Առողջություն 14:40 02/12/2020 Հայաստան

ԱՆ. Կորոնավիրուսը խթանում է հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունությունը

COVID-19 համավարակի պայմաններում հակաբիոտիկների ոչ պատշաճ նշանակումը և չարաշահումը կարող է վատթարացնել հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունության զարգացումը` ունենալով աղետալի հետևանքներ գլոբալ մակարդակով:

Առողջապահության նախարարությունը տարածել է հաղորդագրություն՝ մանրամասնելով, թե ինչ է  հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունությունը:

Հակաբիոտիկները 20-րդ դարի «հրաշք» հայտնագործություններից են, սակայն այսօր համարվում են ժամանակակից աշխարհի ամենամեծ «չարիքներից» մեկը: Այս ծայրահեղ փոփոխության հիմքերը պատմության մեջ են:

Մինչև հակաբիոտիկների հայտնաբերումը մարդիկ վարակները բուժում էին բորբոսով կամ բուսական էքստրակտներով, օրինակ` եգիպտացիները բորբոքված վերքերի վրա բորբոսնած հաց էին դնում: Բակտերիաներով հարուցված վարակները, ինչպիսիք են` թոքաբորբը, փորլուծությունը, որոնք համարվում էին մահվան թիվ մեկ պատճառ նույնիսկ զարգացած երկրներում, հակաբիոտիկների շնորհիվ դարձան հեշտ բուժելի:

Հակաբիոտիկը շատ պատահական հայտնաբերել է Ալեքսանդր Ֆլեմինգը: 1928 թվականին արձակուրդից վերադառնալուն պես նա նկատել է, որ բորբոսն աղտոտել է ստաֆիլակոկի մանրէներով տարան, որը նա պատահաբար չէր ծածկել: Այն հատվածներում, որտեղ աճել էր բորբոսը, ստեղծվել էին մանրէներից ազատ գոտիներ: Ֆլեմինգը մեկուսացրել է բորբոսը և աճեցրել առանձին տարայի մեջ: Այսպիսով, նա ստացել է մաքուր պենիցիլին, որը նույնիսկ փոքր քանակով արդյունավետ պայքարում էր ստաֆիլակոկի դեմ: Այն լայնորեն կիրառվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում բորբոքումները բուժելու նպատակով և նույնիսկ անվանվել է «հրաշք դեղ»` փրկելով շատ ու շատ կյանքեր:

Բակտերիաների էվոլյուցիան բնական ընտրության օրինակ է և սատարում է Դարվինի էվոլյուցիայի տեսությանը: Սա նշանակում է, որ ինչպես բոլոր կենդանի օրգանիզմները, այնպես էլ բակտերիաներն օժտված են միջավայրի փոփոխվող պայմաններին հարմարվելու հատկությամբ: Այս հատկության շնորհիվ բակտերիաները գոյատևել են մոլորակի վրա միլիոնավոր տարիների ընթացքում` լինելով նրա ամենավաղեմի բնակիչները:

Ի՞նչ մեխանիզմներ օգտագործեցին բակտերիաները հակաբիոտիկային դարաշրջանում գոյատևելու համար. չէ՞ որ այս դեղերը ստեղծվել էին պայքարելու մասնավորապես բակտերիաների դեմ` սպանելով դրանց կամ կանխելով վերարտադրողականությունը: ԱՄՆ-ի հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնը ներկայացնում է այս մեխանիզմներից հետևյալները.

. Բակտերիաները կարող են ձևափոխել կամ սահմանափակել իրենց «մուտքի դարպասները»: Օրինակ, ճանաչելով «թշնամի-հակաբիոտիկը», ընտրողաբար սահմանափակում են դրանց թափանցումը բակտերիալ բջիջ` արտաքին պաշտպանիչ թաղանթի միջոցով:

.Բակտերիաները կարող են արտադրել պոմպեր՝ բջիջ ներթափանցած հակաբիոտիկ դեղամիջոցները հեռացնելու համար:
. Բակտերիաները արտադրում են ֆերմենտներ, սպիտակուցներ, որոնց միջոցով քայքայում են հակաբիոտիկները:
. Որոշ հակաբիոտիկներ ազդում են բակտերիաների հատուկ թիրախների վրա: Ի պատասխան` բակտերիաները կարող են ձևափոխել այս թիրախներն այնպես, որ հակաբիոտիկների կողմից դառնան անճանաչելի:

Վերոնշյալից երևում է, որ բակտերիաներին հաջողվել է ձեռք բերել բավականին կատարյալ բնական գոյատևման մեխանիզմներ, ինչը նշանակում է, որ չարաշահելով հակաբիոտիկների անպատեհ օգտագործումը COVID-19-ը համավարակի պայմաններում` հնարավոր է, որ մարդկությունը կորցնի վարակիչ հիվանդությունների հանդեպ տասնյակ տարիների ընթացքում ձեռք բերված վերահսկողությունը:

Կոչ անելով միջազգային գործողությունների նախաձեռնությանը` ԱՀԿ-ն  արտահայտում է մտահոգություն. «Խնդիրն այնքան լուրջ է, որ սպառնում է ժամանակակից բժշկության նվաճումներին: Հետ-հակաբիոտիկային դարաշրջանը, որում սովորական վարակները և աննշան վնասվածքները հաճախ մահվան ելքով կարող են ավարտվել, 21-րդ դարի հավանական իրականությունն է»:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:49
«Գևորգ Բաղդասարյանը» օրենքը չի պաշտպանում, այլ ուղղակիորեն պաշտանում է «Շուշին հանձնողներին»․ Ռ․ Մելիքյան
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Դատախազ Գևորգ Բաղդասարյանը շատ լավ իրավաբան է ու գրագետ դատախազ։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Հայաստանի և Արցախի բուհեր ընդունվելու համար դիմորդները կհանձնեն առավելագույնը 2 միասնական քննություն
Հայաստանի Հանրապետությունում նոր տեսակի կորոնավիրուսի կանխարգելման համար հայտարարված արտակարգ դրությամբ պայմանավորված 2020-2021 ուսումնական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Պետությանը պատճառվել է 5,5 մլրդ դրամի վնաս՝ ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության համար
ՔՈԳՎ կոռուպցիոն և տնտեսական հանցագործությունների դեմ պայքարի վարչությունում օպերատիվ տվյալներ էին ստացվել, որ Երևանի Վաղարշյան փողոցի շենքերից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Աշոցքում անցկացվել է Հայաստանի դահուկավազքի առաջնության առաջին փուլը
Աշոցքում անցկացվել է Հայաստանի դահուկավազքի առաջնության առաջին փուլը: Հայտավորված էր 34 մարզիկ-մարզուհի (22 տղամարդ, 12 կին): Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Ադրբեջանն ու Թուրքիան այսուհետև անելու են ամեն ինչ մեզ էլ ավելի ճնշելու, էլ ավելի շրջափակելու համար. Էլիբեգովա
Ըստ նրա, Ադրբեջանը ամենաշատը վախենում է ռևանշից, որ հայ հայսարակությունը չի համակերպվի այս ամենին՝ անկախ նրանից, թե ինչ են խոսում, մտածում, անում իշխանությունները:
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
ԿԳՄՍ նախկին նախարարի արված հակապետական, խայտառակ հայտարարությունները չպետք է մնա անհետևանք. Կոստանյան
«ԱԺ բարձր ամբիոնից արդեն նախկին ԿԳՄՍ նախարարի կողմից արված հակապետական, խայտառակ և չհերքված հայտարարությունները չպետք է մնա անհետևանք և իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Սևերի և սպիտակների դասական բաժանում էր այսօր Սյունիքում տեղի ունեցած միջադեպը․ Վահե Էնֆիաջյան
«Ժամեր առաջ Սյունիքում տեղի ունեցած միջադեպը պետք է որակել որպես դասական դրսևորում՝ բաժանարար գծերի, ասել է թե սևերի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Դատախազ Գևորգ Բաղդասարյանին ասացին՝ Շուշին հանձնողներից մեկն էլ ինքն է
Սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման գործով դատական նիստին մեղադրող դատախազ Գևորգ Բաղդասարյանն իր խոսքում հայտարարեց՝ Շուշիի ազատագրումն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
«Իմ հերոսը հայ զինվորն է»
Հունվարի 20-30-ը ներառյալ գնիր գիրք և նվիրիր այն զինվորին՝ ծանոթ կամ անծանոթ: Վաճառված գրքերի գումարի 20%-ը փոխանցվելու է Հայրենիքի պաշտպանի վերականգնողական կենտրոնին:
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
ՄԻՊ-ը ՀՀ-ում Գերմանիայի դեսպանի մոտ բարձրացրել է Ադրբեջանում գտնվող հայ գերիների անհապաղ վերադարձի հարցը
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանն այսօր ընդունել է Հայաստանում Գերմանիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Միխայել Յոհաննես Բանցհաֆին։ ՄԻՊ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Մենք պատմության մեջ մնալու ենք ԱԺ, որը հանձնել է Արցախի 70%-ը. Կարեն Սիմոնյան
«Վերջին երեք ամիսներին ՀՀ-ն կնքել է երկու միջազգային պայմանագիր, խորհրդարանում քանի՞ հոգի է տեղյակ եղել այն դրույթներից, որոնք ստորագրվել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Ռոբերտ Քոչարյանի, Խաչատուրովի, Սեյրան Օհանյանի պաշտպանները բացարկ հայտնեցին դատախազներին
Տևական դադարից հետո Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (Շենգավիթի նստավայր), դատավոր Աննա Դանիբեկյանի նախագահությամբ, այսօր վերսկսեց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
100 տարի անց, փառավոր հաղթանակներից հետո, մենք նորից ընկանք մեր իսկ ծուղակը. Տարոն Սիմոնյան
«100 տարի անց, փառավոր հաղթանակներից հետո, մենք նորից ընկանք մեր իսկ ծուղակը և նորից դարձանք նյութապաշտ, փառամոլ, մեծամիտ ու գոռոզ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Նինոծմինդայում բախվել են գնացքն ու մեքենան, ամուսինների վիճակը ծանր է
