Տնտեսություն 13:05 28/10/2020 Հայաստան

Մենք պետք է արաբական շուկան որպես թուրքականի այլընտրանքային տարբերակ ուսումնասիրենք. տնտեսագետ

«Մենք Թուրքիայի հետ պաշտոնապես չունենք տնտեսական հարաբերություններ, և, եթե նայեք Թուրքիայի արտահանման կառուցվածքը, ապա Հայաստանի դիմաց 0 է։ Այսինքն՝ արտահանումը միջնորդավորված է կատարվում Թուրքիայից՝ Վրաստանի միջոցով։ Թուրքիան ինքը Հայաստանի նկատմամբ կիրառում է խիստ, առանձնացված մոտեցում»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը՝ անդրադառնալով Թուրքիայից ապրանքներ ներկրելու արգելքին, որն ուժի մեջ կմտնի 2021 թվականի հունվարի 1-ից։

Նրա խոսքով, մենք պաշտոնապես ասում ենք, որ այստեղ Թուրքիայի ապրանքները չեն վաճառվելու, բայց դրանք ներմուծվում են Վրաստանից։ Եվ, ըստ նրա, եթե այստեղ խնդիր առաջանա, ապա կլինի Հայաստան-Վրաստան առևտրային հարաբերություններում, իսկ դա լուծելի է։

«Մենք տարեկան 268 մլն դոլարի թուրքական ապրանք ենք ներկրել, և թուրքական ապրանքների այդպիսի մեծ տարածումը կախված է նրանից, որ տնտեսական նպատակայնության առումով այդ ապրանքները բավականին հաջողված են։ Բայց, թուրքական ապրանք ներմուծելու ընթացքում տեղի են ունեցել կոռուպցիոն դրսևորումներ, որոնցում ներգրավված են եղել նաև տնտեսվարողները՝ ոչ իրենց մեղքով։ Պետական կառույցները այդպիսի մի համակարգ են ստեղծել և դրանով Թուրքիայից ներկրվող ապրանքները լրացուցիչ արտոնություններ են ստացել, և այդ արտոնությունները մեր գործող օրենսդրությունից դուրս են եղել։ Միշտ չինովնիկական ապարատը այդ հանգամանքը օգտագործել է։

Եվ եթե մենք թուրքական ապրանքների ներկրման մաքսազերծման գործընթացները կատարեինք օրենքի շրջանակներում, ապա դրանք այսքան ներկայացված չէին լինի մեր շուկայում։ Վերջին չորս տարիներին տնտեսության առանձին ճյուղերի զարգացման միտումը ցույց է տալիս, որ օրինակ, հայկական տեսքստիլը բավականին լուրջ մրցակից է ոչ միայն թուրքական, այլ նաև չինական ապրանքներին։ Եվ եթե ամեն ինչ արվեր օրենքի շրջանակներում, հավասար տնտեսական պայմաններ ստեղծվեին բոլորի համար, միգուցե շինանյութի արտադրության մեջ մենք այսպիսի կախվածություն չունենայինք»,- ներկայացրեց տնտեսագետը։

Ըստ նրա, նախորդ տարի մենք ունեցել են 268 մլն դոլարի ներմուծում, այս տարվա ութ ամիսների կտրվածքով, դա արդեն 13%-ով կրճատվել է։ Վահագն Խաչատրյանը նշում է՝ պետք է այժմ հստակ հասկակալ՝  ինչ պետք է անել այն տնտեսվարողների հետ, որոնք իրենց բիզնես գործունեությունը կապում էին Թուրքիայի հետ.

