Քաղաքական 09:45 30/12/2020 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Պատերազմն Արցախում ղեկավարել են թուրք գեներալները

Վտարանդի թուրք լրագրող Ջեվերի Գուվենը տեսառեպորտաժում բացահայտել է երեք թուրք գեներալների անուններն ու նրանց գործունեությունը, որոնք որոշիչ դեր են խաղացել Արցախում Ադրբեջանի վարած պատերազմում, որն սկսվել էր 2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին։ Արդեն հայտնի է, որ ժամանակակից անօդաչու թռչող սարքերը և հրթիռները, որոնք Ադրբեջանը ձեռք էր բերել Իսրայելից, Թուրքիայից և Ռուսաստանից, կործանարար ազդեցություն են ունեցել Հայաստանի և Արցախի վրա:

Հայտնի է նաև, որ Ադրբեջանի կողմից պատերազմին մասնակցել են 200 թուրք ռազմական խորհրդականներ և մի քանի հազար սիրիացի վարձկաններ: Այնուամենայնիվ, սա առաջին դեպքն է, որ մանրամասն զեկույց է հրապարակվում պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանում այդ թուրք գեներալների ներկայության մասին:

Թուրքիայի ռազմական ղեկավարներից մեկը գեներալ-լեյտենանտ Շերեֆ Օնգայն է: Երկրորդը գեներալ-մայոր Բահթիյար Էրսայն է, իսկ երրորդը՝ գեներալ-մայոր Գյոքսել Քահյան: Այս թուրք գեներալների ներկայությունը Բաքվում կապված է մինչև Արցախյան պատերազմը Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ, Գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Նեջմեդդին Սադիկովի հեռացման հետ, որը 27 տարի զբաղեցնում էր այդ պաշտոնը։ Ըստ ռուսական և այլախոհ ադրբեջանական աղբյուրների՝ նա մեղադրվում էր դավաճանության և Ռուսաստանի ռազմական հետախուզության հետ համագործակցության մեջ:

Հաղորդվում է, որ Սադիկովին ձերբակալել են աշխատանքից նրան հեռացնելուց հետո, սակայն Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է այս լուրը: Այնուամենայնիվ, աշխատանքից հեռացնելուց հետո նրան այլևս չեն տեսել: Ըստ հաղորդագրությունների՝ Սադիկովը ծնվել է Դերբենտում (Դաղստան), ծագումով լեզգի է: Նա վատ է տիրապետել ադրբեջաներենին: Նաև պնդում են, որ նրա զարմիկը ծառայում է ռուսական բանակում՝ Գյումրիում։ Սադիկովը կրթություն է ստացել Ռուսաստանում:

Կարևոր է նշել, որ մեծ թվով ադրբեջանցի զինվորներ էին ուղարկվել Թուրքիա՝ ռազմական կրթություն ստանալու համար: Սադիկովը թույլ չէր տալիս Թուրքիայից վերադարձածներին կարևոր զինվորական պաշտոններ զբաղեցնել: Նա դեմ էր թուրքական գերակայությանը Ադրբեջանի զինված ուժերում։ Արդյունքում, Թուրքիան պահանջեց Սադիկովի հեռացումը, որից հետո Թուրքիայում վերապատրաստվածներն ստացան ղեկավար պաշտոններ:

Վերադառնալով երեք թուրք գեներալներին, Շերեֆ Օնգայը Երզնկայում տեղակայված թուրքական երրորդ բանակի հրամանատարն է: Նա վերահսկել է Արցախյան պատերազմը: 1982-ին Օնգայը ավարտել է Անկարայի ռազմական ակադեմիան և ծառայել ցամաքային զորքերի տարբեր ստորաբաժանումներում: 2014-ին նա նշանակվել է 9-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար: Նա որոշ ժամանակ Տուզլայի հետևազորի դպրոցի ղեկավարն էր:

