Իրավունք 09:12 05/12/2020 Հայաստան

ԿԳՄՍ նախարարության այսպիսի մոտեցումները բացարձակ անթույլատրելի են. ՄԻՊ

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ներկայացել է իր  դիրքորոշումը «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի, այդ թվում՝ ԿԳՄՍ նախարարի կողմից բուհի ռեկտոր նշանակելու հարցի վերաբերյալ.

«ՀՀ կառավարության դեկտեմբերի 3-ի նիստում հաստատված «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի և կից օրենքների նախագծերի փաթեթն ունի՝ 1) բովանդակային անընդունելի լուծումներ, 2) մշակման և քննարկման ընթացակարգային խնդիրներ:
Չնայած հանրային կարևորությանը՝ այդ օրենսդրական նախաձեռնությունը համարվել է անհետաձգելի, նիստի օրակարգում ընդգրկվել է՝ որպես չզեկուցվող հարց և ընդունվել է առանց քննարկման:

Ներկայացնում եմ իմ մի շարք հիմնական դիտողությունները «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի նախագծի վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով Սահմանադրության 38-րդ հոդվածով երաշխավորված կրթության իրավունքի պահանջները՝

Նախագծում ամրագրված է, որ նոր ստեղծվող կամ վերակազմավորման, բաժանման, միաձուլման ձևով վերակազմակերպվող բուհում (գիտական կազմակերպությունում) մինչև կառավարման խորհրդի ձևավորումը համապատասխան ոլորտի լիազոր մարմնի ղեկավարը նշանակում է ռեկտորի (տնօրենի) պաշտոնակատար մեկ տարուց ոչ ավելի ժամկետով:

Սա նշանակում է, որ նախագիծը Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարին վերապահում է միանձնյա իրավասություն նշանակելու բարձրագույն ուսումնական հաստատության ռեկտորի կամ գիտական կազմակերպության տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար:

Այս լուծումը խիստ մտահոգիչ է առաջին հերթին հենց բուհերի ինքնակառավարման իրավունքի, ակադեմիական և հետազոտությունների ազատության երաշխավորման տեսանկյունից:

Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարին նման իրավասություն վերապահելն անթույլատրելի ու այն էլ կոպիտ միջամտություն է բուհի կամ գիտական կազմակերպության ինքնակառավարման սահմանադրական իրավունքին, քանի որ այդպիսով ամրագրվում է գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմնի ուղիղ ազդեցությունը դրանց ինստիտուցիոնալ կառավարման համակարգի մեջ:

Բուհական ինքնավարությունը ընկած է կրության իրավունքի հիմքում ու թե՛ կազմակերպական, թե՛ ակադեմիական և թե՛ ռեսուրսների կառավարման հարցերով առավել խոցելի է դարձնում նախագծի 39-րդ հոդվածի 13-րդ մասի լուծումը.

«Սույն օրենքի ուժի մեջ մտնելուց հետո մինչև 2023 թվականի հունվարի 1-ն առաջին անգամ վերակազմավորման, բաժանման կամ միաձուլման ձևով վերակազմակերպվող բուհերում և գիտական կազմակերպություններում համապատասխան ոլորտի լիազոր մարմնի ղեկավարը նշանակում է ռեկտոր (տնօրեն) հինգ տարուց ոչ ավելի ժամկետով: Սույն մասով նախատեսված կարգով նշանակվող ռեկտորի (տնօրենի) նկատմամբ սույն օրենքի 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները չեն կիրառվում:»: Ընդ որում, այս կանոնը ներկայացված է՝ իբրև նախագծի անցումային դրույթ:

ԿԳՄՍ նախարարին բուհի ռեկտոր կամ գիտական կազմակերպության տնօրեն նշանակելու իրավասությունը հակասում է կրթության իրավունքի երաշխավորման իրավաչափ նպատակի էությանը:

Անթույլատրելի է նաև նման պահանջը ներկայացնելը՝ որպես անցումային դրույթ ու այն էլ այն մասին, որ ԿԳՄՍ նախարարի կողմից նշանակվող ռեկտորը կամ տնօրենը կարող է պաշտոնավարել ողջ հինգ տարի ժամկետով: Այսինքն՝ ստացվում է, որ անցումային դրույթի ուժով նախարարը կարող է որևէ անձի նշանակել պաշտոնավարության այն նույն ամբողջական ժամանակահատվածով, որ կարող էր անել սովորական պայմաններում:
Այս անթույլատրելի մոտեցումն առավել խորացնում է նախագծի այն կանոնը, որ, փաստորեն, գործադիր իշխանության մարմնի ղեկավարին, այսինքն՝ նախարարին իրավունք է վերապահվում միանձնյա որոշմամբ նշանակել ռեկտոր կամ տնօրեն՝ անտեսելով այդ պաշտոնը զբաղեցնելու համար թեկնածուներին առաջադրվող պահանջները:

 Նախագծի այս կարգավորումները հակասում են նաև Եվրոպական համալսարանների մեծ խարտիային, Բարձրագույն կրթության որակի ապահովման Եվրոպական ասոցիացիային (ENQA), Համաշխարհային բանկի Հայաստանի վերաբերյալ զեկույցին և միջազգային այլ պահանջների:

Նախագիծը պարունակում է նաև բուհական ինքնավարության համար խոցելի այնպիսի դրույթներ, որոնք վերաբերում են բուհի կառավարման խորհրդի կազմի համամասնությանը:

Այսպիսով, նախագծի կարգավորումներն ուղղակիորեն վտանգում են ՀՀ Սահմանադրության 38-րդ հոդվածով երաշխավորված կրթության իրավունքն ու հակասում են այդ իրավունքի հիմքում ընկած բուհերի ինքնակառավարման իրավունքին, ակադեմիական և հետազոտությունների ազատությանը:

Նախագծի լուծումները չեն արտացոլում նաև կրթության և գիտության ոլորտի, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների և գիտական կազմակերպությունների հրապարակային, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանին նրանց առանձին ներկայացրած մտահոգությունները: Խոսքը վերաբերում է նաև նախագծերը հապճեպ հավանության արժանացնելուն և բարձրաձայնված խնդիրները ԿԳՄՍ նախարարության կողմից անտեսելուն:

Ընդ որում, ինչպես երևում է Երևանի պետական համալսարանի դեկանների դեկտեմբերի 4-ի հայտարարությունից, խոսքը վերաբերում է բազմաթիվ ու այն էլ էական դիտողությունների, որոնք առնչվում են Հայաստանում կրթության և գիտության զարգացմանը:

ԿԳՄՍ նախարարության այսպիսի մոտեցումները բացարձակ անթույլատրելի են:

Մարդու իրավունքների պաշտպանին կարծիքի ներկայացված և Կառավարության այսօրվա նիստում հավանության արժանացած նախագծերի տարբերակները նույնպես սկզբունքորեն տարբերվում են: Դրանք լիարժեք չեն արտացոլում մեր դիտարկումները:

 Ստեղծված պայմաններում Կառավարությունը ու առաջին հերթին ԿԳՄՍ նախարարը պարտավոր են ներկայացնել հիմնավոր պարզաբանումներ, թե ինչով է պայմանավորված նախագծերի այս փաթեթի ընդունման հարցում նման չպատճառաբանված շտապողականությունը հանրային կարևորության այս հարցի վերաբերյալ՝ որպես չզեկուցվող հարց Կառավարության նիստի օրակարգում այն ներառելով ու նիստում դա որևէ քննարկման չարժանացնելով: Եվ դա տեղի ունեցավ այն պայմաններում, երբ երկրում շարունակում է գործել ռազմական դրությունը, պատերազմի հետևանքով առաջ են եկել հրատապ լուծում պահանջող սոցիալ-տնտեսական ու հումանիտար բազմաթիվ խնդիրներ:

 Ուստի, հայտնում եմ Մարդու իրավունքների պաշտպանի սկզբունքային մտահոգությունը «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի և կից օրենքների նախագծերի փաթեթի նման բովանդակությամբ ընդունման և ընթացակարգային հապճեպության նման վերաբերմունքի առնչությամբ:

Հետևաբար, եթե Ազգային ժողովի կողմից նախագիծն այս տարբերակով ու առանց մասնագիտական հանրության դիտողությունները հաշվի առնելու ընդունվի, ապա դիտարկելու եմ Սահմանադրական դատարան դիմելու հարցը՝ առաջնահերթ հենց կրթության իրավունքը երաշխավորող Հայաստանի Սահմանադրության 38-րդ հոդվածին հակասության հիմքով:

Ավելին, կդիտարկեմ նաև դիմումի հետ միասին վիճարկվող դրույթների գործողությունը կասեցնելու միջնորդություն Սահմանադրական դատարան ներկայացնելու հարցը»:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:22
Գայանե Գաբրիելյանը նշանակվել է շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ
Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը որոշում է ստորագրել Գայանե Գաբրիելյանին շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ նշանակելու մասին։»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Եվս երկու ամիս և Նիկոլը կկատարի իր համար ամենաթանկ անձանց Աննայի և Ալիևի ցանկությունները․ Մ․ Հակոբյան
Այն ինչ ՀՀ-ի վարչապետի պաշտոնակատարն է անում, չի ենթարկվում քաղաքականության ոչ մի կանոնի: Այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում գրել է Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
ՊԵԿ․ 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից վճարված գումարները կազմել է ավելի քան 584 մլրդ 440 մլն դրամ
Պետական եկամուտների կոմիտեի կայքում հրապարակվել է 2021թ. հունվար-հունիս ամիսներին 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից պետական բյուջե վճարված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Պերուում հայտարարել են "SPUTNIK V" - ի արտադրության նկատմամբ հետաքրքրության մասին
Պերուի նոր նախագահի թիմը հետաքրքրված է երկրում «Sputnik V» կորոնավիրուսի դեմ ռուսական պատվաստանյութերի արտադրությամբ, դա ցույց է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Հնդկաստանում փրկել են ավելի քան մեկ տարի վրանում թաքնված ընտանիքի
Հնդկաստանի Անդրա Պրադեշ նահանգի ոստիկանությունը փրկել է մի ընտանիքի, որը գրեթե 15 ամիս փակված է եղել վրանի մեջ ՝ վախենալով կորոնավիրուսով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Սև և Ազովի ծովերի հանգստավայրերում ջուրը տաքացել է մինչև 28 աստիճան
Ռուսաստանի հիդրոօդերևութաբանության կենտրոնի գիտական ղեկավար Ռոման Վիլֆանդն ասել է, որ Սոչիում, Անապայում և Գելենջիկում ծովի ջերմաստիճանը հասել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Հայաստանում երբեք նման «բեսպրեդել», իրավական խայտառակ իրավիճակ չի եղել․ Իշխան Սաղաթելյան
Այսօր մեր խմբակցության 2 պատգամավոր առևանգված են  իշխանության կողմից: Այս մասին Սյունիքի կալանավորված համայնքապետներին ազատ արձակելու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել հուլիսի 25-ին Սանկտ Պետերբուրգում գլխավոր ծովային շքերթն անցկացնելու մասին
Նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել 2021 թվականի հուլիսի 25-ին Սանկտ Պետերբուրգում Գլխավոր ռազմածովային շքերթ և հրետանային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի է ունեցել «Եկեղեցին և սահմանադրական մշակույթը» գրքերի շնորհանդես
Հուլիսի 23-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչե և Թամար Մանուկյան» Մատենադարանում, բարձր նախագահությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն ամփոփեց #cashbackմարաթոն ակցիայի արդյունքները
2021թ.-ի ապրիլի 5-ին  մեկնարկել էր #cashbackմարաթոն՝ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի և Mastercard միջազգային վճարահաշվարկային համակարգի թվով 8-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Թատրոնի ներկայացուցիչները հայտնել են կոլեկտիվին հուզող հարցերը թատրոնների միավորման կապակցությամբ
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի պաշտոնակատար Վահրամ Դումանյանն այսօր ընդունել է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Կութի ուղղությամբ ինտենսիվ կրակոցները շարունակվում են. շտապօգնության մեքենան բարձրացել է դիրքեր. գյուղապետ
Ադրբեջանցիներն ինտենսիվ կրակ են բացել Գեղարքունիքի մարզի Կութ գյուղի հայկական դիրքերի ուղղությամբ։ Այս մասին NEWS.am-ին հայտնել է Գեղամասարի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Սյունիքն առաջինը «ոչ» ասաց պարտադրանքի տակ գտնվող պարտվող իշխանությանը, դրա համար էլ հետապնդվում են․Օհանյան
Մեր  գործընկերները, որոնք դաշինքի և խմբակցության անդամ են, այսօր քաղբանտարկյալի կարգավիճակում են և օր առաջ այսօրվա իշխանությունները պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
ՀՀ օլիմպիականների մեկնարկային ժամանակացույցը
Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի մրցասպարեզներում մեր մարզիկներից առաջինը թեժ պայքարի կբռնվի սպորտային մարմնամարզիկ Արթուր Դավթյանը: Ինչպես տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն կրակ է բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում․ կան վիրավորներ․ ՊՆ
