Քաղաքական 09:45 30/12/2020 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Պատերազմն Արցախում ղեկավարել են թուրք գեներալները

Վտարանդի թուրք լրագրող Ջեվերի Գուվենը տեսառեպորտաժում բացահայտել է երեք թուրք գեներալների անուններն ու նրանց գործունեությունը, որոնք որոշիչ դեր են խաղացել Արցախում Ադրբեջանի վարած պատերազմում, որն սկսվել էր 2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին։ Արդեն հայտնի է, որ ժամանակակից անօդաչու թռչող սարքերը և հրթիռները, որոնք Ադրբեջանը ձեռք էր բերել Իսրայելից, Թուրքիայից և Ռուսաստանից, կործանարար ազդեցություն են ունեցել Հայաստանի և Արցախի վրա:

Հայտնի է նաև, որ Ադրբեջանի կողմից պատերազմին մասնակցել են 200 թուրք ռազմական խորհրդականներ և մի քանի հազար սիրիացի վարձկաններ: Այնուամենայնիվ, սա առաջին դեպքն է, որ մանրամասն զեկույց է հրապարակվում պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանում այդ թուրք գեներալների ներկայության մասին:

Թուրքիայի ռազմական ղեկավարներից մեկը գեներալ-լեյտենանտ Շերեֆ Օնգայն է: Երկրորդը գեներալ-մայոր Բահթիյար Էրսայն է, իսկ երրորդը՝ գեներալ-մայոր Գյոքսել Քահյան: Այս թուրք գեներալների ներկայությունը Բաքվում կապված է մինչև Արցախյան պատերազմը Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ, Գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Նեջմեդդին Սադիկովի հեռացման հետ, որը 27 տարի զբաղեցնում էր այդ պաշտոնը։ Ըստ ռուսական և այլախոհ ադրբեջանական աղբյուրների՝ նա մեղադրվում էր դավաճանության և Ռուսաստանի ռազմական հետախուզության հետ համագործակցության մեջ:

Հաղորդվում է, որ Սադիկովին ձերբակալել են աշխատանքից նրան հեռացնելուց հետո, սակայն Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է այս լուրը: Այնուամենայնիվ, աշխատանքից հեռացնելուց հետո նրան այլևս չեն տեսել: Ըստ հաղորդագրությունների՝ Սադիկովը ծնվել է Դերբենտում (Դաղստան), ծագումով լեզգի է: Նա վատ է տիրապետել ադրբեջաներենին: Նաև պնդում են, որ նրա զարմիկը ծառայում է ռուսական բանակում՝ Գյումրիում։ Սադիկովը կրթություն է ստացել Ռուսաստանում:

Կարևոր է նշել, որ մեծ թվով ադրբեջանցի զինվորներ էին ուղարկվել Թուրքիա՝ ռազմական կրթություն ստանալու համար: Սադիկովը թույլ չէր տալիս Թուրքիայից վերադարձածներին կարևոր զինվորական պաշտոններ զբաղեցնել: Նա դեմ էր թուրքական գերակայությանը Ադրբեջանի զինված ուժերում։ Արդյունքում, Թուրքիան պահանջեց Սադիկովի հեռացումը, որից հետո Թուրքիայում վերապատրաստվածներն ստացան ղեկավար պաշտոններ:

Վերադառնալով երեք թուրք գեներալներին, Շերեֆ Օնգայը Երզնկայում տեղակայված թուրքական երրորդ բանակի հրամանատարն է: Նա վերահսկել է Արցախյան պատերազմը: 1982-ին Օնգայը ավարտել է Անկարայի ռազմական ակադեմիան և ծառայել ցամաքային զորքերի տարբեր ստորաբաժանումներում: 2014-ին նա նշանակվել է 9-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար: Նա որոշ ժամանակ Տուզլայի հետևազորի դպրոցի ղեկավարն էր:

Ադրբեջանում երկրորդ թուրք ռազմական ղեկավար գեներալ-մայոր Բահթիյար Էրսայն ավելի վաղ բանտարկվել էր մի սկանդալի («Մեծ մուրճ» գործողություն) մեջ ներքաշված լինելու համար: Այնուամենայնիվ, նրան ներում շնորհեցին և ազատ արձակեցին, հնարավոր է, որ նա գործարք էր կնքել իշխանությունների հետ՝ բացահայտելով դավադրության մյուս մասնակիցների անունները: Դրանից հետո նա ստացավ բրիգադային գեներալի կոչում՝ դառնալով 2-րդ Կոմանդոս բրիգադի պատասխանատուն, որը մեծ դաժանությամբ պայքարեց PKK-ի (Քրդստանի աշխատավորական կուսակցություն) դեմ Արևելյան Թուրքիայում:

