Քաղաքական 09:45 30/12/2020 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Պատերազմն Արցախում ղեկավարել են թուրք գեներալները

Վտարանդի թուրք լրագրող Ջեվերի Գուվենը տեսառեպորտաժում բացահայտել է երեք թուրք գեներալների անուններն ու նրանց գործունեությունը, որոնք որոշիչ դեր են խաղացել Արցախում Ադրբեջանի վարած պատերազմում, որն սկսվել էր 2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին։ Արդեն հայտնի է, որ ժամանակակից անօդաչու թռչող սարքերը և հրթիռները, որոնք Ադրբեջանը ձեռք էր բերել Իսրայելից, Թուրքիայից և Ռուսաստանից, կործանարար ազդեցություն են ունեցել Հայաստանի և Արցախի վրա:

Հայտնի է նաև, որ Ադրբեջանի կողմից պատերազմին մասնակցել են 200 թուրք ռազմական խորհրդականներ և մի քանի հազար սիրիացի վարձկաններ: Այնուամենայնիվ, սա առաջին դեպքն է, որ մանրամասն զեկույց է հրապարակվում պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանում այդ թուրք գեներալների ներկայության մասին:

Թուրքիայի ռազմական ղեկավարներից մեկը գեներալ-լեյտենանտ Շերեֆ Օնգայն է: Երկրորդը գեներալ-մայոր Բահթիյար Էրսայն է, իսկ երրորդը՝ գեներալ-մայոր Գյոքսել Քահյան: Այս թուրք գեներալների ներկայությունը Բաքվում կապված է մինչև Արցախյան պատերազմը Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ, Գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Նեջմեդդին Սադիկովի հեռացման հետ, որը 27 տարի զբաղեցնում էր այդ պաշտոնը։ Ըստ ռուսական և այլախոհ ադրբեջանական աղբյուրների՝ նա մեղադրվում էր դավաճանության և Ռուսաստանի ռազմական հետախուզության հետ համագործակցության մեջ:

Հաղորդվում է, որ Սադիկովին ձերբակալել են աշխատանքից նրան հեռացնելուց հետո, սակայն Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է այս լուրը: Այնուամենայնիվ, աշխատանքից հեռացնելուց հետո նրան այլևս չեն տեսել: Ըստ հաղորդագրությունների՝ Սադիկովը ծնվել է Դերբենտում (Դաղստան), ծագումով լեզգի է: Նա վատ է տիրապետել ադրբեջաներենին: Նաև պնդում են, որ նրա զարմիկը ծառայում է ռուսական բանակում՝ Գյումրիում։ Սադիկովը կրթություն է ստացել Ռուսաստանում:

Կարևոր է նշել, որ մեծ թվով ադրբեջանցի զինվորներ էին ուղարկվել Թուրքիա՝ ռազմական կրթություն ստանալու համար: Սադիկովը թույլ չէր տալիս Թուրքիայից վերադարձածներին կարևոր զինվորական պաշտոններ զբաղեցնել: Նա դեմ էր թուրքական գերակայությանը Ադրբեջանի զինված ուժերում։ Արդյունքում, Թուրքիան պահանջեց Սադիկովի հեռացումը, որից հետո Թուրքիայում վերապատրաստվածներն ստացան ղեկավար պաշտոններ:

Վերադառնալով երեք թուրք գեներալներին, Շերեֆ Օնգայը Երզնկայում տեղակայված թուրքական երրորդ բանակի հրամանատարն է: Նա վերահսկել է Արցախյան պատերազմը: 1982-ին Օնգայը ավարտել է Անկարայի ռազմական ակադեմիան և ծառայել ցամաքային զորքերի տարբեր ստորաբաժանումներում: 2014-ին նա նշանակվել է 9-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար: Նա որոշ ժամանակ Տուզլայի հետևազորի դպրոցի ղեկավարն էր:

Ադրբեջանում երկրորդ թուրք ռազմական ղեկավար գեներալ-մայոր Բահթիյար Էրսայն ավելի վաղ բանտարկվել էր մի սկանդալի («Մեծ մուրճ» գործողություն) մեջ ներքաշված լինելու համար: Այնուամենայնիվ, նրան ներում շնորհեցին և ազատ արձակեցին, հնարավոր է, որ նա գործարք էր կնքել իշխանությունների հետ՝ բացահայտելով դավադրության մյուս մասնակիցների անունները: Դրանից հետո նա ստացավ բրիգադային գեներալի կոչում՝ դառնալով 2-րդ Կոմանդոս բրիգադի պատասխանատուն, որը մեծ դաժանությամբ պայքարեց PKK-ի (Քրդստանի աշխատավորական կուսակցություն) դեմ Արևելյան Թուրքիայում:

Այժմ նա Թուրքիայի ցամաքային զորքերի հրամանատարության գործողությունների ղեկավարն է: Նա Արցախյան պատերազմի ողջ ընթացքում մնացել է Բաքվում և անձամբ ղեկավարել գործողությունները: Պատերազմն սկսվելուց առաջ Բաքվում և Գաբալայի ռազմական օդանավակայանում կառուցվել են արբանյակային կապի երկու կենտրոններ՝ տարածքում տեղակայված զինվորականների և շտաբների հետ կապ հաստատելու համար:

Երկու կենտրոնները ղեկավարվել են բացառապես թուրքական բանակի կողմից: Ադրբեջանցի զինվորականներին հանձնարարված էր հնազանդվել թուրք վերադասների բոլոր հրամաններին և չվիճել կամ հակադրվել նրանց։ Էրսայը ղեկավարել է սիրիացի վարձկաններին, որոնք ավելի վաղ Թուրքիայի կողմից կռվել էին Սիրիայում և Լիբիայում: Բացի այդ, Էրսայը ղեկավարել է Թուրքիայի կողմից Ադրբեջանին տրամադրված բարձր տեխնոլոգիական ռազմական տեխնիկան:

Երրորդ թուրք զինվորականը գեներալ-մայոր Գյոքսել Քահյան է, որն այս տարվա հուլիսից գտնվում էր Ադրբեջանում: Նա մտերիմ է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարի հետ։ Նախկինում նա եղել է պաշտպանության փոխնախարարի տեղակալը։ Թուրքիայի կողմից Լիբիայում պատերազմին մասնակցելիս նա գերեվարվել է լիբիական ընդդիմադիր ուժերի կողմից, ապա ազատ արձակվել: Քահյան ղեկավարում էր Լիբիայում գործող թուրքական անօդաչու թռչող սարքերը, ինչը նրան արժեքավոր փորձ էր տվել Արցախի դեմ անօդաչու թռչող սարքերի կառավարման գործում:

Արցախյան պատերազմի ավարտից հետո ադրբեջանական հասարակությունն իր դժգոհությունն էր հայտնել, որ ռուս խաղաղապահները տեղակայվել են Ղարաբաղի տարածքում: Որոշ վերլուծաբաններ Ռուսաստանի ներկայությունն Ադրբեջանում, Հայաստանում և Վրաստանում որակել են որպես պարտություն Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի համար և հաղթանակ Ռուսաստանի համար, քանի որ վերջինս իր ուժերը տեղակայել է «ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի քթի տակ»:

Ինչպես եզրակացրեց ռուսական «Վզգլյադ» առցանց թերթը, Արցախյան պատերազմի «ծրագիրը թուրքական էր, գեներալները թուրք էին, իսկ անօդաչու թռչող սարքերն արտադրված էին Թուրքիայում․․․ Բաքուն կարող է հաղթանակ տոնել, բայց հրամանատարության ու վերահսկողության առումով հաղթանակ կարող են տոնել թուրք գեներալները»:

Ադրբեջանական բանակի պաշտոնաթող փոխգնդապետ Օլեգ Գուլիևը, որն այժմ բնակվում է Մոսկվայում, «Վզգլյադ» թերթին ասել է. «Ադրբեջանը պետք է ամբողջությամբ վերադարձնի Ղարաբաղը։ Սա ճիշտ է և արդար: Բայց մենք ինքներս պետք է վերադարձնենք Ղարաբաղը: Եթե մենք այն վերադարձնենք թուրքերի վզկապով, ապա հետ կվերադարձնենք միայն Ղարաբաղը, սակայն կկորցնենք մեր երկրի մնացած մասը»։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:44
Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալն ու աշխատակիցը ձերբակալվել են․ Դատախազություն
Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալ Արմեն Ազիզյանը և թաղապետարանի քաղաքաշինության ու հողօգտագործման բաժնի պետ Մանվել Մարգարյանը ձերբակալվել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Անհետ կորածների ծնողները տեղեկություններ են փոխանցել՝ իրենց երեխաների գերեվարված լինելու մասին
Մենք քննարկում անցկացրեցինք անհետ կորած անձանց ծնողների հետ, որոնք ստացել էին  տեղեկություն՝ իրենց երեխաների գրեվարված լինելու մասին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
18 երեխա գտնվում է Կազանի մանկական հիվանդանոցում, բժիշկները պայքարում են նրանց կյանքի համար
Կազանի թիվ 175 դպրոցում տեղի ունեցած ողբերգական միջադեպի արդյունքում զոհերի թիվը հասել է 9-ի: Այս մասին տեղեկացրել է Թաթարստանի նախագահ Ռուստամ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Քրիստ Հովսեփյանը սուտ մատնություն է կատարել Արթուր Վանեցյանի նկատմամբ. Արսեն Բաբայան
«Իմ իրավապաշտպանը» ՀԿ նախագահ Քրիստ Հովսեփյանը սուտ մատնություն է կատարել «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
«Մեծ ցուցակ». Անջելինա Ջոլին կատակել է իր միայնության մասին
Ամերիկացի դերասանուհի Անջելինա Ջոլին E! News տված հարցազրույցում կատակել է իր մենակության մասին թեմայի շուրջ: Այս մասին գրում է news.ru կայքը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Խորապես մտահոգված ենք Երուսաղեմում շարունակվող բախումների կապակցությամբ. ՀՀ ԱԳՆ
Հ ԱԳՆ հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է․ «Խորապես մտահոգված ենք Երուսաղեմում շարունակվող բախումների կապակցությամբ։ Կոչ ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
ՀՀ ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնել Կազանում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի առթիվ
ՀՀ ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնում՝ Կազան քաղաքի «Թիվ 175 գիմնազիայում» այսօր տեղի ունեցած ողբերգական միջադեպի կապակցությամբ։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Արման Թաթոյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Տատյանա Մոսկալկովային՝ Կազանում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի հետ կապված
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ռուսաստանի Դաշնության մարդու իրավունքների դաշնային հանձնակատար Տատյանա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Բաղրամյան պողոտայից բերման ենթարկված աչաջուրցու մոտ թմրամիջոցի նմանվող զանգված է հայտնաբերվել
Մայիսի 10-ին, ժամը 18.15-ին, ոստիկանության ծառայողի օրինական պահանջը չկատարելու համար, ոստիկանության ծառայողները Բաղրամյան պողոտայից բերման են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Թոմ Քրուզը հրաժարվել է ստացած «Ոսկե գլոբուս»-ներից
Ամերիկացի հայտնի դերասան Թոմ Քրուզը հրաժարվել է նախկինում ստացած «Ոսկե գլոբուս» արձանիկներից: Նման որոշում նա ընդունել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
Արցախի ՄԻՊ-ը մասնակցել է ԵԽ պատգամավորների կողմից կազմակերպված առցանց համաժողովին
Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանը մայիսի 11-ին մասնակցել է Եվրոպական խորհրդարանում Արցախի հետ բարեկամության խմբի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Հայաստանին ուղղվող նոր պահանջներն ու զիջումները գնալով ընդլայնվում են․ Տիգրան Աբրահամյան
ԱՀ նախագահի նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը գրում է․ «Բաքվում ՌԴ ԱԳ նախարար Լավրովը հայտարարեց, որ հումանիտար հարցերը պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Թուրքիայի մի շարք քաղաքներում հակաիսրայելական ցույցեր են
Թուրքիայի մի շարք քաղաքներում հակաիսրայելական ցույցեր են տեղի ունեցել: Այս մասին գրում է ermenihaber-ը։ Պատճառն Արևելյան Երուսաղեմում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Պահպանվել է կայուն օպերատիվ մարտավարական իրավիճակ․ ՊՆ
Մայիսի 10-ին և 11-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել: ՀՀ ՊՆ-ի փոխանցմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Արցախի նախագահի աշխատակազմը վերջին շաբաթում ստացվել է 1,261 զանգ
Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի կողմից գործարկված արագ արձագանքման թեժ գծի 119 հեռախոսահամարին ընթացիկ տարվա մարտի 8-ից մինչև մայիս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
