Տնտեսություն 10:53 19/09/2020 Հայաստան

Հայաստանի սոցիալական թվերը․ Արա Գալոյան

«Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի տնտեսական մեկնաբան Արա Գալոյանը հերթական հոդվածում գրում է. «Համարյա առանց վերլուծության ու մեկնաբանությունների առաջարկում եմ դիտարկել Հայաստանի սոցիալական պատկերը ներկայացնող ոլորտների որոշ թվեր: Պարզապես հարկավոր է ուշադրություն դարձնել, որ այդ թվերը որոշակի իմաստով պիտի որ կապված լինեին միմյանց հետ:

Մի դեպքում դրանցից մեկի աճը տրամաբանորեն պիտի աճ ապահովեր մյուսի համար: Օրինակ, իրավախախտումների պարագային հասկանալի է, որ հանցագործությունների աճը պիտի հանգեցնի դատական պատասխանատվության ենթարկվածների թվաքանակի աճին: Կամ, ասենք, դպրոցականների քանակական աճը պիտի ենթադրեր դպրոցների քանակի ու ուսուցիչների թվաքանակի աճ: Մյուս դեպքում` պիտի հակառակ ազդեցություն ունենար:

Բայց սա՝ տրամաբանորեն: Մեր իրականությունը մի փոքր այլ է: Դիտարկենք Հայաստանի սոցիալական թվերը: Դիտարկենք ու փորձենք հասկանալ, թե ինչպես է դա հնարավոր:

Ընտանեկան նպաստ
2017թ․ մեր երկրում ընտանեկան և սոցիալական նպաստ ստանում էր 100 հազար 288 ընտանիք (նրանց 75.1 տոկոսը ընտանեկան նպաստ էր ստանում): Մեկ ընտանեկան նպաստի միջին չափը 31 հազար 500 դրամ էր:

2018թ․ ընտանեկան և սոցիալական նպաստ ստացող ընտանիքների թիվը պակաս էր՝ 92 հազար 564 (նրանց 73 տոկոսն էր ընտանեկան նպաստ ստանում): Մեկ ընտանեկան նպաստի միջին չափը չէր փոխվել՝ 31 հազար 500 դրամ:

2019թ․ ընտանեկան և սոցիալական նպաստ ստացող ընտանիքների թիվը ավելի պակաս էր՝ 86 հազար 197 (նրանց 71.2 տոկոսն էր ընտանեկան նպաստ ստանում): Մեկ ընտանեկան նպաստի միջին չափը դարձյալ չէր փոխվել՝ 31 հազար 500 դրամ:

Կենսաթոշակ
2017թ․ կենսաթոշակառուների թվաքանակը 458 հազար 194 մարդ էր: Նրանցից 455 հազար 609-ը աշխատանքային թոշակառուներ էին: Զինծառայության հետ կապված թոշակ ստանում էր 1 984 մարդ, այլ օրենքներով սահմանված կենսաթոշակառուների թիվը 601 էր: Միջին կենսաթոշակի չափը 40 հազար 633.4 դրամ էր:

2018թ․ կենսաթոշակառուների թվաքանակը 463 հազար 72 մարդ էր: Նրանցից 460 հազար 548-ն աշխատանքային թոշակառուներ էին: Զինծառայության հետ կապված թոշակ ստանում էր 1 866 մարդ, այլ օրենքներով սահմանված կենսաթոշակառուների թիվը 601 էր: Միջին կենսաթոշակի չափը 40 հազար 477.9 դրամ էր:

2019թ․ կենսաթոշակառուների թվաքանակը 466 հազար 580 մարդ էր: Նրանցից 464 հազար 110-ը աշխատանքային թոշակառուներ էին: Զինծառայության հետ կապված թոշակ ստանում էր 1 779 մարդ, այլ օրենքներով սահմանված կենսաթոշակառուների թիվը 691 էր: Միջին կենսաթոշակի չափը 40 հազար 424 դրամ էր:

Հանրակրթություն
2017թ․ դպրոցների քանակը 1421 էր, 2018-ին՝ 1409, իսկ 2019-ին՝ 1400:
2017/18 ուս տարում աշակերտների թվաքանակը 369 հազար 772 էր: 2018/19 ուստարում՝ 382 հազար 378, իսկ 2019/20 ուստարում՝ 390 հազար 511 աշակերտ:

