Հասարակություն 16:59 12/02/2021 Հայաստան

«CEE Bankwatch Network» ՀԿ-ների միջազգային ցանցի նոր զեկույցում անդրադարձ կա Ամուլսարի խնդրին

«CEE Bankwatch Network» ՀԿ-ների միջազգային ցանցը հրապարակել է նոր զեկույց Եվրոպայի «Կանաչ գործարք» (Green Deal) պլանի վերաբերյալ՝ զգուշացնելով, որ «Կանաչ գործարք»-ում նշվող հումքի ձեռքբերումը չպետք է իրականացվի աշխատողների, տեղական համայնքների և բնության հաշվին: Զեկույցում օրինակներից մեկը Հայաստանի Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման ծրագրի մասին է: Այս մասին հայտնում է «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ն: 

Եվրոպայի «Կանաչ գործարք»-ը միտված է՝ խթանելու բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, անցնելու մաքուր, շրջանաձև տնտեսության, վերականգնելու կենսաբազմազանությունը և կրճատելու աղտոտվածությունը: Այն միտված է նաև նվազեցնելու ջերմոզային գազերի արտանետումները և հասնելու կայուն զարգացման նպատակներին:

«CEE Bankwatch Network»-ն իր «Հում գործարք. Արդյո՞ք ԵՄ զարգացման նոր մոդելը նշանակում է ավելի շատ նույն քայքայիչ հանքարդյունաբերությունը» զեկույցի վերաբերյալ տարածած մամլո հաղորդագրությունում նշում է, որ Եվրոպայի «Կանաչ գործարք»-ը նախատեսում է ավելացնել հանքարդյունաբերության հումքը` մաքուր էներգիայի, վերականգնվող աղբյուրների և բարձր տեխնոլոգիական այլ լուծումների պահանջարկը բավարարելու համար, որոնք ԵՄ կանաչ զարգացման օրակարգի առաջնային կետում են:

«Եվրահանձնաժողովը նախանշել է տեղեկատվական, հաղորդակցական տեխնոլոգիաների (ՏՀՏ) հետ կապված հումք ապահովելու լայնածավալ ծրագրեր, սակայն քիչ է նշում դրանց արդյունահանման հետ կապված ռիսկերի արդյունավետ լուծման մասին: Օրինակ, ԵՄ նախահաշվարկի համաձայն՝ էլեկտրական տրանսպորտային միջոցների մարտկոցների և էներգիայի կուտակման համար 2030 թ-ին անհրաժեշտ կլինի մինչև 18 անգամ ավելի շատ լիթիում (Li) և հինգ անգամ ավելի շատ կոբալտ (Co), իսկ 2050 թվականին` գրեթե 60 անգամ ավելի շատ լիթիում և 15 անգամ ավելի շատ կոբալտ»,- մասնավորապես նշված է «CEE Bankwatch Network»-ի հաղորդագրության մեջ:

«CEE Bankwatch Network»-ի զեկույցը նկարագրում է շրջակա միջավայրի ոչնչացման դեպքերը, վատ աշխատանքային պայմանները և հասարակության բավարար մասնակցության պակասը մետաղի արդյունահանման և ձուլման գործառնությունների պլանավորման և իրականացման ընթացքում, որոնց հաճախ աջակցում են Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը և Եվրոպական ներդրումային բանկը՝ իրենց ներդրումների միջոցով: Ամուլսարի վերաբերյալ զեկույցում նշված է.

«Ոսկու հանքը Հայաստանում վտանգում է Բնության պահպանության միջազգային միության կարմիր ցուցակում գրանցված առաջավոր ասիական ընձառյուծի բնակմիջավայրը
Ամուլսարի ոսկու հանքի դեպքը լեռնահանքային արդյունաբերության դեպքերին հատուկ օրինակներից մեկն է. մետաղի արդյունահանումը հսկայական վտանգ է ներկայացնում կենսաբազմազանության համար, և հաճախ համայնքներն են պայքարում բնությունը պաշտպանելու համար: Ամուլսարի ոսկու հանքը գտնվում է Հայաստանի կենտրոնական մասում՝ սիրված Ջերմուկ առողջարանային քաղաքից ոչ հեռու: Ամուլսար լեռը սնում է խոշոր գետերը երկրի մի շարք շատ կարևոր ջրային ավազանների համար:

