Տնտեսություն 14:18 22/05/2020 Հայաստան

Սուրեն Պարսյան. 2008 թվականից ի վեր Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 թվականի առաջին եռամսյակի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) նախնական տվյալները, որոնք խիստ մտահոգվելու տեղիք են տալիս։ Ակնհայտ է, որ 2020 թվականը ճգնաժամային է լինելու բոլոր երկրների համար, և մեր իշխանությունների այն տեսական պնդումները, որ Հայաստանը կարող է ճգնաժամի հնարավորությունից օգտվել, հօդս են ցնդում։

Եվ այսպես՝ 2020 թվականի առաջին եռամյսակի ընթացքում ՀՆԱ-ն աճել է 3,8 տոկոսով։ Մտահոգիչն այն է, որ այս աճը հիմնականում ապահովել է առևտրի և ծառայությունների ոլորտը (+5,8 տոկոս), որը մեծ վնասներ է կրում և շարունակելու է կրել այս տարվա ընթացքում, մասնավորապես՝ զբոսաշրջությունը, ավտոմեքենաների վաճառքը և այլն։ Սպառմանը մեծ վնաս կհասցնի նաև տրանսֆերների էական կրճատում։

Իսկ ինչ վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտի 4,4 տոկոս աճին, ապա այն ուղղակի վստահություն չի ներշնչում՝ հաշվի առնելով 2019 թվականի ընթացքում այս ոլորտի անկումը, վարկավորման և ներդրումների զգալի կրճատումը։ Կարծում եմ՝ գործող իշխանությունները անկման ցուցանիշները մեղմելու նպատակով կօգտվեն «հին ու բարի» մեթոդից՝ ուռճացնելով գյուղատնտեսության թվերը։

Միաժամանակ, չպետք է ակնկալել, որ կառավարության՝ գյուղատնտեսության ոլորտի աջակցության ծրագրերը բարձր արդյունավետություն կունենան, քանի որ որևէ վերահսկողություն չկա, որ անտոկոս տրամադրվող վարկերը իրականում, ինչ նպատակով կծախսվեն։ Բացի այդ, գոյություն չունի որևէ երաշխիք, որ գյուղացին կկարողանա իր աճեցրած բերքն իր ուզած գնով իրացնել, և դարձյալ առիթից չեն օգտվի օլիգարխները՝ ներմուծելով ցածր գներով ցորեն, եգիպտացորեն, ոսպ, հնդկաձավար և այլ ապրանքներ՝ շուկայից դուրս թողնելով տեղական արտադրողներին։

Չնայած կառավարության կապիտալ ծախսերի ավելացման բարձրագոչ հայտարարություններին՝ շինարարության ոլորտը գրանցել է 12,1 տոկոս անկում, ինչը բացատրվում է մարդկանց եկամուտների զգալի կրճատմամբ, բացասական սպասումներով և անշարժ գույքի շուկայի հնարավոր գնանկմամբ։ Շինարարության ոլորտի անկումը հնարավոր է էականորեն կասեցնի ճանապարհաշինարարության պետական ծրագրերը, եթե, իհարկե, պաշտոնատար անձինք ի վիճակի լինեն ժամանակին մշակել շինարարական նախագծերը և անցկացնել համապատասխան մրցույթները։

Ի դեպ, 2019 թվականի ընթացքում կառավարությունը լայն չափով օգտվում էր մի աղբյուրից գնման հնարավորությունից, ինչի արդյունքում՝ առանց մրցույթի՝ շուրջ 80-100 կմ ճանապարհների շինարարության ծրագրերը պատվիրվել է իշխանությունների հետ քաղաքական խնդիրներ չունեցող գործարարներին։ Մեծ է հավանականությունը, որ այս տարի ևս շինարարական աշխատանքերը կիրականացվեն մեկ աղբյուրից գնման միջոցով՝ ավելացնելով կոռուպցիոն ռիսկերը, քանի որ ֆինանսական տեսանկյունից անտրամաբանական երաշխիքներ են պահանջվում շինարարական կազմակերպություններից։

Մի օրինաչափություն ևս․ առաջին եռամսյակի ընթացքում արդյունաբերությունը՝ ներառյալ էներգետիկան, աճել են ընդամենը 2,1 տոկոսով, ինչը օրինաչափ է՝ նկատի ունելով, որ 2019 թվականի ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը գրանցել էր աննախադեպ աճ՝ սահմանափակելով հաջորդ սերունդների արդյունահանման հնարավորությունները։

