններում, ոստիկանության Գուգարքի բաժնի ծառայողները բնապահպանական բնույթի իրավախախտումներ հայտնաբերելու և...
Աղբյուր` Panorama.am
14:35
Ջավախքի գյուղերից մեկի բնակչի մոտ կորոնավիրուս է հաստատվել
Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետի Ղաուրմա գյուղի 44-ամյա բնակչի մոտ, որը հունիսի 2-ին տեղափոխվել էր Գորիի զինվորական հոսպիտալ, հաստատվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
Ֆլորենցիայում բացվել է Ուֆֆիցի պատկերասրահը
Թանգարանը վերջին հարյուրամյակում փակվել էր ընդամենը մի քանի անգամ։
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
ՊԵԿ քննչական վարչության պետի տեղակալը վարակվել է կորոնավիրուսով. «Փաստինֆո»
Քննչական հրավիրվող քաղաքացիներն անհանգստացած են։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը
22:35 03/06/2020

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}