Քաղաքական 09:17 18/09/2020 Աշխարհում

Ռուսաստանը Հայաստանի ավանդական, բայց ոչ միշտ հուսալի դաշնակիցն է. զեկույց

Վաշինգտոնի Քարնեգի հիմնադրամը հրապարակել է վերլուծաբան Փոլ Սթրոնսկու «There Goes the Neighborhood: The Limits of Russian Integration in Eurasia» վերնագրով զեկույցը՝ հետխորհդային երկրների նկատմամբ Ռուսաստանի վարած քաղաքականության մասին։ Այս մասին գրում է Ամերիկայի Ձայնը։

Ռուսաստանի հավակնությունները եվրասիական տարածաշրջանում և վարած կոշտ քաղաքականությունը հանգեցնում են տարածաշրջանային անկայունությանը, ասված է Վաշինգտոնում Քարնեգի հիմնադրամի վերլուծաբան Փոլ Սթրոնսկու հրապարակած վերջին զեկույցում հետխորհդային երկրների նկատմամբ Ռուսաստանի վարած քաղաքականության մասին: Այս ջանքերն էլ ավելի ուժեղացան 2014 թվականին Ուկրաինայի նկատմամբ Մոսկվայի զավթողական գործողություններից հետո: Որդեգրելով «մենք» ընդդեմ «նրանց» մոտեցումը՝ Ռուսաստանը փորձում է հստակ սահմանագիծ քաշել իր ազդեցության գոտու երկայնքով և խափանել հետխորհդային երկրների մերձեցումը Արևմուտքի հետ:

Այս քաղաքականությունը նոր երևույթ չէ, ասված է զեկույցում: Ռուսաստանը ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո զգալիորեն զիջեց իր դիրքերը Արևելյան Եվրոպայում, Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում, սակայն 1991 թվականից ի վեր անմիջապես ձեռնամուխ եղավ իր ազդեցության գոտիների վերականգնմանը: Դրա մասին են վկայում Մոսկվայի մի շարք նախաձեռնություններ, ներառյալ ԱՊՀ-ի ստեղծումը, Միութենական պայմանագրի կնքումը, Մաքսային միության, Եվրասիական տնտեսական միության, ՀԱՊԿ-ի ձևավորումն ու այլ նախաձեռնություններ: Այս ուղղությամբ Մոսկվան օգտագործում էր նաև տարածաշրջանային հակամարտությունները:

Ռուսաստանի այս հավակնությունները մտահոգություն են առաջացնում հետխորհրդային շատ երկրներում: Ռուսական նեոիմպերիալիզմի նկատմամբ վախը դարձել է Եվրասիայում անվտանգության միջավայրի գնահատման գերիշխող խնդիր: Ուկրաինայի ու այլ հետխորհրդային երկրների հանդեպ ագրեսիան և կոշտ քաղաքականությունը ցուցադրում է, թե որքան հեռու կարող է գնալ Մոսկվան անկախության, տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության անտեսման հարցում:

Ռուսաստանի երկար տարիների դաշնակից Հայաստանը, օրինակ, այսօր որոշակի վերապահումներ ունի Մոսկվայի հուսալի դաշնակից լինելու հարցում, նշված է զեկույցում: Այս միտումը հատկապես սրվեց թավշյա հեղափոխությունից հետո: 2018 թ. ապրիլյան զարգացումների ընթացքում Մոսկվան ակտիվ միջամտություն չցուցաբերեց՝ ճիշտ հաշվարկելով, ըստ զեկույցի, որ ունի բավարար լծակներ՝ Երևանի՝ ռուսամետ ուղեգիծը պահպանելու համար: Հեղափոխությունն այդպես էլ չկարգավորեց հայ-ռուսական հարաբերություններում առկա խնդիրները, ներառյալ էներգակիրների մատակարարման հարցը: Ռուսաստանը շարունակում է ստիպել հայկական կողմին վճարել գազի դիմաց նախահամավարակային գներով, որոնք ավելի թանկ են, քան այսօր շուկայում առկա գինը: Դա ստիպում է Երևանին փորձել դիվերսիֆիկացնել իր էներգակիրների ներկրումը՝ երկխոսություն ծավալելով չինական ընկերությունների, Իրանի ու Վրաստանի հետ:

Զեկույցում մատնանշված հայ-ռուսական այլ խնդիրների շարքում են ռուսական զենքի վաճառքը Ադրբեջանին, Ռուսաստանի նկատմամբ աճող անվստահությունը Հայաստանի բնակչության շրջանում` կապված ապրիլյան պատերազմի, Գյումրիում տեղի ունեցած ողբերգության և ռուսական տնտեսական քաղաքականության հետ: Դրա հետ մեկտեղ, զեկույցն ընդգծում է՝ Ադրբեջանի հետ ղարաբաղյան հակամարտության առկայությունն ու Հայաստանի հակառակորդ Թուրքիայի դիրքորոշումը սահմանափակում են Երևանի ընտրությունն անվտանգության հարցում՝ ստիպելով ամուր հարաբերություններ պահպանել իր «ավանդական, բայց ոչ միշտ հուսալի դաշնակցի ու պաշտպանի հետ»:

Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի սահմանափակ տնտեսական ռեսուրսները, մեղմ քաղաքական գծի բացակայությունը, տարածաշրջանում այլ տերությունների ներգրավվածությունը, ինչպես նաև հետխորհրդային երկրների հասարակություններում ընթացող փոփոխությունները լուրջ խոչընդոտներ են ռուսական այս հավակնությունների ճանապարհին: Այն մնում է անկանխատեսելի և ագրեսիվ երկիր Եվրասիայում, նշում է զեկույցը, ուստի հետխորդային երկները պետք է ուշադիր կշռադատեն իրենց քայլերն ու զգոշորեն զարգացնեն իրենց կապերը Արևմուտքի հետ: Ռուսաստանը նման քայլը դիտարկում է որպես իր շահերի սպառնալիք:

ԱՄՆ պետք է շարունակի ներգրավվել Եվրասիայում: Արևելյան Եվրոպայում և Հարավային Կովկասում Վաշինգտոնն ունի ավելի մեծ շահեր և ազդեցություն: Զեկույցի հեղինակի կարծիքով, Վրաստանը, Ուկրաինան և Մոլդովան շարունակում են մնալ առաջնահերթություններ, սակայն անհրաժեշտ է օգնել Հայաստանի նոր ժողովրդավարական կառավարությանը` իր քաղաքական և տնտեսական բարեփոխումներն իրականացնելու հարցում: Այս օգնության տրամադրումը պետք է իրականացվի առանց ակնկալիքի, որ Երևանը կվտանգի իր հարաբերությունները Մոսկվայի հետ՝ հաշվի առնելով ղարաբաղյան հակամարտությունն ու անվտանգության մարտահրավերները:

Ադրբեջանի ու Հայաստանի հետ զուգահեռ գործակցությունը կօգնի Արևմուտքին ավելի արդյունավետ կերպով նպաստել այս հակամարտության կարգավորմանը: Զեկույցը խորհուրդ է տալիս ամերիկյան կողմին հետխորհրդային երկրների հարցում հաշվի առնել ոչ միայն Մոսկվայի ագրեսիվ քաղաքականության գործոնն, այլև այդ երկրների խոցելի ու թույլ լինելու հանգամանքը:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

