Հասարակություն 09:00 28/05/2020 Հայաստան

Հայաստանի առաջին Հանրապետության տոնն է

1918 թվականի մայիսի 28-ին հռչակվել է Հայաստանի առաջին հանրապետությունը, որը  գոյատևել է մինչև 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ը: ՀՀ տարածքը հռչակման պահին 12 հզ. կմ2 էր, բնակչությունը՝ 700 հզ., 1919 թ-ին՝ համապատասխանաբար՝ 60 հզ.,961,7 հզ. կմ2, մայրաքաղաքը՝ Երևան:
Ըստ ՀՀ տոների և հիշատակի օրերի մասին օրենքի՝ Առաջին Հանրապետության տոնը նշվում է մայիսի 28-ին, որը ոչ աշխատանքային օր է։

Հանրապետությունում համավարակի տարածումը կանխելու և մարդկային հնարավոր կուտակումներից խուսափելու նպատակով, այսօր արգելված է տրանսպորտային միջոցների և քաղաքացիների մուտքը Սարդարապատի հուշահամալիր։

Այսօր նվիրված 1918 թվականի Մայիսյան հերոսամարտերի 102-րդ ամյակին, Հայոց ազգագրության թանգարանի կենտրոնական ցուցասրահում կբացվի «Զենքը արիականության, առնականության և ուժի խորհրդանիշ» խորագրով ցուցահանդեսը։ Այս մասին տեղեկացնում են թանգարանից։ 

Հանրապետության հռչակմանը նախորդել են Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերը, որոնց շնորհիվ հայ ժողովուրդը կարողացել է 543 տարի անց վերականգնել պետականությունը:

Մայիսի 28-ին Թիֆլիսում՝ Արամյանցի տանը, բուռն քննարկումներից հետո Հայոց ազգային խորհուրդը վճռել է հռչակել Հայաստանի անկախությունը։ Միաժամանակ որոշվել է Բաթումի բանակցություններում ընդունել թուրքերի վերջնագիրը և «հանուն անկախ Հայաստանի» հաշտություն կնքել։

Մայիսի 28-ին Թիֆլիսի Հայոց ազգային խորհուրդն ընդունել է հռչակագիր, որտեղ ասված է եղել. «Անդրկովկասի քաղաքական ամբողջության լուծումով և Վրաստանի ու Ադրբեջանի անկախության հռչակումով ստեղծված նոր դրության հանդեպ Հայոց ազգային խորհուրդն իրեն հայտարարում է հայկական գավառների գերագույն և միակ իշխանություն»: Հունիսի սկզբին հրապարակվել է հաղորդագրություն. «Հայոց ազգային խորհուրդը, այն իրավունքների հիման վրա, որով նրան լիազորել է հայ ժողովուրդը, մայիսի 28-ին որոշեց հռչակել Հայկական պետության անկախությունը, հիմնեց Հայաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետությունը»:

1918 թ. հունիսի 13-ին նորընտիր վարչապետ Հ. Քաջազնունին ի լուր աշխարհի պաշտոնապես հայտարարություն է արել Հայաստանի անկախության մասին:


Հայաստանի Հանրապետության կառավարության շենքը

1918 թվականի հուլիսի 24-ին ՀԱԽ-ը հրապարակել է բարձրագույն գործադիր իշխանության կազմը՝ Հովհաննես Քաջազնունի՝ Կառավարության նախագահ (վարչապետ), Արամ Մանուկյան (Ներքին Գործերի նախարար), Ալեքսանդր Խատիսյան (Արտաքին Գործերի նախարար), Խաչատուր Կարճիկյան (ֆինանսների նախարար), Հովհաննես Հախվերդյան (զինվորական նախարար), Գրիգոր Տեր-Պետրոսյան (արդարադատության նախարար)։ Բացի վերջին երկուսից՝ մյուսները դաշնակցականներ էին։ Կարճ ժամանակահատվածում ստեղծվել է նաև բարձրագույն օրենսդիր իշխանություն։ ժամանակի սղության պատճառով տարբեր քաղաքական ուժեր բանակցությունների ու փոխզիջումների միջոցով որոշում են ընդունել առանց ընտրությունների կազմել ՀՀ բարձրագույն օրենսդիր մարմին՝ Հայաստանի խորհուրդ (ՀԽ), որի կազմում 18 պատգամավոր ներկայացրել է դաշնակցություն, 6-ը՝ հայ ժողովրդական, 6-ը՝ սոցիալ-դեմոկրատական, 6-ը՝ սոցիալիստ-հեղափոխականների կուսակցությունը, իսկ 2 պատգամավոր եղել են անկուսակցական։ Խորհրդարանի պատգամավոր են դարձել նաև հանրապետության ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներ՝ 6 թուրք, 1 ռուս և 1 եզդի։ 46 պատգամավորից 38-ը հայ էին։