«Կառավարության այս որոշումը ես համարում եմ քաղաքական որոշում, քանի որ տնտեսական հիմնավորում առայժմ չկա։ Միգուցե տնտեսական հիմնավորում լիներ, եթե երկու տարի հետո մենք նման խնդիր դնեինք մեր առջև, երբ թուրքական ապրանքների փոխարինողներ գտնեինք տեղական արտադրության մեջ։ Իսկ հիմա, երբ նայում եք կառուցվածքը, տեսնում եք, որ 875 անուն ապրանք է ներմուծվում Թուրքիայից՝ գյուղմթերքից սկսած և վերջացրած արդյունաբերական տարբեր ապրանքներով։ Համարյա ամեն ինչ կա։ Եվ, երբ նայում եք, դրա մեջ մեծ չափաբաժին ունի ցիտրուսը՝ 5 մլն դոլարի։ Բայց սա մեծագույն պրոբլեմը չէ, կան ապրանքատեսակներ, որոնք կարող են խնդիրներ առաջացնել, օրինակ՝ շինարարական նյութեր, ինչպես նաև հումք։ Մեր թեթև արդյունաբերության զարգացումը պայմանավորված է հումքով, և մեզ ձեռնտու էր Թուրքիայից ներկրել հումք՝ կտոր, թել»,- ասաց նա։ 

Տնտեսագետը կարծում է, որ առաջիկա երկու ամիսներին մեր գործարարները լուրջ անելիքներ ունեն, իսկ մեր կառավարությունը պետք է կարողանա տարբեր քայլեր անել ԵԱՏՄ և ԱՊՀ շրջանակում։ Նա նկատեց՝ Կառավարությունն ամեն ինչ պետք է անի, որ գործարարները չմնան առանց հումքի։

