Մշակույթ 21:55 28/10/2020 Հայաստան

Հայկական հուշարձանները՝ ղարաբաղյան հակամարտության կրակի գծում

Հեղինակավոր «The Art Newspaper» պարբերականը «Հայկական հուշարձանները՝ ղարաբաղյան հակամարտության կրակի գծում» վերնագրով հոդված է հրապարակել` անդրադառնալով պատերազմական գործողությունների պատճառով հայկական պատմամշակութային ժառանգության և հնագիտական վայրերի վտանգված լինելու խնդրին։ Այս մասին  հայտնում է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունը։ 

Պարբերականը գրում է, որ հակամարտության գոտում կան բազմաթիվ կրոնական և քաղաքակրթական կարևոր կառույցներ, հուշարձաններ և արվեստի տարբեր նմուշներ՝ ներառյալ հնավայրեր, որոնց մի մասն այժմ հարձակման տակ է։

Անդրադառնալով հոկտեմբերի 8-ին Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ մայր տաճարի հրթիռակոծությանը՝ «The Art Newspaper»-ը գրում է, որ թեև Ադրբեջանը հերքել է իր ուժերի կողմից պատմական, մշակութային և հատկապես կրոնական կառույցների և հուշարձանների թիրախավորումը, բայց ըստ Կոլորադոյի Դենվեր քաղաքում բնակվող հայազգի քաղաքագետ Սիմոն Մաղաքյանի՝ Ադրբեջանը դիտավորյալ գնդակոծում է սրբավայրերը, որ վերացնի հայկական և քրիստոնեական անցյալը վկայող փաստերը, հետևապես նաև տարածքային պատկանելությունը։ Անցյալ տարի «Hyperallergic» առցանց ամսագրում Մաղաքյանն ամենայն մանրամասնությամբ ներկայացրել է Ադրբեջանի կողմից հայկական ժառանգության ոչնչացումը Նախիջևանում, որտեղ ոչնչացվել է 89 միջնադարյան եկեղեցի, 5840 խաչքար և 22000 տապանաքար:

«Այժմ, կարելի է ասել, որ Լեռնային Ղարաբաղի բոլոր 4000 մշակութային ժառանգության օբյեկտները լուրջ սպառնալիքի տակ են, այդ թվում՝ պատմական Ամարաս քաղաքի հինգերորդ դարի Սուրբ Գրիգորիսի դամբարանը և 13-րդ դարի Դադիվանքը, որը հիմնադրվել է որպես մատուռ 1-ին դարում»,- «The Art Newspaper»-ին ասել է Սիմոն Մաղաքյանը։

Ներկայացնելով ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Արայիկ Հարությունյանի՝ հոկտեմբերի 9-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին ուղղված նամակը՝ հեղինակավոր պարբերականը գրում է, որ նույն օրը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն իր կայքում տեղադրել է դատապարտող հայտարարություն, որով լուրջ մտահոգություն է հայտնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում բռնության շարունակական սրման կապակցությամբ, ինչը հանգեցնում է քաղաքացիական զոհերի աճի և վնասում է քաղաքացիական ենթակառուցվածքները՝ ներառյալ դպրոցները, մշակութային և կրոնական վայրերը, և ազդում լրագրողների անվտանգության վրա: Այս կապակցությամբ քաղաքագետ Սիմոն Մաղաքյանը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին մեղադրում է մշակութային արժեքների ոչնչացման վրա աչք փակելու մեջ՝ ասելով, որ դա «մեղսակից լռություն է Ադրբեջանի մշակութային ցեղասպանության գործողությունների հանդեպ»:

Ս․ Մաղաքյանը կարծիք է հայտնել, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն չի շտապում արձագանքել երկու պատճառով` առաջինն Ադրբեջանի ֆինանսական ներդրումներն են (2013-ին ԱՄՆ-ը ֆինանսավորումը դադարեցնելուց հետո Ադրբեջանը 5 միլիոն դոլար է նվիրել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին), երկրորդը՝ կապերը երկու նախկին գլխավոր տնօրենների՝ Կոիչիրո Մացուրայի և Իրինա Բոկովայի հետ: 2017-ին «The Guardian» պարբերականը պարզել է, որ Բոկովայի ամուսինը՝ Կալին Միտրևը, առնվազն 425,000 եվրո (500,000 ԱՄՆ դոլար) խորհրդատվական վճար է ստացել հասարակայնության հետ կապերի մի ընկերությունից, որը 3 մլրդ դոլար անօրինական մուծումների միջոցով փորձել է Ադրբեջանին դարձնել ավելի ազդեցիկ միջազգային ասպարեզում։ Իսկ Մացուրան եղել է Բաքվի միջազգային բազմամշակութային պետական կենտրոնի հոգաբարձու և այս տարի հուլիսին Ադրբեջանի կողմից արժանացել է դիվանագիտական ծառայության մեդալի։ «The Art Newspaper»-ը գրում է, որ Բոկովան և Մացուրան անհասանելի են մեկնաբանություն տրամադրելու համար, իսկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հրաժարվել է մեկնաբանել այս մեղադրանքները՝ հղում անելով իր այն հայտարարությանը, որով դատապարտում էր բռնությունը։

Հանրահայտ լրատվամիջոցը շարունակում է. «2019 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի հանդիպումը տեղի է ունեցել Բաքվում։ Հանդիպման ժամանակ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի մշակույթի գծով գլխավոր տնօրենի օգնական Էռնեստո Օտտոն Ռամիրեսը երկու կողմին խնդրել է թույլատրել, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տեսուչները վերահսկում իրականացնելու նպատակով այցելեն Լեռնային Ղարաբաղ։ Հարցումը, սակայն, չի բավարարվել»։

Հոդվածի վերջում «The Art Newspaper»-ը գրում է. «Հետևելով վերջին թշնամական գործողությունների էսկալացիային՝ մի շարք հանրահռչակ գիտնականներ և մտավորականներ՝ ներառյալ Նոամ Չոմսկին, Գայատրի Չակրավորտի Սպիվակը, Թարիք Ալին, Վիգեն Բերբերյանը, Ջուդիթ Հերմանը և փիլիսոփաներ Քորնել Վեսթը և Սեյլա Բենհաբիբը, հոկտեմբերի 16-ին հրատարակել են բաց նամակ «Los Angeles Review of Books»-ում, որում կոչ են անում պահպանել հրադադարը և վերջ տալ արյունահեղությանը՝ մարդկային ու մշակութային ջարդին։ «Մենք հիշեցնում ենք ձեզ, որ ռմբակոծության գոտին ընդգրկում է հնագիտական այնպիսի վայր, ինչպիսին է հնագույն հայկական քաղաք Տիգրանակերտը»,-ասված Է բաց նամակում»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

