Առողջություն 20:13 22/09/2020 Հայաստան

Գլխացավ, մաշկային խնդիրներ, կրկնավարակում... խնդիրներ, որ կարող են առաջանալ դիմակի կրման հետևանքով

«Հիվանդության կանխարգելումը մեծ նշանակություն ունի, և այն Առողջապահության նախարարության հիմնական պարտականություններից մեկն է։ Հենց այդ հարցում է մեր առողջապահական համակարգը հիմնականում ձախողել»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ընթացքում ասաց բժիշկ-համաճարակաբան Էդուարդ Հովհաննիսյանը՝ անդրադառնալով կորոնավիրուսի դեմ պայքարին և հակահամաճարակային սահմանափակումների արդյունավետությանը։

Դիտարկմանը, որ հենց հիվանդության տարածումը կանխելու նպատակով ԿԳՄՍ նախարարությունը աշակերտների համար սահմանեց դիմակի պարտադիր կրման կարգը, որքանո՞վ է այն արդյունավետ, բժիշկ-համաճարակաբանն արձագանքեց՝ դիմակի հարցն առաջին պլան հանելը մեծ շեղում է շատ ավելի կարևոր հարցերից, օրինակ, կոնտակտավորների հետզոտության հարցից։

«Ինչ վերաբերում է դպրոցականների՝ պարտադիր դիմակի կրմանը, ապա շատ-շատ զեկույցներ կան, որոնք վերաբերում են դպրոցներում հիվանդության տարածման հիմնական ֆակտորներին։ Դպրոցների բացումը համաճարակի վրա էական ազդեցություն չի թողնում, կարող են լինել հիվանդության հատուկենտ դեպքեր։ Երեխաների մոտ այս հիվանդությունը բավականին անվտանգ ընթացք ունի։ Կան շատ կարծիքներ, որ դպրոցներում հատուկ միջոցառումների անցկացում անհրաժեշտ չէ։ Հիմնականում պետք է պաշտպանել մեծահասակներին, և հասկանալ, որ դպրոցները փակ պահելը շատ ավելի վնասակար է երեխաների համար։ Երբ նայում և ուսումնասիրում ենք տարբեր երկրների փորձը, ապա տեսնում ենք, որ հիմնականում շեշտը դրված է ֆիզիկական հեռավորության, այլ ոչ թե՝ դիմակի կրման վրա։ Եվ եթե դպրոցներում երեխաների սեղանները տեղադրվել են 1.5 մետր հեռավորության վրա, ինչո՞ւ երեխաները չեն կարող դասին նստել առանց դիմակների և հանգիստ շնչել։ Նույն հնարավորությունը ինչո՞ւ չտալ մանկավարժին. նա ավելի շատ է խոսում և շատ մեծ դժվարություններ են առաջանում։ Բացի դրանից, կան բազմաթիվ առողջական խնդիրներ ունեցող անձինք, որոնք երկար ժամանակ դիմակ կրելով, կարող են այլ խնդիրների առաջ կանգնել»,- մեկնաբանեց մասնագետը։

Ըստ Էդուարդ Հովհաննիսյանի, չկա որևէ հետազոտություն, որը կապացուցի, որ դիմակը բացարձակ անվնաս է։ Բացի դրանից, ԱՀԿ-ի ուղեցույցում կա հավելյալ հատված, որտեղ ներկայացված են դիմակների կրման հետևանքով առաջացող հնարավոր խնդիրները։ Մասնագետը նշեց, որ ԱՀԿ-ն էլ է հաստատում՝ հնարավոր է դիմակի հետևանքով խնդիրներ առաջանան.