00:49
Էրդողանը դատի է տալիս Charlie Hebdo-ին
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը դատի է տվել ֆրանսիական Charlie Hebdo երգիծական հանդեսին վիրավորական ծաղրանկարի համար: TRT- ի տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
00:47
Թրամփը վաղուց պետք է անձամբ շփվեր Հայաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի ղեկավարության հետ դեէսկալացիային հասնելու համար. Բայդեն
ԱՄՆ նախագահի դեմոկրատ թեկնածու Ջոզեֆ Բայդենը կարծում է, որ եթե նա հաղթի ընտրություններում, Վաշինգտոնն առաջատար դեր կունենա ղարաբաղյան...
Աղբյուր` Panorama.am
00:00
Պալերմոյի Քաղաքային խորհուրդը միաձայն ճանաչեց Արցախի Հանրապետության անկախությունը
Իտալիայում Հայաստանի դեսպանությունը հայտնում է, որ Իտալիայի Պալերմո քաղաքի Քաղաքային խորհուրդը այսօր միաձայն ճանաչեց Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
23:49
Ադրինե Ղուկասյանը դատավոր է նշանակվել
Ադրինե Ղուկասյանը նշանակվել  է Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր: ՀՀ նախագահի պաշտոնական էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
23:47
Ջոն Բայդենը կոչ է արել ամբողջությամբ կատարել 907-րդ հոդվածի պահանջը և դադարեցնել ռազմական տեխնիկայի հոսքը դեպի Ադրբեջան
Ամերիկայի Հայ դատի գրասենյակը հայտնում է, որ Դեմոկարտական կուսակցության կողմից ԱՄՆ նախագահի թեկնածու առաջադրված  Ջոն Բայդենը ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:26
Աշոտ Բալասանյանը՝ գեներալ-մայոր
Պաշտպանության նախարարի խորհրդական Աշոտ Բալասանյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։ «Հիմք ընդունելով վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:14
Արցախի ՄԻՊ. Մարդասիրական առաքելություն իրականացնող ԱԻՊԾ աշխատակիցների նոր թիրախավորումը պատերազմական հանցագործություն է
Արցախի մարդու իրավունքերի պաշտպանի աշխատակազմը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Ադրբեջանի կողմից Շուշի քաղաքի այսօրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
23:02
Սևան-Դդմաշեն ավտոճանապարհին վթարի հետևանքով կան տուժածներ
Գեղարքունիքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն հոկտեմբերի 28-ին, ժամը 20:41-ին ահազանգ է ստացվել, որ Սևան-Դդմաշեն ավտոճանապարհին տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
22:59
Մենք խաղաղ բնակիչներից մեր անհաջողությունների վրեժը չենք լուծելու, ինչպես իրականացնում է Ադրբեջանը. Հովհաննիսյան
«Թշնամու հարձակողական, լայնածավալ բռունցքի, թափի կոտրումը իրականացված է մեր կողմից, որից հետո շարունակվել են այլ բնույթի գործողություններ,...
Աղբյուր` Panorama.am
22:47
Թուրք ֆուտբոլիստը հաստատում է՝ Բարդայում ահաբեկչություն է եղել
Թուրք հայտնի ֆուտբոլիստ Ումութ Բուլութը թվիթերի իր միկրոբլոգում գրել է. «Իմ հին ընկեր Հուսեյնը Գյանջայից գրեց ինձ, տեղեկություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:42
ԲՀԿ պատվիրակությունը Մոսկվա կմեկնի
Հոկտեմբերի 28-ին տեղի է ունեցել «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի նիստ, որը նախագահել է ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:28
ՄԻՊ-ն աշխատանքի և սոցհարցերի նախարարության ղեկավար անձնակազմից պահանջում է բացառել անպատասխանատու վերաբերմունքը
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը գրում է. «Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ղեկավար այն անձնակազմից և մյուս...
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Բերձորի ուղղությամբ մեր ԶՈւ-ին հաջողվել է որոշակի դիրքային բարելավումներ իրականացնել. ՊՆ ներկայացուցիչ
Այսօր ողջ օրը Ադրբեջանի Զինված ուժերը, նաև նրան աջակցող, զինակցող ահաբեկչական խմբավորումները, հատուկ նշանակության տարբեր ջոկատները շարունակել են...
Աղբյուր` Panorama.am
22:11
«Դև ուժը, կամքն ու նվիրումը իր կյանքի մասին պատմող գրքի միջոցով կրկին թող նյութականանան հանուն բաղձալի հաղթանակի»
«Դավիթ Սարապյան «Դև»» ֆեյսբուքյան էջը հայտնում է. «Գիրքը՝ հայկական ԱԹՍ: «Դավիթ Սարապյան»...
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Լավրովը Ֆրանսիայի արտգործնախարարի հետ քննարկել է իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում
ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը և Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Ժան-Իվ Լե Դրիանը քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակն ու լուրջ մտահոգություն են հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Հայկական հուշարձանները՝ ղարաբաղյան հակամարտության կրակի գծում