Կանադական «Lydian International» ընկերությունը նախատեսում էր ոսկու բացհանք շահագործել, որը, ինչպես ակնկալվում  է, կազդի ոչ միայն ջրի աղբյուրների և օդի որակի, այնպես էլ նաև այս արժեքավոր բնական տարածաշրջանում գտնվող վայրի կենդանական աշխարհի վրա:
Ընկերությունն աջակցություն է ստացել Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկից (EBRD) (2009 և 2017 թթ.) և Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայից (IFC) (վերջինս 2017թ. դուրս է եկել նախագծից): «Lydian»-ն ի սկզբանե նախատեսում էր օգտագործել արդյունահանման և վերամշակման տեխնոլոգիա, որը հայտնի է որպես ցիանիդային տարրալվացում, ինչն անհանգստացրել է հարակից համայնքներին տվյալ տեխնոլոգիայի հավանական վտանգավոր ազդեցությունների պատճառով:

Տեղի բնակիչները, ովքեր իրենց ապրուստը վաստակում են, մշակելով ծիրանի այգիներ, հավաքելով վայրի բույսեր, բազմացնելով կենդանիներ և ձկներ, 2018թ. փակել են հանքավայրի ենթակառուցվածքներ տանող մուտքը: 2020թ. ամռանը ընկերությունն ուժ կիրառեց ցուցարարների նկատմամբ ճանապարհային շրջափակումը ճեղքելու համար, ահաբեկեց և վարկաբեկեց տեղի համայնքի անդամներին, ցուցարարներին և ակտիվիստներին՝ դատական գործեր սկսելու միջոցով:

Անկախ փորձագետները, օրինակ՝ WWF  Հայաստանի և Վայրի բնության բալկանյան միության (Բուլղարիա) փորձագետները պնդում են, որ ծրագրի հաստատումը խախտում է Հայաստանի Հանրապետության բուսական և կենդանական աշխարհի մասին օրենքները, քանի որ ներդրումների իրականացումը կհանգեցնի ոչնչացման եզրին գտնվող մի շարք տեսակների թվաքանակի կրճատմանը (ինչպես դասակարգված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում): Հանքը նաև հակասում է «Եվրոպայի վայրի բնության և բնական միջավայրի պահպանության մասին» կոնվենցիային, որը հայտնի է Բեռնի կոնվենցիա անվամբ:

Բույսերի և կենդանիների վայրի տեսակների պաշտպանությունը ներառում է վտանգված տեսակների, ինչպես նաև նրանց բնակմիջավայրերի պաշտպանությունը: Այս բնակմիջավայրերը պաշտպանված են «ԷՄԵՐԱԼԴ ցանց» անվամբ տարածքների ցանցում: Ամուլսարի հանքավայրի շահագործումը կարող է ոչնչացնել «ԷՄԵՐԱԼԴ ցանց»-ի երեք տեղանք, 11 հատուկ բնակմիջավայր և 76 պահպանվող ցեղատեսակ:

Առաջավոր ասիական ընձառյուծը՝ Կովկասի ամենախոշոր կատվազգին, Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեպքում վտանգված տեսակների շարքում է: Հաշվարկված է, որ այս տեսակից միայն 10 առանձնյակ է ապրում Հայաստանում, որոնք շարժվում են միգրացիոն երկու միջանցքով: Միջանցքներից մեկը հատում է հանքի տարածքը: Հանքի մշտադիտարկման գործընթացում ներգրավված հասարակական կազմակերպությունները բողոք են ներկայացրել Բեռնի կոնվենցիայի քարտուղարություն` Հայաստանի կառավարության դեմ: Բողոքի մեջ ՀՀ կառավարությունը մեղադրվում է Բեռնի կոնվենցիային համապատասխան էկոլոգիապես արժեքավոր տարածքներում ներդրումների և պահպանվող ցեղատեսակների և բնակմիջավայրերի գնահատման ընթացակարգերը չիրականացնելու մեջ»:

CEE Bankwatch Network»-ի զեկույցը Եվրոպական հանձնաժողովին կոչ է անում նախագծել հստակ տեսլական և հատկացնել միջոցներ հումքի արդյունահանման հետ կապված խնդիրները հաղթահարելու համար: ԵՄ-ն պետք է ձեռնարկի հետևյալ գործողությունները` իր զարգացման նոր մոդելի կայունությունը ապահովելու համար.

. Ռեսուրսների օգտագործման կրճատում` որպես նոր հանրային ֆինանսավորվող ցանկացած ծրագրի հիմքում ընկած սկզբունք
. Առավել քիչ շահագործող և թույնից զերծ տեխնոլոգիաների կիրառում
. Հին լեռնահանքային տեղանքների վերականգնում
. Հանքարդյունաբերական նախագծերի համար բնապահպանական, սոցիալական և մարդու իրավունքների խիստ և արդյունավետ վերահսկողություն
. Հանքերից և հարակից օբյեկտներից տուժած համայնքների խոսքի իրավունք:

Զեկույցի ամբողջական տարբերակը հասանելի է այս հղումով: :



