Տնտեսություն 14:18 22/05/2020 Հայաստան

Սուրեն Պարսյան. 2008 թվականից ի վեր Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 թվականի առաջին եռամսյակի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) նախնական տվյալները, որոնք խիստ մտահոգվելու տեղիք են տալիս։ Ակնհայտ է, որ 2020 թվականը ճգնաժամային է լինելու բոլոր երկրների համար, և մեր իշխանությունների այն տեսական պնդումները, որ Հայաստանը կարող է ճգնաժամի հնարավորությունից օգտվել, հօդս են ցնդում։

Եվ այսպես՝ 2020 թվականի առաջին եռամյսակի ընթացքում ՀՆԱ-ն աճել է 3,8 տոկոսով։ Մտահոգիչն այն է, որ այս աճը հիմնականում ապահովել է առևտրի և ծառայությունների ոլորտը (+5,8 տոկոս), որը մեծ վնասներ է կրում և շարունակելու է կրել այս տարվա ընթացքում, մասնավորապես՝ զբոսաշրջությունը, ավտոմեքենաների վաճառքը և այլն։ Սպառմանը մեծ վնաս կհասցնի նաև տրանսֆերների էական կրճատում։

Իսկ ինչ վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտի 4,4 տոկոս աճին, ապա այն ուղղակի վստահություն չի ներշնչում՝ հաշվի առնելով 2019 թվականի ընթացքում այս ոլորտի անկումը, վարկավորման և ներդրումների զգալի կրճատումը։ Կարծում եմ՝ գործող իշխանությունները անկման ցուցանիշները մեղմելու նպատակով կօգտվեն «հին ու բարի» մեթոդից՝ ուռճացնելով գյուղատնտեսության թվերը։

Միաժամանակ, չպետք է ակնկալել, որ կառավարության՝ գյուղատնտեսության ոլորտի աջակցության ծրագրերը բարձր արդյունավետություն կունենան, քանի որ որևէ վերահսկողություն չկա, որ անտոկոս տրամադրվող վարկերը իրականում, ինչ նպատակով կծախսվեն։ Բացի այդ, գոյություն չունի որևէ երաշխիք, որ գյուղացին կկարողանա իր աճեցրած բերքն իր ուզած գնով իրացնել, և դարձյալ առիթից չեն օգտվի օլիգարխները՝ ներմուծելով ցածր գներով ցորեն, եգիպտացորեն, ոսպ, հնդկաձավար և այլ ապրանքներ՝ շուկայից դուրս թողնելով տեղական արտադրողներին։

Չնայած կառավարության կապիտալ ծախսերի ավելացման բարձրագոչ հայտարարություններին՝ շինարարության ոլորտը գրանցել է 12,1 տոկոս անկում, ինչը բացատրվում է մարդկանց եկամուտների զգալի կրճատմամբ, բացասական սպասումներով և անշարժ գույքի շուկայի հնարավոր գնանկմամբ։ Շինարարության ոլորտի անկումը հնարավոր է էականորեն կասեցնի ճանապարհաշինարարության պետական ծրագրերը, եթե, իհարկե, պաշտոնատար անձինք ի վիճակի լինեն ժամանակին մշակել շինարարական նախագծերը և անցկացնել համապատասխան մրցույթները։

Ի դեպ, 2019 թվականի ընթացքում կառավարությունը լայն չափով օգտվում էր մի աղբյուրից գնման հնարավորությունից, ինչի արդյունքում՝ առանց մրցույթի՝ շուրջ 80-100 կմ ճանապարհների շինարարության ծրագրերը պատվիրվել է իշխանությունների հետ քաղաքական խնդիրներ չունեցող գործարարներին։ Մեծ է հավանականությունը, որ այս տարի ևս շինարարական աշխատանքերը կիրականացվեն մեկ աղբյուրից գնման միջոցով՝ ավելացնելով կոռուպցիոն ռիսկերը, քանի որ ֆինանսական տեսանկյունից անտրամաբանական երաշխիքներ են պահանջվում շինարարական կազմակերպություններից։

Մի օրինաչափություն ևս․ առաջին եռամսյակի ընթացքում արդյունաբերությունը՝ ներառյալ էներգետիկան, աճել են ընդամենը 2,1 տոկոսով, ինչը օրինաչափ է՝ նկատի ունելով, որ 2019 թվականի ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը գրանցել էր աննախադեպ աճ՝ սահմանափակելով հաջորդ սերունդների արդյունահանման հնարավորությունները։

Հիշեցնեմ, որ 2019 թվականին հանքահումքային արտադրանքի արտահանման տեսակարար կշիռը արտահանման մեջ ավելացել է ավելի քան 4 տոկոսով։ Ներկայումս իրավիճակը լրիվ այլ է, քանի որ համաշխարհային շուկայում պղնձի և մոլիբդենի գները կտրուկ անկում են գրանցել։ Իսկ 2020 թվականին սպասվող վերամշակման ոլորտի աճը (ծխախոտ, սնունդ, ոսկերչություն) չի կարող փոխհատուցել հանքարդյունաբերության կողմից ապահովվող արտարժութային հոսքերը։