«Բայց մեզ համար նաև հնարավորություն է բացվում։ Հայաստանից բացի Թուրքիայից արտահանումը դադարեցնում է նաև Սաուդյան Արաբիան, որի հետ ապրանքաշրջանառությունը 3 մլրդ դոլար է կազմում, և որը խստագույնս որոշել է ոչ միայն դադարեցնել թուրքական ապրանքների ներկրումը, այլ նաև փակել բիզնեսը Թուրքիայում։ Եվ սրանից բացի, երկու օր առաջ թիվ հրապարակվեց, որ Սաուդյան Արաբիայից տարեկան 1.5 մլն տուրիստ այցելում է Թուրքիա։ Իրենք համարվում են թանկ տուրիստներ՝ միջին ծախսը 1000 դոլար է կազմում: Այս պայմաններում Սաուդյան Արաբիայի այդ քայլը զգալի ազդեցություն կունենա Թուրքիայի տնտեսության վրա։ Հիմա մենք կարող ենք մտնել Սաուդյան Արաբիայի շուկա։ Այսինքն՝ մենք պետք է արաբական շուկան որպես այլընտրանքային տարբերակ ուսումնասիրենք։ Այդտեղ մենք անելիք ունենք։ Սա այլընտրանքային տարբերակներից մեկն է, որտեղ մեր արտաքին դիվանագիտական կորպուսն անելիք ունի։ Նույնը ԱՄԷ-ի հետ»,- շեշտեց Վահագն Խաչատրյանը։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:43
«Հաղթական կամարների վրա ոտքերը չռած «հաղթում էիք». վայելեք ձեր ստեղծած քաոսը․․․». Էդիկ Բաղդասարյան
«Հետք»-ի գլխավոր խմբագիր Էդիկ Բաղդասարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Ցռան Վերգոներ, ձեզ թվում էր՝ ֆեյսբուքով են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Քաշաթաղը կամավորների կարիք ունի
Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանը կամավորների աջակցության կարիք կա։  «Սիրելի՛ կամավորներ Ինչպես պատերազմի ընթացքում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
«Միքայել, դավաճան». Ակցիա իշխանական պատգամավորի տան մոտ
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Միքայել Զոլյանի  բնակարանի շքամուտքի  մոտ այսօր մի քանի քաղաքացիներ բողոքի ակցիա են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Հակահարձակման սխալ հրամանին է, որ խառնվել է վարչապետի տիկինը. Հրանտ Բագրատյան
«Պատերացրեք՝ դա ինչ է, ես պատկերավոր թվերով ասեմ՝ ինչպե՞ս կարող է 1000 հոգին 10 000 հոգու շրջափակել, կատարյալ անասուն պետք է լինես նման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Վարազդատ Կարապետյանը վայր է դնում պատգամավորական մանդատը
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վարազդատ Կարապետյանը վայր է դնում պատգամավորական մանդատը։ «Սիրելի՛ ընկերներ, այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Ամայացած Քարվաճառ
Արցախի Քարվաճառի շրջանը հանձնվեց Ադրբեջանին։ «Ֆոտոլուր»-ը մի վերջին անգամ եղել է այնտեղ։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
ԱԷԿ-ում մեկնարկել են ռեակտորի իրանի վերականգնողական թրծման նախապատրաստական աշխատանքները
Հայկական ԱԷԿ-ում մեկնարկել են ռեակտորի իրանի վերականգնողական թրծման նախապատրաստական աշխատանքներ: Հայկական ԱԷԿ-ի աշխատակիցները ռուսաստանյան ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Սադրանք էր անձամբ իմ նկատմամբ. Իշխանյանն՝ իրեն բերման ենթարկելու մասին
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը բերման է ենթարկվել կառավարության շենքի դիմացից ծեծի ենթարկելու կասկածանքով։ Այս մասին ասաց Իշխանյանը ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Ադրբեջանցի խաղաղ բնակիչները քաջ գիտակցում են, որ պատերազմը կարող է վերսկսվել. Պեգով
Արցախում այժմ էլ սադրանքներն անխուսափելի են։ Ըստ ռազմական լրագրող Սեմյոն Պեգովի, պետք է հաշվի առնել այն, որ այսօր Ադրբեջանում հայտնված ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
ՊՆ պաշտոնյաները, այդ թվում հանրահայտ սուտասան Արծրուն Հովհաննիսյանը, ինձ ձեռք էին առնում. Հրանտ Բագրատյան
«Մենք 80 տոկոսով պարտվել ենք ԱԹՍ-ների, հատկապես՝ բայրաքթարների պատճառով»,- ասուլիսում հայտարարեց ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Կորոնավիրուսային հիվանդացության ցուցանիշն առավել բարձր է եղել Երևանում և Կոտայքի մարզում
Նոր կորոնավիրուսային վարակով հիվանդացության վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ վերջին տասնօրյակում հիվանդացության ցուցանիշն առավել բարձր է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:01
Փաստաբաններն այցելել են հացադուլ հայտարարած Կիմ Բալայանին
Հայտնի փաստաբաններ Տիգրան Աթանեսյանն ու Երվանդ Վարոսյանն այսօր այցելել են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով անժամկետ հացադուլ հայտարարած ՍԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Գեղամ Մանուկյան. Հացադուլին միացել է 2008 թվականին զոհված Անդրանիկ Կիրակոսյանի մայրը
ՀՅԴ-ական Գեղամ Մանուկյանը, որը նոյեմբերի 23-ից կառավարության դիմաց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով անժամկետ հացադուլ է հայտարարել, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Վանեցյան. Փոխարեն ԱԱԾ-ն զբաղվեր «Բայրաքթարներ»-ի մասին ինֆորմացիա հավաքելով, ուղարկում էին սատանա բռնելու
Կառավարության դիմաց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականով անժամկետ հացադուլ հայտարարած դաշնակցական գործիչ Գեղամ Մանուկյանին, ՍԴ նախկին անդամ Կիմ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Տիգրան Ավինյանի մակարդակով Հայաստանը ռեգուլյար ապտակում էր Չինաստանին. Հրանտ Բագրատյան
