Քաղաքական 12:15 20/11/2020 Հայաստան

Վահե Հովհաննիսյան. Ոչպետականության ճգնաժամ

Այլընտրանքային նախագծեր խմբի անդամ  Վահե Հովհաննիսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Ինչպե՞ս ավելի ճիշտ բնութագրել այսօրվա ճգնաժամը՝ ռազմակա՞ն, քաղաքակա՞ն, հասարակակա՞ն. այն չէ։ Նույնիսկ պետականության ճգնաժամ ձևակերպումը, որն ավելի մոտ է իրականությանը, միևնույն է՝ ճշգրիտ չէ։

Այն, ինչ կատարվեց և կատարվում է Հայաստանում, մեր ոչպետականության կուլմինացիան է։ Մեր ժողովրդի, պետական ինստիտուտների, քաղաքական համակարգերի, վերնախավերի ոչպետական մտածողության և էությամբ ոչպետականության ցավալի, բայց նաև տրամաբանական արդյունքը։

Այն, որ Փաշինյանը պետք է հեռանա, և դա այդպես էլ լինելու է, և այն, որ կարող են ձևավորվել գեղեցիկ անուններով կառավարություններ՝ համաձայնության, փրկության, ժամանակավոր և այլն, դա էլ հարցի լուծում չէ, և որ կլինեն արտահերթ ընտրություններ, դա էլ հարցի լուծումը չէ, որովհետև դրանք էլ կարող են լինել անբովանդակ՝ ինչպես նախորդները, ու նորից չծնվի երկրի առաջընթացի ռեսուրսը։

Եթե Փաշինյանը պահեց իշխանությունը, մենք չենք պահելու պետությունը։ Սա աքսիոմա է։
Հայաստանը վերածվում է հակապետականության դասագրքի։ Մենք դառնում ենք դասագիրք՝ մյուս ժողովուրդների համար. ինչպես են ժողովուրդները կորցնում պետականությունը։ 
Մեր թշնամին վստահ է, որ մենք պետության չունակ ժողովուրդ ենք, թշնամին իր համար բոլոր որոշումները կայացրել է։ Եվ չի ուշացնելու իր հաջորդ քայլերը։

Հիմա մեզ ուշադիր հետևում է մեր դաշնակիցը. ի՞նչ արձագանք է տալիս հայ հասարակությունը արձանագրված ողբերգությանը, ի՞նչ հետևություններ է անում, ի՞նչ խնդիրներ է դնում և ի՞նչ քայլեր է սկսում իրականացնել։

Որոշ ժամանակ հետո դաշնակիցը, սա վերլուծելով, անելու է իր եզրակացությունը՝ ունա՞կ է արդյոք հայ ժողովուրդը պետություն ունենալ։ Եթե այո՝ կաշխատի մեզ հետ, եթե՝ ոչ, հետ կքաշվի։

Այս պահին հասարակությունը 

. չի ընկալում աղետի ողջ ծավալը,
. չի ընկալում մոտալուտ ռիսկերը
. չի ընկալում, որ հին Հայաստանը չկա, որ հին Արցախը չկա
. չի ընկալում, որ անվտանգության խնդիրները ոչ թե վերացել են, այլ՝ նոր, շա´տ ավելի մեծ սրությամբ են կանգնել

Տանը, փողոցում Նիկոլին համատարած դավաճան ասելը դեռևս չի նշանակում, որ հայ հասարակությունն ընկալել է, թե ինչ կատարվեց և ինչ է պետք անել։ Պրոբլեմն այստեղ է։

