Տնտեսություն 14:18 22/05/2020 Հայաստան

Սուրեն Պարսյան. 2008 թվականից ի վեր Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 թվականի առաջին եռամսյակի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) նախնական տվյալները, որոնք խիստ մտահոգվելու տեղիք են տալիս։ Ակնհայտ է, որ 2020 թվականը ճգնաժամային է լինելու բոլոր երկրների համար, և մեր իշխանությունների այն տեսական պնդումները, որ Հայաստանը կարող է ճգնաժամի հնարավորությունից օգտվել, հօդս են ցնդում։

Եվ այսպես՝ 2020 թվականի առաջին եռամյսակի ընթացքում ՀՆԱ-ն աճել է 3,8 տոկոսով։ Մտահոգիչն այն է, որ այս աճը հիմնականում ապահովել է առևտրի և ծառայությունների ոլորտը (+5,8 տոկոս), որը մեծ վնասներ է կրում և շարունակելու է կրել այս տարվա ընթացքում, մասնավորապես՝ զբոսաշրջությունը, ավտոմեքենաների վաճառքը և այլն։ Սպառմանը մեծ վնաս կհասցնի նաև տրանսֆերների էական կրճատում։

Իսկ ինչ վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտի 4,4 տոկոս աճին, ապա այն ուղղակի վստահություն չի ներշնչում՝ հաշվի առնելով 2019 թվականի ընթացքում այս ոլորտի անկումը, վարկավորման և ներդրումների զգալի կրճատումը։ Կարծում եմ՝ գործող իշխանությունները անկման ցուցանիշները մեղմելու նպատակով կօգտվեն «հին ու բարի» մեթոդից՝ ուռճացնելով գյուղատնտեսության թվերը։

Միաժամանակ, չպետք է ակնկալել, որ կառավարության՝ գյուղատնտեսության ոլորտի աջակցության ծրագրերը բարձր արդյունավետություն կունենան, քանի որ որևէ վերահսկողություն չկա, որ անտոկոս տրամադրվող վարկերը իրականում, ինչ նպատակով կծախսվեն։ Բացի այդ, գոյություն չունի որևէ երաշխիք, որ գյուղացին կկարողանա իր աճեցրած բերքն իր ուզած գնով իրացնել, և դարձյալ առիթից չեն օգտվի օլիգարխները՝ ներմուծելով ցածր գներով ցորեն, եգիպտացորեն, ոսպ, հնդկաձավար և այլ ապրանքներ՝ շուկայից դուրս թողնելով տեղական արտադրողներին։

Չնայած կառավարության կապիտալ ծախսերի ավելացման բարձրագոչ հայտարարություններին՝ շինարարության ոլորտը գրանցել է 12,1 տոկոս անկում, ինչը բացատրվում է մարդկանց եկամուտների զգալի կրճատմամբ, բացասական սպասումներով և անշարժ գույքի շուկայի հնարավոր գնանկմամբ։ Շինարարության ոլորտի անկումը հնարավոր է էականորեն կասեցնի ճանապարհաշինարարության պետական ծրագրերը, եթե, իհարկե, պաշտոնատար անձինք ի վիճակի լինեն ժամանակին մշակել շինարարական նախագծերը և անցկացնել համապատասխան մրցույթները։

Ի դեպ, 2019 թվականի ընթացքում կառավարությունը լայն չափով օգտվում էր մի աղբյուրից գնման հնարավորությունից, ինչի արդյունքում՝ առանց մրցույթի՝ շուրջ 80-100 կմ ճանապարհների շինարարության ծրագրերը պատվիրվել է իշխանությունների հետ քաղաքական խնդիրներ չունեցող գործարարներին։ Մեծ է հավանականությունը, որ այս տարի ևս շինարարական աշխատանքերը կիրականացվեն մեկ աղբյուրից գնման միջոցով՝ ավելացնելով կոռուպցիոն ռիսկերը, քանի որ ֆինանսական տեսանկյունից անտրամաբանական երաշխիքներ են պահանջվում շինարարական կազմակերպություններից։