«Սա պարտություն չէ, սա ջախջախում է, մեր բանակի տեխնիկայի 85 տոկոսը չկա, ոչնչացված է,  ադրբեջանցիները հաշվում են, իրենց տարածքում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:05
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը բերման է ենթարկվել
Մարդու իրավունքների պաշտպանի արագ արձագանքման խումբը մեկնել է Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանին բերման ենթարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Հադրութի կորուստն ավելի օբյեկտիվ և ռազմական էր, քան քաղաքական. Սեմյոն Պեգով
«Հադրութի կորուստն ավելի օբյեկտիվ և ռազմական էր, քան քաղաքական: Քաղաքի համար մեկ շաբաթից ավելի կռիվներ էին ընթանում»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:53
Կաննի և Տալլինի փառատոնները դատապարտել են Ադրբեջանի կոչերը՝ միտված Նորա Մարտիրոսյանի ֆիլմի ցուցադրությունները ձախողելուն
Ամերիկյան նշանավոր «Variety» մշակութային հանդեսն անդրադարձել է ռեժիսոր Նորա Մարտիրոսյանի «Երբ որ քամին հանդարտվի»...
Աղբյուր` Panorama.am
14:45
Մարուքյանը դիմել է CPT նախագահին՝ կանխարգելելու Ադրբեջանում հայ գերիների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի դեպքերը
ԵԽ Խոշտանգումների Կանխարգելման Կոմիտեն միակ մարմինն է, որ կարող է անարգել մուտք գործել Ադրբեջանի ցանկացած փակ հաստատություններ»
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
«Հիմա զինվորներին որպես ձրի աշխատուժ են օգտագործում, կարծես մարդ չեն, զգացմունք չունեն»
Երևանի ավագանու նախկին անդամ Արսեն Կարապետյանը հայտնում է, որ իրենց պահած դիրքը, 50 օր անառիկ մնալուց հետո, ապամոնտաժվել է և հանձնվել թուրքին։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Ադրբեջանի ԶՈւ պաշտոնյաները հայ զինծառայողների նկատմամբ իրականացրել են ծանրագույն հանցագործություններ
Ձեռք են բերվել բավարար օբյեկտիվ ապացույցներ Ադրբեջանում գտնվող հայ ռազմագերիների և քաղաքացիական անձանց սպանության, խոշտանգման և նրանց նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի դրսևորման փաստերով
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Ֆրանսիայի Սենատը այսօր կքննարկի Արցախի անկախությունը ճանաչելու բանաձևը․ ի՞նչ է այն իրենից ներկայացնում
Ֆրանսիայի Հանրապետության Սենատն այսօր կքննարկի ու քվեարկության կներկայացնի «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման անհրաժեշտության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
ԳԱԱ նախագահությունը պահանջում է ՀՀ կառավարության հրաժարականը
ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահությունն Արցախի և Հայաստանի դեմ թուրք-ադրբեջանական ագրեսիայի արդյունքում ստեղծված իրավիճակի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:25
Օնիկ Գասպարյանը հրաժարական չի տվել
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից հայտնում են.  «ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Օնիկ Գասպարյանի հրաժարականի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
Շուշիի հանձնումն ավելի շատ քաղաքական որոշում էր. Սեմյոն Պեգով
«Այո, ես ասում և պնդում եմ, որ Շուշիի հանձնումն ավելի շատ քաղաքական որոշում էր. այն պարզ պատճառով, որ պայմանավորվածության ստորագրման պահին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:06
Կարո Փայլանը՝ Չավուշօղլուին․ Մի երազանք ունեմ, որ մի օր Թուրքիան Հայաստանին անվանի եղբայրական պետություն, ինչպես Ադրբեջանին
Թուրքիայի խորհրդարանի հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը արգործնախարարության 2021-ի բյուջեի քննարկման ժամանակ քննադատել է Թուրքիայի արտաքին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Վիրավոր զինծառայողները վստահ են՝ պատերազմի վերջն իրենք են դնելու Շահումյանն ու Գետաշենը վերցնելով
«Մեր զինվորները չէին մտածում հետագայի մասին, հնարավոր ու անհնարին ամեն ինչ անում էին, խնդիր դնում էինք, կատարում էին»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Ստեփանակերտցիները ՌԴ խաղաղապահների հետ նշել են Խաղաղապահների օրը
Արցախի Տեղեկատվական շտաբը հայտնում է, որ խաղաղապահների օրվա կապակցությամբ Ստեփանակերտի քաղաքապետ Դավիթ Սարգսյանն այցելել է ռուս խաղաղապահների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:48
Կիմ Բալայանը՝ Վանեցյանին. Ինչո՞ւ գլխավոր դատախազը Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրանք չի առաջադրում
ԱԱԾ նախկին տնօրեն, «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանն այսօր այցելեց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով անժամկետ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Նյու Ջերսիի Ռիջեֆիլդ քաղաքային խորհուրդը ճանաչել է Արցախի անկախությունը
ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի Ռիջեֆիլդի քաղաքային խորյուրդը (Borough of Ridgefield) ճանաչել է Արցախի անկախությունը։ Այս մասին հայտնում է ԱՄՆ Հայ դատի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}