Որպես փաստ ընդունենք, որ հանրահավաքի հարթակը նույնպես առայժմ չի կարողանում ձևակերպել իրավիճակին համարժեք բանաձևեր։ Այստեղ նույնպես էմոցիան ու աղմուկը գերիշխում են։ Սա էլ իր հերթին է բարդացնում վիճակը։ Հասկանալի է, որ պահը էմոցիոնալ է, բայց քաղաքական հարթակը պետք է քաղաքական լինի, սառը և գրագետ։
Քանի՞ անգամ մեզ դրսից պետք է բացատրեն, որ հրադադարի չեղարկման գաղափարն ինքնասպանություն է։ Քանի՞ անգամ Պուտինն ու Նարիշկինը պետք է բաց տեքստեր ասեն Հայաստանի քաղաքական հարթակներին։ Ինչո՞ւ քաղաքական հարթակը դա ինքնուրույն չի գիտակցում և այդ հենակետից չի խոսում հասարակության հետ։

Փաշինյանի հրաժարականը պահանջելիս խնդիր պետք է դնել

 Բացատրել հասարակությանը, թե ինչո´ւ է դա անհրաժեշտ
 Պետք է լինել բացարձակ անկեղծ և չխաղալ հանրության հույզերի վրա
 Արտաքին աշխարհի համար ընկալելի ցույց տալ, որ ՀՀ նոր իշխանության հավակնողները ավանտյուրիստներ չեն և որևէ կերպ թույլ չեն տալու նոր պատերազմ և ապակայունացում տարածաշրջանում
 Պետք է ի վիճակի լինեն՝ բացառապես նոր իրականության համարժեք աշխատանքային օրակարգի։

Շատ կարևոր է հանդարտ երկխոսությունը հասարակության հետ։  Համարենք՝ Փաշինյանն արդեն չկա, բայց նույն հասարակությունը հո կա։ Այն հասարակությունը, որն ուժ չգտավ 2.5 տարի դեմն առնելու Փաշինյանի բոլոր աններելի սխալների և անհեթեթ գործողությունների։ Փաշինյանը 2.5 տարում արեց պետականության հետ անհամատեղելի բոլոր քայլերը և գործողությունները, ու հասարակությունը սա հանդուրժեց։
Հետևաբար՝ հետփաշինյանական փուլի խնդիրը, և նաև արդեն այսօր, ոչ թե հասարակության ցածր որակը շահագործելն է («հրադադարի չեղարկում» կոչով կամ դավաճան գոռալով), այլ՝ հասարակության հետ դժվար երկխոսության մեջ մտնելով՝ ավելի գրագետ ապագայի կառուցումը։

Չպետք է մոռանալ, որ պետական մտածողության համատարած դեֆիցիտի պայմաններում (պետական համակարգ, իրավապահներ, քաղհասարակություն և լայն հասարակություն) 2.5 տարում Հայաստանում պետական ինստիտուտներով կառավարումը փոխարինվեց ընտանեկան կառավարմամբ։

Ֆորմալ` ունեինք քաղաքացիական հասարակություն։ Բայց ծագում է մի պարզ հարց՝ ո՞ր պետության քաղաքացիական հասարակությունն էր դա։ Հայաստանում կատարվող բոլոր անօրինականությունների, բոլոր կեղտոտ քայլերի վրա 2.5 տարի աչք էր փակվում։ Քաղաքացիական հասարակության առանցքում չկար ո´չ պետություն, ոչ հասարակություն։ Կար դրամաշնորհ տվող և պատվերներ իջեցնող։ Եվ նրանց ֆինանսապես մոտիվացված ամլությունը նույնպես այս ողբերգության առանցքում է։ Մի զանգով արդարացնում էին Փաշինյանի բոլոր անօրինականությունները և մի զանգով հարձակվում այն թիրախների վրա, որը մատնանշում էր նա։

Մեր հասարակությունն ինտերնետի և բջջային կապի դարում հանդուրժել է, որ իրեն պատերազմի 44 օրը խաբեն։ Սա ֆենոմենալ իրողություն է, սա գիտնականների ուսումնասիրման առարկան է։
Հայաստանի կարգավիճակը պատերազմի օրերին, իր կազմակերպվածության և լրջության առումով, իջեցվեց չճանաչված պետության կարգավիճակի։