Հուլիսի 23-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերը կրակ են բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում տեղակայված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Մենք հուսով ենք, որ ոչ ոք չի մտածի ստուգել ՀԱՊԿ –ի ուժը. Լավրով
Ռուսաստանը շահագրգռված է, որ Աֆղանստանում խաղաղություն լինի և հասնելու է դրան։ Այս մասին հայտնել է Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը: Նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Ընտրության արդյունքները «քարտ բլանշ» տվեցին Ալիևին՝ իրականացնելու իր ծրագրերը. Սարգիս Ավետիսյան
«Երասխի դեպքերն անդրադրաձն էին  մեր ընտրությունների, Ալիևը սպասում էր ընտրությունների արդյունքին»,- ասուլիսում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Ազատություն Սյունյանց պաշտպաններին. Ստորագրահավաք Երևանում
Երևանի Հյուսիսային պողոտայում սկսվել է ստորագրահավաք՝ Սյունիքի կալանավորված համայնքնապետերին ազատելու պահանջով: Հիշեցնենք, որ Քաջարանում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Երիտասարդը՝ պատերազմում զոհված թոռան գերեզմանատան ծախսերը հոգալու պատրվակով խնդրել է որպես օգնություն գումար ուղարկել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Արարատի մարզային քննչական վարչությունում իրականացված մեծածավալ քննչական և դատավարական այլ գործողությունների արդյունքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Զելենսկին փոխել է Ուկրաինայի արտաքին հետախուզական ծառայության ղեկավարին
Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկին աշխատանքից հեռացրել է Արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավար Վալերի Կոնդրատյուկին և նրա փոխարեն նշանակել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Ավարտվել է ընտրողներին կաշառք տալու և կաշառք ստանալու փաստով քննված ևս մեկ քրեական գործի նախաքննություն
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննված քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
ՀՀ-ն ու Արցախն առաջիկայում առավել ակտիվ բախվելու են ռեգիոնալ և աշխարհաքաղաքական տարբեր բևեռների դիմակայությանը. Աբրահամյան
«Արդյո՞ք երկիրը պատրաստ է նոր հարվածներ ընդունելուն, կարծում եմ՝ բոլոր գիտակից մարդկանց համար պարզ հարցադրում է, ցավալի պարզ պատասխանով»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Մեկնարկել է եկամտային հարկից ուսման վարձի փոխհատուցման գործընթացը
Պետական եկամուտների կոմիտեն հիշեցնում է՝ ՀՀ կառավարության 2020 թվականի հունիսի 18-ի թիվ 1035-Ն որոշմամբ հաստատված մասնագիտությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Ռուբեն Վարդազարյանը դատի է տվել ԲԴԽ-ին
Ռուբեն Վարդազարյանը դատի է տվել ԲԴԽ-ին՝ պահանջելով վերականգնել իր՝ որպես ԲԴԽ նախագահի լիազորությունները։ «Փաստինֆո»-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Քաղաքացիները հոսպիտալացվել են քաբաբ ուտելուց հետո
Հուլիսի 21-ին` ժամը 20։30֊ի սահմաններում ԱՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնը տեղեկություն է ստացել, որ Արմավիրի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
ԿԲ. Շաբաթական ամփոփ տվյալներ՝ իրականացված գործարքների մասին
Կենտրոնական բանկը ներկայացնում է շաբաթական ամփոփ տվյալներ՝ հուլիսի 19-23-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացված գործարքների մասին: USD...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Սվաճյան 62 շենքի բնակիչները պահանջում են՝ տարածքում կառուցվելի բնակելի համալիրի նախագիծը փոխեն ու դարձնեն անվտանգ
Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի Րաֆֆու փողոց 28 հասցեում նախատեսվում է կառուցել բազմաֆունկցիոնալ բնակելի համալիրի: Գործունեության ենթակա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Ո՞վ է Հրաչյա Հակոբյանը, … էնքան փալաս պատգամավորներ կան․ Սամսոն Ստեփանյան
«Մեր պահանջն արդար ու ազնիվ է, իսկ այն պատճառաբանությունները, որոնք բերվում են նախարարությունից, ինձ համար անհեթեթ են»,- լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Ճապոնիայի աջակցությամբ ՀՀ-ում բացվել է ժամանակակից սարքավորումներով հագեցած մշակութային արժեքների վերականգնման լաբորատորիայի
Ճապոնիայի միջազգային համագործակցության գործակալության (JICA) աջակցությամբ և Պատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
23.07.2021. Վարանդայի շրջանում հայտնաբերվել և տարհանվել է 4 զինծառայողի աճյուն
Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում այսօր իրականացված որոնողական աշխատանքների ընթացքում փրկարարները հայտնաբերել և տարհանել են պատերազմական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}