«Արդեն մեկ շաբաթ է, ինչ երեխաները գնում են դասի, ու արդեն իսկ կան որոշակի բողոքներ՝ գլխացավեր, քթից արյունահոսություններ։ Այդ ամենը դիմակի կրման հետևանք է։ Այսինքն՝ մենք պետք է հասկանանք՝ ի՞նչ օգուտ ենք ստանում դիմակի կրումից և ի՞նչ վնաս ստանում։ Այդ դեպքում կշեռքի նժարին կդնենք երկու արդյունքներն էլ ու կհասկանանք՝ ո՞ր ուղղությամբ ենք գնում։ Եվ, եթե մենք դպրոցներում կարող ենք ապահովել ֆիզիկական հեռավորություն և օդափոխություն, ապա դասարաններում կարող ենք երեխաներին թույլ տալ նստել առանց դիմակների»։

Էդուարդ Հովհաննիսյանը հարց հնչեցրեց՝ արդյո՞ք մեկ շաբաթվա ընթացքում նախարարությունը հավաքագրել է բոլոր խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ ուսուցիչների և աշակերտների մոտ՝ դիմակների կրման հետևանքով։ Ըստ նրա, արդեն մի քանի օրվա փորձը կա, և կարող է որոշվել՝ արդյո՞ք վատ հետևանքներ ունեն դիմակները, թե՞՝ ոչ։

«Իմ կարծիքով, մենք կարող ենք թուլացնել այդ սահմանափակումը, քանի որ ակնհայտ երևում է՝ երեխաները դասի ժամանակ նեղվում են դիմակով ներկայանալուց։ Մենք պետք է հստակ շեշտը դնենք ֆիզիկական հեռավորության վրա։ Ես մեծ խնդիր եմ տեսնում երեխաների ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակման մեջ։ Մենք երեխաներին թույլ չենք տալիս դասամիջոցներին մի փոքր սպառել իրենց էներգիան։ Կարծում եմ, այդ որոշումն ընդունելուց մասնագետների լայն շրջանակ չեն ներգրավվել։ Ես հոգեբանական վերլուծություն եմ կարդացել, որ որքան երեխաների ֆիզիկական ակտիվությունը սահմանափակվում է, այդքան ագրեսիան է ավելանում։ Իմ միանշանակ մոտեցումն այն է, որ պետք է մինիմալ լինի մեր միջամտությունը ուսումնական պրոցեսում, որ ուսուցիչները սթրեսային վիճակում չդասավանդեն ու երեխաներին նորմալ գիտելիք տան»,- մանրամասնեց նա։

Հարցին, թե կոնկրետ ի՞նչ խնդիրներ կարող են առաջանալ երեխաների մոտ՝ դիմակների պարտադիր կրման հետևանքով, Էդուարդ Հովհաննիսյանը պատասխանեց՝ կարող են գլխացավեր ու գլխապտույտներ առաջանալ, կամ դիմակների աղտոտման հետևանքով կարող են կրկնավարակման դեպքեր լինել, ինչպես նաև կարող են մաշկային խնդիրներ առաջանալ.

«Ինչո՞ւ մեր երկրում դիմակների կրման հետ կապված այդքան մեծ խնդիր առաջացավ, քանի որ բնակչության հետ աշխատանքներ չտարվեցին ու մարդկանց հստակ չբացատրվեց կրման նպատակը, պայմանները, ինչպես պետք է դա անել, որ ավելի արդյունավետ լինի։ Այսինքն՝ աշխատանքը, որ պետք է իրականացվի բնակչության հետ, բավականին կարևոր է, իսկ մեզ մոտ բնակչությանը չդարձրին հակահամաճարակային գործառույթների մասնակից, որ նա զգա՝ ինքը դեր ու պատասխանատվություն ունի, նույնիսկ ֆիզիկական հեռավորություն պահելով մեծ օգուտ է տալիս պետությանը։ Այդ աշխատանքը չկատարվեց, և մենք տեսանք՝ ամեն որոշմանը հետևում է քաղաքացու հակազդումը, քանի որ չկար վստահություն։ Իսկ այդ վստահությունը կորավ փետրվար-մարտ ամիսներին, երբ հիվանդությունը ծաղրվեց։ Եվ արդեն սեպտեմբերին մարդիկ չեն հավատում, որ այս ամենն արվում է ի շահ երեխաների։ Բայց իրականում, դիմակներն այդքան արդյունավետ չեն»։