Ադրբեջանում երկրորդ թուրք ռազմական ղեկավար գեներալ-մայոր Բահթիյար Էրսայն ավելի վաղ բանտարկվել էր մի սկանդալի («Մեծ մուրճ» գործողություն) մեջ ներքաշված լինելու համար: Այնուամենայնիվ, նրան ներում շնորհեցին և ազատ արձակեցին, հնարավոր է, որ նա գործարք էր կնքել իշխանությունների հետ՝ բացահայտելով դավադրության մյուս մասնակիցների անունները: Դրանից հետո նա ստացավ բրիգադային գեներալի կոչում՝ դառնալով 2-րդ Կոմանդոս բրիգադի պատասխանատուն, որը մեծ դաժանությամբ պայքարեց PKK-ի (Քրդստանի աշխատավորական կուսակցություն) դեմ Արևելյան Թուրքիայում:

Այժմ նա Թուրքիայի ցամաքային զորքերի հրամանատարության գործողությունների ղեկավարն է: Նա Արցախյան պատերազմի ողջ ընթացքում մնացել է Բաքվում և անձամբ ղեկավարել գործողությունները: Պատերազմն սկսվելուց առաջ Բաքվում և Գաբալայի ռազմական օդանավակայանում կառուցվել են արբանյակային կապի երկու կենտրոններ՝ տարածքում տեղակայված զինվորականների և շտաբների հետ կապ հաստատելու համար:

Երկու կենտրոնները ղեկավարվել են բացառապես թուրքական բանակի կողմից: Ադրբեջանցի զինվորականներին հանձնարարված էր հնազանդվել թուրք վերադասների բոլոր հրամաններին և չվիճել կամ հակադրվել նրանց։ Էրսայը ղեկավարել է սիրիացի վարձկաններին, որոնք ավելի վաղ Թուրքիայի կողմից կռվել էին Սիրիայում և Լիբիայում: Բացի այդ, Էրսայը ղեկավարել է Թուրքիայի կողմից Ադրբեջանին տրամադրված բարձր տեխնոլոգիական ռազմական տեխնիկան:

Երրորդ թուրք զինվորականը գեներալ-մայոր Գյոքսել Քահյան է, որն այս տարվա հուլիսից գտնվում էր Ադրբեջանում: Նա մտերիմ է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարի հետ։ Նախկինում նա եղել է պաշտպանության փոխնախարարի տեղակալը։ Թուրքիայի կողմից Լիբիայում պատերազմին մասնակցելիս նա գերեվարվել է լիբիական ընդդիմադիր ուժերի կողմից, ապա ազատ արձակվել: Քահյան ղեկավարում էր Լիբիայում գործող թուրքական անօդաչու թռչող սարքերը, ինչը նրան արժեքավոր փորձ էր տվել Արցախի դեմ անօդաչու թռչող սարքերի կառավարման գործում:

Արցախյան պատերազմի ավարտից հետո ադրբեջանական հասարակությունն իր դժգոհությունն էր հայտնել, որ ռուս խաղաղապահները տեղակայվել են Ղարաբաղի տարածքում: Որոշ վերլուծաբաններ Ռուսաստանի ներկայությունն Ադրբեջանում, Հայաստանում և Վրաստանում որակել են որպես պարտություն Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի համար և հաղթանակ Ռուսաստանի համար, քանի որ վերջինս իր ուժերը տեղակայել է «ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի քթի տակ»:

Ինչպես եզրակացրեց ռուսական «Վզգլյադ» առցանց թերթը, Արցախյան պատերազմի «ծրագիրը թուրքական էր, գեներալները թուրք էին, իսկ անօդաչու թռչող սարքերն արտադրված էին Թուրքիայում․․․ Բաքուն կարող է հաղթանակ տոնել, բայց հրամանատարության ու վերահսկողության առումով հաղթանակ կարող են տոնել թուրք գեներալները»:

Ադրբեջանական բանակի պաշտոնաթող փոխգնդապետ Օլեգ Գուլիևը, որն այժմ բնակվում է Մոսկվայում, «Վզգլյադ» թերթին ասել է. «Ադրբեջանը պետք է ամբողջությամբ վերադարձնի Ղարաբաղը։ Սա ճիշտ է և արդար: Բայց մենք ինքներս պետք է վերադարձնենք Ղարաբաղը: Եթե մենք այն վերադարձնենք թուրքերի վզկապով, ապա հետ կվերադարձնենք միայն Ղարաբաղը, սակայն կկորցնենք մեր երկրի մնացած մասը»։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

