Առողջություն 20:03 17/09/2020 Հայաստան

ՔՈՎԻԴ-19-ը սպառնալիք՝ մանկական մահերի կանխարգելման դժվարին ձեռքբերմանը

Աշխարհում նվազել են մինչև հինգ տարեկան երեխաների մահացության դեպքերը: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի, ԱՀԿ-ի, ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական հարցերի վարչության բնակչության բաժնի և Համաշխարհային բանկի խմբի հրապարակած՝ մահացության նոր գնահատականների վերաբերյալ զեկույցում նշվում է, որ 2019 թ-ին գրանցվել է երբևիցե ամենացածր ցուցանիշը՝ 5,2 միլիոն դեպք, մինչդեռ 1990թ. այս ցուցանիշը 12,5 միլիոն էր։

Անգամ կորոնավիրուսային համավարակից առաջ նորածինները մահվան առավելագույն ռիսկի էին ենթարկվում: 2019 թ. յուրաքանչյուր 13 վայրկյանը մեկ նորածին էր մահանում: Ավելին, մինչև հինգ տարեկան երեխաների շրջանում բոլոր մահվան դեպքերի 47 տոկոսը տեղի է ունեցել նորածնային շրջանում, ինչը 40 տոկոսով բարձր է 1990 թ.-ի նույն ցուցանիշից: Առողջապահական առաջնային ծառայությունների խափանումների հետևանքով նորածին երեխաները կարող են մահանալու շատ ավելի մեծ ռիսկի ենթարկվել: Օրինակ՝ Կամերունում, որտեղ 2019 թ.-ին մահանում էր յուրաքանչյուր 38 նորածնից 1-ը, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հետազոտությունը փաստում է, որ նորածնային խնամքը, նախածննդյան ստուգումները, ծննդօգնության և հետծննդյան խնամքի ծառայությունները խափանվել են 75 տոկոսով:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի և ԱՀԿ-ի հետազոտությունները փաստում են, սակայն, որ կորոնավիրուսի համավարակի հետևանքվ առողջապահական ծառայությունների գործունեության մեծածավալ խափանումները կարող են վտանգել տասնամյակների ընթացքում ձեռք բերված դժվարին առաջընթացը։

«Համաշխարհային հանրությունը մեծ արդյունքների է հասել երեխաների շրջանում կանխարգելվող մահերի վերացման ուղղությամբ, և մենք չենք կարող թույլ տալ, որ կորոնավիրուսային համավարակը կանգնեցնի մեզ», - նշել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի գործադիր տնօրեն Հենրիետա Ֆորը: «Երբ երեխաներին թույլ չի տրվում առողջապահական հաստատություններ մուտք գործել, որովհետև համակարգը գերծանրաբեռնված է, կամ երբ կանայք չեն ուզում հիվանդանոցում ծննդաբերել` վախենալով վարակվելուց, նրանք նույնպես կարող են դառնալ կորոնավիրուսի համավարակի զոհեր: Եթե հրատապ քայլեր չձեռնարկվեն և խափանված առողջապահական համակարգերի և ծառայությունների վերսկսման համար անհապաղ ներդրումներ չլինեն, հինգ տարեկանից փոքր միլիոնավոր երեխաներ, հատկապես նորածիններ, կարող են մահանալ»:

Երեխաների մահվան կամ մահաբեր հիվանդությունների պատճառները (վաղաժամ ծնունդ, ցածր քաշ, ծննդաբերական բարդություններ, նորածինների սեպսիս, թոքաբորբ, փորլուծություն, մալարիա) կանխելու և վերացնելու համար, առողջապահական ծառայությունները վերջին 30 տարիների ընթացքում հսկայական աշխատանք են իրականացրել: Միլիոնավոր կյանքերի փրկության գործում մեծ դեր են ունեցել պատվաստումները:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն ամռանը հետազոտություն է իրականացրել 77 երկրում, որոնց գրեթե 68 տոկոսը հայտնել է երեխաների պլանային ստուգումների և իմունիզացիայի ծառայությունների որոշ խափանումների մասին: Բացի այդ, երկրների 63 տոկոսը հայտնել է նախածննդյան ստուգումների խափանումների և հետծննդյան խնամքի՝ 59 տոկոս ընդհատումների մասին: Այս մասին հայտնում է ՅՈւՆԻՍԵՖ-ի հայաստանյան գրասենյակից: 

