Տնտեսություն 14:18 22/05/2020 Հայաստան

Սուրեն Պարսյան. 2008 թվականից ի վեր Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 թվականի առաջին եռամսյակի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) նախնական տվյալները, որոնք խիստ մտահոգվելու տեղիք են տալիս։ Ակնհայտ է, որ 2020 թվականը ճգնաժամային է լինելու բոլոր երկրների համար, և մեր իշխանությունների այն տեսական պնդումները, որ Հայաստանը կարող է ճգնաժամի հնարավորությունից օգտվել, հօդս են ցնդում։

Եվ այսպես՝ 2020 թվականի առաջին եռամյսակի ընթացքում ՀՆԱ-ն աճել է 3,8 տոկոսով։ Մտահոգիչն այն է, որ այս աճը հիմնականում ապահովել է առևտրի և ծառայությունների ոլորտը (+5,8 տոկոս), որը մեծ վնասներ է կրում և շարունակելու է կրել այս տարվա ընթացքում, մասնավորապես՝ զբոսաշրջությունը, ավտոմեքենաների վաճառքը և այլն։ Սպառմանը մեծ վնաս կհասցնի նաև տրանսֆերների էական կրճատում։

Իսկ ինչ վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտի 4,4 տոկոս աճին, ապա այն ուղղակի վստահություն չի ներշնչում՝ հաշվի առնելով 2019 թվականի ընթացքում այս ոլորտի անկումը, վարկավորման և ներդրումների զգալի կրճատումը։ Կարծում եմ՝ գործող իշխանությունները անկման ցուցանիշները մեղմելու նպատակով կօգտվեն «հին ու բարի» մեթոդից՝ ուռճացնելով գյուղատնտեսության թվերը։

Միաժամանակ, չպետք է ակնկալել, որ կառավարության՝ գյուղատնտեսության ոլորտի աջակցության ծրագրերը բարձր արդյունավետություն կունենան, քանի որ որևէ վերահսկողություն չկա, որ անտոկոս տրամադրվող վարկերը իրականում, ինչ նպատակով կծախսվեն։ Բացի այդ, գոյություն չունի որևէ երաշխիք, որ գյուղացին կկարողանա իր աճեցրած բերքն իր ուզած գնով իրացնել, և դարձյալ առիթից չեն օգտվի օլիգարխները՝ ներմուծելով ցածր գներով ցորեն, եգիպտացորեն, ոսպ, հնդկաձավար և այլ ապրանքներ՝ շուկայից դուրս թողնելով տեղական արտադրողներին։

Չնայած կառավարության կապիտալ ծախսերի ավելացման բարձրագոչ հայտարարություններին՝ շինարարության ոլորտը գրանցել է 12,1 տոկոս անկում, ինչը բացատրվում է մարդկանց եկամուտների զգալի կրճատմամբ, բացասական սպասումներով և անշարժ գույքի շուկայի հնարավոր գնանկմամբ։ Շինարարության ոլորտի անկումը հնարավոր է էականորեն կասեցնի ճանապարհաշինարարության պետական ծրագրերը, եթե, իհարկե, պաշտոնատար անձինք ի վիճակի լինեն ժամանակին մշակել շինարարական նախագծերը և անցկացնել համապատասխան մրցույթները։

Ի դեպ, 2019 թվականի ընթացքում կառավարությունը լայն չափով օգտվում էր մի աղբյուրից գնման հնարավորությունից, ինչի արդյունքում՝ առանց մրցույթի՝ շուրջ 80-100 կմ ճանապարհների շինարարության ծրագրերը պատվիրվել է իշխանությունների հետ քաղաքական խնդիրներ չունեցող գործարարներին։ Մեծ է հավանականությունը, որ այս տարի ևս շինարարական աշխատանքերը կիրականացվեն մեկ աղբյուրից գնման միջոցով՝ ավելացնելով կոռուպցիոն ռիսկերը, քանի որ ֆինանսական տեսանկյունից անտրամաբանական երաշխիքներ են պահանջվում շինարարական կազմակերպություններից։

Մի օրինաչափություն ևս․ առաջին եռամսյակի ընթացքում արդյունաբերությունը՝ ներառյալ էներգետիկան, աճել են ընդամենը 2,1 տոկոսով, ինչը օրինաչափ է՝ նկատի ունելով, որ 2019 թվականի ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը գրանցել էր աննախադեպ աճ՝ սահմանափակելով հաջորդ սերունդների արդյունահանման հնարավորությունները։

Հիշեցնեմ, որ 2019 թվականին հանքահումքային արտադրանքի արտահանման տեսակարար կշիռը արտահանման մեջ ավելացել է ավելի քան 4 տոկոսով։ Ներկայումս իրավիճակը լրիվ այլ է, քանի որ համաշխարհային շուկայում պղնձի և մոլիբդենի գները կտրուկ անկում են գրանցել։ Իսկ 2020 թվականին սպասվող վերամշակման ոլորտի աճը (ծխախոտ, սնունդ, ոսկերչություն) չի կարող փոխհատուցել հանքարդյունաբերության կողմից ապահովվող արտարժութային հոսքերը։