Անկախության օրվա միջոցառում, Մայիսի 28, 1919


Անկախության օրվա միջոցառում, Մայիսի 28, 1920

Հայաստանի առաջին հանրապետությունն  գոյություն է ունեցել երկուսուկես տարի: Հայտնվելով միջազգային հակասությունների բարդ ու խառնակ հանգուցակետում, պարտվելով Թուրքիային, մշտապես ենթարկվելով Խորհրդային Ռուսաստանի ճնշմանը, լքված Արևմուտքի օգնությունից` Հայաստանի առաջին հանրապետությունը դադարել է գոյություն ունենալուց: Նրան հաջորդել է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը:

1920 թ. դեկտեմբերի 2-ին Երևանում ՀՀ-ի և ՌԽՖՍՀ-ի ստորագրած համաձայնագրով Հայաստանը հռչակվել է խորհրդային հանրապետություն, իսկ իշխանությունը ժամանակավորապես, մինչև հեղկոմի ժամանումը Երևան, հանձնվել է զինվորական հրամանատարությանը՝ Դրաստամատ Կանայանի գլխավորությամբ: Դեկտեմբերի 2-ի` լույս 3-ի գիշերը իր գոյությունը դադարեցրած Կառավարության պատվիրակությունն Ալեքսանդրապոլում կնքել է հայ-թուրքական նվաստացուցիչ պայմանագիրը, որով ավարտվել է հայ-թուրքական պատերազմը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:38
Ավտովարկավորման շահավետ պայմաններ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի հաճախորդներին
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է ավտովարկավորման շահավետ պայմաններ և վարկի ձևակերպման արագ ու հարմարավետ գործընթաց՝ ինչպես առաջնային, այնպես էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:32
Ե՞րբ կլինեն Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչ խաղերը
ՈւԵՖԱ-ի Նիոնի գրասենյակում տեղի է ունեցել Եվրոպայի լիգայի խաղերի հերթականության վիճակահանությունը, փոխանցում է «Լենտա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
Շիրակում կարկուտը և հորդառատ արձրևը վնասել են ցանքատարածությունները
Հուլիսի 9-ի երեկոյան տեղացած կարկուտը և հորդառատ արձրևը վնասներ են հասցրել Շիրակի մարզի Մարմաշեն խոշորացված համայնքի Հացիկ, Շիրակ, Մարմաշեն,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
Հունիսին մրգի և բանջարեղենի գներն աճել են
Հայաստանի Հանրապետության սպառողական շուկայում 12-ամսյա գնաճը (2020թ. հունիսը 2019թ. հունիսի նկատմամբ) կազմել է 1.7%, իսկ նախորդ ամսվա նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
«Լոռի ՖԱ»-«Արարատ» հանդիպումը չի կայանա
Ֆուտբոլի Հայաստանի Բարձրագույն խմբի վերջին տուրի` hուլիսի 14-ին  նախատեսված «Լոռի ՖԱ» - «Արարատ»  հանդիպումը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Ռոբերտ Քոչարյանը հեռավար հանդիպում է ունեցել իր համախոհների և աջակիցների հետ
Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը երեկ հեռավար հանդիպում է ունեցել իր ավելի քան 70 համախոհների և աջակիցների հետ: Հանդիպման...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
Կովկասի բնության հիմնադրամը Հայաստանին նոր դրամաշնորհ է տրամադրել
Փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը և Կովկասի բնության հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Ջորջ Ջակոմինին հեռակա կարգով նոր դրամաշնորհի պայմանագիր են ստորագրել,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:44
Կանխվել է ապօրինի որսված կարմիրգրքյան կենդանու վաճառքը
Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կենդանական աշխարհի վերահսկողության բաժնի ու ՀՀ ոստիկանության Թալինի բաժնի աշխատակիցների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Թույլատրվել է «ՎԵՈՆ Արմենիա»-ի և «Թիմ»-ի համակենտրոնացումը
ՏՄՊՊՀ նիստում որոշում է կայացվել թույլատրել «ՎԵՈՆ Արմենիա» փակ բաժնետիրական և «Թիմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Դատախազություն. Ապօրինություններ Գորիսում պետական սեփականության հողամասը վարձակալության հանձնելու գործընթացում
Գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում ուսումնասիրվել է ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայությունից ստացված՝ Գորիս...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Փաստաբան. ԲԴԽ որոշումը ծանր ցայտնոտի մեջ գցեց ՀՔԾ-ին
«Իրականում ոչինչ տեղի չունեցավ,  ընդամենը ԲԴԽ-ն արձանագրեց այն, ինչ պետք է արձանագրեր, կատարեց իր սահմանադրաիրավական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Միացյալ Նահանգներում գրանցվել է կորոնավիրուսի 63 հազար նոր դեպք
ԱՄՆ-ում անցած մեկ օրվա ընթացքում հաստատվել է կորոնավիրուսային վարակի 63 հազար նոր դեպք, ավելի քան 900 մարդ մահացել է, փոխանցում է «Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Հարուցվել է քրեական գործ՝ Շենգավիթում կատարված սպանության փորձի առթիվ