Հիշեցնեմ, որ 2019 թվականին հանքահումքային արտադրանքի արտահանման տեսակարար կշիռը արտահանման մեջ ավելացել է ավելի քան 4 տոկոսով։ Ներկայումս իրավիճակը լրիվ այլ է, քանի որ համաշխարհային շուկայում պղնձի և մոլիբդենի գները կտրուկ անկում են գրանցել։ Իսկ 2020 թվականին սպասվող վերամշակման ոլորտի աճը (ծխախոտ, սնունդ, ոսկերչություն) չի կարող փոխհատուցել հանքարդյունաբերության կողմից ապահովվող արտարժութային հոսքերը։

Այս միտումների պահպանվելու դեպքում՝ միանշանակ կարելի է կանխատեսել, որ 2020 թվականին Հայաստանն ունենալու է տնտեսական ամենամեծ անկումը 2008 թվականից ի վեր, որի ամողջ քաղաքական պատասխանատվությունը կրելու է գործող իշխանությունը՝ առաջին հերթին տնտեսական բլոկի ներկայացուցիչները։ Իսկ ճգնաժամից հնարավորինս քիչ կորուստներով դուրս գալու քայլերի մասին բազմիցս խոսել եմ հիմնավորումներով։ Եվ որ ամենակարևորն է՝ այս իրավիճակում կառավարությունը ճիշտ ազդակներ, օբյեկտիվ և համակարգված տեղեկատվություն պետք է փոխանցի հանրությանը»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:19
Ավագ լեյտենանտ Մարգար Սարիբեկյանը` նորօրյա գոյապայքարի առաջամարտիկներից մեկը
«Վաշտի հրամանատար, ավագ լեյտենանտ Մարգար Սարիբեկյանը նորօրյա գոյապայքարի առաջամարտիկներից մեկն է։ Նա «Մարտական խաչ» 2-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հանձնարարական՝ չնախատեսել պարգևատրումներ ինչպես ղեկավար կազմի, այնպես էլ աշխատողների մասով
Պետական կառավարման համակարգի մարմիններում, մարզպետարաններում սեպտեմբեր ամսվա պարգևատրումը աշխատողներին տրվել է մինչ ռազմական դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Գիտաժողով` նվիրված Կիլիկիայի ինքնապաշտպանական մարտերի 100-ամյա տարելիցին
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում այսօր մեկնարկել է «Կիլիկիան և կիլիկիահայությունը Հայոց ցեղասպանության տարիներին»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Ռոբերտ Քոչարյանը ինքնամեկուսացման մեջ է և անում է ամեն ինչ՝ նպաստելու Արցախում պատերազմի դադարեցմանը
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակից հայտնում են, որ Ռոբերտ Քոչարյանը չի մեկնի Մոսկվա. «Մոսկվա մեկնելու առաջարկը Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԿԽՄԿ նախագահ Փեթեր Մաուերի հետ
Հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը Ժնևում հանդիպել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի տնօրեն Փեթեր Մաուերի հետ: Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Բերձորի ուղղությամբ թշնամին, կրելով մեծ կորուստներ, խուճապահար փախել է զբաղեցրած դիրքերից
Այսօր թշնամին առավել ակտիվ է եղել Բերձորի ուղղությամբ առաջնագծի ձախ թևում։ Այս մասին հայտնում է Արցախ տեղեկատվական շտաբը՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Թուրքիայի երկրաշարժից հետո ցունամի է գրանցվել
Թուրքիայում ուժեղ երկրաշարժից հետո առաջացած ցունամին տեսագրվել է։ Այս մասին հայտնում է Լենտա․ռու-ն։ Կադրերը ցույց են տալիս, թե ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զոհվել է 4, վիրավորվել 120 մարդ
Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զոհվել է առնվազն 4, վիրավորվել 120 մարդ, 2 տասնյակից ավելի շենքեր էլ փլուզվել են: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
7-8 ժամկետային զինծառայող համառ մարտերից հետո փախուստի են մատնել թշնամու 100 հոգանոց խմբին
Արցախ տեղեկատվական շտաբի փոխանցմամբ՝  7-8 ժամկետային զինծառայող իրենց սպաների հետ մոտ 3 ժամ տևած համառ մարտերից հետո կարողացել են փախուստի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Հայության ամենամեծ գործը իրականությունը ցույց տալն է․ Բրազիլիայի հայ համայնքը աջակցում է Արցախին
Շուրջ 12 հազար կմ այն կողմ՝ հեռավոր Բրազիլիայում, հայերը կանգնած են Հայաստանի և Արցախի հայրենակիցների կողքին։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Արարատում կփորձարկվի տագնապի ազդանշանի նոր շչակը․ քաղաքապետարան
Արարատի մարզի Արարատ քաղաքի քաղաքապետարանը նոյեմբերի 2-ին կփորձարկի տագնապի ազդանշանի նոր շչակը: Այս մասին հայտնում է Արարատի քաղաքապետարանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
«Նոան» խոշոր հաշվով հաղթեց Գյումրիում
 «Նոան» խոշոր հաշվով հաղթեց Գյումրիում։ Այս մասին տեղեկացնում է ՀՖՖ մամուլի ծառայությունը։ Հոկտեմբերի 30-ին կայացավ Vbet...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է ՀՀ-ում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպանին
Հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է ՀՀ-ում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպան Լին Թրեյսիին: Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Աշխատում ենք մեր հույսը մեզ վրա դնել և այն երկրների, որոնք ունեն դաշնակցային պարտավորություններ ՀՀ նկատմամբ. Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանել է եվրոպական մի քանի հեղինակավոր լրատվամիջոցների հարցերին:
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Հունական Սամոս կղզում երկրաշարժից փլուզվել է եկեղեցի
Հունական Սամոս կղզու Նեոն-Կառլովասի քաղաքում երկրաշարժի պատճառով փլուզվել է Աստվածամոր եկեղեցին: Այս մասին գրում է Գազետա.ռու կայքը՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Իրանի ԱԳ փոխնախարարը Երևանում անհանգստություն է արտահայտել պատերազմում ահաբեկիչների մասնակցության կապակցությամբ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Իրանի արտաքին գործերի նախարարի՝ քաղաքական հարցերով տեղակալ Սեյյեդ Աբբաս Արաղչիին: Վարչապետի աշխատակազմից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
ԱԱՏՄ. Մտահոգիչ է քաղաքացիների կողմից դիմակ չկրելը
Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինն այսօր համաժամանակյա ուժեղացված ստուգայց է անցկացրել Երևանի ողջ տարածքում։ Տեսչական մարմնի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
ՔԱԿ. Դեպի Պոդլիվ թռիչքի հետ կապված արտառոց հանգամանք չկա
Ռուսական «Լենտա.ռու»-ն  այսօր ուշադրություն էր հրավիրել Հայաստանից դեպի Թուրքիայի ուղղությամբ թռիչք իրականցնող առեղծվածային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանատունն իր քաղաքացիներին կոչ է անում զերծ մնալ Արցախ և մարտական գոտիներին մոտ գտնվող շրջաններ այցերից
Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատունն այսօր հայտարարություն է տարածել, որով կոչ է անում առավելագույն զգոնություն ցուցաբերել ու խորհուրդ է տալիս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Միջազգային հանրության անգործությունը որևէ կերպ արդարացված չէ. Արցախի նախագահը՝ բելգիացի պատգամավորին
ԱՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանն այսօր՝ հոկտեմբերի 30-ին ընդունել է Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատի պատգամավոր Ժորժ Դալմանի գլխավորած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Պուտինն Անվտանգության խորհրդի հետ քննարկել է Արցախում տեղի ունեցող իրադարձությունները
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամների հետ քննարկել է Արցախում ստեղծված իրավիճակը, Եվրոպայում տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Սպիտակի հիվանդանոցում պայթյուն տեղի չի ունեցել. ԱԻՆ
Հոկտեմբերի 30-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Լոռու մարզի Սպիտակ քաղաքի բժշկական կենտրոնում տեղի է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Րոպեներ առաջ 7 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Իզմիրում․ կան փլուզումներ
Հզոր երկրաշարժ է տեղի է ունեցել Թուրքիայի Էգեյան ծովի ափին, Հունաստանի Սամոս կղզուց հյուսիս, հայտնում է BBC-ն։ 7 բալ ուժգնությամբ ցնցումը,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Արման Թաթոյանը հանդիպել է ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Անդրեա Վիկտորինի հետ
Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանն այսօր աշխատանքային հանդիպում է ունեցել Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
Կյանքից հեռացել է ԳԱԱ ակադեմիկոս Արման Քուչուկյանը
ԳԱԱ նախագահությունը, Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտը խոր վշտով հայտնում են, որ հոկտեմբերի 30-ին 88 տարեկան հասակում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Արցախում վիրավորված ռուս լրագրողը պատմել է իր երրորդ վիրահատության մասին
Արցախում վիրավորված ռուս լրագրող Յուրի Կոտենոկը հայտնել է, որ երրորդ անգամ վիրահատվել է Երևանի «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Գուժ Ցոլակյան. Ինչպես վիրավոր սպան կարողացավ թշնամու թիկունքից անվնաս դուրս գալ
Տասը տարուց ավելի սահմանին մարտական ծառայություն իրականացրած, ապա Չինաստանի Նանկինի ցամաքային զորքերի հրամանատարական ակադեմիան ավարտած սպա Գուժ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Կցուցադրվի վերջերս մոսկովյան միջազգային կինոփառատոնից հանված «Դրախտի դարպասը» ֆիլմը
Նոյեմբերի 5-ին, ժամը 20:00-ին, «Նվիրում Արցախին» ծրագրի շրջանակում Կինոյի տանը կկայանա Ջիվան Ավետիսյանի՝ վերջերս մոսկովյան...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}