Մի օրինաչափություն ևս․ առաջին եռամսյակի ընթացքում արդյունաբերությունը՝ ներառյալ էներգետիկան, աճել են ընդամենը 2,1 տոկոսով, ինչը օրինաչափ է՝ նկատի ունելով, որ 2019 թվականի ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը գրանցել էր աննախադեպ աճ՝ սահմանափակելով հաջորդ սերունդների արդյունահանման հնարավորությունները։

Հիշեցնեմ, որ 2019 թվականին հանքահումքային արտադրանքի արտահանման տեսակարար կշիռը արտահանման մեջ ավելացել է ավելի քան 4 տոկոսով։ Ներկայումս իրավիճակը լրիվ այլ է, քանի որ համաշխարհային շուկայում պղնձի և մոլիբդենի գները կտրուկ անկում են գրանցել։ Իսկ 2020 թվականին սպասվող վերամշակման ոլորտի աճը (ծխախոտ, սնունդ, ոսկերչություն) չի կարող փոխհատուցել հանքարդյունաբերության կողմից ապահովվող արտարժութային հոսքերը։

Այս միտումների պահպանվելու դեպքում՝ միանշանակ կարելի է կանխատեսել, որ 2020 թվականին Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը 2008 թվականից ի վեր, որի ամողջ քաղաքական պատասխանատվությունը կրելու է գործող իշխանությունը՝ առաջին հերթին տնտեսական բլոկի ներկայացուցիչները։ Իսկ ճգնաժամից հնարավորինս քիչ կորուստներով դուրս գալու քայլերի մասին բազմիցս խոսել եմ հիմնավորումներով։ Եվ որ ամենակարևորն է՝ այս իրավիճակում կառավարությունը ճիշտ ազդակներ, օբյեկտիվ և համակարգված տեղեկատվություն պետք է փոխանցի հանրությանը»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:01
«Պատիվ ունեմ». Հնգաթևն աստղն ու եռաբաղադրիչ «Ուղղի՛ ր մեջքդ։ Կպնե՛ նք գործին։ Որ ապրե՛նք» կարգախոսը
«Մենք պետք է ապրենք ու արարենք մեր հայրենիքում, և պետք է ապրենք ու մեզանով ապրեցնենք Հայաստանն ու Արցախը»։
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
Հայաստանի իշխանությունները կարծես Ալիևի փաստաբանները լինեն. Վարդան Դևրիկյան
«Մեր մոտ ստեղծվել է մի արտառոց հոգեբանական իրավիճակ, երբ մեր ժողովրդի մի որոշակի հատված պատրաստ է մեր երկիրը թողնելու՝ ասելով, թե ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Ցուցակում չլինելը չի նշանակում ընտրություններին չմասնակցել. ՀՀ երրորդ նախագահ
«Ինչո՞ւ ցուցակում չեմ կամ ավելի ճիշտ՝ ինչո՞ւ ցուցակը ես չեմ գլխավորում»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Սիրելի՛ ժողովուրդ, մենք գալիս ենք քո դուռը՝ լսելու քո խնդիրը և լծվելու դրա լուծմանը. Արթուր Վանեցյան
«Ամուր պետության հիմքը ավանդական ընտանիքն է»,- այսօր «Պատիվ ունեմ» դաշինքի մասին հուշագրի ստորագրման արարողության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
«Պատիվ ունեմ» նախընտրական դաշինքի հուշագիրը
Պատրաստ ենք ծառայել Հայրենիքին»
Աղբյուր` Panorama.am
13:30
Չենք կարող և բարոյական իրավունք չունենք մի կողմ քաշվելու և անտարբեր հետևելու պետության կործանման ընթացքին. Սերժ Սարգսյան
«Հուշագրի ստորագրմամբ կմեկնարկի այս փուլի մեր պատվի գործը, այն է՝ առաջիկա ընտրություններում ընդդիմության հաղթանակի շնորհիվ հեռացնել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
ՀՀ-ն վճռական է բոլոր միջոցները ձեռնարկել՝ ապահովելու իր տարածքային ամբողջականությունը. ԱԳՆ
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանն անդրադարձել է ադրբեջանցիների կողմից ՀՀ սահմանը հատելուն և նրանց՝ ՀՀ տարածք ներխուժելուն։ «Մեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