ԱՀԿ-ի տվյալները վկայում են, որ այն կանայք, որոնց հղիությունը վարում են միջազգային չափանիշներին համապատասխան վերապատրաստում անցած պրոֆեսիոնալ մանկաբարձները, 16 տոկոսով ավելի քիչ հավանական է, որ կորցնեն երեխային և 24 տոկոսով ավելի քիչ հավանական, որ վաղաժամ ծննդաբերեն:

Միջազգային երկու հեղինակավոր կառույցների հետազոտությունները վկայում են, որ առողջապահական ծառայությունների խափանումների ամենատարածված պատճառներից են կորոնավիրուսով վարակվելու վախը, առողջապահական կենտրոններից խուսափելը, տրանսպորտի սահմանափակումները, հաստատությունների փակումը կամ գործունեության կասեցումը, սակավաթիվ բուժաշխատողները՝ անհատական պաշտպանական միջոցների (ձեռնոց, դիմակ) բացակայությամբ պայմանավորված, ինչպես նաև ֆինանսական դժվարությունները:

Ջոն Հոփքինս համալսարանի՝ դեռ մայիսին իրականացված նախնական մոդելավորումը ցույց է տվել, որ համավարակի շրջանում առողջապահական ծառայությունների խափանումների պատճառով երեխաների շրջանում մահերի թիվը օրական կարող է գրեթե 6000-ով ավելանալ։

Այս զեկույցներն ու հարցումները ընդգծում են, որ անհրաժեշտ է անհապաղ քայլեր ձեռնարկել՝ վերականգնելու և բարելավելու ծննդաբերական ծառայությունները, ինչպես նաև մայրերի և նորածինների նախածննդյան և հետծննդյան խնամքը` ապահովելով հմուտ բուժաշխատողների ներկայությունը ծննդաբերության ժամանակ: Կարևոր է նաև աշխատանք տանել ծնողների հետ՝ նրանց վախերը փարատելու համար։