Հուլիսի 9-ին՝ ժամը 22:40-ին, «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնից հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ դանակահարված վիճակում բուժօգնության է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
«Թվիթերում» կարող է վճարովի բովանդակության հարթակ ստեղծվել
«Թվիթերը» փնտրում է առաջատար ծրագրավորող, որը կստեղծի վճարովի բովանդակության հարթակ, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Տեսչական մարմինը հայտնաբերել է գերբեռնված տրանսպորտային միջոցներ
Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետները ՀՀ պարետի՝ 2020 թ․ հունիսի 3-ի N 110 որոշման համաձայն, ՀՀ ՃՈ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Հաջորդ շաբաթ նախատեսվում է հանրայնացնել առարկայական չափորոշիչները
Չափորոշիչը նախատեսվում է ներդնել 2022-23 ուստարում։
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Կիբեհանցագործների թիրախում սոցիալական և ֆինանսական խնդիր ունեցողներն են
«Ցանկանում եմ մեր քաղաքացիներին խորհուրդ տալ և հորդորել, որ հետևեն համակարգչից և համացանցից օգտվելու տարրական հիգիենիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:16
Ոստիկանները բերման ենթարկեցին Վահագն Չախալյանին, Սոնա Աղեկյանին և նրանց համակիրներին
«Մենք նամակ ենք բերել հանձնելու Հանրապետության նախագահին, ամոթանք տալու Լանզարոտեի կոնվենցիայի ընդունման համար»,- Բաղրամյան 26-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:01
Բունդեսթագի աշխատակից սիրիահայը Բեռլինում հարձակման է ենթարկվել իսլամիստների կողմից
Հուլիսի 6-ին Բեռլինում երկու իսլամիստների կողմից դանակով հարձակման է ենթարկվել Բունդեսթագի աշխատակից, սիրիահայ Գևորգ Ալմասյանը և հազիվ է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
«Հայաստանում գործում է թուրքերին ներող ադրբեջանասերների մի փոքրիկ պսևդոհայերի ակումբ»
Հայաստանում շատ վաղուց գործում է (մոտ տաս տարուց ավելի) այսպես կոչված «թուրքերին ներող ադրբեջանասերների» մի փոքրիկ, բայց այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:48
Իրանը հերքել է Թեհրանում տեղի ունեցած պայթյունի մասին տեղեկատվությունը
Տեղական իշխանությունները հերքել են տարածված տեղեկությունները, ըստ որոնց Թեհրանի արևմտյան մասում տեղի է ունեցել պայթյուն:  IRIB պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Գագիկ Ծառուկյան. Լրջանալ ու աշխատել
«Հրապարակ»-ը հրապարակել է ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար  Գագիկ Ծառուկյանի հայտարարությունը։ Այն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
«Իմ Ձայնը». Փառատոն՝ մահերի և մշակութային բացարձակ կարանտինի ֆոնին
«Իմ Ձայնը» նախագծի՝ տարածած հոդվածում ասված է. «Օպերային երգչուհի Վերոնիկա Ջիոեվան ֆեյսբուքյան իր էջում տեսանյութ է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:41
Ճարտարապետ. Ակնհայտ է, որ ոլորտի համակարգողը շարունակում է մնալ Նարեկ Սարգսյանը
Ճարտարապետ, պատմաբան, Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի անդամ Սերգո Տոնոյանն այն կարծիքին է, որ թեև Խորհրդային միությունն արդեն չկա,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:38
Պայթյունի հետևանքով արևմտյան Թեհրանը հոսանքազրկվել է
Իրանական IRIB լրատվական գործակալության հրապարակման համաձայն,  պայթյունի ձայնը է լսվել Թեհրանի արևմուտքում, և պայթյունի տարածքում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Արա Ղազարյան. Վստահ եմ, որ ՍԴ դատավորները ՄԻԵԴ-ում կշահեն
«Գիտե՞ք, իմ 18 տարվա պրակտիկայում նման արագությամբ քննության երբեք ես չեմ հանդիպել»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Սալոնիկում Աթաթուրքի տունը պետք է դառնա հույների ցեղասպանության թանգարան․ Greek City Times
Թուրք-հունական հարաբերություններն առավել են լարվել, քանի որ թուրքերը տեղեկացել են, որ հույները ցանկանում են Սալոնիկում Քեմալ Աթաթուրքի տունը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:14
Հայաստանում կրկնակի ավելացել է կիբերհանցագործությունների թիվը
«2020 թվականի միայն առաջին կիսամյակում քննչական կոմիտեում գրեթե այնքան հանցագործություններ են քննվել կիբերանվտանգության գործերով, որքան...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
ԳԹԿ. Երկարաձգվել է «Մաթեմատիկա» առարկայի գնահատականի բողոքարկման ժամկետը
Գնահատման և թեստավորման կենտրոնը տեղեկացնում, որ հուլիսի 6-ին «Մաթեմատիկա» առարկայի  միասնական քննություն հանձնած դիմորդների...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}