«Պատիվ ունեմ». Մեկնարկեց հուշագրի ստորագրման արարողությունը
Արարողությանը ներկա է ՀՀ երրորդ նախագահ, ՀՀԿ ղեկավար Սերժ Սարգսյանը, «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանը, երկու կուսակցությունների ներկայացուցիչներ։
Աղբյուր` Panorama.am
12:55
Հայկական ԱԷԿ-ում մեկնարկել է առանցքային պլանային-նախազգուշացնող վերանորոգումը
Հայկական ԱԷԿ-ը կկանգնեցվի 141 օրով՝ սա ամենաերկարատև ՊՆՎ է նախագծի մեկնարկից ի վեր։
Աղբյուր` Panorama.am
12:45
15.05.2021. «Հենակետ». Անվտանգության հարցերը՝ մեկ շաբաթում
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնն ամփոփել ու հրապարակել է անվտանգության հարցերի վերաբերյալ ընթացիկ շաբաթում մամուլում և սոցիալական ցանցերում շրջանառվող լուրերը
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Ադրբեջանը իրավունք է ստացել «Ռոսնեֆտի» արտադրանքն Ուկրաինա արտահանելու
Ադրբեջանի SOCAR պետական նավթային ընկերությունը «Ռոսնեֆտի» հետ համաձայնագիր է ստորագրել Ուկրաինա, Լեհաստան, Բալթյան երկրներ և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
Նյու Յորքի բնակիչները, չնայած Բայդենի հայտարարությանը, շարունակում են դիմակներ կրել
Նյու Յորքի բնակիչների մեծ մասը շարունակում է դիմակներ կրել, չնայած ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի այն հայտարարությանը, որ այժմ նրանք կարող են փողոց...
Աղբյուր` Panorama.am
12:14
Նիկոլը սա սարքել է Ալիևի ձեռքով, որպեսզի ընտրությունները հետաձգի. ազատամարտիկ Գառնիկ Առաքելյան
«Ո՞ւր է եղել հետախուզական վարչությունը։ Այդ բարձունքում 250 թուրք է նստած, ո՞վ է  երաշխավորը, որ արդեն 250 հոգի էլ Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Հնդիկ քաղաքական գործիչ. Կորոնավիրուսը նույնքան իրավունք ունի գոյություն ունենալու, որքան մարդիկ
Կորոնավիրուսը գոյության նույն իրավունքն ունի, ինչ մարդիկ։ Նման կարծիք է հայտնել Հնդկաստանի Ութարախանդ նահանգի նախկին վարչապետ Տրիեվենդրա Սինգհ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
15.05.2021. Արցախում կորոնավիրուս է հաստատվել 4 մարդու մոտ
Արցախում մայիսի 14-ին կատարվել է 67 թեստավորում, որի արդյունքում Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 4 դեպք: Վարակակիրները...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
«Հայկական Քաշաթաղը». Ցուցահանդես և դասախոսություն՝ Հովհ․ Թումանյանի թանգարանում
Մայիսի 18-ին, ժամը 15.00-ին  Հովհ․ Թումանյանի թանգարանում բացվելու է «Հայկական Քաշաթաղը» խորագրով ցուցահանդես: Մինչև մայիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:11
Մեղրիի լեռնանցքում ճանապարհահատվածը երկկողմանի փակ է
ՏԿԵՆ «Ճանապարհային դեպարտամենտ» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունը տեղեկացնում է, որ մայիսի 15-ին Մ-2,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
15.05.2021. Կորոնավիրուսի 282 նոր դեպք է գրանցվել, 16 մարդ մահացել է
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 5372 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
Զիդանը մրցաշրջանի ավարտից հետո կհեռանա «Ռեալից»
Մադրիդի «Ռեալի» գլխավոր մարզիչ, ֆրանսիացի մասնագետ Զինեդին Զիդանը այս մրցաշրջանի ավարտից հետո մտադիր է հեռանալ պաշտոնից, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