Դիտարկմանը, որ դպրոցներում վարակի ներթափանցումը կասեցնելու նպատակով ուսուցիչների մասշտաբային թեստավորումներ նախաձեռնվեցին, բայց ուսուցիչների մեծ մասն արդեն մեկ շաբաթ է՝ դպրոց է մտնում, թեև դեռ թեստավորվելու հերթն իրեն չի հասել, Էդուարդ Հովհաննիսյանն արձագանքեց՝ բոլոր ուսուցիչներին միաժամանակ հետազոտելը արդյունավետ չէ, քանի որ նրանք կարող են թեստավորման օրը վարակված չլինել, բայց հաջորդ օրը վարակվեն։

«Եթե մենք ճիշտ աշխատենք այդ ուսուցիչների հետ, պետք է հասկանանք, որ ասիմպտոմ ձևերը շատ չեն, առավել շատ են անգանգատ ձևերը։ Այսինքն՝ մարդը ինչ-որ բան զգում է, բայց չի գանգատվում։ Մենք պետք է բացատրենք, որ մարդիկ, որոնք ունեն որոշակի թուլություն, գլխացավ, կոկորդի ցավ, ջերմություն, պետք է առաջնային կարգով ստուգվեն։ Նրանք պետք է ստուգվեն առաջին հերթին, այլ ոչ թե բոլոր ուսուցիչներից հետո։ Քանի որ այս դեպքում ուսուցիչը, որն իրոք հետազոտության կարիք ունի, կարող է շատ ավելի ուշ հետազոտվել՝ հերթի մեջ սպասելով, այդպես իսկ վարակելով մյուս ուսուցիչներին։ Միանշանակ, ես կարծում եմ, որ ՊՇՌ հետազոտությունը պետք է արվեր՝ ըստ ցուցումների»,- եզրափակեց խոսքը բժիշկ-համաճարակաբանը։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