ՌԴ օդուժը սահմանների մոտ բռնել է 4 օտարերկրյա ռազմական ինքնաթիռ
ՄիԳ-31 կործանիչը Բարենցի ծովի վրա ընդհատել է Նորվեգիայի ռազմաօդային ուժերի «Օրիոն» պարեկային ինքնաթիռի թռիչքի ուղությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Վանուհի Մանասյանն ու Արտյուշ Գոմցյանը դարձել են Վրաստանի բռնցքամարտի չեմպիոններ
Բռնցքամարտի Վրաստանի առաջնությունից Վանուհի Մանասյանը և Արտյուշ Գոմցյանը վերադարձել են չեմպիոնական տիտղոսով։ Jnews-ը գրում է, որ մայիսի 5-9-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Ռադայի երկու պատգամավոր կասկածվում են դավաճանության մեջ
Ուկրաինայի գլխավոր դատախազ Իրինա Վենեդիկտովան հայտնել է, որ Գերագույն ռադայի երկու պատգամավոր կասկածվում են պետական դավաճանության մեջ, բայց չի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Փաշինյանն իր գիրանալն էլ կարող է պետության համար որպես ձեռքբերում ներկայացնել. հոգեբան
«Փաշինյանի երեկվա ճառը եզակի չէր, դա «100 փաստ» շարքի նման էր, երբ որպես ձեռքբերում էր ներկայացվում այն, որ ձմռանը ձյուն է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Էդգար Ղազարյան. Հայաստանի թուրքասեր իշխանությունները Ադրբեջանին կփոխանցեն ականապատված տարածքների քարտեզները
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը գրում է. «Բաքվում Ռուսաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումից և դրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Առցանց ապառիկ գնումներ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի և «ԻԴԵԱԼ համակարգ»-ի միջոցով
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է օգտվել եզակի հնարավորությունից` ձևակերպել ապառիկ վարկ անմիջապես https://shop.idealsystem.am/ կայքից և ստանալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
ԶԼՄ. Իրանում սկսվել է նախագահի թեկնածուների գրանցումը
Իրանում երեքշաբթի օրը սկսվել են գալիք`տասներեքերորդ նախագահական ընտրություններին մասնակցող թեկնածուների գրանցումները: Ինչպես հայտնում է Press...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Հայ աթլետները նախապատրաստվում են Սան Մարինոյում կայանալիք առաջնության
Խորվաթիայի Սպլիտ քաղաքում մայիսի 9-ին ավարտվել է Եվրոպայի նետորդների գավաթի խաղարկությունը:  Հայաստանից մասնակցել են երկու աթլետներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Բուհերի ընդունելության քննություններին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 13.360 դիմորդ
Մայիսի 10-ին ավարտվել է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների 2021 թվականի ընդունելության միասնական, կենտրոնացված և ներբուհական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
3 տարի է, ինչ ԵՊՀ-ն պաշարված ամրոցի պես դիմադրում է նիկովիդ հիվանդությանը. Դավիթ Ափոյան
«Իմ խնդրանքն է համալսարանով մտահոգ բոլոր մարդկանց՝ անպայման մասնակցե՛ք ընտրություններին, ընտրե՛ք ում ուզում եք՝ բացի Նիկոլից: Հիմա համալսարանին օգնելու որևէ այլ միջոց չկա»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Արտաշատում վաճառված հասարակական օգտագործման կանաչ տարածքների գործով դիմել են դատախազություն
Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի գեոդեզիայի և հողօգտագործման վերահսկողության վարչությունը 2021թ. մարտ-ապրիլ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
ԸՕ-ով ունենք մեծ ծավալի գործիքակազմ, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևելու ողջ ընտրական գործընթացը. ԿԸՀ նախագահ
«Ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման հետ կապված հիմնական փոփոխությունը, որ տեղի է ունեցել և գործելու է այս ընտրությունների ժամանակ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
ԵՊՀ-ում տեղի է ունեցել «Թալիշերենի բայերի բառարանի» առաջին հատորի շնորհանդեսը
ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնում այսօր տեղի է ունեցել նույն ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանի և իրանցի թալիշ գործընկերների հակահեղափոխությամբ Իրանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել ՌԴ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Բաղդասարովին
Մոսկվայի «Ցվետնոյ բուլվար» փողոցի կրկեսում կայացել է Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, կենդանիների վարժեցնող Միխայիլ Բաղդասարովի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Արման Թաթոյանը Ադրբեջանի նախագահի հայատյաց ելույթներն ուղարկել է միջազգային կառույցներին
ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանը Ադրբեջանի նախագահի այն ելույթները, որոնք հայատյացության ու թշնամանքի քաղաքականության վկայություն են, պաշտոնական նամակով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով
16:35 06/05/2021

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}