Ի՞նչ անել

Ժամանակ չունենք, ունենք պետություն չունեցող հասարակության որակներ, ունենք մեծագույն վտանգներ, որոնց մասին հասարակության մեծ մասը չի պատկերացնում։

1. Հենց վաղվանից բոլոր մեդիակոմունիկացիաներն օգտագործել՝ հասարակությանը բացատրելու աղետի և առաջիկա ռիսկերի իրական պատկերը։ Պարզ ասել, որ կան անշրջելի իրողություններ, այդ թվում՝ հրադադարի պայմանները, և պետական մտածողության խնդիրը նոր իրական պայմաններից ելքեր և զարգացման հեռանկար ձևավորելն է։
2. Հնարավորինս սեղմ ժամկետներում նոր կառավարության ձևավորում, որում պետք է լինեն բացառապես գործ անելու ունակ դեմքեր։ Նաև այսպես սկիզբ դրվի ոչիշխանական  քաղաքական դաշտի մաքրումը անմիտ կերպարներից։
3. Նոր կառավարության առաջին քայլերից մեկը աշխարհի հեղինակավոր ու ազդեցիկ հայերի մասնակցությամբ կոնֆերանսի կազմակերպումն է՝ համահայկական նոր օրակարգի ձևավորման համար (թե ինչու է սա կարևոր՝ կներակայացնեմ առանձին)։
4. Նոր կառավարությունը պետք է կայունացնի իրավիճակը և պատրաստի նոր ընտրություններ
5. Համահայկական նոր օրակարգի հիման վրա պետք է կազմավորվի նոր քաղաքական հոսանք, որտեղ ներառված կլինի պետական մտածողության և պրոֆեսիոնալիզմի սերուցքը։

Եթե հայ ժողովուրդը իր՝ շատ փոքրաթիվ պետական մտածողության շերտի օգնությամբ չարեց այս հետևությունը, ապա աղետն ավելի մեծ ծավալներով է գալու, և ոչ մի խաղաղապահ այլևս չի կարողանալու և չի ուզելու փրկել պետություն ունենալու անընդունակ զանգվածին։

Մեզ առջևում աննկարագրելի բարդության ու աննկարագրելի կարևորության աշխատանք է սպասում, որի բովանդակությունը շատ քչեր են պատկերացնում։ Այդ գիտակցությամբ կա´մ կհաջողվի ձևավորել հետպատերազմյան վերնախավ, կա´մ չի հաջողվի ընդհանրապես անել ոչինչ։


Շարունակել»։

 

 