Այսօր Նինոծմինդա-Օրոջալար ճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ: Ճանապարհը հատող երկաթուղով ընթացող գնացքը բախվել է «Hyundai» մակնիշի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Հայ-ադրբեջանական շփման գծում պահպանվել է կայուն օպերատիվ իրավիճակ. ՊՆ
Հունվարի 18-ին և 19-ի առավոտյան ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով շարունակվել է պահպանվել կայուն օպերատիվ իրավիճակ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Կան փակ ավտոճանապարհներ
իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ։ Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ» բարձր լեռնային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Գյումրիում ցրտահարությունից մահացության դեպք է գրանցվել. Թումասյան
Գյումրիում ցրտահարությունից մահվան դեպք է գրանցվել: Այս մասին հայտնում է «Շիրակ կենտրոն» ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Պուտինը մասնակցել է «Մկրտության լոգանքին»
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մասնակցել է «Մկրտության լոգանքին»։ Պուտինը սուզվել է մերկասառույցի մեջ՝ Մոսկվայի շրջանում: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Վիգեն Ստեփանյանը անհաշտ էր բոլոր այն բացասական երևույթների նկատմամբ, որոնք արմատավորվել են մեր երկրում. Մանուկյան
Հայրենիքի փրկության շարժման վարչապետի թեկնածու Վազգեն Մանուկյանը ցավակցագիր է հղել դերասան, բեմադրիչ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Վիգեն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Վարորդական իրավունքի վկայական ստանալու նոր կարգը
Համաձայն ՀՀ Կառավարության սահմանած նոր կարգի՝ վարորդական իրավունքի վկայական ստանալու համար հունվարի 1-ից նախատեսվել է տեսական քննությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Մոսկվայում հայազգի գործիչը ԱԳՆ դիմաց պահանջում է ազատ արձակել հայ ռազմագերիներին
Մոսկվայաբնակ Գրիգոր Քեթցյանը շարունակում է միայնակ ակիցա իրականացվել Մոսկվայում տարբեր պետական գերատեսչությունների մոտ՝ պահանջելով ազատ արձակել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Մենք տապալել ենք քննիչ հանձնաժողովի աշխատանքը. Բաբկեն Թունյան
«Մենք տապալել ենք քննիչ հանձնաժողովի աշխատանքը, և ես դրա մեջ մեղքի իմ բաժինն եմ տեսնում»,- ԱԺ-ում Մետաղական հանքարդյունաբերության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Razm.info. Ի՞նչ է հայտնի Կարսում թուրք-ադրբեջանական զորավարժության մասին
Razminfo մասնագիտացված կայքը պատրաստել ու հրապարակել է տեղեկանք Կարսում նախատեսված զորավարժությունների վերաբերյալ։ Ըստ աղբյուրի, հունվարի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Ինքնակամ շինությունների օրինականացման համար մինչև տարեվերջ կգործեն նախկին կադաստրային արժեքները
Խորհրդարանը քննարկում է «Անշարժ գույքի հարկով հարկման նպատակով անշարժ գույքի շուկայական արժեքին մոտարկված կադաստրային գնահատման կարգը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Նռնաձորի հարակից տարածքում զոհվածների աճյունների որոնման ընթացքում ականի պայթյունից 2 փրկարար է տուժել
Այսօր՝ ժամը 12:20-ի սահմաններում, Սյունիքի մարզի Մեղրու տարածաշրջանի Նռնաձոր գյուղի հարակից տարածքում պատերազմի ընթացքում զոհված զինծառայողների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:44
Աննա Կոստանյան. Շուշիում թշնամու վերահսկողության տակ են անցել պատմության և մշակույթի 197 հուշարձան
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Աննա Կոստանյանը գրում է. «Արցախում, մասնավորապես Շուշիում դեռևս պահպանված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Պատրոն Դավոն որպես մեղադրյալ է ներգրավվել
Գալստյանին մեղադրանք է առաջադրվել առանձնապես խոշոր չափերով յուրացման համար
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
Ամբողջ աշխարհում արևածաղկի և եգիպտացորենի ձեթի շուկաներում նկատվել է գնաճ. Գեղամ Գևորգյան
«Ձեթի, կարագի, ալյուրի և բենզինի շուկաներն այժմ ուսումնասիրվում են»,- այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՏՄՊՊՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Գեղամ Նազարյան. Սթափվելո՞ւ ենք, թե՞ շարունակելու ենք նույն կերպ
Այլընտրանքային նախագծեր խումբը տարածել է խմբի անդամ, քաղաքագետ Գեղամ Նազարյանի հոդվածը, որը ներկայացնում ենք ամբողջությամբ. «Մաս...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանը ամեն ինչ փորձել է անել իր խորհուրդներով, բայց Արցախի նախագահը նույնիսկ հարկ չհամարեց հանդիպել. Լևոն Քոչարյան
14:52 19/01/2021

Ռոբերտ Քոչարյանը ամեն ինչ փորձել է անել իր խորհուրդներով, բայց Արցախի նախագահը նույնիսկ հարկ չհամարեց հանդիպել. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}