Հեղինակավոր «The Art Newspaper» պարբերականը «Հայկական հուշարձանները՝ ղարաբաղյան հակամարտության կրակի գծում» վերնագրով հոդված է հրապարակել։
Աղբյուր` Panorama.am
21:28
Էլ ավելի է խորացել Թուրքիայի ընթացիկ հաշվեկշռի պակասորդը. Մանուկան
«Օգոստոսի տվյալներով էլ ավելի է խորացել Թուրքիայի ընթացիկ հաշվեկշռի պակասորդը; Պատճառներից են զբոսաշրջային հոսքերի և ներդրումների մասով...
Աղբյուր` Panorama.am
21:16
Կանխվել են ՀՀ և Արցախ անօրինական ճանապարհով զենք-զինամթերք տեղափոխելու մի շարք դեպքեր. ԱԱԾ
Վերջին օրերին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության կողմից բացահայտվել և կանխվել են Արցախի Հանրապետությունից դեպի Հայաստանի Հանրապետություն...
Աղբյուր` Panorama.am
21:16
Հայաստանը և Արցախը, ի տարբերություն մեր երկու հարևանների, ոչ թե հյուրընկալում, այլ պայքարում են ահաբեկիչների դեմ. Նաղդալյան
«Այլևս անկարող լինելով կոծկել Սիրիայից և Լիբիայից միջազգային ջիհադիստ ահաբեկիչներ Հարավային Կովկասի տարածաշրջան ներմուծելու անհերքելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:59
Մեր խաղաղ բնակավայրերին հասցված ոչ մի հարված անպատասխան չի մնում և չի մնալու. ուշքի եկեք... Վահրամ Պողոսյան
«Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը շարունակում է բացահայտ և դիտավորյալ կերպով պատերազմական հանցագործություններ իրականացնել՝ տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:53
Իտալիայի Չերքիարա դի Կալաբրիա քաղաքը ճանաչել է Արցախի անկախությունը
Իտալիայի Չերքիարա դի Կալաբրիա քաղաքը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը։ Այս մասին  տեղեկանում ենք ՀՀ ԱԳՆ ֆեյսբուքյան էջից։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Արցախի ՊԲ-ն ձեռնարկում է բոլոր անհրաժեշտ քայլերը՝ Արցախի ժողովրդին ուղղված ցանկացած վտանգ չեզոքացնելու ուղղությամբ
Արցախի ՊԲ-ն ձեռնարկում է բոլոր անհրաժեշտ քայլերը՝ Արցախի ժողովրդին ուղղված ցանկացած վտանգ չեզոքացնելու ուղղությամբ։ Այս մասին հայտնում է ԱՀ ՊԲ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Թշնամու հարվածից Շուշիի իր տանը վիրավորված 90-ամյա քաղաքացու կյանքին վտանգ չի սպառնում
Արցախի ՄԻՊ գրասենյակը տեղեկացնում է, որ ադրբեջանական հրթիռակոծության հետևանքով Շուշիի իր տանը վիրավորված 90-ամյա Սերգեյ Հակոբյանն այժմ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Այս պատերազմը գնալով ավելի է մոտենում հենց կամքի ու խելքի գործոնների կարևորությանը․ Ա․ Հովհաննիսյան
Տեխնիկան իհարկե կարևոր է, հատկապես 5 րդ սերնդի պատերազմում, սակայն միևնույնն է պատերազմում ամենաորոշիչը մարդու կամքն ու խելքն է։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Ադրբեջանի զինված ուժերը ջանադրաբար ստեղծում են ահաբեկչական խմբավորումների բազաներ
Արդբեջանի զինված ուժերը ջանադրաբար ստեղծում են ահաբեկչական խմբավորումների բազաներ, որոնց գործողությունները կարող են ավելի սրել և ապակայունացնել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Արցախցի երեխաների համար միջոցառում՝ ֆուտբոլի ակադեմիայում
 Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան, Աշոտ Հովհաննիսյանի անվան հումանիտար հետազոտությունների ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ, Արցախից ժամանած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
ՊԲ-ի համարժեք գործողությունների արդյունքում՝ հակառակորդի խորքում տեղակայված կրակակետերը լռեցվել են
ՊԲ-ի համարժեք գործողությունների արդյունքում՝ հակառակորդի խորքում տեղակայված կրակակետերը լռեցվել են: Այս մասին հայտնում է Արցախի պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Սա մարտահրավեր է ողջ քաղաքակիրթ աշխարհին․ Ա․Հարությունյանը՝ Ստեփանակերտի հրթիռակոծման մասին
«Այսօր Ադրբեջանը հրթիռային հարվածներ է հասցրել Ստեփանակերտի թաղամասերի ուղղությամբ, այդ թվում մոր և մանկան առողջության պահպանման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
ՊԵԿ նախագահը զարմանալի տեղեկություն է հայտնել վարչապետին
Այսօր աշխատանքային հանդիպում ունեցա ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հովհաննիսյանի հետ և նա մի զարմանալի տեղեկություն հայտնեց։Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Քննչական կոմիտեի ծառայողներից զինվորագրել է 180 կամավորական
ՀՀ քննչական կոմիտեն,  ղեկավարվելով ՀՀ վարչապետի կոչով, Հայրենիքի պաշտպանության նվիրական գործին մասնակցելու նպատակով,  Քննչական կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}