Բայց աշակերտների թվաքանակի աճին հակառակ՝ միայն դպրոցների քանակը չէ, որ պակասում էր: 2017/18 ուս տարում ուսուցիչների թվաքանակը 38 հազար 270 էր, 2018/19 ուստարում՝ 31 հազար 371, իսկ 2019/20 ուստարում՝ 31 հազար 18:

Իրավախախտումներ և դատական պատասխանատվություն

Հանցագործությունների քանակը տարեց տարի աճում է՝ 2016-ին արձանագրվել է 18 հազար 764 հանցագործություն, 2017-ին՝ 20 հազար 284, 2018-ին՝ 24 հազար 678, իսկ 2019-ին՝ 26 հազար 850:
Դրան հակռակ է դատական պատասխանատվության ենթարկվածների (դատապարտվածների) թվաքանակի փոփոխությունը՝ նրանց քանակը պակասում է: 2017-ին դատապարտվել է 2 410 մարդ, 2018-ին՝ 1 963, իսկ 2019թ․՝ 1 556 մարդ:

Համարյա մեկնաբանություն

Մեր երկրի սոցիալական վիճակը նկարագրող թվերի ուսումնասիրությունը հակասական տրամադրություններ ու վերաբերմունք է ծնում: Օրինակ, կարող ես ուրախանալ, որ 2019թ․ ՀՀ պետբյուջեի օգտին «կատարողական վարույթներով» վերականգնվել է մոտ 10.9 մլրդ դրամ գումար: Դժվար է ասել, թե ինչ զգացում կունենա սյունյակի մյուս տողը ընթերցողը, ուր գրված է՝ չի վերականգնվել համարյա կրկնակին՝ 20 մլրդ-ից ավելի գումար:

Բայց այս մասին միայն պաշտոնական (ու մասնագիտական) հաշվետվություններում է նշվում:

Պաշտոնական լրատվությունը խրոխտ ու հպարտ միայն նշում է, որ մոտ 31 մլրդ դրամի վերականգման որոշում է կայացվել: Թե հետո այդ որոշումն ինչպես է իրականացվել կամ հնարավո՞ր էր իրականացնել, թե՞ ոչ, բոլորովին այլ խնդիր է»:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