Այժմ նա Թուրքիայի ցամաքային զորքերի հրամանատարության գործողությունների ղեկավարն է: Նա Արցախյան պատերազմի ողջ ընթացքում մնացել է Բաքվում և անձամբ ղեկավարել գործողությունները: Պատերազմն սկսվելուց առաջ Բաքվում և Գաբալայի ռազմական օդանավակայանում կառուցվել են արբանյակային կապի երկու կենտրոններ՝ տարածքում տեղակայված զինվորականների և շտաբների հետ կապ հաստատելու համար:

Երկու կենտրոնները ղեկավարվել են բացառապես թուրքական բանակի կողմից: Ադրբեջանցի զինվորականներին հանձնարարված էր հնազանդվել թուրք վերադասների բոլոր հրամաններին և չվիճել կամ հակադրվել նրանց։ Էրսայը ղեկավարել է սիրիացի վարձկաններին, որոնք ավելի վաղ Թուրքիայի կողմից կռվել էին Սիրիայում և Լիբիայում: Բացի այդ, Էրսայը ղեկավարել է Թուրքիայի կողմից Ադրբեջանին տրամադրված բարձր տեխնոլոգիական ռազմական տեխնիկան:

Երրորդ թուրք զինվորականը գեներալ-մայոր Գյոքսել Քահյան է, որն այս տարվա հուլիսից գտնվում էր Ադրբեջանում: Նա մտերիմ է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարի հետ։ Նախկինում նա եղել է պաշտպանության փոխնախարարի տեղակալը։ Թուրքիայի կողմից Լիբիայում պատերազմին մասնակցելիս նա գերեվարվել է լիբիական ընդդիմադիր ուժերի կողմից, ապա ազատ արձակվել: Քահյան ղեկավարում էր Լիբիայում գործող թուրքական անօդաչու թռչող սարքերը, ինչը նրան արժեքավոր փորձ էր տվել Արցախի դեմ անօդաչու թռչող սարքերի կառավարման գործում:

Արցախյան պատերազմի ավարտից հետո ադրբեջանական հասարակությունն իր դժգոհությունն էր հայտնել, որ ռուս խաղաղապահները տեղակայվել են Ղարաբաղի տարածքում: Որոշ վերլուծաբաններ Ռուսաստանի ներկայությունն Ադրբեջանում, Հայաստանում և Վրաստանում որակել են որպես պարտություն Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի համար և հաղթանակ Ռուսաստանի համար, քանի որ վերջինս իր ուժերը տեղակայել է «ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի քթի տակ»:

Ինչպես եզրակացրեց ռուսական «Վզգլյադ» առցանց թերթը, Արցախյան պատերազմի «ծրագիրը թուրքական էր, գեներալները թուրք էին, իսկ անօդաչու թռչող սարքերն արտադրված էին Թուրքիայում․․․ Բաքուն կարող է հաղթանակ տոնել, բայց հրամանատարության ու վերահսկողության առումով հաղթանակ կարող են տոնել թուրք գեներալները»:

Ադրբեջանական բանակի պաշտոնաթող փոխգնդապետ Օլեգ Գուլիևը, որն այժմ բնակվում է Մոսկվայում, «Վզգլյադ» թերթին ասել է. «Ադրբեջանը պետք է ամբողջությամբ վերադարձնի Ղարաբաղը։ Սա ճիշտ է և արդար: Բայց մենք ինքներս պետք է վերադարձնենք Ղարաբաղը: Եթե մենք այն վերադարձնենք թուրքերի վզկապով, ապա հետ կվերադարձնենք միայն Ղարաբաղը, սակայն կկորցնենք մեր երկրի մնացած մասը»։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:52
Իրականացվում է լրագրողների ահազանգերի ուսումնասիրություն․ ՄԻՊ
Ազգային ժողովում լրագրողների մասնագիտական աշխատանքի սահմանափակումների առնչությամբ տեղեկացնում ենք, որ Մարդու իրավունքների պաշտպանը երեկվանից...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Դատախազությունը քրգործ է հարուցել փոքր ՀԷԿ-ի շահագործման առերևույթ կեղծ ջրօգտագործման թույլտվության ներկայացման առթիվ
ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում ուսումնասիրվել են փոքր հիդրոէլեկտրակայան շահագործող ՍՊԸ-ի ջրօգտագործման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:39
Գողություն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուց. Տարել էին հանգանակված գումարը
Շիրակի մարզի Հառիճ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուց գողություն էին արել: Ինչ-որ մեկը կոտրել էր գանձանակի փականն ու գողացել հանգանակված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Օդի ջերմաստիճանն օգոստոսի 4-6-ն աստիճանաբար կբարձրանա 3-4 աստիճանով
Արարատյան դաշտում և դրա նախալեռներում, Վայոց Ձորի նախալեռներում, Սյունիքի հովտային շրջաններում և Երևանում առկա է և սպասվում է բարձր կարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Հայկական «օլիմպիականի» ոդիսականը․ կամ ինչու է արտերկիր գնում ու դժկամությամբ հետ գալիս Հայաստանի նախագահը․ Էդգար Ղազարյան
«Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը ամենահաճախ արտերկրյա գործուղումների և շրջագայությունների մեկնող պաշտոնյաներից մեկն է։ COVID-19-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Մեր ճանապարհին երեք ադրբեջանցի, անվրդով ու հանգի՜ստ մոշ են ուտում․ Մետաքսե Հակոբյան
Արցախի «Արդարություն» խմբակցության անդամ Մետաքսե Հակոբյանը գրում է․ «Ստեփանակերտից դուրս ես գալիս ու խենթանում...Ամենուր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
6 աճյուն՝ Վարանդայից և Կարմիր Շուկա-Շեխերից
Պատերազմի ընթացքում զոհված և անհետ կորած համարվող զինծառայողների աճյունների որոնողական աշխատանքներն այսօր շարունակվել են Վարանդայի (Ֆիզուլի)...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Բոլորս պետք է լրջանանք․ Գեղամ Նազարյան
Ամենավատ բանն է, երբ մեծ աղետից հետո գիտակցում չկա, որ աղետը եղել է՝ ԱԺ-ում ասաց «Հայաստան» դաշինքի պատգամավոր Գեղամ Նազարյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Ինչպես կարող ենք հանդուրժել, եթե մեր երկու գործընկերները գտնվում են անազատության մեջ․ Սեյրան Օհանյան
 ԱԺ-ում Հայաստան խմբակցության ղեկավար Սեյրան Օհանյանը իր ելույթի ժամանակ ասաց, որ շուրջ մեկ շաբաթ առնչվում է ԱԺ-ի հետ և տպավորություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Ադրբեջանական ԶՈՒ-երն անօրինական զբաղեցնում են ՀՀ քաղաքացիներին պատկանող ճանապարհները ու հողատարածքները․ ՄԻՊ
ՀՀ  մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը հարցազրույց է տվել ֆրանսիական Le Courrier d'Erévan պարբերականին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Շուռնուխ և Որոտան բնակավայրերում 11 ընտանիք նոր բնակարան կունենա
Շուռնուխ և Որոտան բնակավայրերում բազմաբնակարան շենքերի հիմնանորոգման աշխատանքները ընթացքի մեջ են: Այս մասին տեղեկացնում է Գորիս համայնքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Մեկնարկում է «Ռոլան» մանկապատանեկան ֆիլմերի միջազգային 17-րդ կինոփառատոնը
«Ռոլան» մանկապատանեկան ֆիլմերի միջազգային 17-րդ կինոփառատոնը այս տարի /2021թվին/ նախատեսվում է իրականացնել երկու փուլով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Պոպոլիզմը, մարդկանց աչքերում փոշի ցանելը շարունակվում է․ Վահե Հակոբյան
ԱԺ ներսում և հեռուստատեսությամբ պոպոլիզմը, մարդկանց աչքերում փոշի ցանելը շարունակվում է, իսկ իրականում շարունակվում է քաղաքական հետապնդումները և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Անգամ միջնադարյան հետամնաց սուլթանությունը կարողացավ մեզ հաղթել․Է․ Ղազարյան
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը գրում է․ «Աշխարհում ապրում է տարբեր հաշվարկներով մոտ 9 միլիոն հայ։ Նրանք լիազորել են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Թուրքական Քոնիայում քուրդ ընտանիքի սպանությունը վախի մթնոլորտ է առաջացրել տեղի քրդերի շրջանում