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:51
Երևանում մարտի 8-ին աղջիկներից և կանանցից ուղեվարձի գումար չի գանձվելու
Կանանց միջազգային օրը՝ մարտի 8-ին, մետրոպոլիտենով, MAN, Ժոնգ Տոնգ, Գազել Սիթի ավտոբուսներով և տրոլեյբուսներով երթևեկող աղջիկներից և կանանցից...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
Լավրովն անուղղակի «տեղյակ պահեց», որ ՀԱՊԿ-ում չմնալն ու ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների նշաձողի իջեցումը հետևանքներ կունենա. Աբրահամյան
«Ի՞նչ կանի այս իրավիճակում հայաստանյան իշխանությունը: Այո´, կգնա ամենավատ ճանապարհով` ինչպես նախորդ բոլոր կարևոր որոշումներում»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
Ադրբեջանցի վանդալների թիրախում է հայտնվել Ստեփանակերտի Աստվածամոր Սուրբ Հովանի Մայր Տաճարը
Բռնազավթված Ստեփանակերտում հերթական վանդալիզմի դեպքն է գրանցվել։ Այս անգամ ադրբեջանցի վանդալների թիրախում է հայտնվել Ստեփանակերտի Աստվածամոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
Փոխանակման կետերում մարտի 4-ին դոլարի, ռուբլու և եվրոյի փոխարժեքները
ՀՀ բանկերում այսօր՝ մարտի 4-ին ժամը 09:20-ի դրությամբ, ԱՄՆ դոլարի առքի միջին փոխարժեքը կազմում է 401.08 դրամ։ Ըստ Rate.am կայքի՝ դոլարի առքի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
Ալվինա Աղաբաբյան. Հայ մարդու կռվի ու հաղթանակի հետքերը և ապագա պայքարի սաղմերը մեռցնելու գործընթաց է
Այն նույնությամբ տեղի է ունենում նաև մեզանում, պարզապես ԴԵՌ գաղափարական դաշտում։
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
Քաղաքագետ. Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները լուռ համաձայնությամբ ձգձգում են բանակցային գործընթացը
«Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները լուռ համաձայնությամբ ձգձգում են բանակցային գործընթացը, մեկը՝ հույսով, որ ժամանակը նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
08:54
ՃՏՊ Գարեգին Նժդեհի փողոցում. կա տուժած
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն  մարտի 3-ին, ժամը 22:02-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Գարեգին Նժդեհի փողոցում տեղի է ունեցել ՃՏՊ,...
Աղբյուր` Panorama.am
08:51
Որ հասցեներում են այսօր հոսանքազրկումներ սպասվում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 4-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:23
Պիստորիուսն ասել է, որ սպաների խոսակցության ձայնագրությունից բացի այլ արտահոսքից տեղյակ չէ
Գերմանիայի պաշտպանության նախարար Բորիս Պիստորիուսը կիրակի օրն ասել է, որ բացի ուրբաթ օրը հրապարակված գերմանական զինվորական զանգից այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:54
Ներքին Հանդում ադրբեջանական օկուպացիայի ներքո է 2,700 հեկտար տարածք.«Թաթոյան» հիմնադրամ
«Թաթոյան» հիմնադրամից հայտնում են. «Ադրբեջանական հանցանքները Ներքին Հանդում, այդ թվում` այն դիրքերը, որտեղից սպանվել էին...
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Ալեն Սիմոնյանի և Նիկոլ Փաշինյանի ցուցադրական զբոսանքը
ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը Նիկոլ Փաշինյանի հետ զբոսնել է Հյուսիսայի պողոտայում: Նրանց զբոսանքի տեսանյութը տարածվել է տելեգրամ ալիքներում: Լուրը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:03
Արամ Սարգսյանին եմ փոխանցել Վազգեն Սարգսյանի դիմանկարով պատրաստված խորհրդանշական հուշանվեր-գավաթը. Պապիկյան
ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը գրում է. «Մարտի 3-ին Վազգեն Սարգսյանի անվան «Հանրապետական» մարզադաշտում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Ցավոք, մենք քիչ կառույցներից ենք, որ կարողացանք Հայաստանում վերականգնել մեր գործունեությունը.Արցախի տեխնոդպրոցի տնօրեն Աշոտ Ավանեսյան
«ՌեԱրմենիա»-ն համագործակցության հարթակ է, որտեղ Հայաստանի տարբեր խնդիրներ լույծող նախագծեր են ներկայացվում 4 տեսակի աջակցություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Իշխան Սաղաթելյանը Ջերմուկում քննարկում է ունեցել ՀՅԴ Հայաստանի և Արցախի երիտասարդական միությունների անդամների հետ
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան Սաղաթելյանը գրում է. «Ջերմուկում` ՀՅԴ Հայաստանի և Արցախի երիտասարդական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է Բույար Օսմանի հետ
ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը գրում է. «Լավ հնարավորություն էր Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում հանդիպել Հյուսիսային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Ինչպես է Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն տարբերում, թե ում կողմից տեղադրած ականի պայթյունից է այսօր վիրավորվել ադրբեջանցին
