Տնտեսություն 11:03 01/08/2020 Հայաստան

Արա Գալոյան. Խոշոր հարկատուների ճնշող մեծամասնության գործունեությունը բացառապես մայրաքաղաքում է

Տնտեսական մեկնաբան Արա Գալոյանը շարունակում է վերլուծել ՊԵԿ հրապարակած խոշոր հարկատուների ցուցակը։ Այս անգամ ուսումնասիրությունից հետո արձանագրում է՝ Տնտեսական ու հարկային անհավասարություն։

Տարածած հոդվածում տնտեսական մեկնաբանը  գրում է

Խոշոր հարկատուների ցանկը մեր երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակի ամենատարբեր փաստեր կարող է արձանագրելը: Հայտնի է, որ մայրաքաղաքում ապրում է երկրի բնակչության 36.7 տոկոսը: Բայց հենց Երևանում է գրանցված 1000 խոշոր հարկատուների մոտ 84 տոկոսը: Նրանց ճնշող մեծամասնության գործունեությունը բացառապես մայրաքաղաքում է: Մայրաքաղաքից դուրս խոշոր հարկատուները վառելիքաէներգետիկ համակարգի ձեռնարկություններ են և հանքեր շահագործող ու հանքաքար վերամշակող կազմակերպություններ: Հիմնականում: Երևանից դուրս հազվագյուտ խոշոր հարկատու ձեռնարկություններ կան, որ ստեղծվել են անկախության շրջանում:

Հնարավոր է, որ տնտեսության և բիզնեսի՝ մայրաքաղաքում այս աստիճան կենտրոնացման փաստի հետ բոլորս համակերպվել ենք: Բայց մայրաքաղաքից դուրս գործողի խոշոր հարկատու ձեռնարկություններն էլ իրենց հերթին անհամամասնորեն են «տեղաբաշխված»: Օրինակ, 112.4 հազար բնակչություն ունեցող Գյումրիում գործում է 8 խոշոր հարկատու: Նույն քանակն է նաև 77.2 հազար բնակչություն ունեցող Վանաձորում: 27.8 հազար բնակչություն ունեցող Արմավիրում «գրանցված է» խոշոր հարկատուների ցանկի 6 ձեռնարկություն: Իսկ 19.3 հազար բնակչությամբ Արտաշատում՝ 5-ը: Արձանգրենք, որ մարզկենտրոնային Իջևանում (բնակչությունը 20.3 հազար) և Գավառում (բնակչությունը 18.1 հազար) կա 1-ական ձեռնարկություն: Իսկ Եղեգնաձորը միակ մարզկենտրոնն է, ուր խոշոր հարկատու չի գործում: Հնարավոր է, որ սա «բնական է»՝ մարզում խոշոր հարկատու ընդամենը 1 ձեռնարկություն կա: Այսպիսին են հարաբերականորեն մեծ (կամ՝ մարզկենտրոնի կարգավիճակ ունեցող) քաղաքների թվերը:

Նույնքան անհամամասնական են տեղակայված խոշոր հարկատու (ասել է թե՝ համեմատաբար ավելի շատ աշխատատեղեր ապահովող) ձեռնարկությունները մարզերում: Կոտայքի մարզը բնակչության քանակով խոշորներից է: Այս մարզում ապրում է երկրի բնակչության 8.5 տոկոսը: Բայց այս մարզում է մայրաքաղաքից դուրս գործող խոշոր հարկատու-ձեռնարկություների 25 տոկոսը: Մեր ամենախոշոր երեք մարզերում (Արմավիր, Արարատ, Կոտայք) ապրում է երկրի բնակչության 26.1 տոկոսը: Բայց այստեղ կենտրոնացած է Երևանից դուրս գործող խոշոր ձեռնարկությունների 84 տոկոսից ավելին: Իսկ չորրորդ մարզում՝ Շիրակում (230.8 հազար բնակիչ), կա ընդամենը 14 ձեռնարկություն: Դրանցից 8-ը գործում են Գյումրիում, մնացածը՝ մարզի տարածքում: Դա մայրաքաղաքից դուրս գործող խոշոր հարկատուների ընդամենը 8 տոկոսն է: Իսկ խոշոր հարկատուն որպես կանոն խոշոր աշխատատեղ ապահովողն է: Հետևաբար բարդ չէ ենթադրել, որ գործազրկության, արտագաղթի ու համանման սոցիալական բացասական երևույթների ամենաբարձր ցուցանիշները հենց այս մարզերում են արձանագրվում:

Այն, որ տնտեսության առյուծի բաժինը կենտրոնացած է Երևանում, ժողովրդագրական բացասական տենդենցներ է ծնում մարզերում: Բայց այդ գործընթացները բավարար ուշադրության չեն արժանանում: Իշխանությունը միշտ էլ ձևացրել է, որ դրանք չի նկատում: «ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը 2019թ․ հունվար-դեկտեմբերին» հաշվետվության սոցիալ-ժողովրդագրական թվերը պիտի որ զգաստացնեին: Անցած տարի Լոռու մարզը բնական հավելաճ չուներ: Այստեղ գրանցված մահերի քանակը գերազանցել է ծնունդներին: Իսկ երկու՝ Վայոց ձորի և Տավուշի մարզերի բնական հավելաճը երկնիշ թիվ է: Ընդամենը 18 և 48 մարդ համապատասխանաբար: 90-ականների արտագաղթից հետո նման պատկեր չէր եղել»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:25
Ադրբեջանի գործողություններից զոհվել է ԱԻՊԾ մեկ աշխատակից, 5 աշխատակիցներ վիրավորվել են
Հոկտեմբերի 29-ին Ադրբեջանի կողմից շարունակաբար թիրախավորվել են Արցախի խաղաղ բնակավայրերը, այդ թվում՝ մայրաքաղաք Ստեփանակերտը: Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
23:13
Շքանշաններ ու պարգևներ՝ Արցախին մատուցած բացառիկ ծառայությունների ու արիության համար
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը գրում է. «Սիրելի՛ հայրենակիցներ Որոշմանս համաձայն՝ Հայրենիքի պաշտպանության ու...
Աղբյուր` Panorama.am
23:02
ՀՀ սահմանին թշնամու շարժեր և կուտակումներ կան, սակայն իրավիճակը հանգիստ է. ՊՆ ներկայացուցիչ
«Ճիշտ է, մարտական գործողություններ ինտենսիվությունը մի փոքր նվազել է, բայց խնդիրը չի փոխվել»,- Հայկական միասնական տեղեկատվական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:31
Իսրայելում ՀՀ դեսպանը շարունակում է մնալ Երևանում. ԱԳՆ խոսնակ
Այս պահի դրությամբ Իսրայելում ՀՀ դեսպան Արմեն Սմբատյանը շարունակում է մնալ Երևանում, նա չի մեկնել Իսրայել։ Հայկական միասնական տեղեկատվական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:21
Աննա Նաղդալյանը՝ ժնևյան հանդիպման օրվա փոփոխության և օրակարգի մասին
Հոկտեմբերի 30-ին Զոհրաբ Մնացականյանն աշխատանքային այցով մեկնելու է Ժնև, հանդիպում է ունենալու ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
22:14
ՊՆ ներկայացուցիչ. Հայկական զինված ուժերին հաջողվել է դիրքերի որոշակի բարելավում իրականացնել
«Այսօր ողջ օրը ռազմական գործողությունները շարունակվել են ռազմաճակատի ողջ երկայնքով, սակայն ոչ մեծ ինտենսիվությամբ»,- տեղեկատվական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:07
Ելքը մենք ենք, մեր զինվորն է, մեր թիկունքը. Դավիթ Հակոբյան
«Դաժան ժամանակեր ենք ապրում, բայց սովոր ենք դրան։ Ավելի դաժանն էլ ենք տեսել։ Թվում է, թե անհույս ժամանակներ ենք ապրում, բայց դրան էլ ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
21:57
Վարկառու արցախցիները չվճարման հետևանքով տույժ-տուգանքների չեն ենթարկվի
Արցախի տեղեկատվական շտաբը տարածել է հայտարարություն ի գիտություն Արցախի Հանրապետության վարկառուների. «2020թ. հոկտեմբեր ամսվա ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:41
Զոհվել է Նարեկ սարկավագ Պետրոսյանը
Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգի ղեկավար Տեր Վահրամ քահան Մելիքյանը գրում է. «Հանուն հայրենիքի և Արցախի ժողովրդի ազատության իր կյանքն...
Աղբյուր` Panorama.am
21:16
Քաղաքագետ. Սա արդեն Բաքվի կորպուսի մաշվելուց հետո վերջին ռեզերվն է
Քաղաքագետ Հայկ Բալանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Փաստորեն Նախիջևանի սահմանին Սյունիքի հատվածում ռուսական զորքերի ի հայտ գալուց...
Աղբյուր` Panorama.am
21:05
Ավետիք Իշխանյան. Իսկապես, վիճակը ավելի քան լուրջ է
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է. «Ստեփան Դանիելյանը զգուշացնում է զերծ մնալ հակաիսլամական նյութեր տարածելուց։ Իսկապես, վիճակը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Նարեկ գյուղում որդին սպանել է մորը
Արտաշատի բաժնի ոստիկանները բացահայտել են, որ Արարտի մարզի Նարեկ գյուղում որդին սպանել է մորը։ Հոկտեմբերի 18-ին գյուղ ժամանած Շտապ օգնության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
ԱԱԾ-ն՝ Հրազդանի ՋԷԿ-ի թիրախավորման վերաբերյալ ադրբեջանական լուրերի մասին
Ազգային անվտանգության ծառայությունը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Հարգելի՛ հայրենակիցներ Սոցիալական ցանցերում առկա և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
ՄԻՊ-ն իրականացնում է դիերի, գերիների նկատմամբ վայրագությունների ու անմարդկային վերաբերմունքի ուսումնասիրություն
Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը ներկայում իրականացնում է հայ զինծառայողների դիերի, գերիների ու քաղաքացիական անձանց նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մագոմեդ Մուսալովը վիրահատությունից հետո վերադարձել է Երևան