Այս միտումների պահպանվելու դեպքում՝ միանշանակ կարելի է կանխատեսել, որ 2020 թվականին Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը 2008 թվականից ի վեր, որի ամողջ քաղաքական պատասխանատվությունը կրելու է գործող իշխանությունը՝ առաջին հերթին տնտեսական բլոկի ներկայացուցիչները։ Իսկ ճգնաժամից հնարավորինս քիչ կորուստներով դուրս գալու քայլերի մասին բազմիցս խոսել եմ հիմնավորումներով։ Եվ որ ամենակարևորն է՝ այս իրավիճակում կառավարությունը ճիշտ ազդակներ, օբյեկտիվ և համակարգված տեղեկատվություն պետք է փոխանցի հանրությանը»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:00
Կարգալույծ է հռչակվել Տ. Պետրոս աբեղա Ազարյանը
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հայրապետական տնօրինությամբ կարգալույծ է հռչակվել Տ. Պետրոս աբեղա Ազարյանը: Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:53
Սյունիքի մարզպետն արձակուրդ է մեկնում
Մինչ ադրբեջանցիները հաստատվել են Սյունիքի մարզում գտնվող Սև լճի հարակից տարածքում,  մարզի ղեկավարը մեկնում է արձակուրդ։ Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:42
Թուրքիայի խորհրդարանի նախագահը Ադրբեջանի օկուպացրած հայկական Շուշի բերդաքաղաքում է
Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի (մեջլիս) նախագահ Մուսթաֆա Շենթոփն այցելել է Ադրբեջանի օկուպացրած հայկական Շուշի բերդաքաղաք: Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:31
Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ղեկավարն ազատվել է պաշտոնից
Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ, սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ղեկավարն ազատվել է պաշտոնից:   «Ղեկավարվելով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:26
ՌԴ ԱԳՆ․ Պատրաստ ենք օժանդակել հայ-ադրբեջանական սահմանի իրավիճակի նորմալացմանը՝ դեէսկալացիոն միջոցառումներով և սահմանազատման աշխատանքների շուտափույթ մեկնարկով
ՌԴ ԱԳՆ տեղեկատվության և մամուլի վարչության փոխտնօրեն Ալեքսանդր Բիկանտովը մեկնաբանություն է տարածել՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
Արմեն Շեկոյանի մահվան կապակցությամբ ստեղծվել է թաղման հանձնաժողով
Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ,  բանաստեղծ, լրագրող Արմեն Շեկոյանի մահվան կապակցությամբ ստեղծվել թաղման հանձնաժողով և հաստատվել դրա անհատական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:13
Լուկաշենկոն պատրաստ է ռուս զինվորականներին ընդունել Բելառուսում
Միութենական պետության անվտանգությունն ապահովելու համար Բելառուսը պատրաստ է Ռուսաստանից հյուրընկալել զինվորականներին, բայց մինչ այժմ այդպիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:04
Վրաստանում բացվել են օտարերկրացիների պատվաստման կետեր
Վրաստանում կացության թույլտվություն չունեցող օտարերկրացիները ևս այսուհետ  կկարողանան պատվաստվել կորոնավիրուսի դեմ` Թբիլիսիի, Քութայիսիի և...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
ՀՀ դեսպանը ԵԱՀԿ-ում․ Ադրբեջանի զինված սադրանքները այդ երկրի ղեկավարության ագրեսիվ և ռազմատենչ հռետորաբանության տրամաբանական շարունակությունն են
Հուլիսի 29-ին ԵԱՀԿ Մշտական խորհրդի նիստի օրակարգի «Ընթացիկ խնդիրներ» կետի ներքո Հայաստանի պատվիրակության նախաձեռնությամբ ներառված...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Ադրբեջանցիները կրակ են բացել Երասխի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ
«Հուլիսի 30-ին ադրբեջանական զինված ուժերը հերթական անգամ սադրանքի են դիմել հայ-ադրբեջանական սահմանի նախիջևանյան ուղղությամբ»,-այս...
Աղբյուր` Panorama.am
13:41
Զոհրաբյան. Հրավիրեք արտահերթ նիստ, իսկ վիրավորանքը քրեականացնել դեռ կհասցնեք
«Երբ ծանոթացա այս արտահերթ նստաշրջանի օրակարգին, հասկացա էքշընը,  իզյումինկան Քրեական օրսնեգրքում փոփոխություններն են, որը ենթադրում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Ռենո Մյուզելյե․ Հայաստանի սահմանի հսկողությունը դառնում է գլոբալ խնդիր՝ կանխելու համար դիկտատորներ Էրդողան և Ալիև դաշինքի կողմից պատերազմի վերսկսումը
Ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, Եվրոպական խորհրդարանի նախկին անդամ (2014-2019), ներկայումս Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Կոտ դ'Ազուրի տարածաշրջանային...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
30.07.2021. Արցախում կորոնավիրուսի դեպք չի գրանցվել
Արցախում հուլիսի 29-ին կատարվել է 26 թեստավորում, որի արդյունքում Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության դեպք չի գրանցվել։ ԱՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:12
«Զվարթնոց» օդանավակայանում հայտնաբերվել է գումարով և ոսկյա իրերով պայուսակ