12:07
Սեյրան Օհանյան. Այսօր լիակատար անկախության մասին դժվար է խոսել
«Խոսել լիակատար անկախության մասին այսօր դժվար է»,-Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում լրագրողների հետ ճեպազրույցում նման կարծիք հայտնեց...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Շոմբի Շարփ․ ՄԱԿ-ը կշարունակի մնալ Հայաստանի կողքին` լուծելու վերջին ճգնաժամերի, համավարակի և հակամարտությունների հետևանքները
Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Շոմբի Շարփի ուղերձը Հայաստանի Հանրապետության անկախության 30-ամյակի առթիվ․ «ՄԱԿ-ի ամբողջ թիմի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Արմեն Սարգսյանը չմոտեցավ լրագրողներին
Հայաստանի Անկախության 30-ամյակին նվիրված  միջոցառման ընթացակարգով բարձրաստիճան պաշտոնյաները  այցելեցին «Եռաբլուր»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
Կարմիրբերետավորները Եռաբլուրից բերման ենթարկեցին զոհված զինծառայողի հորը
Զոհված զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Լևոն Գալստյանի հայրը՝ Արմեն Գալստյանը վաղ առավոտից «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում էր։ Նա և այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:42
Ջո Բայդեն․ Կաշխատենք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի և այլ տարածաշրջանային ձևաչափերով՝ խթանելու կայունությունն ու կարգավորելու հակամարտությունը
Միացյալ Նահանգները կշարունակի միջոցներ գործադրել Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների ազատ արձակման ուղղությամբ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
Թրյուդոյի կուսակցությունը հաղթեց է Կանադայի ընտրություններում, սակայն կրկին չստացավ մեծամասնություն
Կանադայի վարչապետ Ջասթին Թրյուդոյի իշխող Լիբերալ կուսակցությունը երկուշաբթի հաղթել է արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում, սակայն չի հասել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Խաղաղապահներն Արցախում մշակել են լեռներում պայմանական վիրավորվածների ուղղաթիռով տարհանումը
Ռուս խաղաղապահները վարժանք են անցկացրել Արցախի լեռներում պայմանական վիրավորվածներին տարհանելու սցենարով՝ օգտագործելով հատուկ տարհանման...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
21.09.2021. Կորոնավիրուսով 19 հիվանդ է մահացել
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 6354 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
Մաղթում եմ ձեզ ուժ, հույս և իմաստություն․ Նիդերլանդների դեսպանի հայերեն շնորհավորական տեսաուղերձը
Հայաստանում Նիդերլանդների դեսպան Նիկո Սխերմերսը հայերեն ուղերձ է հղել Հայաստանի անկախության  30-ամյակի առթիվ։ «Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Ավետիք Չալաբյան. Մենք նույնիսկ չենք կարողանում պայմանավորվել, թե ինչն է մեզ համար կարևոր
Անկախությունն ու մեր ազգային իրավունքների իրացումը, թե համեմատաբար կուշտ և ապահով կյանքը, թեկուզ և այլ երկրներում իրավազուրկ օտարականի կարգավիճակով։
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Կտամ ատամներդ կթափեմ, հավայի կապիկլամիշ մի եղի. Ոստիկանը՝ Զարուհի Փոստանջյանին
Զ. Փոստանջյանն ասաց, որ խաղաղ ակցիա է անում. «Եկել եմ հայտնել իմ դիրքորոշումը, որ Նիկոլը թուրք Էրդողանի ներկայացուցիչն է...»։
Աղբյուր` Panorama.am
10:54
Լին Թրեյսի․ Շնորհավոր անկախությանդ տոնը, Հայաստա՛ն
Առանձնահատուկ նշեմ հայ ժողովրդի ուժը, տոկունությունը և ավելի լավ ապագա կերտելու վճռականությունը՝ ի հեճուկս աղաղակող մարտահրավերների, որ պատուհասել էին Հայաստանը վերջին մեկ տարվա ընթացքում։
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Մակրոն․Ջանք չենք խնայելու՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակում գտնելու հակամարտության տևական լուծում
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանին Հայաստանի Անկախության տոնի առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ Էմանուել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:43