00:49
Էրդողանը դատի է տալիս Charlie Hebdo-ին
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը դատի է տվել ֆրանսիական Charlie Hebdo երգիծական հանդեսին վիրավորական ծաղրանկարի համար: TRT- ի տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
00:47
Թրամփը վաղուց պետք է անձամբ շփվեր Հայաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի ղեկավարության հետ դեէսկալացիային հասնելու համար. Բայդեն
ԱՄՆ նախագահի դեմոկրատ թեկնածու Ջոզեֆ Բայդենը կարծում է, որ եթե նա հաղթի ընտրություններում, Վաշինգտոնն առաջատար դեր կունենա ղարաբաղյան...
Աղբյուր` Panorama.am
00:00
Պալերմոյի Քաղաքային խորհուրդը միաձայն ճանաչեց Արցախի Հանրապետության անկախությունը
Իտալիայում Հայաստանի դեսպանությունը հայտնում է, որ Իտալիայի Պալերմո քաղաքի Քաղաքային խորհուրդը այսօր միաձայն ճանաչեց Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
23:49
Ադրինե Ղուկասյանը դատավոր է նշանակվել
Ադրինե Ղուկասյանը նշանակվել  է Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր: ՀՀ նախագահի պաշտոնական էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
23:47
Ջոն Բայդենը կոչ է արել ամբողջությամբ կատարել 907-րդ հոդվածի պահանջը և դադարեցնել ռազմական տեխնիկայի հոսքը դեպի Ադրբեջան
Ամերիկայի Հայ դատի գրասենյակը հայտնում է, որ Դեմոկարտական կուսակցության կողմից ԱՄՆ նախագահի թեկնածու առաջադրված  Ջոն Բայդենը ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:26
Աշոտ Բալասանյանը՝ գեներալ-մայոր
Պաշտպանության նախարարի խորհրդական Աշոտ Բալասանյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։ «Հիմք ընդունելով վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:14
Արցախի ՄԻՊ. Մարդասիրական առաքելություն իրականացնող ԱԻՊԾ աշխատակիցների նոր թիրախավորումը պատերազմական հանցագործություն է
Արցախի մարդու իրավունքերի պաշտպանի աշխատակազմը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Ադրբեջանի կողմից Շուշի քաղաքի այսօրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
23:02
Սևան-Դդմաշեն ավտոճանապարհին վթարի հետևանքով կան տուժածներ
Գեղարքունիքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն հոկտեմբերի 28-ին, ժամը 20:41-ին ահազանգ է ստացվել, որ Սևան-Դդմաշեն ավտոճանապարհին տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
22:59
Մենք խաղաղ բնակիչներից մեր անհաջողությունների վրեժը չենք լուծելու, ինչպես իրականացնում է Ադրբեջանը. Հովհաննիսյան
«Թշնամու հարձակողական, լայնածավալ բռունցքի, թափի կոտրումը իրականացված է մեր կողմից, որից հետո շարունակվել են այլ բնույթի գործողություններ,...
Աղբյուր` Panorama.am
22:47
Թուրք ֆուտբոլիստը հաստատում է՝ Բարդայում ահաբեկչություն է եղել
Թուրք հայտնի ֆուտբոլիստ Ումութ Բուլութը թվիթերի իր միկրոբլոգում գրել է. «Իմ հին ընկեր Հուսեյնը Գյանջայից գրեց ինձ, տեղեկություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:42
ԲՀԿ պատվիրակությունը Մոսկվա կմեկնի
Հոկտեմբերի 28-ին տեղի է ունեցել «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի նիստ, որը նախագահել է ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:28
ՄԻՊ-ն աշխատանքի և սոցհարցերի նախարարության ղեկավար անձնակազմից պահանջում է բացառել անպատասխանատու վերաբերմունքը
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը գրում է. «Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ղեկավար այն անձնակազմից և մյուս...
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Բերձորի ուղղությամբ մեր ԶՈւ-ին հաջողվել է որոշակի դիրքային բարելավումներ իրականացնել. ՊՆ ներկայացուցիչ
Այսօր ողջ օրը Ադրբեջանի Զինված ուժերը, նաև նրան աջակցող, զինակցող ահաբեկչական խմբավորումները, հատուկ նշանակության տարբեր ջոկատները շարունակել են...
Աղբյուր` Panorama.am
22:11
«Դև ուժը, կամքն ու նվիրումը իր կյանքի մասին պատմող գրքի միջոցով կրկին թող նյութականանան հանուն բաղձալի հաղթանակի»
«Դավիթ Սարապյան «Դև»» ֆեյսբուքյան էջը հայտնում է. «Գիրքը՝ հայկական ԱԹՍ: «Դավիթ Սարապյան»...
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Լավրովը Ֆրանսիայի արտգործնախարարի հետ քննարկել է իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում
ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը և Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Ժան-Իվ Լե Դրիանը քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակն ու լուրջ մտահոգություն են հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Հայկական հուշարձանները՝ ղարաբաղյան հակամարտության կրակի գծում