Իրավիճակը Հայաստանում
ՀՀ-ում 2019 թ.-ին 1990 թ.-ի համեմատ՝

նորածնային մահացության ցուցանիշը նվազել է 72 տոկոսով,
մինչև հինգ տարեկան երեխաների մահացության ցուցանիշը նվազել է 76 տոկոսով,
դեռահասների մահացության ցուցանիշը կրճատվել 30 տոկոսով:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:04
Անհետ կորածների և գերիների հարազատները Կառավարության շենքում են
Անհետ կորածների և գերիների հարազատները կրկին հավաքվել են Կառավարության շենքի մոտ։ Նրանց պահանջը նույն է ՝ գտնել իրենց երեխաներին։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:51
Ավիացիոն մասնագետները դատական հայց կներկայացնեն ընդդեմ Տաթևիկ Ռևազյանի
Մի քանի ավիացիոն մասնագետներ պատրաստվում են դատական հայց ներկայացնել Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեի ու դրա ղեկավար Տաթևիկ Ռևազյանի դեմ, գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Ալիև․ Որոշ երկրներ ինձ տապալելու ծրագիր են մշակել
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ արտասահմանյան որոշ մայրաքաղաքներում իրեն տապալելու ծրագիր է մշակվել,  գրում է «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
Բրիտանական դեսպանատունը Ցավակցությունների գիրք չի բացելու
Հայաստանում Միացյալ Թագավորության դեսպանատանն արքայազն Ֆիլիպի մահվան կապակցությամբ ցավակցությունների գիրք չի բացվի: Պատճառը կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Սահմանված կարգով ու ժամկետում դիմում ներկայացրած զինծառայողներն ընդգրկվել են 2021թ. հիփոթեքային վարկավորման ծրագրում. ՊՆ
ՀՀ կառավարության 2019թ. օգոստոսի 22-ի N 1091-Ն որոշման պահանջների համաձայն՝ ՀՀ ՊՆ համակարգի սպայական և ավագ ենթասպայական կազմերի պայմանագրային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Վրաստանի խորհրդարանում քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի հարցը
Վրաստանի խորհրդարանի Պաշտպանության ու անվտանգության հարցերով հանձնաժողովը քննարկել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցը: Այս մասին հայտնում է aliq.ge-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամի տնօրեն Վարուժան Ավետիքյանը վայր է դրել լիազորությունները
Ժամանակն է եկել, որ վայր դնեմ Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամի տնօրենի լիազորություններս: Այս մասին Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է հիմադրամի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Պատրաստվում է ՀՀ ՄԻՊ-ի հատուկ հայտարարությունն Ադրբեջանում բացված «պուրակի» վերաբերյալ
ՄԻՊ-ը հայտնում է, որ պատրաստվում է ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի հատուկ հայտարարությունն Ադրբեջանում բացված այսպես կոչված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Դատարանը ոչ միայն մերժել է գյուղացու փոխհատուցման պահանջը, այլև նրանից գումար է բռնագանձել
Դատարանը մերժել է Կարճևան գյուղի երկու բնակչի հայցն ընդդեմ Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի։ «Կարճևանցի Սիմոն Սուրենի Խաչիկյանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Փորձեք համակերպվել և ընդունել առկա իրողությունը․ Էրիկ Ալեքսանյան
Փաստաբան Էրիկ Ալեքսանյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրում է․ «Քիչ առաջ ստացել եմ  Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Ադրբեջանցիների կրակոցներից հետո գյուղացիները վախենում են գնալ ու աշխատել դաշտերում. Սարուշենի գյուղապետ
Գյուղում խուճապ չկա, բայց միևնույն է՝ մարդիկ վախենում են գնալ և դաշտերում աշխատել՝ չնայած այդ դեպքից հետո կրակոցներ չեն եղել: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Ադրբեջանցիները ցանկանում եմ վերահսկել Սարուշեն տանող ճանապարհը․ Մետաքսե Հակոբյան
Ցավոք ստիպված եմ փաստել, որ վերջին 5 ամիսների ընթացքում Արցախն այլևս անվտանգ չէ,- այս մասին «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասել է Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
ՀՔԾ-ն փաստաբաններին կոչ է անում պաշտպանական մարտավարություն ընտրելիս մնալ կոռեկտության և մասնագիտական էթիկայի շրջանակներում
ՀՀ ՀՔԾ մամուլի բաժինը հաղորդագրություն է տարածել, պարզաբանելով․ «Քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբերտ Նազարյանի պաշտպաններ Գագիկ Խաչիկյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Տեսչությունն արձանագրել է ավելի քան 7 մլն դրամի վնաս
ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնը հայտնում է  2021 թվականի մարտի 22-ից  26-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված աշխատանքների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Հետ կվերցնե՞ք «գյավուր» արտահայտությունը և ներողություն կխնդրե՞ք․ Փայլանը՝ Էրդողանին