Ըստ Փաշինյանի օգնականի՝ լրագրողներ ներկայացող անձինք կան, որոնք սադրիչներ են
«Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում խոչընդոտվեց լրագրողների ազատ տեղաշարժը։
Աղբյուր` Panorama.am
10:38
Բլինքեն․ ԱՄՆ-ը հավատարիմ է՝ օգնելու կողմերին բանակցել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության երկարաժամկետ քաղաքական կարգավորման շուրջ
ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը ուղերձ է հղել Հայաստանի անկախության առիթով։ «Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների անունից ես լավագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:21
Թեհրան-Բաքու հարաբերություններում հերթական լարվածությունն է նկատվում․ իրանագետ
Իրանագետ Ահարոն Վարդանյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրում է, որ Թեհրան-Բաքու հարաբերություններում հերթական լարվածությունն է նկատվում»։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Արթուր Վանեցյան. Այսօր բոլորիս համար կոմայից դուրս գալու վերջնաժամկետն է
ԱԺ «Խատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար, ԱԱԾ նախկին տնօրեն Արթուր Վանեցյանը Հայաստանի անկոխթւայան 30-ամյակի առիթվ հղած խոսքում ասել է....
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
Հերիք չէ Եռաբլուրում պղծում են շիրիմները, այստեղից բերման են ենթարկում այդ հերոսների ծնողներին. քաղաքացի
Հայաստանի Անկախության 30-ամյակին նվիրված  բարձրաստիճան պաշտոնյաները  այցելելու են «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
Էդգար Ղազարյան. Տոնե՛ք ձեր տոնը մահաբեր ողջեր
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը հրապարակել է զոհված զինծառայողների մասունքներով լի պարկերի լուսանկարներն ու գրել....
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
Իրավաբան. Սպասում եմ Անահիտ Ավանեսյանի հրճվանքին
Իրավաբան Ռոբերտ Հայրապետյանը, անդրադառնալով այսօր Հանրապետության հրապարակում Անկախության 30-ամյակի առթիվ նախատեսված տոնակատարությանը, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
Սերժ Սարգսյան. Անկախության տոնը դեռ տոնելու ենք
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ուղերձ է հղել Անկախության օրվա առթիվ, որում ասված է. «Անկախություն կերտած սերունդը, որ երեսուն տարի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
Վարուժան Գեղամյան. Հայաստանի դե ֆակտո թուրքամետ ղեկավարը մեզ զրկում է պետականության վերջին պատվարից
Թուրքագետ, «Հայկական նախագիծ» նախաձեռնության համահիմնադիր Վարուժան Գեղամյանը, արձագանքելով Էրդողանի այն հայտարարությանը, թե...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
Գևորգ Դանիելյան. «Հայ-թուրքական» արձանագրությունների էպոպեայի որոշ դրվագներ, որոնց մասին շատ քչերն են տեղյակ
«Ի տարբերություն ներկա իրավիճակի, այն տարիներին այդ երկու նախապայմաններն էրդողանը առաջադրում էր չափազանց զգուշավոր, քողարկված խմբագրական հնարքներով»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
Թուրքն իրավունք չունի գա մեր երեխեքի մոտ. Զոհված զինծառայողների ծնողները Եռաբլուրում են
Արդեն երեկ հայտարարվել էր, որ Հայաստանի Անկախության 30-ամյակին նվիրված  ժամը 09։00-ին բարձրաստիճան պաշտոնյաները  այցելելու են...
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
Անկախության Աստվածամայր
«Հավիտենական Հայաստանը եղել է, կա և կլինի. ապրենք և արարենք այս հավատամքով, այս գիտակցությամբ և այս տեսիլքով»:
Աղբյուր` Panorama.am
08:59
Թանկ գնով ձեռք բերված անկախությունը համազգային միասնականությամբ պիտի պաշտպանենք ու պահպանենք. Գարեգին Երկրորդ
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ուղերձ է հղել ՀՀ անկախության տոնի առիթով.
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Ոչ մի անգամ չեմ թաքցրել իմ լավ հարաբերությունները Ռոբերտ Քոչարյանի, Սերժ Սարգսյանի հետ․ Սամվել Կարապետյան
«Սպուտնիկ Արմենիա»-ն զրուցել է «Տաշիր» ընկերությունների խմբի սեփականատեր, գործարար Սամվել Կարապետյանի հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}