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:39
ՌԴ ՊՆ. Նոյեմբերի 14-ից Հայաստանից ԼՂ է վերադարձել 23 514 փախստական
Մեկ օրում  ռուս խաղաղապահների  հետ համագործակցության արդյունքում Հայաստանի տարածքից Լեռնային Ղարաբաղ է վերադարձել 2 431 մարդ։ Այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
22:24
Բագրատ Սրբազան. Հոգևոր Հայաստանը պարտվեց նոր Հայաստանին
«Մենք հստակ կերպով ուրվագծել ենք, թե ինչին պարտվեցինք»,-ասում է Տավուշի թեմի առաջնորդ Տեր Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանն իր քարոզում,...
Աղբյուր` Panorama.am
22:17
Դադիվանքի վանահայր Տեր Հովհաննեսը տեղափոխվել է Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի
Դադիվանքի վանահայր Տեր Հովհաննես քհն. Հովհաննիսյանը Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հրամանով ժամանակավոր տեղափոխվել է Սուրբ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
Էլինար Վարդանյան. Գիտակցու՞մ է, արդյոք, Մխիթար Գոշի մեդալով պարգևատրված ՀՔԾ պետը, որ Շուշիի անկումը նաև իր գործողությունների հետևանքն է
Այլընտրանքային նախագծեր խումբը տարածել է խմբի փորձագետ Էլինար Վարդանյանի հոդվածը, որտեղ անդրադարձել է ՀՔԾ պետ Սասուն Խաչատրյանին Մխիթար Գոշ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:56
Երեխու անունը Նիկոլ են դրել, բայց հիմա Հայկ են կանչում
ՀՀ նախագահի պաշտոնական էջում հրապարակվել է տեսանյութ, թե ինչպես է Մոսկվայում գտնվող Արմեն Սարգսյանը մինչ ռուսաստանահայ համայնքի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:56
Էկոնոմիկայի նորանշանակ նախարարը հույսեր է կապում Ադրբեջանի շուկայի հետ
«Սահմանների բացումը ընձեռնելու է լայն հնարավորություններ։ Մեր արտահանողները կարող են ապրանքն արտահանել Ռուսաստան կամ այլ երկրներ ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Վիկտոր Սողոմոնյան. Փաշինյանը, ինչպես միշտ, սուտ է խոսում
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի ղեկավար Վիկտոր Սողոմոնյանն արձագանքել է Նիկոլ Փաշինյանի՝ այսօրվա ընթացքում կատարած ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
21:14
«Մխիթար, դավաճան». Ակցիա Հայրապետյանի դեմ
Մի քանի քաղաքացիներ ակցիա են իրականացրել այն շենքի դիմաց, որտեղ բնակվում է ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Մխիթար Հայրապետյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:57
Ռուսաստանը Ստեփանակերտում գտնվող խաղաղապահներին բեռ է ուղարկել Ադրբեջանի տարածքով
Ռուսաստանը Ղարաբաղի տարածքում գտնվող ռուս խաղաղապահների համար անհրաժեշտ բեռ է ուղարկել Ադրբեջանի տարածքով երկաթուղու միջոցով։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:44
Արփինե Հովհաննիսյան. Նիկոլ չկա, մոռացեք
ԱԺ նախկին փոխնախագահ, արդարադատության նախկին նախարար Արփինե Հովհաննիսյանը, անդրադառնալով կապիտուլյացիայի ակտը ստորագրելուց հետո Նիկոլ Փաշինյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Կարեն Վրթանեսյան. Առավոտյան ազատման դիմումը գրե՛ք ու դուրս եկեք այն կառույցներից, որոնք պիտի իբր պետական շահ պաշտպանեին
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ, «Ռազմինֆո» մասնագիտացված կայքի համակարգող Կարեն Վրթանեսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Ադրբեջանցիները՝ հայ զինծառակողներին. «Ալլահ աքբար»
Ադրբեջանցի զինվորները Սոթքի անցակետի մոտ «Ալլահ աքբար» են գոռում՝ դիմելով հայ զինծառայողներին։ Տեսանյութը ֆեյսբուքյան իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Վաղվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ նոյեմբերի 30-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Սյունիք հասած հայ-ադրբեջանական սահմանին մեր տղաները շտապում են առավելագույն բարենպաստ դիրքերում ամրապնդվել
News.am-ը գրում է. «Պատերազմի հետեւանքով Սյունիք հասած հայ–ադրբեջանական սահմանին զինվորականներ ու կամավորներն այժմ նոր խրամատներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Շարմազանով. Ոչ Հադրութի և ոչ էլ Շուշիի մասին խոսք չի եղել։
ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը գրում է. «Դեռևս հոկտեմբերի 12-ին,կրկնում եմ հոկտեմբերի 12-ին Նիկոլին առաջարկել եմ խնդրել Պուտինին, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային գոտիներում՝ ձյան տեսքով