17:03
«Միքայել, դավաճան». Ակցիա իշխանական պատգամավորի տան մոտ
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Միքայել Զոլյանի  բնակարանի շքամուտքի  մոտ այսօր մի քանի քաղաքացիներ բողոքի ակցիա են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Հակահարձակման սխալ հրամանին է, որ խառնվել է վարչապետի տիկինը. Հրանտ Բագրատյան
«Պատերացրեք՝ դա ինչ է, ես պատկերավոր թվերով ասեմ՝ ինչպե՞ս կարող է 1000 հոգին 10 000 հոգու շրջափակել, կատարյալ անասուն պետք է լինես նման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Վարազդատ Կարապետյանը վայր է դնում պատգամավորական մանդատը
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վարազդատ Կարապետյանը վայր է դնում պատգամավորական մանդատը։ «Սիրելի՛ ընկերներ, այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Ամայացած Քարվաճառ
Արցախի Քարվաճառի շրջանը հանձնվեց Ադրբեջանին։ «Ֆոտոլուր»-ը մի վերջին անգամ եղել է այնտեղ։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
ԱԷԿ-ում մեկնարկել են ռեակտորի իրանի վերականգնողական թրծման նախապատրաստական աշխատանքները
Հայկական ԱԷԿ-ում մեկնարկել են ռեակտորի իրանի վերականգնողական թրծման նախապատրաստական աշխատանքներ: Հայկական ԱԷԿ-ի աշխատակիցները ռուսաստանյան ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Սադրանք էր անձամբ իմ նկատմամբ. Իշխանյանն՝ իրեն բերման ենթարկելու մասին
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը բերման է ենթարկվել կառավարության շենքի դիմացից ծեծի ենթարկելու կասկածանքով։ Այս մասին ասաց Իշխանյանը ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Ադրբեջանցի խաղաղ բնակիչները քաջ գիտակցում են, որ պատերազմը կարող է վերսկսվել. Պեգով
Արցախում այժմ էլ սադրանքներն անխուսափելի են։ Ըստ ռազմական լրագրող Սեմյոն Պեգովի, պետք է հաշվի առնել այն, որ այսօր Ադրբեջանում հայտնված ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
ՊՆ պաշտոնյաները, այդ թվում հանրահայտ սուտասան Արծրուն Հովհաննիսյանը, ինձ ձեռք էին առնում. Հրանտ Բագրատյան
«Մենք 80 տոկոսով պարտվել ենք ԱԹՍ-ների, հատկապես՝ բայրաքթարների պատճառով»,- ասուլիսում հայտարարեց ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Կորոնավիրուսային հիվանդացության ցուցանիշն առավել բարձր է եղել Երևանում և Կոտայքի մարզում
Նոր կորոնավիրուսային վարակով հիվանդացության վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ վերջին տասնօրյակում հիվանդացության ցուցանիշն առավել բարձր է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:01
Փաստաբաններն այցելել են հացադուլ հայտարարած Կիմ Բալայանին
Հայտնի փաստաբաններ Տիգրան Աթանեսյանն ու Երվանդ Վարոսյանն այսօր այցելել են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով անժամկետ հացադուլ հայտարարած ՍԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Գեղամ Մանուկյան. Հացադուլին միացել է 2008 թվականին զոհված Անդրանիկ Կիրակոսյանի մայրը
ՀՅԴ-ական Գեղամ Մանուկյանը, որը նոյեմբերի 23-ից կառավարության դիմաց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով անժամկետ հացադուլ է հայտարարել, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Վանեցյան. Փոխարեն ԱԱԾ-ն զբաղվեր «Բայրաքթարներ»-ի մասին ինֆորմացիա հավաքելով, ուղարկում էին սատանա բռնելու
Կառավարության դիմաց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականով անժամկետ հացադուլ հայտարարած դաշնակցական գործիչ Գեղամ Մանուկյանին, ՍԴ նախկին անդամ Կիմ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Տիգրան Ավինյանի մակարդակով Հայաստանը ռեգուլյար ապտակում էր Չինաստանին. Հրանտ Բագրատյան
«Սա պարտություն չէ, սա ջախջախում է, մեր բանակի տեխնիկայի 85 տոկոսը չկա, ոչնչացված է,  ադրբեջանցիները հաշվում են, իրենց տարածքում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:05
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը բերման է ենթարկվել
Մարդու իրավունքների պաշտպանի արագ արձագանքման խումբը մեկնել է Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանին բերման ենթարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Հադրութի կորուստն ավելի օբյեկտիվ և ռազմական էր, քան քաղաքական. Սեմյոն Պեգով
«Հադրութի կորուստն ավելի օբյեկտիվ և ռազմական էր, քան քաղաքական: Քաղաքի համար մեկ շաբաթից ավելի կռիվներ էին ընթանում»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:53
Կաննի և Տալլինի փառատոնները դատապարտել են Ադրբեջանի կոչերը՝ միտված Նորա Մարտիրոսյանի ֆիլմի ցուցադրությունները ձախողելուն