Այս միտումների պահպանվելու դեպքում՝ միանշանակ կարելի է կանխատեսել, որ 2020 թվականին Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը 2008 թվականից ի վեր, որի ամողջ քաղաքական պատասխանատվությունը կրելու է գործող իշխանությունը՝ առաջին հերթին տնտեսական բլոկի ներկայացուցիչները։ Իսկ ճգնաժամից հնարավորինս քիչ կորուստներով դուրս գալու քայլերի մասին բազմիցս խոսել եմ հիմնավորումներով։ Եվ որ ամենակարևորն է՝ այս իրավիճակում կառավարությունը ճիշտ ազդակներ, օբյեկտիվ և համակարգված տեղեկատվություն պետք է փոխանցի հանրությանը»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:17
Ջրանջատում Արմավիրի մարզում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
«Մեդիա պաշտպան». Արսեն Թորոսյանը քննադատությունունների կենտրոնում է
2020 թ-ի սեպտեմբերի 11-ից 20-ը «Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունը հետևել է առցանց մամուլում ՀՀ Առողջապահության նախարարի անձին ու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Մատենադարանի հետնամասի հրդեհը գուցեև կապ չունի «Էվոկաբանկի» հրավառության հետ
Ինչպես արդեն հայտնել ենք, սեպտեմբերի 19-ին, «Էվոկաբանկ»-ի երեք ամյակին նվիրված հրավառությունից հետո Մատենադարանի հետնամասում, տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Գագիկ Մինասյան. Տնտեսական անկումը դատական համակարգի նկատմամբ աննախադեպ ճնշումների հետևանք է
ՀՀԿ-ական գործիչ, տնտեսագետ Գագիկ Մինասյանը պնդում է, Հայաստան ոչ միայն ներդրումներ չեն գալիս, այլև դրանք Հայաստանից դուրս են հոսում։ ՀՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Քննարկվել են ՀԱԷԿ-ի նախագծային շահագործման ժամկետի երկարացման ծրագրին վերաբերող հարցեր
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանը Ատոմային Էներգիայի Միջազգային Գործակալության գլխավոր տնօրենի տեղակալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Հարոյանը հեռացավ «Ուրալից»
Հայաստանի ազգային հավաքականի պաշտպան Վարազդատ Հարոյանը հաստատել է իր հեռացումը «Ուրալից»: Այս լուրը հրապարակել է  Sport 24...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Վրաստանում բնակվող հայերի թիվը նվազել է
Վրաստանի վիճակագրական կենտրոնի 2014 թվականի մարդահամարի (վերջին մարդահամար) տվյալների, Վրաստանում ապրում էր 168 հազար 100 հայ, որոնք կազմում էին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Վարորդական վկայականի հետ կապված գործողությունների համար հերթագրվել roadpolice.am-ի միջոցով
Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ վարորդական իրավունքի վկայականների հետ կապված գործողությունների կատարման նպատակով նույն անձի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Ո՞րն է եղել 30֊ամյա ծննդկանի մահվան պատճառը
«Շենգավիթ» ԲԿ-ից այսօր դուրս է գրվում մահացած ծննդկան, 30-ամյա Սեդա Ասատրյանի նորածինը։ Ընտանիքի կնքահայր Հովհաննես...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Երկրորդ ընթերցմամբ ընդունվեց «Սոցիալական աջակցության մասին» օրենքում կրկնակի փոփոխության նախագիծը
Ազգային ժողովը 88 կողմ ձայներով երկրոդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց «Սոցիալական աջակցության մասին» օրենքում փոփոխություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Հայաստանի պարտքը հասել է 3 տրիլիոն 852 մլն դրամի
Այս տարվա 7 ամիսների ընթացքում Հայաստանի պարտքը ավելացել է մոտ 240 մլրդ դրամով՝ հասնելով 3 տրիլիոն 851 մլրդ 940 մլն դրամի: Նման թվեր է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Դատախազի խորհրդականն անընդունելի է համարում Ծառուկյանի կալանավորման վերաբերյալ հրապարակումները
Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու որևէ նոր միջնորդություն չի ներկայացվել դատարան: Նման հայտարարություն է տարածել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Մշակութային ՊՈԱԿ-ներում նորոգումներ կլինեն, ձեռք կբերեն անհրաժեշտ տեխնիկա
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2020 թվականի սեպտեմբերի 10-ի N 1519-Ն որոշման համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Ամուլսարի փրկության կողմնակիցներին են ձերբակալել և տեղափոխել Երևան. Բունիաթյան
Ջերմուկ համայնքի երեք բնակիչներ են կալանավորվել, որոնք տեղափոխվել են Երևան և նրանց մեղադրանքներ է առաջադրվում։ Այս մասին տեղեկացնում է Ջերմուկի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Փաստաբան. Քննիչ Մուշեղյանի մասնակցությամբ ձեռք բերած ապացույցները ճանաչել անթույլատրելի