Պետք է անցնել արտակարգ ռեժիմում օպերատիվ կառավարման, կործանարար է այլևս ամեն րոպեն. Էդգար Ղազարյան
«Բոլոր քաղաքական ուժերը, կազմակերպությունները և քաղաքացիները պետք է անհապաղ կենտրոնացնեն իրենց ջանքերը այդ ուղղությամբ»։
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Սյունիքի և Գեղարքունիքի սահմանային որոշ հատվածներում իրադրությունը դեռևս չի հանգուցալուծվել. ՊՆ
«Ոտնձգությունները Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների հանդեպ բացարձակ անընդունելի են, և ադրբեջանական կողմը պարտավոր է առանց նախապայմանների վերադառնալ իր ելման դիրքեր»։
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
Երեկվա խեղճացած հակառակորդն այսօր մեզ հետ վարվում է որպես սեփական արժանապատվությունից զուրկ հանրույթի. Սենոր Հասրաթյան
ԶՈւ գնդապետ, Արցախի ՊԲ հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին ղեկավար Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «Անգամ 2020-ի աշնանային պատերազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Մի քանի ժամից պարզ կլինի. Սուրեն Սարգսյանը՝ ԱՄՆ Պետդեպի հայտարարության մասին
Միջազգայնագետ Սուրեն Սարգսյանն անդրադարձել է ԱՄՆ Պետդեպի վերջին հայտարարություններին։ «Եթե հաշված ժամերի ընթացքում հայկական կողմը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:44
Ովքեր կարծում էին, թե տարածք հանձնելով խաղաղություն է հաստատվելու, մոլորյալներ են, չկա տենց բան. Վահան Իշխանյան
«Սև լիճը ծաղիկներն է, եթե կապիտուլյանտին հանդուրժում եք, սպասեք նոր ներխուժումների»։
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Իսրայելը հայտարարել է Գազայի հատվածից ավելի քան 200 հրթիռների արձակման մասին
Մայիսի 14 լույս 15-ի գիշերվա ընթացքում Գազայի հատվածից ավելի քան 200 հրթիռ է արձակվել Իսրայել, փոխանցում է «ՌԻԱ Նովոստի»-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Պատերազմի մասնակից Նարեկ Ավանեսյանի անհատական ցուցահանդեսը կբացվի «Սարգիս Մուրադյան» պատկերասրահում
Այսօր ժամը 15։00-ին «Սարգիս Մուրադյան» պատկերասրահում տեղի կունենա Նարեկ Ավանեսյանի անհատական ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Երուսաղեմի և Պաղեստինի հարցերով ԱՄՆ-ն պատվիրակ է ուղարկել Թել Ավիվ
Իսրայելի և Պաղեստինի հարցերով ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի օգնականի տեղակալ Հադի Ամրը ժամանել է Թել Ավիվ՝ պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության շուրջ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
«Վերին Շորժայի ուղղությամբ ադրբեջանցիների կողմից հայ զինծառայողներին շրջափակման մեջ վերցնելու մասին լուրերը կեղծ են»
«Տեղեկատվության ստուգման կենտրոնին» ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբից հայտնել են, որ որոշ լրատվամիջոցներով տարածված տեղեկատվությունը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Առողջապահության նախարարի պաշտոնակատարը հրաժարվեց պատասխանել, թե ինչու էր մասնակցում ԱԽ նիստին
16:29 13/05/2021

Առողջապահության նախարարի պաշտոնակատարը հրաժարվեց պատասխանել, թե ինչու էր մասնակցում ԱԽ նիստին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}