Երևանի «Փյունիկ»-ի ֆուտբոլիստը վիրահատությունից հետո կրկին միացել է թիմին: Այս մասին տեղեկանում ենք ակումբի մամուլի ծառայությունից:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
ԱԱԾ ղեկավարությունն այցելել է ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի վիրավոր զինծառայողներին
ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Մ. Համբարձումյանը, տնօրենի տեղակալ Ա. Հակոբյանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Փլուզման դեպք Մասիս քաղաքում․ կան տուժածներ
Հոկտեմբերի 29-ին, ժամը 19:06-ին Արարատի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Մասիս քաղաքի Զոնալ թաղամասում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Ո՛չ երեկ, ո՛չ էլ այսօր Ադրբեջանը շահագրգռված չէ կայուն և վերահսկելի հրադադարի ռեժիմով․ Զ․ Մնացականյան
 Հայաստանը միշտ աջակցել է հրադադարի ռեժիմի պահպանման  գաղափարին, որն առաջարկվել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից 2016-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը հորդորում է իր քաղաքացիներին չայցելել Արարատի, Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզեր
Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը հորդորել է իր քաղաքացիներին զգուշանալ  Հայաստանի տարածքով ուղևորվելիս: ԱՄՆ դեսպանատունը հրահանգել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Ադրբեջանը լրջագույն ռազմական ռեսուրս է ներդրել Շուշիի ուղղությամբ․ Արայիկ Հարությունյան
Կենաց-մահու կռիվ ենք տալիս՝ բոլոր առումներով անհավասար պայմաններում։Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ԱՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Հայաստանը դատապարտում է ահաբեկչությունն իր բոլոր դրսևորումներով. Փաշինյանի ցավակցական հեռագիրը՝ Մակրոնին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին Նիսում տեղի ունեցած ահաբեկչական հարձակման կապակցությամբ:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
ԱԱԾ-ն հորդորում է տեղեկացնել ռազմական դրության կարգի խախտումների մասին
ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը հայտարարությամբ հորդորում է տեղեկացնել դազմական դրության պայմաններում սահմանված կարգի խախտումների և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Անհրաժեշտ է դադարեցնել ռազմական գործողությունները, դադարեցնել մարդկանց մահը․ Պուտին
Առաջին փուլում անհրաժեշտ է դադարեցնել ռազմական գործողությունները։ Այս մասին ասել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը՝ անդրադառնալով Ղարաբաղյան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Շարունակվում են հերոսական արարումները ճակատային գծի բոլոր ուղղություններում․ ՊԲ
Արցախի ՊԲ-ն ներկայացնում է նորօրյա հերոսների հերթական շարքը։ Շարունակվում են հերոսական արարումները ճակատային գծի բոլոր ուղղություններում:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Սա այսօր ոչ միայն հանրային առողջության, այլև ազգային անվտանգության հարց է․ Ոստիկանություն
Ոստիկանությունը մեր երկրի սահմաններին մարտական գործողությունների սկսվելուց հետո էլ, չնայած գործառույթների ընդլայնմանն ու գերծանրաբեռնվածությանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Բուլղարիայի և Հայաստանի միջև երկու հանդիպումները կկայանան Վառնայում
Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականի հանդիպումները Բուլղարիայի ընտրանու հետ կկայանան Վառնա քաղաքում: Այս մասին հայտնում է ՀՖՖ մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
29․10․2020․ ՊԲ-ն հրապարակել է ևս 47 զոհված զինծառայողի անուն
ՊԲ-ն հրապարակել է  հայրենիքի պաշտպանության համար մղվող մարտերում նահատակված զինծառայողների անունները։ 1․Սարգսյան Արտակ Արսենի, ծնվ....
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Շուրջօրյա պայքար՝ Արցախից Հայաստան ապօրինի կերպով զենք-զինամթերք տեղափոխելու դեմ
Այս օրերին ոստիկանության և ԱԱԾ ծառայողները շուրջօրյա ռեժիմով իրականացնում են բազմաբնույթ միջոցառումներ՝ Արցախից Հայաստան ապօրինի կերպով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
ՊԵԿ-ի աշխատակիցների կողմից ևս 100 միլիոն դրամ փոխանցվել է հիմնադրամներին
Պատերազմական այս օրերին, Հայաստանում և Սփյուռքում, համայն հայությունը ներգրավված է ռազմաճակատին ամենատարբեր օժանդակություն ցուցաբերելու, ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
«Դուխով, ամեն ինչ լավ է լինելու, այլ տարբերակ չկա»․ Արցախցի աղջիկն առաջնագծից
Արցախցի Սրբուհին կամավորագրվել է զինվորական ծառայության։ Նրա երեք եղբայրները ևս առաջնագծում են։ Արցախ տեղեկատվական շտաբը տեսանյութ է տարածել նրա...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}