Ամերիկյան նշանավոր «Variety» մշակութային հանդեսն անդրադարձել է ռեժիսոր Նորա Մարտիրոսյանի «Երբ որ քամին հանդարտվի»...
Աղբյուր` Panorama.am
14:45
Մարուքյանը դիմել է CPT նախագահին՝ կանխարգելելու Ադրբեջանում հայ գերիների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի դեպքերը
ԵԽ Խոշտանգումների Կանխարգելման Կոմիտեն միակ մարմինն է, որ կարող է անարգել մուտք գործել Ադրբեջանի ցանկացած փակ հաստատություններ»
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
«Հիմա զինվորներին որպես ձրի աշխատուժ են օգտագործում, կարծես մարդ չեն, զգացմունք չունեն»
Երևանի ավագանու նախկին անդամ Արսեն Կարապետյանը հայտնում է, որ իրենց պահած դիրքը, 50 օր անառիկ մնալուց հետո, ապամոնտաժվել է և հանձնվել թուրքին։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Ադրբեջանի ԶՈւ պաշտոնյաները հայ զինծառայողների նկատմամբ իրականացրել են ծանրագույն հանցագործություններ
Ձեռք են բերվել բավարար օբյեկտիվ ապացույցներ Ադրբեջանում գտնվող հայ ռազմագերիների և քաղաքացիական անձանց սպանության, խոշտանգման և նրանց նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի դրսևորման փաստերով
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Ֆրանսիայի Սենատը այսօր կքննարկի Արցախի անկախությունը ճանաչելու բանաձևը․ ի՞նչ է այն իրենից ներկայացնում
Ֆրանսիայի Հանրապետության Սենատն այսօր կքննարկի ու քվեարկության կներկայացնի «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման անհրաժեշտության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
ԳԱԱ նախագահությունը պահանջում է ՀՀ կառավարության հրաժարականը
ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահությունն Արցախի և Հայաստանի դեմ թուրք-ադրբեջանական ագրեսիայի արդյունքում ստեղծված իրավիճակի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:25
Օնիկ Գասպարյանը հրաժարական չի տվել
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից հայտնում են.  «ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Օնիկ Գասպարյանի հրաժարականի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
Շուշիի հանձնումն ավելի շատ քաղաքական որոշում էր. Սեմյոն Պեգով
«Այո, ես ասում և պնդում եմ, որ Շուշիի հանձնումն ավելի շատ քաղաքական որոշում էր. այն պարզ պատճառով, որ պայմանավորվածության ստորագրման պահին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:06
Կարո Փայլանը՝ Չավուշօղլուին․ Մի երազանք ունեմ, որ մի օր Թուրքիան Հայաստանին անվանի եղբայրական պետություն, ինչպես Ադրբեջանին
Թուրքիայի խորհրդարանի հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը արգործնախարարության 2021-ի բյուջեի քննարկման ժամանակ քննադատել է Թուրքիայի արտաքին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Վիրավոր զինծառայողները վստահ են՝ պատերազմի վերջն իրենք են դնելու Շահումյանն ու Գետաշենը վերցնելով
«Մեր զինվորները չէին մտածում հետագայի մասին, հնարավոր ու անհնարին ամեն ինչ անում էին, խնդիր դնում էինք, կատարում էին»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Ստեփանակերտցիները ՌԴ խաղաղապահների հետ նշել են Խաղաղապահների օրը
Արցախի Տեղեկատվական շտաբը հայտնում է, որ խաղաղապահների օրվա կապակցությամբ Ստեփանակերտի քաղաքապետ Դավիթ Սարգսյանն այցելել է ռուս խաղաղապահների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:48
Կիմ Բալայանը՝ Վանեցյանին. Ինչո՞ւ գլխավոր դատախազը Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրանք չի առաջադրում
ԱԱԾ նախկին տնօրեն, «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանն այսօր այցելեց Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով անժամկետ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Նյու Ջերսիի Ռիջեֆիլդ քաղաքային խորհուրդը ճանաչել է Արցախի անկախությունը
ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի Ռիջեֆիլդի քաղաքային խորյուրդը (Borough of Ridgefield) ճանաչել է Արցախի անկախությունը։ Այս մասին հայտնում է ԱՄՆ Հայ դատի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:38
Քաղտեխնոլոգ. Եթե Նիկոլ Փաշինյանը դեռ նստած է աթոռին, ուրեմն մենք չունեն 90-ականների ժողովուրդը, զինվորականը, մտավորականը
Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հայկական հողերն Ադրբեջանին հանձնելու վերաբերյալ հայտարարության ստորագրումից հետո Հայաստանում ստեղծված իրավիճակի, հետագա...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}