Հուլիսի 30-ին Թուրքիայի Քոնիա քաղաքում մի խոuմբ անձիք ներխուժել են քրդական ընտանիքի պատկանող առանձնատուն, սպանել ընտանիքի 7 անդամներին, ապա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Արավուսից մի քանի հարյուր մետրի վրա ադրբեջանական շարժն ակտիվացել է. «Փաստինֆո»
«Փաստինֆո»-ն զրուցել է Արավուսի գյուղապետ Արգամ Հովսեփյանի հետ՝։ադրբեջանական զինուժի  ինտենսիվ ամրաշինական աշխատանքների մասին,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
ԶՈՒ ԳՇ պետն ընդունել է Սերգեյ Կոպիրկինին
ԶՈՒ ԳՇ պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանն օգոստոսի 3-ին ընդունել է Հայաստանի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Կոնվերս Բանկ. Մի հաջողության պատմություն. Վարդապատում
Գյումրիում՝ օդանավակայանի հարևանությամբ, վարդերի ջերմոցներ են. այստեղ ավելի քան 20 տեսակի վարդ է աճեցվում: Իրացվում է ներքին շուկայում ու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Հայաստանում Իրանի դեսպանն այցելել է Գեղարքունիքի մարզ
Հայաստանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Աբբաս Բադախշան Զոհուրին և ՀՀ-ում ԻԻՀ դեսպանության ռազմական կցորդ, գնդապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Ծանրամարտիկ Սիմոն Մարտիրոսյանը հայրենիք կվերադառնա արծաթե մեդալով
Մինչև109 կգ քաշային կարգում հանդես եկող հայ ծանրորդ Սիմոն Մարտիրոսյանը Հայաստան կվերադառնա արծաթե մեդալով։ «Մեդիամաքս»-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Շուշան Դոյդոյան. Լրագրողների աշխատանքի խոչընդոտներն անօրինական են կիրառվել Ազգային ժողովում
Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոն ՀԿ նախագահ Շուշան Դոյդոյանը, անդրադառնալով ԱԺ-ում լրագրողների տեղաշարժի սահմանփակումներին, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Փաստաբան. Առուշ Առուշանյանի գործով վերաքննիչը որոշումը կհրապարակի օգոստոսի 5-ին
Գորիսի քաղաքապետ Առուշ Առուշանյանի պաշտպան Էրիկ Ալեքսանյանը գրում է. «Առուշ Առուշանյանի գործով ՀՀ վերաքննիչ դատարանը կալանավորման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Սոս Հակոբյան. Հակոբ Արշակյանը կա՛մ ստախոս և մորթապաշտ է, կամ տգետ
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի մաս կազմող «Հայրենիք» կուսակցության մամուլի խոսնակ Սոս Հակոբյանն արձագանքել է ՔՊ կողմից որպես ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Թագուհի Թովմասյան. Մենք ԱԺ-ում անընդհատ բախվում ենք զինված մարդկանց
Այսօր ԱԺ-ում «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Թագուհի Թովմասյանին զինվորական համազգեստով անձինք արգելել են պայուսակն իր հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Արսեն Բաբայան. ԱԺ-ում տեսարանը շատ տհաճ է
ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի նախկին տեղակալ, ԱԺ լրատվության վարչության նախկին պետ Արսեն Բաբայանը գրում է. «Խորհրդարանում կար մի չգրված...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Նաիրա Զոհրաբյան. Առաջարկում եմ Մխիթարին և Արթուրին առաջադրել ընդդիմությանը հասանելիք քվոտաներից երկուսում
ԱԺ նախկին պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ բարեկամական խորհուրդ է տվել խորհրդարանական ընդդիմությանը. «Շատ լավ էր, շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Մինչև տարեվերջ 12-ամսյա գնաճը կպահպանվի բարձր մակարդակում․ Մարտին Գալստյան
2021թ․-ի օգոստոսի 3-ի նիստում Կենտրոնական բանկի խորհուրդը որոշել է բարձրացնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 0,5 տոկոսային կետով՝ սահմանելով 7...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Արթուր Ալեքսանյանը Տոկիոյից Հայաստան կվերադառնա արծաթե մեդալով
Տոկիոյում այսօր մրցագորգ դուրս եկած  հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, օլիմպիական չեմպիոն  Արթուր Ալեքսանյանը (97 կգ) իր վաղեմի մրցակից,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
Մարզիչ. Կարեն Ասլանյանից խլել են հաղթանակը
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ Կարեն Ասլանյանի անձնական մարզիչ, հավաքականի մարզիչ Սամվել Գևորգյանը խիստ դժգոհել է գոտեմարտի ընթացքից և գրանցված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
ԿԲ-ն տնտեսության վրա շարունակում է ակնկալել հիմնականում գնաճային ազդեցություն
Օգոստոսի 3-ի նիստում ԿԲ խորհուրդը որոշեց բարձրացնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 0.5 տոկոսային կետով՝ սահմանելով 7.0%: ԿԲ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}