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը նախօրեին իր ելույթի ժամանակ օգտագործել էր «գյավուր» (անհավատ) բառը՝ թիրախավորելով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Մնացած մեղադրանքների մասով սույն գործով քննությունը շարունակվում է. Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանական թիմ
Վաղը` ապրիլի 13-ին, ժամը՝ 13:00-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանում (Շենգավիթի նստավայր) կշարունակվի ԵԴ/0253/01/19 գործով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ապրիլի 25-ին նախատեսվում է տնկել շուրջ 300.000 տնկի
Ապրիլի 25-ին նախատեսված համապետական ծառատունկին ընդառաջ, Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանի մոտ կայացել է աշխատանքային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը մեկնել է Ֆրանսիա
Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը մեկնել է Ֆրանսիա, Սարո Գալստյանը և Վիտինյոն միացել են թիմին: Այս մասին հայտնում է ՀՖՖ-ն։ Ապրիլի 12-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Մերձբալթյան երկրներն առաջին անգամ Ռուսաստանից էլեկտրաէներգիա չեն ստանում
Մերձբալթյան երկրներն առաջին անգամ ամբողջությամբ դադարեցրեցին Ռուսաստանից էլեկտրաէներգիայի ներկրումը: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Գիտակցված ձևով երկիրը տանում են նոր փորձությունների, տապալումների, ողբերգությունների․ Տ․ Աբրահամյան
ԱՀ նախագահի նաախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրում է․ «Վարչապետի հետ հանդիպման գնացած ժամկետային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
ԵՄ-ն ընդլայնել է Իրանի դեմ պատժամիջոցները
Եվրամիությունը մեկ տարով երկարաձգեց Իրանի դեմ պատժամիջոցները այդ երկրում մարդու իրավունքների խախտումների համար՝ ավելացնելով ևս ութ մարդ և երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Հորդանանը խոշոր հաշվով հաղթել է Լիբանանին
Our game մրցաշար. Հորդանանը խոշոր հաշվով հաղթել է Լիբանանին։ Այս մասին հայտնում է ՀՖՖ-ն։  Ապրիլի 12-ին կայացել է  Our game կանանց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Թուրքերն ասել են՝ մարդ բերեք, փող կտանք, ու կարծում եմ՝ դրա համար են երեխեքին տարել Հադրութ. զոհվածի հայր
Բայց երեխաներին խաբել են, պոստից հանել են, տարել կոխել մսաղաց։
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Միքայել Մինասյան. Ոչ ոք չի խուսափի պատասխանատվությունից: Խոստանում եմ
Սուրբ Աթոռում Հայաստանի նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանն իր թելեգրամյան ալիքում Հայաստանի ներքաղաքական վիճակի վերաբերյալ հրապարակում է արել, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Ախալքալաքը AstraZeneca պատվաստանյութը հետ է ուղարկել
Ախալքալաքը դեռևս մարտին ստացած AstraZeneca պատվաստանյութի 300 դեղաչափից 290-ը հետ է ուղարկել: Ախալքալաքի Հանրային առողջապահության կենտրոնից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Էրիկն ուզում էր՝ այս երկիրը երկիր սարքել, սակայն…
ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետում ուսումն ավարտելուց հետո 2019 թվականին Էրիկ Գևորգյանը զորակոչվեց բանակ: Ծառայում էր Մարտակերտում, թնդանոթահրետանային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Հյուսիսային Կորեայինց շուտով կգան պրակտիկայի այս նոր իշխանություն իրեն կոչող խունտայի մոտ. Լարիսա Ալավերդյան
«Նոյեմբերի 9-ին վարչապետի աթոռին գտնվող անձը եռակողմ հայտարարությունը ստորագրելով հանձնել է տարածքները՝ դեռ ողջ և մարտերի մասնակցող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
ԱՄՆ բիոլոգիական լաբորատորիաները՝ Հայաստանում. Պենտագոնը զարգացնում է մահացու վտանգավոր վիրուսների հետազոտության մասշտաբները
«ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում դեմոկրատ Ջո Բայդենի ընտրվելուց հետո այդ երկրում ձեռնամուխ են եղել հետսովետական երկրներում ռազմա-կենսաբանական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Սպանության փորձի կասկածանքով ձերբակալվել է Կոտայքի մարզի 29-ամյա բնակիչը
Ապրիլի 11-ին՝ ժամ 02:30-ին, «Աբովյան» բժշկական կենտրոնից ՀՀ ոստիկանության Կոտայքի բաժին հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Բաքվում ցուցադրում են պատերազմի ընթացքում հայկական կողմից առգրավված զինտեխնիկան, սնունդն ու սաղավարտները
Բաքվի կենտրոնում բացել են ռազմավարի այգի, որտեղ ցուցադրում են պատերազմի ընթացքում հայկական կողմից վերցրած ավարը՝ այդ թվում սնունդը,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան
13:36 17/03/2021

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}