Հեղինակավոր «The Art Newspaper» պարբերականը «Հայկական հուշարձանները՝ ղարաբաղյան հակամարտության կրակի գծում» վերնագրով հոդված է հրապարակել։
Աղբյուր` Panorama.am
21:28
Էլ ավելի է խորացել Թուրքիայի ընթացիկ հաշվեկշռի պակասորդը. Մանուկան
«Օգոստոսի տվյալներով էլ ավելի է խորացել Թուրքիայի ընթացիկ հաշվեկշռի պակասորդը; Պատճառներից են զբոսաշրջային հոսքերի և ներդրումների մասով...
Աղբյուր` Panorama.am
21:16
Կանխվել են ՀՀ և Արցախ անօրինական ճանապարհով զենք-զինամթերք տեղափոխելու մի շարք դեպքեր. ԱԱԾ
Վերջին օրերին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության կողմից բացահայտվել և կանխվել են Արցախի Հանրապետությունից դեպի Հայաստանի Հանրապետություն...
Աղբյուր` Panorama.am
21:16
Հայաստանը և Արցախը, ի տարբերություն մեր երկու հարևանների, ոչ թե հյուրընկալում, այլ պայքարում են ահաբեկիչների դեմ. Նաղդալյան
«Այլևս անկարող լինելով կոծկել Սիրիայից և Լիբիայից միջազգային ջիհադիստ ահաբեկիչներ Հարավային Կովկասի տարածաշրջան ներմուծելու անհերքելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:59
Մեր խաղաղ բնակավայրերին հասցված ոչ մի հարված անպատասխան չի մնում և չի մնալու. ուշքի եկեք... Վահրամ Պողոսյան
«Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը շարունակում է բացահայտ և դիտավորյալ կերպով պատերազմական հանցագործություններ իրականացնել՝ տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:53
Իտալիայի Չերքիարա դի Կալաբրիա քաղաքը ճանաչել է Արցախի անկախությունը
Իտալիայի Չերքիարա դի Կալաբրիա քաղաքը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը։ Այս մասին  տեղեկանում ենք ՀՀ ԱԳՆ ֆեյսբուքյան էջից։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Արցախի ՊԲ-ն ձեռնարկում է բոլոր անհրաժեշտ քայլերը՝ Արցախի ժողովրդին ուղղված ցանկացած վտանգ չեզոքացնելու ուղղությամբ
Արցախի ՊԲ-ն ձեռնարկում է բոլոր անհրաժեշտ քայլերը՝ Արցախի ժողովրդին ուղղված ցանկացած վտանգ չեզոքացնելու ուղղությամբ։ Այս մասին հայտնում է ԱՀ ՊԲ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Թշնամու հարվածից Շուշիի իր տանը վիրավորված 90-ամյա քաղաքացու կյանքին վտանգ չի սպառնում
Արցախի ՄԻՊ գրասենյակը տեղեկացնում է, որ ադրբեջանական հրթիռակոծության հետևանքով Շուշիի իր տանը վիրավորված 90-ամյա Սերգեյ Հակոբյանն այժմ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Այս պատերազմը գնալով ավելի է մոտենում հենց կամքի ու խելքի գործոնների կարևորությանը․ Ա․ Հովհաննիսյան
Տեխնիկան իհարկե կարևոր է, հատկապես 5 րդ սերնդի պատերազմում, սակայն միևնույնն է պատերազմում ամենաորոշիչը մարդու կամքն ու խելքն է։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Ադրբեջանի զինված ուժերը ջանադրաբար ստեղծում են ահաբեկչական խմբավորումների բազաներ
Արդբեջանի զինված ուժերը ջանադրաբար ստեղծում են ահաբեկչական խմբավորումների բազաներ, որոնց գործողությունները կարող են ավելի սրել և ապակայունացնել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Արցախցի երեխաների համար միջոցառում՝ ֆուտբոլի ակադեմիայում
 Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան, Աշոտ Հովհաննիսյանի անվան հումանիտար հետազոտությունների ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ, Արցախից ժամանած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
ՊԲ-ի համարժեք գործողությունների արդյունքում՝ հակառակորդի խորքում տեղակայված կրակակետերը լռեցվել են
ՊԲ-ի համարժեք գործողությունների արդյունքում՝ հակառակորդի խորքում տեղակայված կրակակետերը լռեցվել են: Այս մասին հայտնում է Արցախի պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Սա մարտահրավեր է ողջ քաղաքակիրթ աշխարհին․ Ա․Հարությունյանը՝ Ստեփանակերտի հրթիռակոծման մասին
«Այսօր Ադրբեջանը հրթիռային հարվածներ է հասցրել Ստեփանակերտի թաղամասերի ուղղությամբ, այդ թվում մոր և մանկան առողջության պահպանման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
ՊԵԿ նախագահը զարմանալի տեղեկություն է հայտնել վարչապետին
Այսօր աշխատանքային հանդիպում ունեցա ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հովհաննիսյանի հետ և նա մի զարմանալի տեղեկություն հայտնեց։Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Քննչական կոմիտեի ծառայողներից զինվորագրել է 180 կամավորական
ՀՀ քննչական կոմիտեն,  ղեկավարվելով ՀՀ վարչապետի կոչով, Հայրենիքի պաշտպանության նվիրական գործին մասնակցելու նպատակով,  Քննչական կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}