01:10
Ինչպես միշտ, մենք ունենք նորից ինքներս մեզ վերագտնելու հզոր ձգտում. Սենոր Հասրաթյան
Արցախի զինված ուժերի Տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին պետ, գնդապետ Սենոր Հասրաթյանը իր ֆեյսբուքի էջում գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
00:30
Ժնևում ավարտվել է Զոհրաբ Մնացականյանի և Ջեյհուն Բայրամովի հանդիպումը
Ժնևում ավարտվել է Հայաստանի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի և Ադրբեջանի նախարար Ջեյհուն Բայրամովի հանդիպումը: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
00:19
Հայկական կողմին փոխանցված մեկ քաղաքացիական անձը ճանաչվել է որպես տուժող և հարցաքննվել. ՔԿ
ՀՀ քննչական կոմիտեից հայտնում են, որ քրեագիտական վարչությունում շարունակվում է Արցախի Հանրապետության շփման գծի ողջ երկայնքով Ադրբեջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:50
Ադրբեջանն օգտագործում է, ըստ այս պահի տվյալների, ֆոսֆոր պարունակող զենք, որն ունի քիմիական զենքի տարրեր. ՀՀ ՄԻՊ
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը հայտնում է. «Ադրբեջանն օգտագործում է, ըստ այս պահի տվյալների, ֆոսֆոր պարունակող զենք, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:47
Ադրբեջանը կեղծ լուրեր է տարածում իբր Բերձորի հիվանդանոցն օգտագործվում է ռազմական նպատակներով. Արտակ Բեգլարյան
Արցախի Տեղեկատվական շտաբը տարածել է Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանի տարածած հաղորդագրությունն ադրբեջանական հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:27
ԱՀԿ-ն գրանցել է օրական կտրվածքով COVID-19-ի բացարձակ ռեկորդային ցուցանիշ
Անցած օրն աշխարհում գրանացվել է  կորոնավիրուսային հիվանդության 505 հազար 756 դեպք, ինչը համավարակի սկզբից բացարձալ ռեկորդային ցուցանիշ է։...
Աղբյուր` Panorama.am
23:05
Ուսումնասիրում ենք թշնամու կողմից ֆոսֆորային արկերի և միջոցների կիրառությունը. ՊՆ ներկայացուցիչ
«Կարող եմ ասել, որ, ընդհանուր առմամբ, Ադրբեջանի կողմից Արցախի խաղաղ բնակչության նկատմամբ հատկապես կիրառվել են մարդկանց դեմ արգելված զինատեսակներ»։
Աղբյուր` Panorama.am
23:03
Շվեդահայերը ավտոերթ են կազմակերպել Ստոկհոլմում՝ պահանջելով ճանաչել Արցախի անկախությունը
Այսօր Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում այսօր կազմակերպվել է ավտոերթ՝ Արցախի ճանաչման պահանջով։ Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում շվեդաբնակ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:38
Սյունիքի Դավիթ Բեկ գյուղի ուղղությամբ Ադրբեջանը կրակ է արձակել. Հովհաննիսյան
Սյունիքի մարզի Դավիթ Բեկ գյուղի ուղղությամբ այսօր մարտական գործողություններ են եղել։ Այս մասին ասաց ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:30
Հարավային ուղղությամբ մեր ԶՈւ-ն ունի որոշակի դիրքային առավելություններ, բայց մարտերը շարունակվել են. ՊՆ ներկայացուցիչ
«Այսօր վաղ առավոտյան, ավելի վաղ քան երբևէ, սովորաբար լինում է, Ադրբեջանի ԶՈւ-ն հարձակում է ձեռնարկել մի քանի ուղղություններով»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
22:20
Վաղը Վրաստանում ընտրություններ են
Հոկտեմբերի 31-ին Վրաստանում կայանալու են խորհրդարանական ընտրություններ։ 1tv.ge-ի հաղորդմամբ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ Թամար...
Աղբյուր` Panorama.am
22:10
ՀՀ և Արցախի օմբուդսմենները ՀՀ-ում հավատարմագրված միջազգային կառույցների ղեկավարներին հրավիրել են Արցախ
Հայաստանի ու Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպանները այսօր Արցախ այցի համատեղ հրավերներ են ուղարկել Հայաստանում հավատարմագրված դիվանագիտական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
Ալեքսանդրուպոլիսի քաղաքային խորհուրդն ի աջակցություն և ի համերաշխություն հայ ժողովրդի՝ ընդունել է բանաձև
Հունաստանի Ալեքսանդրուպոլիսի քաղաքային խորհուրդն ի աջակցություն և ի համերաշխություն հայ ժողովրդի ընդունել է բանաձև։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Որոշում է կայացվել Գավառի ԲԿ֊ում մեծացնել կորոնավիրուսային հիվանդությանը սպասարկող բաժանմունքը
Առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը և նրա տեղակալ Արտյոմ Սմբատյանն այցելել են Գեղարքունիքի մարզ, շրջել բժշկական կենտրոններով և ծանոթացել...
Աղբյուր` Panorama.am
21:49
Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով մահացել է 12, վիրավորվել 419 քաղաքացի
Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով մահացել է 12 քաղաքացի, վիրավորների թիվը հասել է  419-ի, փոխանցում է «ՌԻԱ Նովոստի»-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:40
Դավիթ Տոնոյանը Ժոնաթան Լաքոտի հետ քննարկել է ռազմաճակատում տիրող վիճակը
Հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Ֆրանսիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:32
Ապարանի ոստիկանները Արցախից բերված փամփուշտներ են հայտնաբերել
Հոկտեմբերի 30-ին Ապարանի բաժնի համայնքային ոստիկանները տվյալներ են ձեռք բերել, որ Լուսագյուղի բնակիչներից մեկը Արցախից փամփուշտներ է բերել,...
Աղբյուր` Panorama.am
21:21
«Մենք բոլորիդ՝ մեկ առ մեկ, սպասում ենք նույն կազմով և սա հրաման է». առաջնագիծ են մեկնել փրկարարները
Առաջնագիծ մեկնեց ԱԻՆ ՓԾ փրկարարներից կամավորականության սկզբունքով կազմված գումարտակը, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ԱԻ նախարար Ֆելիքս Ցոլակյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:51
Թշնամու հարվածից Ակնաղբյուր գյուղում զոհվել է մեկ քաղաքացիական անձ, 6-ը՝ վիրավոր են. Բեգլարյան
Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ակնաղբյուր գյուղում Ադրբեջանի զինված ուժերի գնդակոծության արդյունքում սպանվել է 60-ամյա Սերգեյ Բալայանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Արցախի ԱԻՊԾ մի շարք աշխատակիցներ պարգևատրվել են
Արցախի Հանրապետության ԱԻ պետական ծառայության աշխատակցի օրվա կապակցությամբ պետական պարգևներով ու մեդալներով պարգևատրվել են համակարգի մի խումբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Զենքը ձեռքին հայրենիքն է պաշտպանում նաև բռնցքամարտիկ Ժիրայր Սարգսյանը
Բռնցքամարտի Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, Եվրոպական խաղերի մասնակից Ժիրայր Սարգսյանը ռազմաճակատում է և պայքարում է թուրք-ադրբեջանական ագրեսիայի դեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Ավագ լեյտենանտ Մարգար Սարիբեկյանը` նորօրյա գոյապայքարի առաջամարտիկներից մեկը
«Վաշտի հրամանատար, ավագ լեյտենանտ Մարգար Սարիբեկյանը նորօրյա գոյապայքարի առաջամարտիկներից մեկն է։ Նա «Մարտական խաչ» 2-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հանձնարարական՝ չնախատեսել պարգևատրումներ ինչպես ղեկավար կազմի, այնպես էլ աշխատողների մասով
Պետական կառավարման համակարգի մարմիններում, մարզպետարաններում սեպտեմբեր ամսվա պարգևատրումը աշխատողներին տրվել է մինչ ռազմական դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Գիտաժողով` նվիրված Կիլիկիայի ինքնապաշտպանական մարտերի 100-ամյա տարելիցին
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում այսօր մեկնարկել է «Կիլիկիան և կիլիկիահայությունը Հայոց ցեղասպանության տարիներին»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Ռոբերտ Քոչարյանը ինքնամեկուսացման մեջ է և անում է ամեն ինչ՝ նպաստելու Արցախում պատերազմի դադարեցմանը
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակից հայտնում են, որ Ռոբերտ Քոչարյանը չի մեկնի Մոսկվա. «Մոսկվա մեկնելու առաջարկը Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԿԽՄԿ նախագահ Փեթեր Մաուերի հետ
Հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը Ժնևում հանդիպել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի տնօրեն Փեթեր Մաուերի հետ: Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Բերձորի ուղղությամբ թշնամին, կրելով մեծ կորուստներ, խուճապահար փախել է զբաղեցրած դիրքերից
Այսօր թշնամին առավել ակտիվ է եղել Բերձորի ուղղությամբ առաջնագծի ձախ թևում։ Այս մասին հայտնում է Արցախ տեղեկատվական շտաբը՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Թուրքիայի երկրաշարժից հետո ցունամի է գրանցվել
Թուրքիայում ուժեղ երկրաշարժից հետո առաջացած ցունամին տեսագրվել է։ Այս մասին հայտնում է Լենտա․ռու-ն։ Կադրերը ցույց են տալիս, թե ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զոհվել է 4, վիրավորվել 120 մարդ
Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զոհվել է առնվազն 4, վիրավորվել 120 մարդ, 2 տասնյակից ավելի շենքեր էլ փլուզվել են: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
7-8 ժամկետային զինծառայող համառ մարտերից հետո փախուստի են մատնել թշնամու 100 հոգանոց խմբին
Արցախ տեղեկատվական շտաբի փոխանցմամբ՝  7-8 ժամկետային զինծառայող իրենց սպաների հետ մոտ 3 ժամ տևած համառ մարտերից հետո կարողացել են փախուստի...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}