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբան Հովհաննես Խուդոյանն ընդհանուր իրավասության Շենգավիթի նստավայրում դատավոր Աննա Դանիբեկյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
ՍԴ հարցով «Իմ քայլում» ծագած բանավեճի պատճառով Համազասպ Դանիելյանը մանդատը վայր չի դնի
«Իմ կողմից մանդատը վայր դնելու մասին լուրերը լրատվամիջոցի հորինվածքն են: Ես շատ պարզ, հստակ գիտեմ, թե որ պարագայում պատրաստ կլինեմ հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Հոր և որդու դանակահարության համար մեղադրանք է առաջադրվել Սևանի 21- ամյա բնակչին
Սեպտեմբերի 17-ին՝ ժամը 22:10-ին, «Աբովյան» բժշկական կենտրոնից հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ «որովայնի առաջնային պատի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Արտակ Զաքարյան. Ինչո՞ւ օրինակ չեն գրել, որ 2048թ. Հայաստանը պաշտոնապես պետք է դառնա ատոմային երկիր
ՀՀ Պաշտպանության նախկին փոխնախարար, ՀՀԿ-ական գործիչ Արտակ Զաքարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Տոնն անցավ, և օրեցօր ահագնացող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն այցելել են Ադրբեջանում անազատության մեջ գտնվող հայերին
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի ներկայացուցիչներն օգոստոսին և սեպտեմբերին հերթական այցերն են իրականացրել այն անձանց, որոնք պահվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Ստամբուլում հայտնաբերվել է ծագումով ռուս ամերիկացի լրագրողի դին
Երեքշաբթի Ստամբուլում իր մեքենայում հայտնաբերվել է Ռուսաստանում ծնված ամերիկացի լրագրող Անդրե Վլչեկի դին: NTV-ն հայտնում է, որ ոստիկանությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Իվետա Տոնոյան. Մարդկանց կալանավորելով երկրի առջև ծառացած խնդիրները չեն լուծվելու
ԲՀԿ-ական պատգամավոր Իվետա Տոնոյանն արձագանքել է կուսակցության առաջնորդ Գգաիկ Ծառուկյանին կալանավորելու վերաբերյալ տարածված լուրերին։ Նա գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Արագածոտնի մարզպետը վարակվել է կորոնավիրուսով
Սեպտեմբերի 17-ին, որոշակի ախտանշաններ ի հայտ գալուց հետո, հանձնել եմ կորոնավիրուսային հիվանդության (COVID-19) թեսթ, որի պատասխանը եղել է դրական:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած ռազմավարությունը, ըստ Մակունցի, երազանք է
«Առաջարկում եմ, որ հենց իրենց ուղղեք այս հարցը»,- խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ԱԺ «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Ռոբերտ Քոչարյանի ու մյուսների գործով դատարանը հետաձգեց պաշտպանական կողմի միջնորդության լուծումը
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատավոր Աննա Դանիբեկյանի նախագահությամբ, հետաձգեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Թադևոս Ավետիսյան. Ապաշնորհ կառավարման համար բարձրաստիճանների պարգևատրման ևս մեկ փաստ
ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը հերթական հոդվածում գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Քննարկվել է 2021թ. պետբյուջեի նախագծի մակրոտնտեսական և հարկաբյուջետային շրջանակը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր տեղի է ունեցել խորհրդակցություն՝ 2021թ. պետական բյուջեի նախագծի վերաբերյալ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
15:12
Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբան. Իրավունք ունենք կասկածի տակ դնել թե քննիչների, թե դատախազների գործողությունները
«Հարգելի դատարան, ցանկացած գործով պաշտպանության կողմն իրավունք ունի կասկածի տակ դնել քննիչի, դատախազի գործողությունները։ Հենց դրա համար...
Աղբյուր` Panorama.am
15:06
Փորձաքննության ենթարկված ալկոգելերում թունավոր նյութեր չեն հայտնաբերվել. ՇՎՏՄ
ՀՀ շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինը հայտարարություն է տարածել, որում  նշված է. «Օրեր առաջ հանրապետության որոշ շրջաններում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Խաղողի գինը եղել ա 170 դրամ Քոչարյանի ժամանակ, բա ի՞նչ եղավ հիմա էդ գինը․ խաղողագործ
15:43 17/09/2020

Խաղողի գինը եղել ա 170 դրամ Քոչարյանի ժամանակ, բա ի՞նչ եղավ հիմա էդ գինը․ խաղողագործ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}