Հայաստանի տեղադրած ականները շարունակում են մնալ լուրջ խնդիր։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հայտնում են, որ այդ մասին ասված է X սոցիալական ցանցում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Երևանի կենդանաբանական այգում ապառաժ քարերը պոկվել ու թափվել են պոնիների պահման տարածք
Մարտի 3-ին, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Երևանում կենդանաբանական այգում։ Պոնիների պահվող տարածքի մոտ անձրևաջրերի պատճառով թուլացած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Հայաստանի ո՞ր գյուղերի տարածքներն են վերահսկում ադրբեջանական զինված ուժերը
Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան՝ ՀՀ վարչապետի աշխատակազմը պարզաբանել է, թե որ գյուղերի տարածքներն են այս կամ այն կերպ վերահսկվում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Ֆիդանն ու Լավրովը քննարկել են Հարավային Կովկասը
Թուրքիայի և Ռուսաստանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Հարավային Կովկասը։ Այս մասին հայտնում են ռուսական ԶԼՄ-ները։ Թուրքիայի ԱԳ նախարար Հաքան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Բուլղարիայի վարչապետին
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Բուլղարիայի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլայ Դենկովին՝ ազգային տոնի առթիվ: Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Ադրբեջանցիները ձևափոխում են Արցախ բանկի գրասենյակի շենքը և թալանում են Ազգային ժողովի շենքը
Հայքի մշակույթի Օմբուդսմեն Հովիկ Ավանեսովն ահազանգում է, որ Ադրբեջանը շարունակում պետական մակարդակով ոչնչացնել և յուրացնել ոչ միայն բռնազավթված...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Շիրակի թեմի առաջնորդ. Հիվանդ էլիտան չի կարող ձևավորել առողջ ժողովուրդ
«Մենք էլիտա չունենք։ Կարելի է ասել, որ հիվանդ юողովրդից կարողէ  լինել միայն հիվանդ էլիտա։ Դրանք իրար փոխկապակցված...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Հովհաննես երեցի ընդօրինակած Ավետարանը ընծայաբերվել է Մատենադարանին
Մատենադարանին Հովհաննես երեցի ընդօրինակած Ավետարանի ընծայաբերմամբ մեկնարկել է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Ինչ են քննարկել Արարատ Միրզոյանն ու ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարը
Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում հանդիպել են  ԱԳ նախարարի պաշտոնը զբաղեցնող Արարտ Միրզոյանն ու ԵԱՀԿ գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
Ինգուշեթիայում շարունակում է գործել հակաահաբեկչական գործողության ռեժիմը
ՌԴ Ինգուշեթիայի Կարաբուլակ քաղաքու զինյալների վնասազերծումը շարունակվում է։ Այս մասին Ռիա նովոստիին հայտնել է տարածաշրջանային անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Հայաստանի շուրջ օղակը սեղմվում է, որի հիմնական պատասխանատուն Նիկոլ Փաշինյանն է. Սուրենյանց
«Եվ ուրեմն, Փաշինյանի շրջադարձը Հայաստանի համար ոչ թե կոմֆորտ չեզոքություն է ապահովելու, այլ նրան դարձնելու է աշխարհաքաղաքական սուր մրցակցության կռվախնձոր»:
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Իտալիայի և Կանադայի վարչապետների մասնակցությամբ միջոցառումը չեղարկվել է
Կանադա այցելած Իտալիայի վարչապետ Ջորջի Մելոնիի և նրա կանադացի գործընկեր Ջասթին Թրյուդոյի մասնակցությամբ միջոցառումը խափանվել է ի պաշտպանություն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Ստամբուլում գազատարի վրա պայթյուն է տեղի ունեցել
Թուրքիայի Ստամբուլի հյուսիսում գազատարի պայթյուն է տեղի ունեցել։ Այս մասին մարտի 2-ին հայտնել է NTV թուրքական հեռուստաալիքը։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Մեծ պահք. Տնտեսի կիրակի
Մեծ Պահքի չորրորդ կիրակին, այս տարի այսօր՝ մարտի 3-ը, կոչվում է Տնտեսի՝ ըստ այդ օրվա խորհուրդը բացատրող անիրավ տնտեսի առակի: Qahana.am-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
21:21
Ապաշրջափակվող ենթակառուցվածքները պետք է մնան այն պետության ինքնիշխանության ներքո, որի տարածքով դրանք անցնում. Միրզոյան
Մարտի 2-ին Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը մասնակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանի փոքր կենտրոնից բարևներ քաղաքապետարանին
16:00 02/03/2024

Երևանի փոքր կենտրոնից բարևներ քաղաքապետարանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}