Հանրապետության տարածքում,  նոյեմբերի 29-ի ցերեկը, 30-ի գիշերը առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային գոտիներում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Պետական լիազոր մարմինները պարտավոր են լծակները կիրառել՝ գերիների հարազատների հետ հաղորդակցման համար. ԱՀ ՄԻՊ
Արցախի ՄԻՊ Արտակ Բեգլարյանը գրում է. «Երեկ այցելել էի Ստեփանակերտի Ազատամարտիկների փողոցը փակած՝ անհայտ կորած զինծառայողների մի խումբ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Ցույցերի ընթացքում Ֆրանսիայում առնվազն 62 ոստիկան է վիրավորվել
Գլոբալ անվտանգության մասին օրինագծի դեմ շաբաթօրյա ցույցերի ընթացքում Ֆրանսիայում առնվազն 62 ոստիկան է վիրավորվել: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Նիկո՛լ, որքան էլ կամենաս ոչնչացնել Արցախը, միևնույն է, չի՜ ստացվելու. Արտակ Զաքարյան
ՀՀ պաշտպանության նախարարի նախկին տեղակալ Արտակ Զաքարյանը իր ֆեյսբուքի էջում Արցախից տեսագրություն է հրապարակել և գրել է. «Նիկո՛լ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
Առաջարկում եմ սա ընդունել որպես ինքնախոստովանական ցուցմունք ու գնալ առաջ...Սարհատ Պետրոսյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի գրառման մասին
Կադաստրի կոմիտեի նախկին պետ Սարհատ Պետրոսյանը Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Զարգացնելով արդեն երկրորդ անգամ հնչող այն արդարացումը, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Վիեննան և Սանկտ Պետերբուրգը ջրվեցին Դուշանբեի վերելակում՝ հանուն սուտասանի ներքաղաքական շահերի. Արմեն Աշոտյան
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Աթոռից կառչած՝ երկրի գլխավոր հողատուն իր վերջին գրառմամբ հերթական անգամ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
Դադարեցնում եմ հացադուլը, բայց աներեր շարունակելով պայքարս. Կիմ Բալայան
Սահմանադրական դատարանի նախկին դատավոր Կիմ Բալայանը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է.   «Սիրելի հայրենակիցներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:27
Մեր ազգի լավագույն զավակներն այսօր թուրքերի ձեռքում են և ինչերի՞ են ենթարկվում. Արսեն Գրիգորյան
«Հայաստանում իշխանություն գոյություն չունի, իշխանությունը, որը կարող է որևէ հարց լուծել, բանակցել դաշնակից, թշնամու հետ»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
14:25
Հիրավի, կա սուտ, մեծ սուտ և Նիկոլ Փաշինյանի սուտ. Գոհար Մելոյան
Պառլամենտարիզմի զարգացման միջազգային կենտրոնի տնօրեն, սահմանադրական իրավունքի մասնագետ Գոհար Մելոյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Փլուզում «Օդալեն» ռեստորանում, կա զոհ
Նոյեմբերի 29-ին, ժամը 12։12-ին  Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Դավթաշեն վարչական շրջանում գտնվող...
Աղբյուր` Panorama.am
13:53
Արցախում շարունակվում են չպայթած զինամթերքի հայտնաբերման և վնասազերծման աշխատանքները
ԱՀ Արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայությունը հայտնում է հայտնաբերված հերթական զինամթերքի պայթեցման մասին: «Հարգելի հայրենակիցներ....
Աղբյուր` Panorama.am
13:38
Անթույլատրելի են սոցիալական ցանցերում վիրավորական գնահատականները Արցախի մեր հայրենակիցների մասին. Արման Թաթոյան
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Բացարձակ անթույլատրելի են սոցիալական ցանցերում վիրավորական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Ռուսաստանից պետք է խնդրել միայն մեկ բան` զենք. Արթուր Դանիելյան
«Ադեկվադ» միաբանության նախագահ Արթուր Դանիելյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Երկու տարի ասում էի չէիք լսում, հիմա լսեք․ Էն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:36
Լարիսա Ալավերդյան. Դա քաղաքական անմեղսունակություն է
«Նիկոլ Փաշինյանն այսօր պետք է հասկանա, որ իր խոսքը որևէ արժեք չունի»,- 168TV–ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Մարուքյան. Սպասենք մի նոր հոդվածի, որտեղ արդարանալով մեզ կպատմի...
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը գրում է․  «Գլխավոր գերագույն հրամանատարը անդադար...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}