Նախօրեին Մոսկվայից Երևանի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայան ժամանած ուղևորը պարզել է, որ կորցրել է պայուսակը: Օդանավակայանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:04
30.07.2021. Անցած մեկ օրում կորոնավիրուսով 6 հիվանդ է մահացել
Երեկ կատարվել է 5900 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 264 նոր դեպք: «Ունենք 199 առողջացած և 4 մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 2 712 նոր դեպք, 25 մահ
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման 2 712 նոր դեպք: Երկրում վերջին 24 ժամում ապաքինվել է 1561 մարդ: Վերջին օր ու գիշերվա ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Հայտարարություն. Ազատագրել Հայաստանը տիրող հակահայկական իշխանական և կառավարման համակարգից
«Ազգային օրակարգ» և «Հայ կառուցողական» կուսակցությունները տարածել են համատեղ հայտարարություն, որտեղ ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
Անն Լինդե․ Ամբողջությամբ կատարել 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության դրույթները
ԵԱՀԿ գործող նախագահ, Շվեդիայի արտաքին գործերի նախարար Անն Լինդեն անդրադարձել է հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակին՝ կոչ անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
12:34
71 պատգամավորով արտահերթում լրացում են կատարելու «Պետական սահմանի» մասին ՀՀ օրենքում
«Գրանցվել է 71 պատգամավոր, քվորում ունենք»,-ասաց ԱԺ փոխնախագահ Ալեն Սիմոյանը՝ հայտարարելով Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:23
ԵԽԽՎ զեկուցողը՝ հայ-ադրբեջանական սահմանի իրավիճակի մասին․ Մենք պետք է խուսափենք հակամարտության այս շարունակական ցիկլից
ԵԽԽՎ զեկուցող Պոլ Գավանը, որը ներկայումս պատրաստում է «Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտության հումանիտար հետևանքների» մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:19
«Թուրքիան ու Ադրբեջանը ուզում են Հայաստանի վրա ճնշումներ գործադրելով հասնել զիջումների․ Ռուբեն Սաֆրաստյան
«Թուրքիան ու Ադրբեջանը ուզում են Հայաստանի վրա ճնշումներ գործադրելով հասնել նրան, որ Հայաստանը գնա զիջումների մի քանի կարևոր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:08
Տոյվո Կլաար․ Անհրաժեշտ է ավելի լայն խաղաղ կարգավորում
Հարավային Կովկասում և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը նախօրեին հեռախոսազրույցներ էր ունեցել Հայաստանի ՀՀ ԱԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
Լարիսա Ալավերդյան. Փախստականների ու բռնի տեղահանվածների խնդիրները դուրս են մղված քաղաքական օրակարգից
Պատերազմի հետևանքով Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախի բնակավայրերից տեղահանված բնակիչների իրավունքների, նրանց վերադարձի հարցը քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Արսեն Բաբայան. Եթե իշխանությունը մերժի Արցախի հարցով հանձնաժողովի ստեղծումը
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի ներկայացուցիչ Արսեն Բաբայանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Հնարավոր չէ գտնել որևէ տրամաբանական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Բայդենը ստիպում է ամերիկացիներին պատվաստել
ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը նոր միջոցներ է ներկայացրել կորոնավիրուսի համաճարակի դեմ պայքարելու համար: ԱՄՆ-ի բոլոր դաշնային քաղաքացիական ծառայողները...
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
Էրդողանի խոսնակը Թուրքիայում անտառային հրդեհներն անվանել է ազգային աղետ
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի պաշտոնական ներկայացուցիչ Իբրահիմ Քալընը Թուրքիայում անտառային հրդեհներն անվանել է ազգային աղետ։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Բլինքեն. Իրանի հետ միջուկային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները չեն կարող տևել հավերժ
Իրանի հետ 2015 թ-ի միջուկային համաձայնագիրը վերականգնելու բանակցությունները չեն կարող անվերջ շարունակվել, հինգշաբթի օրը հայտարարել է ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
ՊՆ. Խոցվել է «Aerostar» տիպի ԱԹՍ
Պաշտպանության նախարարությունը, արձագանքելով այսօր վաղ առավոտյան տարածած հաղորդագրության արձագանքներին, տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
10:38
Հիմա հասկանո՞ւմ եք Շեկոյանն ինչ նուրբ ու դիպուկ է արձանագրել մեր դատարկությունն ու մեր ախտերը. Նազարյան
«Սամոյենց մոտ էինք, երբ Գետաշենը տվեցինք։ Սամոյենց մոտ էինք, երբ Շուշին հետ առանք։ Էսօրվա պես հիշում եմ. միայն Նորոն էր, որ չուրախաղավ,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}